AK/K/9 Bronnen van energie



Dovnload 52.62 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte52.62 Kb.


AK/K/9



Bronnen van energie


examen-


programma

-

eindterm 8


De kandidaat kan het gebruik van energie en de gevolgen ervan voor Nederland en een contrasterende regio elders in Europa beschrijven en verklaren en maatregelen voor een duurzamer energiegebruik en de effecten ervan beschrijven en de situatie in beide gebieden vergelijken.



Het cursieve deel van eindterm 8 geldt alleen voor KB en GL/TL.





De gekozen regio is Frankrijk.



Eindterm 8 luidt dan:

De kandidaat kan het gebruik van energie en de gevolgen ervan voor Nederland en Frankrijk beschrijven en verklaren en maatregelen voor een duurzamer energiegebruik en de effecten ervan beschrijven en de situatie in beide gebieden vergelijken.




BB = rechtop


KB+GL/TL=

rechtop


+ cursief




In dit verband kan de kandidaat:

8.1. … de aard en herkomst van bronnen van energie in Nederland en Frankrijk beschrijven en de overeenkomsten en verschillen tussen beide landen beschrijven en verklaren;


8.2 … de productie van energie in Nederland en Frankrijk en recente verschuivingen daarin beschrijven en verklaren en de overeenkomsten en verschillen tussen beide landen beschrijven en verklaren;
8.3 … het energieverbruik in Nederland en Frankrijk en recente verschuivingen daarin beschrijven en verklaren en de overeenkomsten en verschillen tussen beide landen beschrijven en verklaren;
8.4 … vervoer en transport van energie en de bijbehorende infrastructuur in West-Europa en de positie en rol van Nederland daarin beschrijven en verklaren;

8.5 … invloeden van energieproductie, transport en consumptie op ruimtelijke inrichting en milieu in Nederland en Frankrijk beschrijven en verklaren en de overeenkomsten en verschillen beschrijven en verklaren.


8.6 … maatregelen gericht op duurzaam gebruik van energiebronnen en de effecten op ruimtelijke inrichting en milieu daarvan in Nederland en Frankrijk beschrijven en voor- en nadelen van maatregelen vanuit verschillende dimensies beschrijven.


Begrippen:




fossiele energie
- aardolie
- aardgas
- steenkool
- bruinkool
- hout

duurzame energie


- windkracht
- waterkracht
- zonne-energie
- aardwarmte
- biomassa

kernenergie


- radioactieve straling
- halfwaardetijd

electriciteitscentrales:


- thermische centrale (olie, gas,
steenkool, bruinkool, biomassa) - kerncentrale`
- waterkrachtcentrale
- getijdencentrale
- windmolenpark
- geothermische centrale

reserves
- geologische reserve/voorraad


- technisch winbare voorraad
- economisch winbare voorraad
- strategische reserve (depots)

infrastructuur


- pijpleidingen
- kabels (hoogspanningsleiding)
- wegen (tankwagens)
- waterwegen (tankschepen)
- terminal

warmte-kracht-koppeling


- afvalverbranding

off-shore windpark


aardolieraffinage
continentaal plat

eenheden
- vat olie (=159 ltr)


- kilovolt
- steenkoolequivalenten
- calorische waarde

zonnepanelen

zonnecollectoren




examen-


programma

-

Eindterm 9


De kandidaat kan gebruik van energie en de gevolgen ervan in een buiten-Europese macroregio beschrijven en verklaren en maatregelen voor een duurzamer gebruik van energie en de effecten ervan beschrijven.







De gekozen regio is Brazilië.


De kandidaat kan de belangrijkste energiebronnen van Brazilië beschrijven en verklaren, en maatregelen voor een duurzamer gebruik van energie en de effecten ervan beschrijven

BB = rechtop

KB+GL/TL=

rechtop


+ cursief

In dat verband kan de kandidaat:


9.1 … de aard en herkomst van bronnen van energie in Brazilië beschrijven;
9.2 … de productie van energie in Brazilië en recente verschuivingen daarin beschrijven en verklaren;
9.3 … het energieverbruik in Brazilië en recente verschuivingen daarin beschrijven en verklaren;
9.4 … vervoer en transport van energie en de bijbehorende infrastructuur in Brazilië beschrijven en verklaren;

9.5 … invloeden van energieproductie, transport en consumptie op ruimtelijke inrichting en milieu Brazilië beschrijven en verklaren;


9.6 … maatregelen gericht op duurzaam gebruik van energiebronnen en de effecten op ruimtelijke inrichting en milieu daarvan in Brazilië beschrijven en voor- en nadelen van maatregelen vanuit verschillende dimensies beschrijven.


De relevante begrippen uit eindterm 8 plus:


bio-ethanol

suikerriet

soja
concurrentie om ruimte

verdringing


uranium
opkomende economie

technopool





Topografie bij AK/K/9 'Energie'




Bij eindterm 8 kan de kandidaat naast de in de basislijst opgenomen topografische aanduidingen (zie K/3) de volgende topografie functioneel hanteren:



BB = rechtop


KB+GL/TL =

rechtop


+ cursief


Nederland:

Petten (kerncentrale)

Borssele (kerncentrale)

Dodewaard (kerncentrale)

Rijnmond (afvalverbranding)

Tweede Maasvlakte (Maasvlaktecentrale)

Eemshaven (Eemscentrale)

Maasbracht (Clauscentrale)

Geertruidenberg (Amercentrale)

Amsterdam (Hemwegcentrale)

Schoonebeek

Slochteren

Egmond aan Zee (offshore windpark)

Lith (waterkrachtcentrale)

Linne (waterkrachtcentrale)

Maurik (waterkrachtcentrale)


RAPL / Rotterdam-Antwerpen Pijp Leiding (ruwe aardolie)
Buisleidingenstraat R’dam – Antwerpen (aardolieproducten)
Trans-Europa Pijplijn
Frankrijk:

La Rance (getijdencentrale)

Cattenom (kerncentrale)

Chooz (kerncentrale)

Gravelinnes (kerncentrale)

Flamanville (kerncentrale)

La Hague (opwerkingsfabriek)

Narbonne (zonneenergie)

Sainte Tulle (zonneenergie)

Soultz-Sous-Forêts en Alsace (aardwarmte)

Midi-Pyrénées (waterkracht)

Rhône-Alpes (waterkracht)

Centraal Massief (waterkracht)



Speciale aandacht voor de volgende in de basislijst genoemde topografie:
Rijn

Rhône





Bij eindterm 9 kan de kandidaat naast de in de basislijst opgenomen topografische aanduidingen (zie K/3) de volgende topografie functioneel hanteren:



BB = rechtop


KB+GL/TL =

rechtop


+ cursief


Brazilië

Xingu (omstreden hydroproject)

Araguaia (waterkracht)

Sao Francisco (waterkracht)

Parana (rivier)

Itaipu dam (in Paranarivier)

Foz do Iguacu (waterval in natuurgebied)

São Paulo

Belo Horizonte

Manaus


Belem
Hoogland van Brazilië (tropisch woud)
Serro do Mar (kustgebergte: stuwing)



Speciale aandacht voor de volgende in de basislijst genoemde topografie:
Andes
Amazone

Rio de Janeiro





Toelichting bij AK/K/9 'Energie'
Op het schaalniveau Nederland/ Europa is Frankrijk gekozen als contrasterende regio van Nederland. Terwijl voor Nederland de winning van met name gas van groot belang is, is kernenergie voor Frankrijk een belangrijke bron van energie. Een bijzondere vorm van duurzame energie in Frankrijk is de getijdencentrale in het bekken van de La Rance. Naar zonnekracht met centrale winning wordt veel onderzoek gedaan.

Het koppelen van nationale energienetwerken is noodzakelijk voor een constante stroomvoorziening. Door uitwisselen van elkaars tekorten en overschotten kunnen pieken en dalen in verschillende landen tegen elkaar wegvallen.

De toenemende energiebehoefte is door te sparen en de techniek te verbeteren en het overgaan naar meer duurzamere energiebronnen welhaast een noodzakelijke must voor onze toekomst. Een nadeel van duurzame energiebronnen is dat ze afhankelijk is van de natuurlijke omstandigheden en dat er moeilijk direct op een piek in de vraag gereageerd kan worden.

Op het mondiale schaalniveau hebben we gekozen voor Brazilië omdat het een grote opkomende economie in Latijns- Amerika is: een land in transitie met een toenemende honger naar energie. Twee crises leidden tot structurele aanpassingen in de energievoorziening van het land. Allereerst de energiecrisis van 1975 die leidde tot het stimuleren van de productie van bio-ethanol om minder afhankelijk te zijn van de invoer van fossiele brandstoffen. In 2001 ontstond er, als gevolg van een neerslagtekort in de daaraan voorafgaande jaren, zo’n daling in de productie van hydro-electriciteit dat men moest overgaan tot de rantsoenering van stroom. Door een beter water- en landschapsbeheer is het aandeel van waterkracht in de elektriciteitsproductie inmiddels opgelopen tot 85 % en is de productie inmiddels veel zekerder. De huidige energiebalans van Brazilië is dus groen door het blauwe aandeel. Helaas wordt de toenemende energiebehoefte voor bevolkingsgroei en de boomende industrie momenteel niet opgevangen door duurzamere energiebronnen maar vooral door de exploitatie van fossiele brandstoffen.






AK/V/2




Casus ‘Bronnen van energie’: energiebeleid


examen-


programma

-

eindterm 23


alleen GL/TL

De kandidaat kan de verhouding tussen de verschillende gebruikte bronnen van energie in een buiten-Europese macroregio beschrijven en de voor- en nadelen van die energiebronnen beschrijven.


alleen GL/TL


De gekozen macro-regio is Brazilië en met name het Amazonegebied.


Eindterm 23 luidt dan:

De kandidaat kan de verhouding tussen de verschillende gebruikte bronnen van energie in het Amazonegebied in Brazilië beschrijven en de voor- en nadelen van die energiebronnen (voor het Amazonegebied) beschrijven.1



alleen GL/TL


In dit verband kan de kandidaat:


23.1
… de ligging van grote hydro-electriciteitsprojecten in het Amazonegebied beschrijven en verklaren en voor- en nadelen van die projecten voor de verschillende belangengroepen in het gebied vanuit verschillende dimensies beschrijven en verklaren.
23.2
… de uitbreiding van het landbouwareaal in het Amazonegebied voor de productie van biobrandstoffen beschrijven en voor- en nadelen voor de verschillende belangengroepen in het gebied vanuit verschillende dimensies beschrijven en verklaren.
23.3

… de uitbreiding van de winning van fossiele brandstoffen in het Amazonegebied beschrijven en voor- en nadelen voor de verschillende belangengroepen in het gebied vanuit verschillende dimensies beschrijven en verklaren.


23.4

… het belang van natuur en milieu van het Amazonegebied beschrijven en beargumenteren of en waarom behoud van natuur en milieu van het gebied een Braziliaanse zaak/verantwoordelijkheid is of een internationale zaak.







alleen GL/TL


Hierbij kan de kandidaat in aanvulling op de bij K/9 voor Brazilie genoemde begrippen de volgende voor het onderwerp relevante begrippen toepassen:







bio-ethanol

suikerriet

soja


concurrentie om ruimte

verdringing

biodiversiteit
kolonisatie
grootschalige landbouw

inundatie (stuwmeren)

mensenrechten
Earth Charter

alleen GL/TL


Topografie:

Bij eindterm 27 kan de kandidaat naast de basislijst (zie K/3) de volgende topografie functioneel hanteren:




Manaus


Belém

Transamazônica

Porto Velho (aan de Rio Madeirá)
Marabá (aan de Araguaia)

Xingu (stuwdam/meer)

Araguaia (stuwdam/meer)

Represa Tucurui (stuwdam/meer)

Represa Balbina (stuwdam/meer)

Mato Grosso







1 Diercke International Atlas krt. 150.2 : Amazonia – Encroachement into the tropical rainforest





De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina