9. 9 handleiding voor natuurwaarnemers



Dovnload 78.96 Kb.
Datum27.08.2016
Grootte78.96 Kb.


9.9 HANDLEIDING VOOR NATUURWAARNEMERS

Geldig tot: september 2010





Functionaris

Naam

Paraaf

Natuurhistorisch Secretaris

Cor Nonhof




Uitvoerende

Geert van Poelgeest







KNNV afd. Regio Delft

1. Inleiding

De Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging heeft als doelstelling natuurstudie, na­tuurbe­leving en natuurbescherming. Om deze drie doelstellin­gen te bereiken roept zij haar leden en belang­stellen­den op om het voorkomen van plan­ten, kikkers, padden, salaman­ders, egels, vleermuizen, vo­gels, muizen, slakken, insecten, padden­stoelen, vogels, vlinders, mossen en derge­lijke te noteren en door te geven. Ofwel: om natuurwaarnemer te zijn.

Deze activiteit heeft tot doel om de deelnemers gerichter naar de natuur te laten kijken en de gegevens aan landelijke gegevensverzamelaars te geven. Ook leveren de gegevens ons materiaal op voor de plaatselijke en regionale beheerders. Denk hierbij aan gemeenten, Natuurmonumenten, Hoogheemraadschap van Delfland, Recreatieschap en Staatsbosbeheer.

Elk jaar heeft onze afdeling een jaarthema. Dat kan zijn hommels, vlinders, egels, vleermuizen en dergelijke. Voor die waarnemingen zijn ook speciale waarnemingskaarten te krijgen. Als je die niet hebt, kunt je ook de groene kaart gebruiken. Uiteraard mag je ook andere soorten opschrijven. Hierin hoeft je je niet te beperken in de soorten. Dit mogen leuke, gewone, bijzondere soorten zijn. Uiteindelijk willen we zoveel mogelijk van de natuur in ons gebied weten. Met elkaar echter kunnen we een goed over­zicht van de natuur in de onze regio krijgen.

In ons ledenblad "Veldbericht" staat elk kwartaal een bijdrage over wat we met waarnemingen doen. In de contacten met de diverse beheerders bijvoorbeeld gemeentes, Hoog­heem­raadschap, Technische Universiteit, Natuurmonumenten en particulieren worden de waarne­mingen gebruikt om de natuurwaarden aan te kunnen tonen en eventueel verbeteringsvoorstellen te kunnen doen.

Aan het eind van het jaar sturen we alle waar­nemingen naar diver­se instanties die ze verza­melen. Bijvoorbeeld: de plan­ten naar Floron, de vogels naar Sovon, vlinders naar de Vlinderstichting, de zoogdieren naar VZZ. De amfibieën en reptie­len naar RAVON.


Voor allerlei doeleinden zullen we publicaties uitgeven van onderzoeksresultaten uit de database. Dat kan zijn voor beherende instanties op projectbasis, maar ook een algemene publicatie voor het grote publiek.
2. NOTEREN WAARNEMINGEN

Onze afdeling en de instanties die onze waarnemingen gebruiken stellen eisen aan de wijze waarop die wordt omschreven. Deze handleiding geeft daarover informatie. Gebruik de “Groene kaart” uit de bijlage. Dan vergeet je geen belangrijke zaken. Vroeger werd deze bijlage op groen karton afgedrukt en uitgedeeld. In het huidige digitale tijdperk is dat niet meer het geval. Misschien moet je nu denken aan “groene waarnemingen”.


Iets over tijd en plaats

Tijd


Geef de datum op waarop je de waarneming hebt gedaan. Het is daarbij gebruikelijk een kalenderjaar aan te hou­den voor de periode waarop een waarneming geldig is. Veel gegevensverwerkende instanties als SOVON, FLORON en dergelijke geven jaaroverzichten. Na een jaar is het dus pas nuttig om hetzelfde dier of dezelfde plant op dezelfde plek weer op­schrijven.

Kortom, als je in een periode het Madeliefje in een bepaald gebied hebt gezien en opgegeven, hoeft je hem een jaar lang niet meer voor dat gebied op te schrij­ven. Als je voor jezelf de bloeiperiode van madeliefjes wil vaststellen binnen een jaar, moet je natuurlijk wel vaker waarnemingen noteren.



Gebied

Hierbij is het kilometerhok erg belangrijk. Dit is de maat die wij en ook de landelijke databasen aanhouden om een plek aan te geven. In zijn algemeenheid is het dus voldoende om een soort maar éénmaal per kilometerhok op te geven. Onze database kan niet nauwkeuriger weergeven. Ook wanneer je een klein gebiedje gaat volgen is het noteren van het kilometerhok uiterst belangrijk. Heel Nederland is ingedeeld in kilometerhokken volgens de indeling van de Topografische dienst in Emmen. Op alle topografische kaarten van deze dienst zijn de kilometerhokken in een raster en met nummers aangegeven.

Kolommen op de Groene Kaart

Datum

Eén tijdstip is duidelijk 5 maart wordt 5/3. Als het een periode betreft, geef dat aan met bijvoorbeeld: 5/3 - 16/4.

Soort

Dit lijkt eenvoudig, maar probeer de soort zo nauwkeurig mogelijk aan te geven bijvoorbeeld: kikker is eigenlijk te beperkt; zo zijn er onder andere Groene en Bruine kikkers. Kom op onze excursies, werkavonden, cursussen en lezingen daar leer je steeds meer. Wees niet bang om in eerste instantie bijvoorbeeld kikker op te schrijven. Je krijgt dan als reactie een briefje hoe je de diverse kikkers kunt herkennen. Wees ook voorzichtig met oude natuurboekjes. De namen van soorten willen wel eens veranderen.

Niet alleen de zeldzame soorten zijn het noemen waard. Iedere soort komt in aanmerking; van Madeliefje tot en met Ringslang. Want....... de landelijke verzamelaars zijn zeer gelukkig met iedere waarneming, gewoon of bijzonder. Gewone soorten worden veelal onderbelicht, omdat de doorgewinterde waarnemer die niet meer opschrijft. De verspreiding van de algemene soorten zijn vaak slechter bekend dan die van de zeldzame.



Aantal

Kleine aantallen zijn meestal niet moeilijk. Bij grotere aantallen kan dat wel problemen opleveren. Voor de elektronische verwerking hebben we liefst één getal. Dus bijvoorbeeld niet 10 - 100, maar 50.

Bijzonderheden

Hierin kunnen notities opgenomen worden als "vliegt in formatie richting NO" of "eerste bloeiende plant", "nest", rennend, enzo­voort.

Waar

Dit is een adres of een gebied b.v. Lage Abtswoudse Polder, Bernard Zweersstraat 15, Nootdorp. Ons waarnemingsgebied bevat het grond­gebied van de gemeenten:

Delft, Lansingerland, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Westland, en de gebieden Sion, Wilhelminapark, Elsenburgerbos (Rijswijk) en Ypenburg (Den Haag).


Wanneer je regelmatig waarnemingen wilt insturen, vraag dan om een kopie van de topografische kaart in jouw omgeving.
"km-hok"

Een kilometerhok wordt aangegeven op de topografische kaart. De lijnen die een kilometer-hok vormen zijn heilig. Om de diverse hokken uit elkaar te houden heeft ieder hok een nummer.


Het eenvoudigst is de aanduiding in Amerfoortcoördinaten. Deze bepaal je als volgt met de genummerde lijnen op de topografische kaart, zie de rand van de kaart. Het waarnemingshok 85/ 446 bevindt zich ten noorden en ten oosten van de aangegeven lijnen:


Voor gebruik in databasen is het handiger om met een enkel getal een hok aan te duiden. Op een kopie van de Topografische Inventarisatieatlas voor Flora en Fauna van Nederland van ons gebied zie je in het midden van een atlasblok een nummer staan bijvoorbeeld 37-16. Dit blok is 5 x 5 km groot en heeft dus een oppervlakte van 25 km2. Zo’n blok heet ook wel uurhok, omdat het een uur lopen is om het te doorkruisen. Eén vierkante kilometer noemen we een kilometerhok (km-hok). Ook dit heeft een nummer. Dit nummer bestaat uit het nummer van het atlasblok plus nog een specifiek getal voor dat kilometerhok. De verdeling van ieder atlasblok ziet er als volgt uit:


11

12

13

14

15

21

22

23

24

25

31

32

33

34

35

41

42

43

44

45

51

52

53

54

55

Zo ligt de Markt in Delft in kilometerhok 37-15-35 of kortweg 371535. Deze aanduiding hebben we liever, maar Amersfoortcoördinaten is geen probleem.


Wees niet beschroomd als je het juiste nummer niet weet, je bent beslist niet de enige. Wanneer je een kaart instuurt en het blijkt dat je de nummering niet juist hebt opgeschreven, krijg je een schriftelijke uitleg aan de hand van je waarnemingen.

Wanneer je binnen dat km-hok de waarnemingen van bijvoorbeeld je tuin, een plantsoen of bosje wilt bijhouden dan kan dat. Naast de naam van het gebied geef je uiteraard het nummer van het km-hok op. Wanneer je zo'n klein gebiedje gaat volgen, dan is het zeker leuk om per jaar de waarnemingen op te schrijven. Je kunt voor zo'n gebiedje een speciale kaart van ons krijgen.


Mocht je nog vragen hebben? Bel, e-mail of schrijf ons gerust.
Waarnemingsformulier

Periode: ..... / ..... 20..
Naam ........................................................................ Adres ...........................................................

Telefoonnummer/ email ………………………………………………………




Da­tum

Soort

Aantal

Bijzonder­he­den

Waar

Km-hok






























































































































































































































































































































































































































































































































De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina