8th Militia hq everything about the Dutch 8th militia in 1815 & Sergeant Evert Roelof and the battle of Waterloo



Dovnload 49.91 Kb.
Datum24.07.2016
Grootte49.91 Kb.

8th Militia HQ

Everything about the Dutch 8th militia in 1815 &
Sergeant Evert Roelof and the battle of Waterloo .



http://home.scarlet.be/~tsh40803/8/8st.html

Meten met verschillende maten. Dat ging zeker op voor de periode rond 1815.

In die tijd, en daarvoor, waren zoveel verschillende maten in gebruik dat het lastig is om die om te rekenen naar centimeters. Op deze pagina vind je alle mogelijke naamgevingen. Dus ben je naar iets op zoek, kijk hieronder.

Er zijn twee meest gebruikte maatgevingen in 1815 (gebruikt in de stamboeken van de militairen). Je zult ze herkennen als je e.a. tegenkomt.



1

‘In Nederland is de eenheid der lengtematen de el (mètre), zijnde het veertig miljoenste gedeelte van den omtrek des aardbols, gemeten op eenen middagcirkel. De el is verdeeld in 10 palm (decimètre), 100 duim (centimètre), 1000 streep (millimètre. ‘


Oftewel:
1 el= 1 meter.

1 duim = 1 cm

1 streep = 1mm

2

1 Rijnlandse voet = 0,3139465 el of meter

Er gaan 12 duim in 1 voet. De duim is 0,026162 el of meter.

Er gaan 12 lijn/streek in 1 duim. De Streek is 0,00218 el of meter.


Let er wel op dat je Rijnlandse voeten hebt (staat er doorgaans bij). Er zijn ook andere ‘voeten’ in omloop.

Zo heb ik voor Evert Roelof berekend hoe lang hij was. Volgens zijn stamboek gegevens mat hij 5 voet, 6 duim en 2 streek. Dat is:



5

voet

x

0,313947

=

1,569733

meter

6

duim

x

0,026162

=

0,156973

meter

2

streek

x

0,00218

=

0,00436

meter

 

 

 

 

 

1,731066

meter



Overige Maten.

De maten worden onderscheiden in lengtematen, vlaktematen, inhoudsmaten, hoekmaten en dynamische of krachtmaten. Men kan ze verdelen in natuurlijke en kunstmatige, welke laatste slechts gewijzigde natuurlijke zijn.

Lengtematen. Tot het bepalen van groote afstanden bezigt men mijlen of uren gaans, bijv. daar waar dagmarsen te pas komen; voor kleinere afstanden gebruikt men den pas of de el en in de militaire techniek, de el of den voet. Wij laten hier de voornaamste lengtematen in Europa gebezigd volgen:

In Nederland is de eenheid der lengtematen de el (mètre), zijnde het veertig millioenste gedeelte van den omtrek des aardbols, gemeten op eenen middagcirkel. De el is verdeeld in 10 palm (decimètre), 100 duim (centimètre), 1000 streep (millimètre); 10 ellen zijn eene roede (decamètre), 100 roeden eene mijl (kilomètre). In Frankrijk en België heeft men dezelfde maten, met de hierboven tussen haakjes gevoegde benamingen, waarbij nog gevoegd moeten worden de hectomètre van 10 decamètres en de myriamètre van 10 kilomètres. Een Fransch postuur (lieue de poste) is 4 kilomètres. Oude Nederlandsche maten zijn: de rijnlandsche voet van 0,3139465 el verdeeld in 12 duim of 144 lijn en de Amsterdamsche voet van 0,283056 el. In Pruissen heeft men de Rijnlandsche of werkvoet van 0,3139465 el in 12 duim, elk van 12 lijn verdeeld en de geometrische of veldvoet van 0,3766 el in 10 duim, elk van 10 lijn verdeeld; 10 veldvoeten of 12 werkvoeten vormen eene roede van 5 passen; 2000 roeden of 10000 passen eene mijl. In Oostenrijk heeft men het klafter van 1,8967 el; dit is verdeeld in 6 voet, elk van 12 duim, elke duim van 12 lijn en elke lijn van 12 punt; 2 klafters vormen eene ingenieurroede, die in 10 voet, van 10 duim, van 10 lijn verdeeld wordt. De postmijl is 4000 klafters. Als maat voor paarden heeft men de vuist van 0,1054 el, als maat voor rekruten een streep van 0,0066 el. De eenheid der Russische lengtemaat is de sagène van 2,1526 el; zij wordt verdeeld in 3 archines elk van 16 werschok. De Russische voet is 0,3048 el en verdeeld in 12 duim van 10 lijn. De werst is 1500 archines of 1076,3 el. In Engeland heeft men als grondslag de yard van 0,9144 el, hij is verdeeld in 3 voet van 12 duim, van 10 of 12 lijn of 8 parts. De Engelschen mijl is 1609,3149 el, de Engelschen zeemijl 1851,9515 el (60 zeemijlen op één graad van den evenaar). De Zwitsersche voet is 0,3 el en verdeeld in 10 duim, 100 lijn of 1000 streep; een klafter telt 6 voet, eene roede 10 voet of 4 pas; een uur gaans 16000 voet. De Zwitsersche mijl is 10577,5 el. De Spaansche voet is 1/3 vara (0,2783 el); de nieuwe Spaansche legua is 8000 varas. De Deensche voet van 12 duim, 144 lijn of 1728 scrupel is 0,31376 el; 2 voeten vormen

[p. 14]

ééne el. De mijl is 7523 el. De Portugesche constructievoet is 0,3386 el. De brasse van 10 palmes, 2 varas of 3 1/3 cavados is 2,1859 el. De mijl is 6173,5 el. De Zweedsche voet van 10 duim of 100 lijn is 0,2969 el. De mijl telt 10688,5 el. De Romeinsche voet was 0,29529 el, de Grieksche 0,30634, de Arabische 0,26781, de Alexandrijnsche 0,35845 en de Hebreeuwsche vadem 0,53779 el. De Romeinsche mijl was 1476,4 el, het Romeinsche stadium 184,6 het Egyptische stadium 224,4 en de Lieue gaulosne 2210,2 el. De zeelieden meten met vadems van omtrent 6 voet; de bergwerkers met lachters van 6 à 8 voet. Als natuurlijke lengtematen zou men kunnen, opnoemen de duim, gelijk aan de breedte van den duim van eene groote mannenband, de span, gelijk aan de afstand tusschen de punten der uitgestrekte duim en wijsvinger, de voet gelijk aan de lengte van eenen grooten mansvoet, de pas eene matige schrede van ongeveer 2 1/2 voet, de klafter, hoogte van eenen grooten man, het uur gaans, den weg, die eene afzonderlijke voetganger in een uur tijds aflegt, ongeveer 6000 pas.



Vlaktematen worden in militairen zin gebezigd tot bepaling der legerruimte, der uitgestrektheid van cantonnementen, enz.; bij het bepalen der hoegrootheid van sommige werkzaamheden, bij voorbeeld bij de bekleding van taluds, enz.; bij four-rageringen ter bepaling van de uitgestrektheid terrein die men aan eene troepenafdeling aanwijst, enz. De eenheid der vlaktematen is het vierkant beschreven op de lengte-eenheid; men spreekt dus van vierkante voeten, ellen, mijlen, enz. De eenheid der Nederlandsche landmaat is de vierkante roede (are) zij is verdeeld in 100 vierkante ellen, (deciare) deze in 100 vierkante palmen (centiare), deze weder in 100 vierkante duimen (milliaren); 100 vierkante roeden vormen een vierkante bunder (hectare), 100 vierkante bunders eene vierkante mijl (myriare). De namen tusschen twee haakjes zijn die van de vlaktematen in Frankrijk en België. Oude Nederlandsche vlaktematen zijn de rijnlandsche □ morgen van 0,8516 bunder en de rijnlandsche □ roede van 14,1930 □ el. De Pruissische □ roede is 144 □ voet of 14,1827 □ el; de morgen is 180 □ roeden, de hoef 30 morgen. Het Oostenrijksche joch is 1600 □ klafters of 57,56 □ roeden. De Russische dessätin is 2400 □ sagènes, de □ sagène is 4,0317 □ el. De Engelsche yard of land telt 30 acres, de acre 40,4671 □ roeden. Het Zwitsersche juchart is 40000 □ voeten; de □ voet is 0,9 □ el. De Spaansche fanega is verdeeld in 9216 □ varas of 713,7874 □ el; 50 fanegas zijn gelijk aan een yugada. Een □ uur van 20 in een graad is 3086,4198, eene □ Duitsche mijl 5486,9684, een bouw op Java 0,7096 □ bunders.

De inhoudsmaten worden gebruikt om levensmiddelen te meten, waarbij men inhoudsmaten voor drooge en natte waren onderscheidt; om den arbeid te berekenen, bij voorbeeld als het verwerken van 1 kubieke el aarde tegen een' bepaalden prijs of in eenen bepaalden tijd geschiedt; tot het meten van brandhout; tot het bepalen der legerruimte, met het oog op het onderhouden van genoegzame verse lucht voor de gezondheid van den man; tot afmeting van buskruitladingen. In het algemeen wordt inhoudsmaat dikwijls in vervanging van het gewicht gebruikt. De eenheid der inhoudsmaten, is de kubus beschreven op de lengte-eenheid. De eenheid der Nederlandsche lichaamsmaten is de kubieke el (stère) die bij het meten van brandhout, den naam van wisse, bij scheepsmeting dien van ton verkrijgt. Zij is verdeeld in 1000 kubieke palmen (millistère), deze in 100 kubieke duimen (centimètre cubique), deze in 1000 kub. streep (millimètre cubique). Voor drooge waren heeft men de kop (liter) gelijk aan een kub. palm, deze is verdeeld in 10 maatjes (decilitre): 10 kop zijn een schepel (décalitre), 10 schepels een mud (hectolitre), 30 mud een last.


En nog meer maten
Oude Maten




AAM

een oude vochtmaat (drinken, zoals wijn & bier)

155 liter




ANKERS

een oude vochtmaat (drinken)

39 liter




16 STOOP

een oude vocht maat (drinken)

2,5 liter




MINGEL & MENGEL

een oude vocht maat (drinken)

1 1/8 liter




PINT

een oude vocht maat (drinken)

0,5 liter




OKSHOOFD

een oude vocht maat (drinken)

220 liter




SCHEPEL

Gewichtsmaat

17,5 KG




Ponde

Gewichtsmaat







Mud

Gewichtsmaat

70 KG




SCHEPEL (andere streek, of anders uitgelegd)

Gewichtsmaat

10 KG




EL

Lengte maat

Gem. vastgesteld op 69 cm (oud voor 1820)




EL

Lengte maat

Vastgesteld op 1 meter (na 1820)




EL Amsterdamsche,

Lengte maat

69,23 cm (oud voor 1820)




EL Brabantsche

Lengte maat

0,69230 m




EL Brugsche (te A'dam)

Lengte maat

0,70066 m




EL Delfsche

Lengte maat

0,6823 m




EL Goesche

Lengte maat

0,69 m




EL Haagsche

Lengte maat

0,694236 (Nederlandsche el 1725)




EL Twentsche

Lengte maat

0,587 m.0,587 m.




PALM

Lengte maat

Vastgesteld op 1 decimeter (na 1820)




DUIM

Lengte maat

Vastgesteld op 1 centimeter (na 1820)




STREEP

Lengte maat

Vastgesteld op 1 millimeter (na 1820)




STREEP iets minder dan eene halve lyn

Lengte maat

Vastgesteld op 1 millimeter (voor 1820)




vier RHYNLANDSCHE lynen en 6 tiende gedeelten

Lengte maat (plaatselijke)

Vastgesteld op 1 centimeter (voor 1820)




DUIM

Lengte maat (plaatselijke)

Een duim is een 1/10 , 1/11 , 1/12 deel van een voet




VOET

Lengte maat (plaatselijke)

Een voet is 10, 11, 12 duimen




VOET

Lengte maat (plaatselijke)

ca. 25 en 32 cm




VOET

Lengte maat (plaatselijke)

10, 11 of 12 duimen




PALM

Lengte maat (plaatselijke)

is gelijk aan 4 duimen




ROEDE (lengte)

Lengte maat (plaatselijke)

20 voet = 5 meter 1=(12, 16, 18 of 20 voet)




BUNDER

Oppervlakte maat

10.000 vierkante meter




HECTARE

Oppervlakte maat

10.000 vierkante meter




ROEDEN

Oppervlakte maat

100 vierkante meter (na 1820)




ROEDEN

Oppervlakte maat (oud)

900 vierkante meter




ROEDEN

Oppervlakte maat

11,11 per 10.000 vierkante meter




MORGEN

Oppervlakte maat

6.666 vierkante meter




MORGEN Rijnlandse

Oppervlakte maat

8.516 vierkante meter




MORGEN Waterlandse

Oppervlakte maat

10.770 vierkante meter




MORGEN Gelderse Gelderse

Oppervlakte maat

3.180 vierkante meter




HONT

oppervlakte maat (oud)

100 vierkante roeden, meestal 1/6 morgen


Paris Ell to present British feet
Ell = 3 7/8 feet

Ell =43 2/3 inches



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina