1800 Zielen De bevolking van Zoetermeer en Zegwaart in 1798 Ronald Grootveld



Dovnload 1.4 Mb.
Pagina1/7
Datum25.08.2016
Grootte1.4 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7

1800 Zielen




De bevolking van Zoetermeer en Zegwaart in 1798

Ronald Grootveld

Zoetermeer 2004

De bevolking van Zoetermeer en Zegwaart in 1798

Scheiding van kerk en staat in 1798


Na de totstandkoming van de Bataafse Republiek in 1795 probeerden de volksvertegenwoordigers in de Nationale Vergadering de Franse idealen “vrijheid, gelijkheid en broederschap” ook hier gestalte te geven. Eén van de eerste besluiten was de afschaffing van de bevoorrechte positie van de Nederduits Gereformeerde Kerk als enig officieel erkend kerkgenootschap. Voortaan mochten ook de katholieken en de kleinere protestantse kerkgenootschappen vrij hun godsdienst uitoefenen en konden hun leden zitting nemen in de plaatselijke en landelijke bestuursorganen, een positie die voor die tijd was voorbehouden aan gereformeerden. In 1798 nam de Nationale Vergadering het verstrekkende besluit dat alle kerkelijke eigendommen aan de staat zouden vervallen en vervolgens in gebruik zouden worden gegeven aan de daarvoor het meest in aanmerking komende groeperingen. Dat betekende ook dat bijvoorbeeld kerkgebouwen die in de 16e eeuw in protestantse handen terecht waren gekomen, in eigendom konden terugkeren bij de katholieke gemeenschap. Door allerlei vertragingstactieken en weinig druk van overheidszijde, bleven de zaken in Holland op twee gevallen na (Obdam en Voorhout) zoals ze waren. In Brabant had het besluit grotere gevolgen: ruim 150 kerken keerden terug in katholieke handen, waaronder de belangrijke Sint Jan in Den Bosch. In Zoetermeer-Zegwaart hadden de gereformeerden niets te vrezen: zij hadden immers in 1785-1787 de oude dorpskerk vervangen door een nieuwe, grotendeels gefinancierd uit eigen middelen. De remonstranten behielden hun eigen kerk in de Dorpsstraat en de katholieken hielden stand in hun schuurkerk aan de Voorweg.

Eerste landelijke volkstelling


Het besluit van 1798 zorgde wel voor de eerste landelijke volkstelling, om na te gaan hoeveel aanhangers elke religie in de dorpen en steden telde. Ook de secretarissen van Zoetermeer en Zegwaart deden in oktober 1798 hun rondgang langs de huizen en schreven bij de naam van elke hoofdbewoner het aantal gereformeerden, “roomsen”, remonstranten, luthersen en joden op, dat tot zijn of haar huishouden behoorde. Onkerkelijkheid kwam toen officieel nog niet voor.
De resultaten van die telling zijn hier in tabelvorm weergegeven:





gerefor- meerd

rooms katholiek

remon- strants

luthers

joods

totaal

aantal huishoudens

























Zegwaart

645

362

36

9

0

1052

240

Zoetermeer

315

404

10

6

5

740

149

samen

960

766

46

15

5

1792

389


  1   2   3   4   5   6   7


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina