A Zijn bekendste formule luidt



Dovnload 61.2 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte61.2 Kb.
Albert Einstein (°14 maart 1879 – 18 april 1955)a

Zijn bekendste formule luidt:

E=mc²

Wie was Albert Einstein?

Albert Einstein is geboren op 14 maart 1879, te Ulm in Duitsland. Einstein kwam uit een arbeidersgezin. Zijn vader, Hermann, was beddenverkoper en werd later fabrikant van elektronische apparatuur.

Einsteins ouders waren liberale joden1, en dus tamelijk tolerant. Toch genoot Albert tijdens zijn opvoeding een sterk joods religieus onderricht.

Hij was een Duits-Zwitsers-Amerikaanse natuurkundige. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste natuurkundigen uit de geschiedenis.



Einsteins grootste talent was de toegepaste wiskunde.

De beginjaren van Albert Einstein

Rond 1884 kreeg Einstein zijn eerste kompas. Dit was een ommekeer in zijn leven. Door dit kompas besloot hij om zijn leven te wijden aan het onderzoeken en verklaren van natuurverschijnselen. Wanneer hij maar kon leerde hij wetenschap. Zo bouwde hij zelf modellen en apparaten.

In 1895 verhuisde het gezin Einstein naar Italië. Ze vestigden zich in Pavia. Einstein zelf ging echter niet mee. Hij wilde eerst zijn school afmaken in München, waar hij wiskunde studeerde. Hij hield het niet lang vol in München, want na een trimester verliet hij de school om naar zijn familie in Italië te gaan.

Datzelfde jaar deed Albert toelatingsexamen aan de ETH2. Hij slaagde echter niet voor de taalvakken. Het gezin besloot om Einstein naar Aarau, ook in Zwitserland, te sturen, om daar zijn middelbaar onderwijs af te maken.

In 1896 studeerde Albert Einstein af aan de middelbare school van Aarau. Nadien schreef hij zich in aan de Eidgenössische Technische Hochschüle in Zürich. Dat zelfde jaar wilde hij geen inwoner meer zijn van Duitsland, waardoor hij stateloos werd.

In 1900 behaalde Einstein het leraarsdiploma van de ETH. Hij werd Zwitser in 1901.

Einsteins gezinsleven

Tijdens zijn verblijf in Zwitserland, aan de ETH, ontmoette hij Mileva Maric. Zij is afkomstig uit Servië. Einstein verloor zijn hart aan haar. Einstein en Maric kregen een dochter, Lieserl. Zij werd geboren in januari 1902. Op 6 januari 1903 stapten Einstein in het huwelijksbootje. Einstein noemde Mileva “een schepsel dat mijn gelijke is, en dat net zo sterk en onafhankelijk is als ikzelf”.

Hans Albert Einstein werd op 14 mei 1904 geboren, als tweede telg van het gezin Einstein-Maric. Daarna volgde nog de geboorte van een tweede zoon op 28 juli 1910, Eduard.



Einstein had niet alleen interesse voor natuurkunde, maar ook voor het vrouwelijke schoon. Algauw werd gefluisterd dat hij zijn vrouw en gezin niet zo trouw was. Albert besteedde veel aandacht aan de kinderen toen zij klein waren. Maar naarmate ze ouder werden verslechterde de vader-kind- relatie. De kinderen wilden later niet veel meer met Einstein te maken hebben. Einstein was dus zeker niet zo ‘heilig’ als het volk dacht.

Uiteindelijk verhuisde het gezin Einstein in 1914 naar Berlijn. Mama Mileva kon er echter niet aarden. De relatie tussen de ouders verslechterde al snel en Mileva keerde met haar kinderen en zonder Einstein terug naar Zwitserland. Op 14 februari 1919 scheidde Einstein van Mileva.

Op 2 juni 1919 trouwde Einstein met zijn nicht Elsa Löwenthal. Dit huwelijk bleef kinderloos. In 1921 ontving Einstein de Nobelprijs voor natuurkunde. Het bedrag dat hij daarmee in de wacht sleepte, gaf hij aan Mileva voor het onderhoud van zijn kinderen.

De kinderen van Einstein

Lieserl Einstein

Over het eerste kind van Einstein, Lieserl bestaan verschillende verhalen. Ze zou vroeg gestorven zijn, of weggegeven voor adoptie.

Hans Albert Einstein

Alberts eerste zoon Hans Albert werd hoogleraar in de werktuigkunde. Hij werkte aan de universiteit van Berkeley (Californië). Hans Albert adopteerde een meisje, Evelyn. Hiervan wordt beweerd dat zij een dochter is van Albert Einstein uit een korte relatie met een danseres. Na de oorlog verbeterde het contact tussen Hans Albert en zijn vader. Tijdens de laatste dagen van zijn vader bleef Hans Albert waken aan het sterfbed.

Eduard Einstein

De jongste zoon, Eduard, bleek een erg intelligente jongen te zijn. Hij verdiepte zich in de psychologie maar werd tijdens zijn studie zelf getroffen door een geestesziekte. Hij kon zijn studies niet voortzetten. Einstein negeerde Eduard, maar Mileva bleef voor hem zorgen tot aan haar dood in 1948. Eduard zelf stierf in 1965, in een psychiatrische instelling in Zürich.

1905: Hét jaar van Albert Einstein

Einstein zelf ging bij weinig mensen te rade. Hij discussieerde vooral met zijn toenmalige vrouw Mileva, die zelf ook een wiskundige was. De artikels die Einstein schreef stuurde hij naar het tijdschrift ‘Annalen der Physik’.

‘Eine neue Bestimmung der Moleküldimensionen’ was de doorbraak van Einstein. In datzelfde jaar, 1905, schreef hij ook de basis van de moderne natuurkunde. Dat werk bestond uit vier artikelen3.

Drie van de vier artikelen zijn elk een Nobelprijs waard. Albert Einstein werkte een bestaand idee uit de natuurkunde verder uit, waardoor er resultaten naar voren kwamen waar wetenschappers zich al tientallen jaren over bedachten.

Foto-elektrische effect

‘Über einen die Erzeugung und Verwandlung des Lichtes betreffenden heuristischen Gesichtspunkt4’ is Einsteins eerste artikel uit 1905. Het begrip energiekwantum (nu Foton genoemd) is hierin ontstaan.

Het idee van energiekwantum veronderstelde dat lichtenergie alleen geabsorbeerd of uitgezonden kan worden in discrete hoeveelheden, kwanta genaamd. Albert Einstein toonde aan dit kan worden verklaard door aan te nemen dat licht werkelijk opgebouwd is uit onopvallende pakketjes.

Het idee van lichtkwanta was in tegenspraak met de golftheorie van het licht. Zelfs nadat proeven hadden aangetoond dat de vergelijkingen van Einstein voor het foto-elektrische effect correct waren, werd zijn uitleg niet aanvaard. In 1921 echter, toen hij de Nobelprijs kreeg, namen sommige natuurkundigen aan dat de vergelijking (hf = Φ + Ek) correct was en dat lichtkwanta mogelijk waren.

Dit concept, dat door de grondleggers van de wetenschap over moleculen en atomen gebruikt wordt als een basisprincipe, betekend dat systemen uit de natuur eigenschappen van zowel golven als deeltjes kunnen vertonen.

Brownse beweging

Het tweede artikel in 1905 was getiteld Über die von der molekularkinetischen Theorie der Wärme geforderte Bewegung von in ruhenden Flüssigkeiten suspendierten Teilchen. Het handelde over de Brownse beweging.

Door gebruik te maken van de theorie van vloeistoffen stelde hij dat het fenomeen een proefondervindelijk bewijs vormde voor het bestaan van atomen. Het artikel verleende ook geloofwaardigheid aan de mechanica.

Vóór het verschijnen van dit artikel was het atoom al erkend als een nuttig concept, maar natuur- en scheikundigen waren het niet eens of atomen wel echt bestonden. Door Einsteins discussie over het gedrag van atomen was er nu een manier om met een gewone microscoop atomen te tellen.



Wilhelm Ostwald, een van de voortrekkers van de anti-atoomschool, vertelde Arnold Sommerfeld later dat hij uiteindelijk in het atoom begon te geloven door Einsteins volledige verklaring van de Brownse beweging.

Speciale relativiteit



Einsteins derde artikel in 1905 was getiteld Zur Elektrodynamik bewegter Körper, gepubliceerd op 30 juni 1905.

In dit artikel schreef Albert Einstein over "ons werk over relatieve beweging", en dit heeft de vraag doen rijzen of Mileva een rol gespeeld heeft in de ontwikkeling ervan. Het artikel kondigde de speciale relativiteitstheorie aan: een theorie over tijd, afstand, massa en energie.

Speciale relativiteit bood een oplossing voor het probleem dat gerezen was sinds het Michelson-Morley-experiment. Dit experiment had aangetoond dat lichtgolven zich niet door een middel bewegen zoals andere golven door bijvoorbeeld water of lucht. De snelheid van het licht was daardoor vast ten opzichte van de beweging van de waarnemer. Dit was onmogelijk volgens de Newtonse mechanica.

George Fitzgerald had in 1894 al verondersteld dat het resultaat van Michelson en Morley verklaard kon worden indien bewegende lichamen samengedrukt werden in de richting van hun beweging. Enkele belangrijke vergelijkingen in Einsteins artikel, de Lorentztransformaties, waren inderdaad al in 1903 aangekondigd door de Nederlandse natuurkundige Hendrik Lorentz.

Zijn uitleg volgde uit twee axioma's:



  • Galilei's oude idee dat de natuurwetten dezelfde zouden moeten zijn voor alle waarnemers die met een constante snelheid ten opzichte van elkaar bewegen;

  • de regel dat de lichtsnelheid dezelfde is voor iedere waarnemer.

De speciale relativiteit heeft diverse verrassende gevolgen, omdat tijd en afstand niet meer gelden. De theorie wordt de "speciale relativiteitstheorie" genoemd om haar te onderscheiden van de latere "algemene relativiteitstheorie", waarin alle waarnemers gelijkwaardig zijn.

De theorie lijkt in strijd met het gezonde verstand en zit vol tegenstellingen, maar Einstein slaagde erin die allemaal op te lossen, en de theorie is sindsdien door vele proeven bevestigd.


De algemene relativiteitstheorie

In november 1915 gaf Einstein lezingen voor de Pruisische Academie van Wetenschappen, waarin hij zijn algemene relativiteitstheorie beschreef. De laatste lezing had als hoogtepunt de vergelijking van de wet van de zwaartekracht van Newton. Hierin wordt gesteld dat alle waarnemers gelijkwaardig zijn, niet alleen waarnemers met een gelijke beweging. In de algemene relativiteitstheorie is de zwaartekracht niet langer een kracht (zoals in de wet van Newton) maar een gevolg van de veranderlijke ruimte en tijd.

Deze theorie vormde de basis voor de studie van het heelal en gaf wetenschappers de middelen om vele eigenschappen van het heelal te begrijpen. Een aantal eigenschappen werd pas na Einsteins dood ontdekt.
De algemene relativiteitstheorie was vernieuwend.

Oorspronkelijk waren veel wetenschappers erg ongelovig omdat de theorie uit een wiskundige redenering ontstond, en niet uit experimenten. In 1919 echter konden voorspellingen die met behulp van de theorie gedaan waren, bevestigd worden door metingen van Arthur Stanley Eddington (tijdens een zonsverduistering). Op november 1919 bracht de Times deze bevestiging van Einsteins theorie op de voorpagina, waarmee Einstein op slag beroemd werd.

Vele wetenschappers waren nog niet overtuigd, om allerlei redenen. Sommigen stonden ook afkeurend tegenover de publieke bekendheid die Einstein te beurt viel na het artikel in 1919.

De Kopenhaagse interpretatie



Einsteins verhouding tot de kwantumfysica was opmerkelijk. Hij was de eerste om te zeggen dat de kwantumtheorie vernieuwend was. In 1909 presenteerde Einstein zijn eerste artikel aan enkele fysici (geleerden in de fysica), en zei hen dat ze een manier moesten vinden om golven en deeltjes als één geheel te begrijpen.

In een brief aan Max Born uit 1926 maakte Einstein een opmerking die nu beroemd is:



Kwantummechanica is zeker indrukwekkend. Maar iets in mij zegt me dat het nog niet het ware is. De theorie zegt heel veel, maar ze brengt ons niet echt dichter bij het geheim van De Oude. Ik ben ervan overtuigd dat Hij niet met dobbelstenen werpt.

Hierop reageerde Niels Bohr, die met Einstein wedijverde over de kwantumtheorie, met de opmerking:



Hou op God te zeggen wat Hij moet doen!

Einstein de uitvinder

Minder bekend is dat Einstein ook een paar brevetten van uitvinding op zijn naam heeft.

Einsteins vader en ook een oom van hem waren eveneens uitvinders die altijd in de weer waren met elektriciteit en apparaten en probeerden verbeteringen en toepassingen te zoeken. Einstein had deze interesse in mechanische apparaten meegekregen en hield zich soms ook bezig met 'knutselen', zoals hij het noemde.

Einstein en voormalig student Leó Szilárd vonden samen een nieuw type koelkast uit in 1926. Ze gebruikten een koelprocédé bij constante druk, met alleen toevoer van warmte, zonder bewegende delen. De koelcyclus gebruikt ammoniak, butaan, en water.

Latere jaren

In 1933 kwam Adolf Hitler aan de macht in Duitsland. De Duitsers haatten toen al de joden, en ook Einstein was van joodse afkomst. Hitler deed er dan ook alles aan om de theorieën van Einstein te ontkrachten. Er ontstond een haatcampagne.

Toen Adolf Hitler de volledige macht van Duistland overnam, verbleef Einstein voor een lezing in de Verenigde Staten. Einstein was op de hoogte van de haatcampagne en kreeg een definitieve verblijfsvergunning in de VS. Hij werd Amerikaans burger in 1940, en behield tevens het Zwitserse burgerschap. Einstein werkte aan het ‘Institute for Advanced Study’ te Princeton, New Jersey.

Het nazi-regime bleef Einstein ervan beschuldigen een ‘joodse natuurkundige’ te zijn. Hij werd niet erkend als Duitse of Arische natuurkundige. Zo werd zelfs een zwarte lijst van natuurkundigen aangelegd. Daarop stonden personen die Einsteins theorieën onderwezen.

In 1939 schreef Einstein een brief aan de toenmalige Amerikaanse president Roosevelt5 waarin hij waarschuwde dat Duitsland een atoombom aan het ontwikkelen was. Daardoor kwam de aanzet voor de Amerikanen, om de atoombom eerder te maken. Dit lukte in 1945.

Laatste jaren

Einstein steunde het idee een Joodse universiteit te stichten in de toenmalige Britse kolonie Palestina. Hij was actief betrokken bij de oprichting van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Hij zamelde onder andere geld in voor de universiteit met Chaim Weizmann, wetenschapper, zionistisch leider en eerste president van Israël.

Uiteindelijk liet hij zijn persoonlijke eigendommen, inclusief zijn geschriften, na aan de Hebreeuwse Universiteit. Hij was eveneens betrokken bij de oprichting van de Technion-universiteit in Haifa.

Na de oorlog liet Einstein weten dat hij niets zag in een kernwapenwedloop. Hij waarschuwde voor de mogelijk catastrofale gevolgen, maar kreeg deze keer niet zijn zin.

Einstein was ook bekend als Esperantist6. Hij zei: "Voor de internationale communicatie is het internationale verstaan met behulp van de internationale taal niet alleen noodzakelijk, maar een vanzelfsprekende zaak. Esperanto is de beste oplossing voor het idee van een internationale taal."

In 1952, na het overlijden van Weizmann, bood de Israëlische regering Einstein het presidentschap aan. Einstein zei "vereerd te zijn met het aanbod maar ongeschikt voor de positie" en sloeg het af. Daarmee werd hij de enige burger van de Verenigde Staten die ooit de positie van buitenlands president werd aangeboden.

Overlijden

Einstein stierf in zijn slaap in een ziekenhuis in Princeton op 18 april 1955. Hij was opgenomen vanwege een gebarsten aorta (hoofdslagader).

Zijn artsen wilden hem opereren maar Einstein weigerde dit: naar eigen zeggen wilde hij zijn leven niet onnodig rekken met kunst- en vliegwerk en wilde hij waardig sterven.

Volgens zijn eigen wens (Einstein moest niets hebben van de verering van het grote publiek en wilde een 'bedevaartsoord' voorkomen) werd hij dezelfde dag in Trenton gecremeerd. De as werd op een geheime plaats uitgestrooid.

Zijn familie had van tevoren wel toestemming gegeven voor een autopsie en Einsteins hersenen werden bewaard in een bokaal door Dr. Thomas Stoltz Harvey, de lijkschouwer die de autopsie uitvoerde. Harvey ontdekte niets bijzonders aan die hersenen en bewaarde ze al die tijd in zijn laboratorium.

In 1999 stelde een team aan de McMaster-Universiteit vast dat het deel van de hersenen dat gebruikt wordt voor wiskundig denken, ruimtelijke herkenning en bewegingsinzicht 15% breder was dan normaal.

Weetjes:


  • Einstein hield niet van sokken en had buitenshuis alleen schoenen of sandalen aan zijn blote voeten. Binnen liep hij vaak blootsvoets;

  • "When I was young I found out that the big toe always ends up making a hole in a sock. So I stopped wearing socks.";

  • Einsteins vioolspel was zeer middelmatig;

  • Einstein was zeer snel verliefd en kon daar naar eigen zeggen weinig tegen doen. Naar verluidt zou hij een paar dagen na zijn huwelijk met Elsa Löwenthal al verliefd zijn geworden op zijn nieuwe secretaresse;

  • Hij hield absoluut niet van science fiction;

  • Einstein was bijna zijn hele leven agnosticus. Een rabbijn vroeg hem eens naar zijn godsdienstige overtuiging. Hij antwoordde: Ik voel me het meeste verwant met de god van Spinoza maar heb niets met de 'persoonlijke God' van joden en christenen.



Identificatiefiche

Naam:

Einstein



Voornaam:

Albert

Geboortedatum:

14 maart 1879

Theorieën

1905

Eine neue Bestimmung der Moleküldimensionen

1915

Algemene relativiteitstheorie

1921

Foto-elektrisch effect => aanvaard

1926

Nieuw type koelkast



Meer weten over Albert Einstein?

Stuur dan deze bestelbon ingevuld naar:

Uitgeverij Averbode

Abdijstraat 1 postbus 54

3271 AVERBODE

Naam: Voornaam:

Straat: Nummer:

Postcode: Gemeente

 ja, ik bestel het boek ‘Wie was Albert Einstein?’



 ja, ik wens op de hoogte te blijven van de aanbiedingen van Averbode.

1 Het Liberaal jodendom of progressief jodendom is een richting binnen het jodendom die in de 19e eeuw werd geïntroduceerd met als doel om het historische jodendom met het moderne leven in overeenstemming te brengen en geen strikte naleving van traditioneel godsdienstige wet en rituelen te vereisen.

2 De Eidgonössische technische Hochschule (de Zwitserse technische universiteit)

3 De Brownse beweging, het foto-elektrische effect, en de speciale relativiteitstheorie

4 De productie en de omzetting van licht vanuit heuristisch gezichtspunt

5


6 een Esperantist is iemand die de internationale hulptaal Esperanto kent, en gebruiken kan voor ieder doeleinde. Een Esperantist betekent in het Esperanto 'iemand die hoopt'. Naar schatting zijn er momenteel 1.600.000 Esperantisten in de wereld.

a Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Albert_Einstein

Naam voornaam Albert Einstein




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina