1. 1 Demografische gegevens 6 2 Trends op het gebied van sport en bewegen 7



Dovnload 236.34 Kb.
Pagina1/5
Datum18.08.2016
Grootte236.34 Kb.
  1   2   3   4   5

Vastgesteld door de

raad van Heemstede op

30 oktober 2008




SPORT EN BEWEGEN IN HEEMSTEDE

KADERNOTA, OKTOBER 2008





INHO

INHOUDSOPGAVE
Inleiding 3

Hoofdstuk 1 Ontwikkelingen en trends 6

1.1 Demografische gegevens 6

1.2 Trends op het gebied van sport en bewegen 7

1.2.1 Sportdeelname 7

1.2.1.1 Sporten bij een vereniging 7

1.2.1.2 Sport en bewegen, anders georganiseerd 8

1.2.1.3 Sport en bewegen, niet georganiseerd 8
Hoofdstuk 2 Stimulering sport en bewegen 10

    1. Doelgroepen 10

2.2 Sport en jeugd 10

2.2.1 Stimuleren van sport en bewegen van leerlingen

van het primair onderwijs 10

2.2.2 Stimuleren van sport en bewegen van leerlingen

van het voortgezet onderwijs 15

2.3 Sport en kinderopvang 17

2.4 Sport en financiële belemmeringen 17

2.5 Stimuleren van sport en bewegen door ouderen 18

2.6 Stimuleren van sport en bewegen door mensen met

een beperking 19
Hoofdstuk 3 Sport en accommodaties 21

3.1 Accommodatieaanbod in Heemstede 21

3.2 Kwalitatief niveau sportvoorzieningen 23

3.3 Kwantitatief niveau sportvoorzieningen 23

3.4 Sportcentrum Groenendaal 24

3.5 Multifunctioneel gebruik gemeentelijke

sportaccommodaties 25

3.6 Toezicht gemeentelijk sportpark 27 3.7 Toekomstig beheer en exploitatie gemeentelijke

sportaccommodaties 27

3.8 Sport en bewegen in de openbare ruimte 28
Hoofdstuk 4 Ondersteuning sportverenigingen 31
4.1 Subsidie- en tarievenbeleid 31

4.2 Aanvullende ondersteuning 33

Bijlagen


INLEIDING
Aanleiding

Tot op heden vond het Heemsteedse sportbeleid zijn weerslag in verschillende nota’s. Het is voor het eerst dat de gemeente haar beleid op het gebied van sport in één notitie opneemt. Hiermee willen we meer samenhang bereiken, niet alleen tussen de diverse onderdelen van het gemeentelijke sportbeleid, maar ook in relatie tot andere beleidsvelden. Sport heeft duidelijke raakvlakken met jeugd, gezondheidszorg, vrijwilligerswerk, ouderen en onderwijs, maar is op nog veel meer terreinen aanwezig. Om de functies van sport optimaal te kunnen inzetten, is een integrale aanpak vereist. Deze nota zet de contouren uit voor een dergelijke aanpak. Hiermee wordt sport door de gemeente niet alleen gezien als doel op zich, maar ook - en voornamelijk - als middel om via een integrale aanpak andere effecten te bereiken: sociale participatie, gezondheid en persoonlijk welzijn.
Sport is een beleidsterrein dat constant in beweging is. Met deze nota willen we het huidige gemeentelijke beleid tegen het licht houden en zo nodig actualiseren. Bij deze actualisering houden we onder andere rekening met demografische ontwikkelingen en trends op het gebied van de (lokale) sport.
We willen bovendien een beleidskader voor lokale sport formuleren dat richtinggevend is voor de beoordeling van nieuwe initiatieven in de sport én dat kan bijdragen aan een verantwoorde besluitvorming bij - toekomstige - vraagstellingen en knelpunten. Op korte termijn zal dit van toepassing zijn bij de besluitvorming (november/december 2008) over het aanbestedingsdocument, gericht op een nieuwe overeenkomst per juli 2009 voor de exploitatie van de gemeentelijke sportaccommodaties. En bij de besluitvorming over subsidies en (huur)tarieven in de sport (december 2008). Een richtinggevend kader is tevens op korte termijn van belang bij de besluitvorming over de knelpunten die Grontmij/Marktplan BV in haar advies van mei 2008 heeft gesignaleerd op de gemeentelijke sportaccommodaties en Sportpark HBC.


Uitgangspunt

De gemeente Heemstede ziet sport niet alleen als doel op zich, maar met name als middel om via een integrale aanpak andere effecten te bereiken: sociale participatie, gezondheid en persoonlijk welzijn.





Definitie sport en bewegen

Een sluitende definitie van sport is moeilijk te geven. In deze nota vatten we onder sport alle activiteiten die de maatschappelijke erkenning als “sport” hebben weten te verwerven via aansluiting bij het Nederlands Olympisch Comité*Nederlandse Sportfederatie (NOC*NSF). Dat betekent dat we sport niet beperken tot lichamelijke activiteiten, maar dat ook de denksporten onder ons bereik vallen.


Zoals de titel aangeeft gaat deze nota ook over bewegen. We kiezen voor de term bewegen, omdat hier meer onder valt dan sport alleen. Het gaat hierbij om sportieve recreatie, bijvoorbeeld wandelen, fietsen en spelen. En over bewegingsonderwijs op scholen, wijkactiviteiten en activiteiten als Meer Bewegen Voor Ouderen.

Relatie met de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)/lokaal gezondheidsbeleid

Recent is de nota “Wmo/lokaal gezondheidsbeleid 2008-2011” vastgesteld. Het Heemsteedse Wmo/gezondheidsbeleid is erop gericht dat iedere Heemstedenaar volwaardig kan deelnemen aan de maatschappij, zich kan ontplooien en kan meedoen. Hiervan uitgaande streven we met het Heemsteedse Wmo/lokaal gezondheidsbeleid de volgende algemene doelstelling na:


Doelstelling

De gemeente Heemstede streeft naar het bevorderen van het welzijn en de gezondheid van alle Heemsteedse inwoners en biedt hiervoor de voorwaarden.



Dit vraagt om de inzet van preventieve voorzieningen en activiteiten die mogelijkheden bieden voor ontspanning, recreatie, sociale en maatschappelijke participatie, ontplooiing en zelfredzaamheid. Oók op het gebied van sport en bewegen.


We realiseren ons dat sportverenigingen en overige aanbieders van sport en bewegen deze maatschappelijke functie alleen kunnen invullen als sprake is van een kwantitatief voldoende en kwalitatief goed aanbod van voorzieningen. En als sprake is van een toereikende ondersteuning. In deze nota geven we de kaders daarvoor aan.
We zullen de algemene doelstelling, zoals geformuleerd in de nota Wmo/lokaal gezondheidsbeleid 2008-2011, per hoofdstuk nader invullen. Soms grijpen we hierbij terug op eerder vastgesteld beleid, soms is een actualisering vereist.
Via het aanbod van voorzieningen, sportstimulering én een toereikende ondersteuning van verenigingen willen we de voorwaarden scheppen voor de bevordering van het welzijn en de gezondheid van de Heemsteedse inwoners. We hanteren hierbij - analoog aan het geformuleerde in de nota “Wmo/lokaal gezondheidsbeleid 2008-2011” - als uitgangspunt dat de burger zelf primair verantwoordelijk is voor de inrichting van zijn leven en voor het meedoen aan de maatschappij. De gemeente biedt de voorwaarden, zodat de Heemsteedse inwoners de keuze kunnen maken voor een actieve, sportieve en gezonde levenstijl.
Aansluiting rijksbeleid

Met de nadruk op sport als instrument om andere doelen te bereiken sluiten we aan bij het rijksbeleid. Dit rijksbeleid, verwoord in de nota "Tijd voor sport" uit 2006, stelt drie thema’s centraal: “meedoen”, “bewegen” en “presteren”.


“Meedoen” verwijst naar de betrokkenheid van diverse groepen burgers bij de sport (als actief sporter en/of als vrijwilliger bij sportverenigingen). De sport maakt hierbij deel uit van wat de ‘civil society’ wordt genoemd: het geheel aan organisaties waar burgers elkaar treffen, contacten onderhouden en waarin ze mede vorm geven aan de maatschappij. “Bewegen” verwijst naar de gezondheidswinst die er te behalen valt door een gezonde leefstijl. Deze eerste twee thema’s van de nota “Tijd voor sport” plaatsen het sportbeleid in de context van respectievelijk het beleid op het gebied van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en het preventieve gezondheidsbeleid. En richten zich op de breedtesport. Onder de term breedtesport wordt alle sport verstaan die niet-professioneel en niet op topsportniveau wordt beoefend.
“Presteren”, het derde centrale thema in de nota “Tijd voor Sport”, is gericht op topsport. Van topsport (met en zonder handicap) is sprake indien internationaal binnen een door het NOC*NSF erkend topsportonderdeel wordt gesport op het hoogste seniorenniveau. Dat wil zeggen op Europese Kampioenschappen (EK’s), Wereld Kampioenschappen (WK’s) of Olympische Spelen. Wat betreft de topsport volgt het rijk in de nota “Tijd voor Sport” de sportkoepel NOC*NSF, die als doelstelling heeft om Nederland op Olympisch niveau tot de toptien van de wereld te laten behoren. Om te zorgen dat de topsport zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen, zijn er landelijk verschillende (financiële) voorzieningen voor zowel topsporters, topcoaches als sportbonden.

Heemstede heeft, uitgaande van de definitie, geen verenigingen die op topsportniveau functioneren. Voor zover er sprake is van topsporters (met en zonder handicap) is er ondersteuning via het rijk en de NOC*NSF. Dit geldt zowel voor individuele sporters als teamsporters. We beperken ons in deze nota dan ook tot de breedtesport en laten topsport - afgezien van voorstellen op het gebied van regionale talentontwikkeling - buiten beschouwing.




Doelstelling

Het sportbeleid van de gemeente Heemstede is gericht op bevordering en ondersteuning van breedtesport. Afgezien van talentontwikkeling richt het sportbeleid van de gemeente Heemstede zich niet op topsport.



Niet alleen in de nota “Tijd voor Sport” legt het rijk de nadruk op sport als instrument om andere doelen te bereiken. Sport heeft ook een duidelijke plaats gekregen in het Beleidsprogramma 2007-2011 “Samen werken, samen leven”. Hierin wordt sport vooral gesteund om de bijdrage die het kan leveren aan belangrijke kabinetsdoelen: het programma noemt in dat kader onder andere preventie en gezondheid, jeugdbeleid, onderwijs, integratie, wijken en veiligheid.


Aansluiting Provinciaal beleid

De provincies vervullen op het gebied van sport en bewegen voornamelijk een ondersteunende rol voor gemeenten. In de provincie Noord-Holland wordt deze steunfunctie vervuld door Sportservice Noord-Holland. De gemeente Heemstede maakt regelmatig gebruik van de inzet van Sportservice Noord-Holland.


Karakter nota

Deze nota is een kadernota. Dat betekent dat de algemene beleidskaders en doelstellingen worden weergegeven. Voor zover voorstellen een nadere uitwerking vereisen, vindt dat op een later moment plaats. De planning daarvan geven wij in de betreffende hoofdstukken aan. Voor de leesbaarheid zijn de voorstellen in deze nota in blauwe kaders aangegeven en de doelstellingen en uitgangspunten in oranje. Voor zover beleid reeds is vastgesteld treft u dat in gele kaders aan.


Opbouw notitie

Hoofdstuk 1 schetst de bevolkingsontwikkeling en de trends op het gebied van de sport. Dit zijn aspecten waar bij de formulering van het sportbeleid nadrukkelijk rekening gehouden dient te worden.
In hoofdstuk 2 gaan we in op de rol van sport als middel om andere beleidsdoelen te realiseren. We richten ons hierbij op sport- en bewegingsstimulering en leggen de relatie tussen sport en jeugd/onderwijs, sport en senioren en sport en mensen met een beperking.
Om te kunnen sporten en bewegen zijn accommodaties nodig. Hoofdstuk 3 gaat hier nader op in. We leggen hier tevens de relatie tussen sport en bewegen en de openbare ruimte. In hoofdstuk 4 gaan we in op de ondersteuning van sportverenigingen en andere aanbieders van bewegingsactiviteiten. Dit onder andere via het subsidie- en tarievenbeleid.
HOOFDSTUK 1 ONTWIKKELINGEN EN TRENDS

Bij de actualisering van het beleid op het gebied van sport is het van belang inzicht te hebben in de samenstelling van de bevolking en de demografische ontwikkelingen. Ook essentieel hierbij is de (ontwikkeling van de) sportdeelname en trends op sportgebied. Dit hoofdstuk gaat kort op deze onderwerpen in. Hierbij wordt onder andere gebruik gemaakt van de gegevens die door Grontmij/Marktplan in haar rapport van mei 2008 zijn opgenomen.


1.1 Demografische gegevens

Nederland

De afgelopen jaren is de Nederlandse bevolking jaarlijks gemiddeld met 88.000 gegroeid tot circa 16,3 miljoen inwoners. Voor de aankomende decennia wordt verwacht dat de groei van de bevolking licht afneemt (groei met ruim 30.000 per jaar), waardoor Nederland in 2030 ongeveer 17 miljoen inwoners telt. Waar de bevolking groeit, is dit met name onder de groep 50-plussers. Dit percentage zal de komende jaren toenemen van 35 procent naar 40 procent in 2030. Op dit moment is 15 procent van de Nederlanders 65 jaar of ouder, dit percentage zal in 2030 zijn toegenomen tot 22 procent. Het percentage jongeren (tot 18 jaar) bedraagt op dit moment circa 22 procent. Dit percentage zal geleidelijk dalen tot 19 procent in 2030.
Heemstede

In tegenstelling tot de landelijke ontwikkeling is het inwonertal van Heemstede de laatste jaren licht afgenomen. Verwacht wordt dat deze ontwikkeling zich voortzet en het inwoneraantal van Heemstede de komende jaren geleidelijk verder daalt.


Tabel 1: Bevolkingsontwikkeling Heemstede 2000-2030





2000

2010

2020

2030

Bevolkingsomvang

25.875

24.845

23.550

22.750

Bron: Primos prognose van ABF Research
Heemstede kent een hoog percentage ouderen: 44 procent van de bevolking is 50-plusser, 22 procent is 65-plusser. Hiermee is het landelijk niveau van 50- en 65-plussers van 2030 in Heemstede nu al bereikt en is Heemstede een van de meest vergrijsde gemeenten van Nederland. De totale bevolking van Heemstede neemt in de komende periode gestaag verder af. De categorie 65-plussers blijft echter geleidelijk toenemen.
De groep 20-45 jarigen is de laatste jaren afgenomen en blijft relatief gering (circa 25 procent van de Heemsteedse bevolking). Ter vergelijking: het landelijke percentage is 36 procent.
Ook de groei als gevolg van geboorten neemt in Heemstede verder af. In de periode 1990-2000 was gemiddeld sprake van een jaarlijkse toename van 320 in Heemstede woonachtige kinderen als gevolg van geboorten. Dit gemiddelde nam in de periode 2000-2004 af tot 290 kinderen per jaar. Vanaf 2004 is deze daling versneld doorgezet tot het huidige aantal van 230 kinderen per jaar. Het percentage Heemsteedse jongeren (tot 18 jaar) bedraagt op dit moment 22 procent. Dit percentage zal het landelijke percentage volgen en dalen tot 19 procent in 2030.
Deze ontgroening, het relatief beperkte aantal 20-45 jarigen én de verdere vergrijzing zijn aspecten waar bij de formulering van het sportbeleid rekening mee gehouden dient te worden. In het algemeen gesproken zal deze bevolkingsontwikkeling de vraag naar activiteiten en voorzieningen op het gebied van sport en bewegen veranderen. Zo zal het draagvlak voor voorzieningen en activiteiten gericht op ouderen verder toenemen. Naast de bevolkingsgegevens zijn bij de beleidsformulering ook de trends op het gebied van sport en bewegen van belang.
1.2 Trends op het gebied van sport en bewegen

1.2.1 Sportdeelname

In 2005-2006 heeft het Mulier Instituut in samenwerking met de NOC*NSF een sportersmonitor uitgevoerd die representatief is voor de gehele (sportende) bevolking van Nederland.
Een ruime meerderheid (circa 70 procent) van de Nederlandse bevolking doet aan sport, waarvan de helft tenminste twee keer per week actief is. Dat geldt ook voor groepen die voorheen minder aan sport deden, zoals vrouwen en ouderen. Circa 20 procent van de sportende bevolking in Nederland doet aan teamsport. Hetzelfde percentage (20) doet aan duosport. Het overgrote deel van de sportende bevolking (60 procent) is actief in solosport. De meest beoefende sport in Nederland is zwemmen, gevolgd door toerfietsen/wielrennen, fitness en wandelsport.

We onderscheiden drie typen organisatieverband binnen de sport:


1.2.1.1 Sporten bij een sportvereniging

Ruim 32 procent van de totale Nederlandse bevolking is lid van een sportvereniging. Dat is 3 procent meer dan in 2002. Van de jeugd (5 tot 18 jaar) is ruim 75 procent lid van tenminste één vereniging. Heemstede steekt hier gunstig bij af. Van de Heemsteedse kinderen en jongeren is circa 85 procent lid van tenminste één sportvereniging.
Leden Heemsteedse gesubsidieerde sportverenigingen

De gesubsidieerde Heemsteedse sportverenigingen hebben in januari 2008 in totaal 8.143 leden. Dat is ruim 16 procent meer dan in januari 2002 (6.993). Het aantal leden woonachtig in Heemstede (4.701) is ten opzichte van 2002 (4.572) met 3 procent toegenomen. Het aantal niet-Heemsteedse leden (3.442) is ten opzichte van 2002 (2.403) toegenomen met 43 procent.


Tabel 2 Ontwikkeling ledenbestand gesubsidieerde Heemsteedse sportverenigingen 2002-2008


Toename aantal leden


Toename aantal Heemsteedse leden

Toename aantal niet-Heemsteedse leden

Absoluut

Relatief

Absoluut

Relatief

Absoluut

Relatief

+ 1.150 + 16%

+ 129 +3%

+ 1.021 + 43%

Jeugdleden (tot 18 jaar)

In 2008 hebben de verenigingen in totaal 3.359 jeugdleden. Dat is 35 procent meer dan in 2002. Het aantal in Heemstede woonachtige jeugdleden is in 2008 2.272, zijnde 30 procent meer dan in 2002 (1.761). Het aantal niet-Heemsteedse jeugdleden is in 2008 1.087, dat wil zeggen 49 procent meer dan in 2002 (729).
Tabel 3 Ontwikkeling aantal jeugdleden gesubsidieerde Heemsteedse sportverenigingen 2002-2008


Toename aantal jeugdleden

Toename aantal Heemsteedse jeugdleden

Toename aantal niet-Heemsteedse jeugdleden

Absoluut

Relatief

Absoluut

Relatief

Absoluut

Relatief

+ 869 + 35%

+ 511 + 30%

+ 358 + 49%

Seniorenleden

In 2008 zijn in totaal 4.786 volwassenen (senioren) lid van de gesubsidieerde Heemsteedse sportverenigingen. Dit is een stijging met 6 procent ten opzichte van 2002 (4.503). Het aantal in Heemstede woonachtige seniorenleden bedraagt in 2008 2.429, dat is een daling van 14 procent ten opzichte van 2002 (2.811). Het aantal niet-Heemsteedse seniorenleden - 2.355 in 2008 - is ten opzichte van 2002 (1.692) met 39 procent toegenomen.


Tabel 4 Ontwikkeling aantal seniorenleden gesubsidieerde Heemsteedse sportverenigingen 2002-2008


Toename aantal seniorenleden

Afname aantal Heemsteedse seniorenleden

Toename aantal niet-Heemsteedse seniorenleden

Absoluut

Relatief

Absoluut

Relatief

Absoluut

Relatief

+ 281 + 6%

- 382 -14%

+ 663 + 39%


  1   2   3   4   5


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina