Memo Standpunt Programma Samen doen in de buurt over hulp aan illegale cliënten Inleiding



Dovnload 35.54 Kb.
Datum22.07.2016
Grootte35.54 Kb.



     







Memo

Standpunt Programma Samen DOEN in de buurt over hulp aan illegale cliënten


Inleiding

De buurtteams van het programma Samen DOEN in de buurt, hebben regelmatig te maken met huishoudens waarbij één of meerdere leden geen legale documenten hebben om in Nederland te verblijven. Dit zijn bijv. mensen wiens verblijfsvergunning is verlopen, uitgeprocedeerde asielzoekers, buitenlandse vrouwen met kinderen die door hun (Nederlandse) partner zijn weggestuurd voordat ze recht kregen op een onafhankelijke verblijfsvergunning, slachtoffers van mensenhandel die geen aangifte hebben durven doen, staatlozen die niet kunnen terugkeren naar het land van geboorte of familieleden van migranten die zorg behoeven en die in het herkomstland niet kunnen krijgen.


Rechten van illegalen in Nederland

Volgens de Koppelingswet, die als doel heeft om illegaal verblijf in Nederland tegen te gaan, hebben illegalen in Nederland geen recht op sociale voorzieningen zoals een uitkering, kinderbijslag en kindertoeslag, huur- en zorgtoeslag, verzekeringen en studiefinanciering.

Uitzonderingen op de koppelingswet zijn:


  • Gezondheidszorg: Iedereen heeft recht op ‘medisch noodzakelijke’ zorg. Medici en ziekenhuizen zijn verplicht elke patiënt met acute en ernstige klachten hulp te verlenen. Ze kunnen voor dergelijke zorg voor illegalen tot op zekere hoogte een beroep doen op speciale fondsen van de overheid. Informatie daarover is te vinden op de website van het College voor Zorgverzekeringen.

  • Onderwijs voor kinderen: Alle kinderen tot 18 jaar zijn in Nederland leerplichtig en hebben recht op onderwijs.

  • Juridische bijstand: Iedereen heeft recht op rechtsbijstand. Illegalen kunnen voor weinig geld geholpen worden door advocaten. Hiervoor is een officieel bewijs van inkomen nodig. Dit wordt bekeken door de Raad voor Rechtsbijstand. Voor migranten zonder verblijfsvergunning is een officieel bewijs van inkomen niet mogelijk.  Zij kunnen zelf een brief schrijven waarin ze hun financiële situatie uitleggen. Het is ook mogelijk advocaten zelf te betalen. Verder is er ook nog de gratis mogelijkheid om advies te vragen bij Het Juridisch Loket of bij de Sociale Raadslieden. Zij kunnen ook doorverwijzen naar de juiste instantie. Het Juridisch Loket kan doorverwijzen naar de juiste advocaten.

In de Wet op de Jeugdzorg staat nog een uitzondering als het gaat om het recht op Jeugdzorg voor kinderen.

Ook illegale kinderen hebben recht op Jeugdzorg, maar voor hen gelden wel enkele voorwaarden. Zo mogen ze niet ouder zijn dan achttien jaar en zijn er voorwaarden voor het benodigde indicatiebesluit. Deze voorwaarden zijn:


  • Er wordt om de zes maanden gekeken of jeugdzorg nog steeds nodig is. Een indicatiebesluit wordt dan ook maar voor zes maanden afgegeven (normaal gesproken wordt er om het jaar opnieuw beoordeeld)

  • Het zorgplan wordt afgestemd op de verwachte verblijfsduur. Als verwacht wordt dat een kind al over drie maanden wordt uitgezet, mag er niet in het indicatiebesluit een zorgplan voor een jaar worden afgesproken.

  • Pleegzorg is beperkt toegankelijk. Er moet extra gemotiveerd worden waarom een 'illegaal' kind in een pleeggezin zou moeten worden geplaatst. In beginsel worden kinderen in een instelling gezet.

  • Jeugdzorg is slechts toegankelijk voor kinderen tot achttien jaar (normaal gesproken langer).

  • Er is geen ondersteuning voor de ouders van het kind dat jeugdzorg ontvangt.

De jeugdzorginstellingen waar wij mee samenwerken geven met nadruk aan dat hun standpunt is dat Jeugdzorg er is voor álle kinderen, ongeacht of ze illegaal zijn. Zij geven hierbij recht op het volledige jeugdzorgpakket, inclusief hulp aan ouders en het onderhouden van contacten met ouders in geval van residentiele opvang van hun kinderen. De uitvoering in de praktijk is anders dan de Jeugdwet (en ook de huidige wet op de Jeugdzorg) voorschrijft. In het kader van de samenwerkingsafspraken met de Gemeente zullen de Jeugdzorginstellingen, voor zover zij handelen namens het college, zich aan de wettelijke kaders moeten houden.

Standpunt Samen DOEN in de buurt

Veel zaken die voor iemand die niet illegaal in Nederland verblijft als vanzelfsprekend gelden, zoals het doen van aangifte bij de politie, het openen van een bankrekening, het ontvangen van allerlei toeslagen om het inkomen aan te vullen, maar bijv. ook inschrijven bij de Gemeente op het adres waar je woont, zijn dat voor iemand zonder geldige verblijfsdocument niet. Dat maakt hulp aan illegalen in de praktijk ook zeer lastig. Dat gezegd hebbende, blijft nog steeds staan dat hulp bieden bij illegaal verblijf die niet uit winstbejag verleend wordt, niet strafbaar is. Zo kunnen Samen Doen teams illegalen helpen bij het vinden van een geschikte school voor de kinderen en bijv. bij het informeren over de rechten als het gaat om juridische bijstand en gezondheidszorg. Ook zijn er verschillende organisaties in Nederland die mensen begeleiden bij het bemiddelen in levensonderhoud, onderdak, medische zorg, rechtsbijstand, onderwijs en geestelijke steun. Dit zijn veelal kerkelijke organisaties, steuncomités voor illegalen, zoals het Amsterdamse ASKV/Steunpunt Vreemdelingen en vrijwilligersgroepen, zoals van artsen. Daarheen kunnen Samen Doen teams verwijzen. Zie de bijlage voor meer informatie en contactgegevens van deze instanties.


Er is nog discussie over de verplichtingen van medewerkers in een Samen Doen Team:

De vreemdelingenwet in artikel 107, leden 7, 8 en 10 jo. Vreemdelingenbesluit artikel 8.1 lid 3 e.v. en 8.2 lid 2 geeft aan bestuursorganen de bevoegdheid om gegevens te verstrekken over vreemdelingen, deels worden bestuursorganen echter ook verplicht tot gegevensverstrekking aan de Minister.



Het standpunt dat Samen Doen daarover concreet inneemt is;

1) hulp wordt verleend aan illegalen, voor zover dat mogelijk is;

2) illegalen worden niet uit eigen beweging gemeld. Indien er concreet gevraagd wordt om gegevens te verstrekken over een bepaalde persoon, door bv politie of IND, zal worden gevraagd of er een wettelijke verplichting is voor Samen DOEN om daarop te antwoorden, met vermelding van de de wettelijke grondslag waarop die verplichting berust. Indien die wettelijke verplichting er niet is wordt de verzochte informatie alleen verstrekt met instemming van de betrokkene.

Het stappenplan en stroomschema hoe te handelen als een daartoe bevoegd persoon en/of instantie informatie opvraagt over een cliënt, bij vermoedens van illegaliteit, is te vinden onder bijlage II.


HE, Oktober 2014






BIJLAGE I Verwijzingen naar organisaties voor vluchtelingen en mensen met een illegale verblijfsstatus
LAMPION (www.lampion.info)

Lampion is het landelijk informatie- en adviespunt over zorg aan illegalen. Lampion is een netwerkorganisatie waarin een aantal landelijke organisaties samenwerkt met als doel informatie over zorg aan illegalen te bundelen en zo zorginstellingen, zorgverleners en anderen die behoefte hebben aan informatie zo goed mogelijk voor te lichten over het systeem van, de wetgeving over, ontwikkelingen en knelpunten in de zorg aan illegalen.


Wat doet Lampion


In Nederland bevinden zich ongeveer 100.000 personen die niet de juiste verblijfsdocumenten hebben. Sinds de invoering van de Koppelingswet in 1998 kunnen deze personen geen aanspraak meer maken op collectief gefinancierde sociale voorzieningen. Het koppelen van deze aanspraak aan een geldige verblijfstitel wordt het koppelingsbeginsel genoemd. Vanwege deze uitsluiting kunnen illegalen ook geen ziektekostenverzekering afsluiten. Zij zijn onverzekerbaar.
In de Koppelingswet is tegelijkertijd echter wel geregeld dat van het koppelingsbeginsel kan worden afgeweken als een aanspraak betrekking heeft op de verlening van medisch noodzakelijke zorg of de voorkoming van inbreuken op de volksgezondheid.
Met deze wettelijke constructie schiep de overheid een ingewikkelde situatie voor zorgverleners en zorginstellingen die op grond van gezondheidswetten en beroepscodes een zorgplicht hebben.
Voor de financiering van de zorg die aan illegalen wordt verleend ontstond een ingewikkelde regeling. Vanaf 2009 bestaat er een minder gecompliceerde regeling. Zorgverleners kunnen de niet betaalde kosten van de door hen verleende zorg aan illegalen declareren bij het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) op basis van artikel 122a van de Zorgverzekeringswet.
In hun contacten met illegale patiënten kunnen zorgverleners komen te staan voor ingewikkelde vragen. Vragen over de toegang tot zorg, over medische en gezondheidskwesties, over verblijfsrecht, opvangmogelijkheden en financiën.
Veel antwoorden op deze vragen zijn te vinden op de website van Lampion; ook via het vragenformulier dat te vinden is op de website kunt u uw vraag stellen.

Contact


U kunt contact opnemen met Lampion via e-mail lampion@pharos.nl of via het contactformulier dat u kunt vinden op de website.

DOKTERS VAN DE WERELD (www.doktersvandewereld.org)

In ons land is de gezondheidszorg goed geregeld. Toch hebben veel ongedocumenteerde migranten in Nederland geen toegang tot zorg. Ze hebben geen papieren en kunnen daarom geen zorgverzekering afsluiten. Sinds 2005 biedt Dokters van de Wereld hen informatie, begeleiding en bemiddeling naar de reguliere zorg. We hebben spreekuren en geven voorlichting.



Gezondheidszorg via spreekuren en outreach
In Nederland heeft iedereen recht op ‘medisch noodzakelijke zorg’, dus ook migranten zonder papieren. Dit principe is verankerd in de Nederlandse wetgeving, zie ook de website ‘Basisrechten. Toch gaat het in de praktijk vaak mis. Er is gebrek aan kennis bij zowel zorgverleners als migranten over de rechten en plichten en de werking van het gezondheidssysteem in Nederland voor mensen zonder verblijfspapieren.

Steunpunten 
Dokters van de Wereld heeft daarom steunpunten opgezet in Amsterdam Centrum, Amsterdam Zuidoost en Den Haag waar we met 40 medische vrijwilligers spreekuren houden. Hier informeren we migranten over de Nederlandse gezondheidszorg en over hun rechten en plichten. We luisteren naar hun (vaak schrijnende) verhalen en brengen hun zorgbehoeften in kaart. We zorgen dat ze daadwerkelijk hulp krijgen. Hiervoor bemiddelen we met ziekenhuizen en andere zorginstanties wanneer de toegang tot zorg niet wordt verkregen. Bovendien begeleiden we patiënten actief naar de reguliere zorg. We zien er op toe dat ze bij een huisarts of verloskundige worden ingeschreven. Via outreach-activiteiten proberen we zoveel mogelijk migranten te bereiken; bijvoorbeeld door presentaties over de Nederlandse gezondheidszorg en gezondheidsthema’s in migrantenkerken.

In het Paspoort van Amsterdam (zie de website) dat wij samen met ASKV/Steunpunt Vluchtelingen en het Wereldhuis hebben opgesteld vindt u meer informatie over de rechten van mensen zonder verblijfsvergunning en waar zij in Amsterdam naar toe kunnen gaan voor advies en hulp.



Contact

Natuurlijk kunt u altijd contact met ons opnemen voor vragen, opmerkingen of interviewaanvragen. U kunt ons telefonisch bereiken op nummer 020 - 465 2866


of per e-mail op: info@doktersvandewereld.org.

Ons bezoekadres is:


Dokters van de Wereld
Nieuwe Herengracht 20
1018 DP  Amsterdam

Ons postadres is:


Postbus 16641
1001 RC  Amsterdam

ASKV/STEUNPUNT VLUCHTELINGEN (www.askv.nl)
Wie zijn wij

Het ASKV steunt en begeleidt afgewezen vluchtelingen, die niet kunnen terugkeren naar hun land van herkomst. Onze steun bestaat uit solidariteitswerk, gericht op politieke veranderingen en op de openbaarheid. Een beperkte groep kunnen wij begeleiden door te bemiddelen in levensonderhoud, onderdak, medische zorg, rechtsbijstand, onderwijs en geestelijke steun.

In 1987 werden het ASKV (Amsterdams Solidariteits Komitee Vluchtelingen) en het Steunpunt Vluchtelingen de Pijp opgericht. Dit naar aanleiding van de verharding van het asielbeleid. In 1989 fuseerde beide organisaties, waarna de stichting onder de naam ASKV/Steunpunt Vluchtelingen verder is gegaan.

Inloopspreekuur: Van maandag tot en met donderdag is het kantoor open voor al dan niet verblijfsgerechtigden om een afspraak te maken. Liefst van te voren bellen. Als het nodig is helpen wij met vragen op het gebied van juridisch procedures, gezondheid en praktische problemen.

Juridische Hulp: Om cliënt te worden van het ASKV moet er juridisch perspectief zijn in het verkrijgen van een verblijfsstatus. Cliënten ontvangen intensieve begeleiding bij de procedure. Door middel van gesprekken en gedegen onderzoek wordt getracht nieuwe feiten over het asielrelaas boven tafel te krijgen. Hiermee kan een advocaat zijn of haar zaak mede onderbouwen.

Huisvesting: Als het voor betreffende cliënt noodzakelijk is probeert het ASKV tevens te voorzien in woonruimte. Hiervoor hebben we een beperkt eigen woningbestand en bemiddelen we bij derden. Speciaal hiervoor hebben we het Huizen Adoptie Project opgericht waarmee particulieren de opvang kunnen financieren.

Scholing en werk : Voor wie gemotiveerd is, zoeken we de mogelijkheid iets bij te leren en contacten te leggen door middel van vrijwilligerswerk. Het ASKV verzorgt ook Nederlandse taalles en computerles.

Landen documentatie : Bij de ondersteuning van asielprocedures en acties is nauwkeurige kennis over de herkomstlanden van groot belang. Met het ASKV zijn gespecialiseerde groepen, veelal zelforganisaties verbonden, uit bijvoorbeeld Congo, Guinee Conakry, Algerije en Iran.

Achtergrond Informatie : Over wat vluchtelingen werkelijk beweegt en wat hen hier overkomt verspreiden we informatie door middel van folders, brochures, voorlichtingsbijeenkomsten en interviews.

Campagnes en samenwerkingsverbanden: Het ASKV probeert de vinger aan de pols te houden ten aanzien van verandering in het asielbeleid om zodoende tijdig op ontwikkelingen in te kunnen spelen door middel van publiciteit en acties. Zij maakt deel uit van verschillende platforms op zowel landelijk als Europees niveau.



Contact

  • ASKV / Steunpunt Vluchtelingen

  • Frederik Hendrikstraat 111 -c
    1052 HN Amsterdam

  • tel 020 6272408 (ma t/m do 10 -17 uur)
    fax 020 4203208
    e-mail askv@dds.nl

  • Spreekuur op afspraak



Bijlage II Proces Afhandelen van verzoeken tot verstrekken van gegevens inzake illegaliteit



Dit proces beschrijft de stappen die genomen worden als er een verzoek binnenkomt tot het verstrekken van cliëntgegevens inzake illegaliteit. Dit verzoek dient zorgvuldig en spoedig te worden getoetst, omdat de consequenties voor een cliënt zeer groot kunnen zijn.
Uitsluitend de volgende autoriteiten kunnen een verzoek tot verstrekken van gegevens inzake illegaliteit van een specifieke cliënt doen: politie, IND en de Dienst terugkeer en Vertrek. Zij worden in de werkwijze “de aanvrager” genoemd.
Werkwijze

  1. Een verzoek komt waarschijnlijk bij een buurtteam binnen; in alle gevallen dient het verzoek gemeld te worden aan de teamleider. De teamleider meldt het verzoek aan de privacycoördinator.

  2. De privacycoördinator vraagt zo nodig aanvullende informatie op bij de aanvrager. De aanvrager dient de wettelijke grondslag voor het opvragen van de gegevens aan te geven. De privacycoördinator verzoekt de jurist (van de gemeente) op basis van alle verkregen informatie de aanvraag te toetsen.

  3. De jurist toetst of er een verplichting is tot het verstrekken van de gegevens op basis van de aanvraag. De jurist informeert de privacycoördinator hierover schriftelijk.

  4. Indien er een wettelijke verplichting is, stelt de privacycoördinator op basis van de schriftelijke informatie van de jurist een advies op inzake het verstrekken van gegevens. Dit advies is gericht aan het programmamanagement. Indien er GEEN verplichting is, zie stap 8 en 9.

  5. Het programmamanagement neemt op basis van het advies een besluit inzake verstrekken van gegevens. Dit besluit wordt gemeld aan de teamleider.

  6. De teamleider informeert samen met de buurtteammedewerker de cliënt over het besluit en de gegevens die verstrekt gaan worden aan de aanvrager. De teamleider legt dit vast in RIS en stelt de privacycoördinator hiervan op de hoogte.

  7. Nadat de cliënt is geïnformeerd, verstrekt de privacycoördinator de gegevens aan de aanvrager.




  1. Indien er GEEN verplichting is op basis van de toets van de jurist, kan overwogen worden om een schriftelijke toestemming te vragen aan de cliënt voor het vrijwillig verstrekken van gegevens, bijvoorbeeld als dit in het belang van de cliënt is. In dat geval dient zo nodig het verzoek en de toestemming vertaald te worden, zodat daarover geen misverstanden kunnen ontstaan. In de toestemming staat welke gegevens verstrekt worden aan de aanvrager.

  2. Indien er GEEN verplichting is én geen toestemming voor het vrijwillig verstrekken van gegevens, dan informeert de privacycoördinator de aanvrager hierover schriftelijk.










De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina