Aed Levwerd Pommeranten Pries 2007



Dovnload 11.13 Kb.
Datum28.08.2016
Grootte11.13 Kb.


Aed Levwerd Pommeranten Pries 2007

Juryrapport


Een stad is meer dan een verzameling stenen woonhuizen, wegen, grachten, kantoren, winkels en fabrieken. Kleur aan de stad geven de bewoners als gebruikers. Historische steden als Leeuwarden worden bepaald door wat is overgeleverd uit een rijke geschiedenis. Door de bouwmeesters en de kunstenaars die de stad zijn vorm gaven. Dat is vandaag nog zo: de architecten en kunstenaars drukken hun stempel op de stad. De nestor van de Leeuwarder kunstenaars is Jentsje Popma, inmiddels 86 jaar. Beeldhouwer, glazenier en nu vooral landschapschilder is mede vormgever van deze stad.
Jentsje Popma werd geboren op 30 september 1921 in Zwolle. Zijn Friese ouders verhuisden met drie zoons in een moeilijke tijd naar Leeuwarden waar Jentsje op school 17 aan de Boerhavestraat zijn tekentalent ontdekte. Meester Van Noord stimuleerde hem vooral door zijn werkstukken aan andere leerlingen ten voorbeeld te stellen. Tekenen en draakjevliegeren werden zijn passie.

Toen na de middelbare school een kunstopleiding voor de hand lag werd Jentsje in contact gebracht met de bekende Herman Mees, directeur van de Academie voor beeldende kunst en technische wetenschappen in Rotterdam die hem enthousiast binnenhaalde.


De nieuwe student werd in het tweede leerjaar toegelaten en veroverde met zijn tekeningen een koninklijke subsidie waarmee hij zichzelf in Rotterdam kon redden. Hij maakte het bombardement op Rotterdam mee en studeerde in de eerste oorlogsjaren af. Net toegelaten tot de Rijksacademie van beeldende kunsten in Amsterdam verstoorde de oorlog zijn opleiding. Hij moest onderduiken en hield zich schuil in een bootje in de Alde Venen bij Eernewoude.
Na de oorlog vertrok Popma opnieuw, nu met gekramde klompen, naar de Rijksacademie in Amsterdam en studeerde er cum laude af. Hij won de Vrouwe Vergiliusprijs maar helaas niet de Prix de Rome waar hij op gehoopt had. De bestuurders hadden net de regels veranderd! In plaats van Rome ziet hij zich gedwongen terug te keren naar Leeuwarden.
Jentsje Popma ontwikkelde zich snel als een kunstenaar van vooral toegepaste kunst. Hij werkte samen met architecten en vervaardigde veel bouwkeramiek. Hij bouwde een naam op als glazenier. In het leegstaande Nieuwe Stads Weeshuis mocht hij aanvankelijk werken aan een groot glasraam, maar toen hij officieel vroeg er een atelier te vestigen voorkwam mr. A.A.M. van der Meulen, de burgemeester dat: er zou spoedig een andere bestemming voor komen. In werkelijkheid stond het pand nog decennia leeg. Popma moest een opdracht voor een beeld van Peter Stuyvesant elders maken.
Aanvankelijk aan de Nieuweburen maar later aan de Potmargewal werkte Jentsje Popma in een ruim atelier. Hier maakte hij veel toegepaste kunst en verfraaide in de jaren vijftig en zestig tal van scholen en openbare gebouwen in heel Fryslân. Hij had het druk! Maar zoals zo vaak wordt een profeet in eigen land niet geëerd. Zo gingen belangrijke opdrachten die de Fryske Kultuerrie te vergeven had, beelden van Piter Jelles Troelstra en Gysbert Japicx aan zijn neus voorbij. De bronzen beeltenissen van Anne Vondeling en Piet Paaltjes in de Leeuwarder binnenstad laten zien dat hij z’n mannetje wel staat!

Hij maakte grote plastieken voor de Hervormde kweekschool Mariënburg, de katholieke MAVO school ’t Anker, de Raad van Arbeid en ontwikkelde het embleem van het Diaconessenziekenhuis.


In de jaren zeventig verwierf hij een docentschap aan de kunstacademie Minerva in Groningen. Twee dagen per week gaf hij les in “toegepaste technieken”. Tientallen studenten gaf hij gereedschappen mee voor hun verdere kunstenaarsbestaan. Zelf verdiepte hij zijn kunstenaarsschap door de contacten met docenten en studenten.
In Leeuwarden verplaatste hij z’n atelier naar de Weerklank, een groot pakhuis aan de Oostergrachtswal dat hij met David van Kampen deelde. In het atelier aan de Potmargewal, dat hij aanhield en nu weer gebruikt, verleende hij kunstenaars als Sjoerd de Vries, Douwe Elias en de leden van de Vier Evangelisten onderdak. In het pakhuis/atelier in de Weerklank verzamelde de idealist Popma een groep kunstenaars om zich heen. Zij manifesteerden zich als de Fria-schilders. De groep bestaat nog altijd.
In 1968 is het afgelopen met zijn werk als glazenier. In het standaardwerk “Glas in Lood in Nederland 1817-1968” dat een afbeelding van een glasraam van Popma op de omslag heeft, wordt dat aflopende proces beschreven. Een serie ramen van zijn hand in de raadzaal van Leeuwarderadeel in Stiens laat zien wat een mooie kunstvorm glas-in-lood is. Vanaf 1985 vecht hij in zijn landschapschilderijen tegen de vercommercialisering en verstedelijking van het platteland. Zelf omschrijft hij het aldus: “Portretten zijn het van Gaia in het strakke keurslijf van de verkaveling, vaak geschonden door vervuiling maar daar waar mogelijk in haar volle schoonheid en natuurlijke kracht.”
Jentsje Popma behoort tot de prominente kunstenaars die het culturele klimaat van de stad aanzien geven. In die wereld vallen zijn discipline en generositeit op. Door tot op hoge leeftijd gewoon door te werken maakt hij mee dat een deel van zijn werk door sloop ook alweer verloren is gegaan. Maar tal van kunstwerken zullen langdurig hun sporen in de stad nalaten. Het maatschappelijk engagement in zijn kunst nam toe naarmate zijn leeftijd vorderde zoals zijn jongste schilderijen laten zien. Hij behoort tot de creatieve geesten die onbetwist hun invloed op de gemeenschap hebben. Tot de verborgen verleiders die onnadrukkelijk de stad mede hebben gemaakt tot wat hij nu is. Daarmee behoort Jentsje Popma tot de pommeranten van de Leeuwarder gemeenschap. Hij verdient voor deze verdiensten ten volle de Aed Levwerd Pommeranten pries 2007.

Leeuwarden, 12 november 2007.



de juryleden,

Hylke J. Wierda IJke J. Lichthart Jan van der Hoek



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina