5 Schoon! Inleiding



Dovnload 184.63 Kb.
Datum22.07.2016
Grootte184.63 Kb.


5 Schoon!

Inleiding

Tijdens een partijtje voetbal


of bij fitness raak je snel
bezweet.

Zweet zorgt ervoor dat je lichaam afkoelt tijdens een inspanning. Zweet heeft wel nadelen: het stinkt en plakt,


het komt in je kleren of blijft
op je huid.

Daarom is het ver-frissend


om na het sporten een douch
te nemen.

Onder de douche spoel je met water en zeep het zweet van je lichaam.

Maar wat do en water en zeep eigenlijk? Dat ga je in dit hoofdstuk onder-zoeken


1 a Noem drie oorzaken waardoor je vuil kunt
worden

1_______________

2_______________

3_______________

b Op welke twee manieren kun je het vuil van je


lichaam halen?

1_______________

2_______________






2 Water als schoon-maak-middel

Wat heb je nodig?

  • twee reageer-buisjes

  • een schepje suiker

  • sla-olie

  • water

Wat moet je doen?

- Vul allebei de reageer-buisjes voor de helft met

water.

- Doe in een reageer-buisje een druppel sla-olie.



- Doe in het andere reageer-buisje een schepje suiker.

- Houd je duim op de buisjes en schud goed.



Watmerk je?

a De sla-olie_______________

b De suiker_______________

c Suiker mengt goed/slecht met water,

d Sla-olie mengt goed/slecht met water.

3 a In Cola zit veel suiker. Stel je voor dat je Cola op je

broek morst. Kun je de Cola dan met water


afspoelen?

Cola is wel/niet makkelijk af te


spoelen met water omdat het
goed/slecht mengt met water.

b In mayo-naise zit veel olie. Stel: je
morst wat mayo-naise op je broek.
Kiin je die vlek er met water uit
krijgen?

Leg je antwoord uit.



Ja/Nee omdat: _______________





Je hebt gezien dat suiker goed met water mengt


Na het schudden ontstond een heldere vloeistof.
Deze vloeistof noem je een oplossing.
Oplossingen zijn altijd helder.
Sommige oplossingen hebben een kleurtje
Dent maar aan Cola of Sinas.

Als een stof makkelijk oplost in water, kun je water als
Schoon-maak-middel gebruiken.
Maar wat doe je met een sla-olie-vlek in je broek?
Slaolie lost niet op in water.
Dus met water alleen keijg je de vlek er niet uit.

Onthoud:

-Een oplossing is een vloeistof waarin een vate stof

is opgelost.




4 Water met een schoonmaakmiddel

Wat heb je nodig?

- 2 lapjes stof

- mayo-naise

- water


- Biotex

- afwasbak



Wat moet je doen?

- Maak op beide lapjes een kleine mayo-naise-vlek

- Probeer een lapje schoon te maken met water

- Probeer het andere lapje schoon te maken met

- water en Biotex

Wat merk je?

a Met water alleen gaat de mayo-

naise-vlek er wel/niet uit.



b Met water en Biotex gaat de mayo-

naisevlek er wel/niet uit.






5 Je hebt nu gewerkt met een schoonmaakmiddel.
elke schoonmaakmiddelen ken je nog meer?
Schrijf er vijf op.

1___________________

2___________________

3___________________

4___________________

5___________________




6 De mayo-naise-vlek van dichtbij

Wat heb je nodig?

  • reageerbuisje

  • water

  • slaolie

  • afwas-middel

Wat moet je doen?

  • Vul het reageerbuisje voor de helft met water.

  • Doe er een druppel slaolie en een druppel afwasmiddel in.

  • Schud goed met je duim op het reageerbuisje.

Wat merkje?

De slaolie lost nu wel/niet op in water.




7 a Een schoonmaakmiddel zorgt ervoor dat vuil en

vet wel/niet oplossen in water.



b Na een wasbeurt zijn je kleren schoon/vuil en is het water schoon/vuil.

Schoonmaakmiddelen

Je weet dat je met een afwas-middel oile kunt


oplossen in water.

Op die manier kun je ook de mayo-naisevlek uit je


broek krijgen.

Heb je dan aan een schoonmiddel genoeg?


Als je in de super-markt kijkt zie je dat er veel

schoonmaakmiddelen te koop zijn.


Niet elk schoonmaakmiddel is overal geschikt voor.
Je wast je haren niet metalles-reiniger.

D
e ramen lap je niet met


shampoo.

Onthoud:

-Een schoonmaakmiddel zorgt ervoor dat olie en vet


worden opgelost.

8 In opdracht 5 heb je verschillende
Schoonmaakmiddelen opgeschreven.
Schrijf hieronder op waarvoor ze bedoeld zijn.

1______________ 4_______________

2______________ 5_______________

3______________

9 a Op de teletision zie je veel rec lame voor

schoonmaakmiddelen.

Veel mensen ergeren zich aan deze ewc lames.

Noem twee schoonmaakmiddelen waarvoor op
televisie revlame wordt gemaakt.

1_________________2_______________

b Hoe vind jij deze rec lames? (Geef je mening.)

_______________________________________

_______________________________________




W anneer kies je nu welk schoonmaakmiddel?
Dat hangt af van twee dingen:

  1. het soort vuil dat je wilt verwijderen.
    Bijvoorbeeld suiker, mayo-naise of stof.

  2. het soort materiaal waarvan je het vuil wilt
    verwijderen.


Bijvoorbeeld van je broek, het raam of je haar.

10 Vul de woorden op de goede plaats in:



textiel-wasmiddel, vaat-wasmiddel, zeep, alles-reiniger

a Mario loopt met zijn trui naar de keuken om hem
te wassen. Maar eerst doet hij de afwas in de afwas­

machine, hij doet er____________bij en zet de


afwas-machine aan.

b Daarna doet hij______________ in de afwasbak en
wast zijn trui.

c Hij spoelt de trui goed uit en hangt hem op. Als hij
in de keuken komt ziet hij dat de keuken erg vies
is. Hij pakt een ties______________en maakt de
tegels schoon.

d Na het schoonmaken wast Mario zijn handen met
____________

11 Op het etiket van een schoonmaakmiddel staat veel
Informatie

Hieronder zie je zo'n etiket.

Lees het goed en vul daarna het lijstje in


Naam schoonmaakmiddel:

Inhoud:

Samen-stelling:

Gebruiks-aanwijzing:

Waar-schuwing:




Op veel etiketten staat een waarschuwing.
Vaak staat erop "buiten bereik van


(zeer) vergiftg


kinderen houden".


(zeer) licht ontvlambaar



irriterend of schadelijk
Dat komt omdat er veel giftige stoffen in
zitten.

Ook staan er vaak gevaren-symbolen op.


Hiernaast zie je er een aantal.


bijtend (corrosief)



oxiderend (brand-bevonrdered)
De giftige stoffen komen via het riool bij
de water-zuivering.


NIET MENGEN


Als het gif er niet wordt uitgehaald, kan
het bij de planten en de dieren terecht

komen.


Schoonmaakmiddelen zijn dus slecht voor het milieu.
Gebruik nooit meer dan je nodig hebt.

Een beter milieu begint bij jezelf!

Onthoud:

  • Schoonmaakmiddelen zijn vaak giftig.

  • Schoonmaakmiddelen zijn slecht voor het milieu.

  1. In je knipvel staan vijf gevaren-symbolen.
    Plak ze bij de goede betekenis.

niet mengen vergiftig bijtend lich ontvlambaar irriterend




13 Veel schoonmaakmiddelen zitten in een fles.

De lies kun je vaak moeilijk open krijgen.

Leg uit waarom de sluiting zo gemaakt is.






1 4 Je ziet hier drie

verschillende etiketten.

Vul de tabel hieronder in.

NAAM SAMENSTELLING BEDOELD VOOR WAARSCHUWING

1_____________________ _______________ _________________ _________________

2_____________________ _______________ _________________ _________________



3_____________________ _______________ _________________ _________________

  1. Het mengen van schoonmaakmiddelen kan heel
    gevaarlijk zijn.

Lees het krante-bericht hieronder maar eens.

Vrouw overleden na mengen van twee reinigings­
middelen

DEN HAAG (ANP) Er wordt een onderzoek ingesteld naar de dood van


een tachtigjarige vrouw. Ze was bezig om haar toilet schoon te maken.

De vrouw had twee reinigings-middelen bij elkaar gedaan. Daarna raakte


ze bedwelmd. De vrouw over-leed.

De vrouw had het bleekmiddel Glorix gemengd met een toilet-reinigings­


middel. Het toilet-reinigings-middel bevatte fosfor.

Hierbij kwam een wolk chloor vrij. De gif-wolk heeft haar bedwelmd.

Of ze door de wolk chloor gedood werd is niet duidelijk. De vrouw leed
ook aan een zwak hart.

Voor zover bekend is de vrouw het eerste slachtoffer van het mengen van


schoonmaak-middelen.

Een woordvoerder van de stichting Consument en Veiligheid zei dat het


mengen in een kleine ruimte was gebeurd. Het slachtoffer had een zwak
hart. Hierdoor zijn de gevaren voor vergiftiging groter.

De woordvoerder van Consument en Veiligheid zei dat niet op alle schoon­


maak-middelen een waarschuwing staat.

Het zou beter zijn als op alle schoon-maak-middelen de vermelding "niet


vermengen met..." zou komen te staan.

a Welke stoffen had de vrouw bij elkaar gevoegd?

b Wanneer worden de gevaren voor ver-giftiging nog
groter?

c Wat bedenkt "Con-sument en Veilig-heid" om het
antal ongelukken te verminderen?




Schoonmaakmiddelen maken

Je hebt gezien dat er voor verschillende soorten vuil


schoonmaakmiddelen te koop zijn.

In een fabriek zoekt men uit welke stoffen het beste


werken in een schoonmaakmiddel,

De enstof schuurt heel goed.

Een andere stof ontvet heel goed.

Er zit ook vaak een stof in die voor een lekker geurtje


zorgt.

Als je al deze stoffen bij elkaar giet, noem je dat een


mengsel.

De meeste van die stoffen staan op de etiketten.

Het zijn vaak rare namen.

Toch kun je gemakkelijk zelf een schoonmaakmiddel





maken.

Onthoud:

- Een mengsel is een samen-voegsel van

Verschillendestoffen.

16 Zelf badschuim maken

Wat heb je nodig?

  • beker-glaasje 100 ml

  • glazen roer-staafje

  • maat-cilinder 100 ml

  • detergent-oplossing (30%)

  • water

  • zout

  • kleurstof

  • parfum



Wat moet je doen?

  • Meet in de maat-cilinder 25 ml detergent-oplossing af. Giet dit in een bekerglas.

  • Meet in dezelfde maat-cilinder 25 ml water af. Giet
    dit bij de detergent-oplossing.

  • Roer voorzichtig. Er mogen geen lucht-bellen
    verschijnen.

Wat merkje?

Het badschuim ziet er anders/hetzelfde uit als bij mij thuis.



Wat moet je verder doen?

Voeg aan je badschuim toe:



  • 3 druppels kleurstof

  • 3 druppels parfum

  • schepje zout

Roer heel voor-zichtig tot alles gemengd en opgelost
is. Als je het badschuim te dun vindt, kun je er nog
wat zout bij doen.

Wat merkje?

Het zelfgemaakte badschuim is wel/niet een mengsel


omdat:



L aat je badschuim op tafel staan en ga verder met de
volgende opdracht.

17 Vergelijk je eigen badschuim met dat van je klas


genoten. Schrijf twee verschillen op.

1 2


18 Vergelijk je eigen badschuim met echt badschuim.
Schrijf twee verschillen op.

1 2


19 a Geef je badschuim een leuke naam_________________

b Maak een etiket voor je eigen badschuim.
Plak hem op het bekerglas.

c Vergelijk je eigen etiket met die van je klasgenoten.
Welk merk zou jij kopen?____________________

d Waarom?_____________________________________





Schoon zonder water

De meeste schoonmaakmiddelen werken met water.

Je kunt jezelf ook schoonmaken zonder water.

Zo’n schoonmaakmiddel is vaak een reingende
creme.

Een reinigende creme wordt


vaak gebruikt tegen jeugd-
puistjes.

Zo’n creme kan vet, vuil en


zweet verwijderen.

In reinigende creme zit


meestal geen zeep.

Hoe kan een creme dan vet


oplossen?

Vet lost goed op in olie.

Dus je zou je gezicht met
slaolie kunnen ont-vetten.

Maar ja, wie doet dat?

Een goede reinigings-creme is een mengsel van olie en
water.

Maar olie en water mengen toch niet?

Daarvoor heb je hulp-stoffen nidig?

Die hulp-stoffen heten emul-gatoren.

en emul-gator zorgt ervoor dat water en olie wel
mengen.

Zeep is dus een emul-gator.



Onthoud:

- Een emul-gator zorgt ervoor dat water en olie goed


mengen.






20 a Tandpasta is een creme. Noem nog drie andere
cremes.

1



2

3

b Welke van de drie cremes vind jij het belangrijkst?

21 a Wat is een emul-gator?



b Zet een kruisje voor de mengsels waarin een
emul-gator zit.

  • pindakaas cola

  • boter hazelnoot-pasta

  • water tandpasta


Cos-metica

Veel schoonmaakmiddelen zijn gemaakt


voor ons lichaam.

Ze maken je lichaam schoner en mooier.

Zulke schoonmaakmiddelen noem je cos-
metica.

Je hebt zelf je eigen badschuim gemaakt.

Je kunt cos-metica dus zelf maken.

Toch zijn veel cos-metische produkten duur.

Hoe kan dat?







Voor de cosmetica die jij hebt gemeekt, was al een
recept.

In een laboratorium zoeken


mensen naar nieuw

middeltjes.

Zij moeten dus een nieuw
recept maken.

Al dat onderzoek kost veel


geld.

Daarom zijn de prijzen vaak


hoog.

Onthoud:

- Cosmetica is een verzamel-naam voor middeltjes
die je lichaam schoner of mooier maken.

LLING BEDOELD VOOR

22 Noem drie cosmetische produkten die je schoner
Maken.

1__________________

2_________________

3_________________

23 Noem drie cosmetische produkten die je mooier
maken.

1________________

2________________

3________________



24 a Welke cosmetica gebru jij?

b Hoeveel geld geef je per maand uit aan cosmetica

Reclame

Op televsie en in tijd-schriften


zie je veel rec lame voor
cosmetica.

Rec lame maken kost geld.

Als je een creme koopt tegen
Jeugdpuistjes betaal je mee
aan de rec lame ervan.

25 Veel cosmetica zit in luxe verpakking.



a Waarom? ______________________________

b Wat vind je van al die verpakkingen? Kan het niet

wat minder? Geef je mening?









26 a Je hebt zelf badschuim gemaakt.

Stel, je moet het verkopen.

Maak met een klasgenoot of je groepje een
tv-spotje voor jullie badschuim.

Het moet 1 minuut duren.

Je moet je spotje uitbeelden voor de klas.

b Bekijk de spotjes van de andere groepen.

Welk produkt zul je gaan kopen?

Leg uit waarom?
c Welk produkt ga je niet kopen?

Leg uit waarom niet?



Met huid en haar

Als je je haar wast, ontvet je het.

ommige mensen wassen hun haar elke dag omdat het

snel vet wordt.

Andere mensen hoeven hun haar maar een keer in de

week te wassen.





Waarom wordt je haar eigenlijk vet?

Zonder vet zou je haar droog en breekbaar zijn.

Zonder vet zou ook je huid gaan barsten.

Haar groeit vanuit je huid.

In je huid zitten talg-kliertjes.

Talg-kliertjes maken vet


dat nodig is voor je haar
en voor je huid.

Bij de een werken talg-

kliertjes harder dan bij
de ander.

Daarom moeten sommige


mensen hun haar vaker
wassen dan anderen.

27 Hieronder zie een door-snede van de huid.



a Kleur het haar in de tekening
bruin.

b Kleur de talgklieren groen.


Schoonmaakmiddelen voor
je lichaam zijn vaak anders dan schoonmaakmiddelen voor je omgeving.

Op shampoo staat nooit "bijtend" of "ont-vlambaar". Wat er wel vaak op staat is "pH-neutraal".

Wat betekent dat?
Veel schoonmaakmiddelen in het huishouden zijn zure stoffen. Het ene is zuurder dan het andere.

Als maat om aan te geven hoe zuur een stof is, gebruik je de pH of zuur-graad.



Hieronder zie je de pH-schall



Vloeistoffen met een lage pH zijn zuur.

Denk maar aan azijn of citroen-zuur.

Dat zijn bijtende stoffen.

Vloeistoffen met een hoge pH noem je basisch.

Bijvoorbeeld ammonia en soda zijn basisch.

Ook die zijn vaak bijtend en irri-terend.

Je huid heeft last van basische en zure stoffen.

Daarom staat er vaak op zeep en shampoo


"pH-neutraal".

Dit betekent een pH van 7, dus niet zuur en niet


basisch.


Onthoud:

  • De pH geeft aan hoe zuur een stof is.

  • Als de pH kleiner is dan 7, dan is de stof zuur.

  • Als de pH groter is dan 7, dan is de stof basisch.

  • Een pH van 7 betekent niet zuur en niet basisch.



28 Hoe zuur?



Wat heb je nodig?

- veiligheids-bril

- pH-papier met kleuren-schaal

- 5 reageerbuizen in een rekje

- schoonmaakazijn

- ammonia

- wc-reiniger

- leidingwater

- tandpasta






Wat moet je doen?

  • Vul (voorzichtig) een reageerbuis met 2 cm schoonmaakazijn. Lees goed het bijschrift op de verpakking!

  • Scheur een pH-strookje af en houd dat boven in de buis.

  • Kantel de buis zodat het papiertje een beetje nat wordt.

  • Vergelijk de kleur van het pH-papier met de kleurenschaal en lees de pH af.

  • Schrijf je resultaat in de tabel hieronder.

  • Herhaal dit met de andere stoffen. Let op, veiligheidsbril op!

Watmerkje?

SCHOONMAAKMIDDEL KLEUR PH ZUUR/NEUTRAAL/BASISCH

1 schoonmaakazijn

2 leidingwater

3 ammonia

4 wc-reiniger

5 tandpasta












29 a Hoe zuurder een stof hoe hoger/lager de pH.
b Hoe basischer een stof hoe hoger/lager de pH.

c Een stof noem je pH-neutraal als

30 Alsje last hebt van brandend maagzuur kim je een


Rennie innemen.

Een Rennie zorgt ervoor dat je maagzuur minder "brandt".




Door een Rennie gaat de pH van het maagzuur omhooglomlaag.

31 Jan maakt een heerlijke salade. Hij kan de azijnfles


niet vinden. Dan ziet hij onder het aanrecht de fles
schoonmaakazijn staan.

Kan Jan dit voor zijn salade gebruiken?




Ja/Nee omdat




32 Leg uit waarom schoonmaakmiddelen in huis vaak
een lage pH hebben en cosmetica niet.

33 Hieronder zie je een lijst van verschillende beroepen. Welke hebben te maken met schoonmaken?

  • gevel-reiniger

  • drogist

  • timmerman

  • schoonheids-specialist

  • kapper

  • chauffeur

  • leraar natuurkunde




Samenvatting 5

  1. Een oplossing is een heldere vloeistof waarin vaste
    stoffen zijn opgelost.

  2. Een schoonmaakmiddel zorgt ervoor dat olie en
    vet worden opgelost.

  3. Een mengsel is een samenvoegsel van verschillende
    stoffen.

  4. Een emul-gator zorgt ervoor dat olie en vet in
    water oplossen.

  5. Schoonmaakmiddelen zijn vaak giftig.

  6. Schoonmaakmiddelen zijn slecht voor het milieu.

  7. De pH geeft aan hoe zuur een stof is.

  8. Een zure stof heeft een pH die lager is dan 7.

9 Een basische stof heeft een pH die hoger is dan 7.

10 Een pH van 7 is niet zuur en niet basisch.



Maak nu de diagnostische toets.

108




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina