Archivering van databanken binnen de Vlaamse overheid



Dovnload 441.24 Kb.
Pagina6/19
Datum25.07.2016
Grootte441.24 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19

3.3.Eisen bij het archiveren


Een probleem van een andere orde is dat er weinig onderzoek verricht is naar de langetermijnbewaring van databanken, zeker in vergelijking met het bewaren van digitale documenten of afbeeldingen.

Als er gesproken wordt over het archiveren van databanken, dan wordt er vaak enkel het archiveren van datasets bedoeld. Maar zoals eerder besproken is het niet mogelijk om voor elke databank enkel de dataset te bewaren, want anders kan er belangrijke informatie verloren gaan.

Al deze problemen maken het moeilijk om een databank om te zetten naar een vorm die het mogelijk maakt om te archiveren.

Een oplossing voor het archiveren van databanken moet de volgende eisen in acht nemen:

  • de authenticiteit en integriteit moeten zoveel mogelijk bewaard blijven door het bewaren van de originele structuur (inclusief primaire sleutels, vreemde sleutel, datatypes,...)

  • De authenticiteit en integriteit kunnen gewaarborgd worden door de originele bitstream en metadata te bewaren32.

  • de metadata moeten toegankelijk en begrijpbaar zijn op lange termijn

  • de data moeten bruikbaar en verwerkbaar zijn door toekomstige systemen

  • de databank moet onafhankelijk worden van de DBMS, de hardware en het besturingssysteem

  • er moet gebruik gemaakt worden van standaarden die breed geaccepteerd en internationaal erkend zijn. Er wordt best gebruik gemaakt van open standaarden, omdat deze vrij van patenten zijn en dus een grotere zekerheid bieden om gebruikt te worden als archiveringsformaat

  • het beheer en onderhoud van het archief moet onafhankelijk zijn van specifieke software. De voorkeur zou uit moeten gaan naar open bron software, omdat dit grotere zekerheid biedt, het veranderen van programma gemakkelijker is en het probleem van vendor lock-in33 vermeden wordt

  • het archief moet toegankelijk gemaakt kunnen worden, het moet bijvoorbeeld mogelijk zijn om de gearchiveerde databank opnieuw te importeren in een andere databank

  • de niet-technische metadata moeten verworven worden en opgeslagen worden in een standaard formaat. Ook deze metadata moet toegankelijk gemaakt worden, zodat de gearchiveerde databank gemakkelijk terug te vinden is

3.4.Wettelijke aspecten bij het archiveren van databanken


Er zijn een aantal wettelijke aspecten waarmee rekening moet gehouden worden bij het archiveren van databanken. Een belangrijk decreet is het decreet op Openbaarheid van bestuur. Het decreet legt aan de overheid op om bestuursdocumenten waarover het beschikt ter beschikking te stellen aan de burgers.

Het is niet duidelijk of de term bestuursdocumenten ook betrekking heeft op databanken, want het is moeilijk bij een databank te spreken van een document. Ook de verduidelijking van de term schept problemen bij databanken. Men definieert bestuursdocumenten als “de drager, in welke vorm ook, van informatie waarover een instantie beschikt”. Het is niet duidelijk bij databanken wat onder de term “informatie” valt. Zijn dit enkel de gegevens in de databank of is dit ook bijvoorbeeld de applicatielaag, die van de gegevens in een databank informatie maakt? Uit de Memorie van toelichting34 is af te leiden dat ook databanken vallen onder de definitie van bestuursdocumenten35.

Om aan het decreet op openbaarheid van bestuur te voldoen moet een overheid de bestuursdocumenten bewaren. Toch zijn er een aantal beperkingen op het decreet van openbaarheid van bestuur. De eerste beperking is de archiefwet van 1955 voor publiekrechterlijk archief. De wet maakt het mogelijk om een selectie uit te voeren van de archiefobjecten die men moet bewaren. Er moet bij het vernietigen van archief wel toestemming gevraagd worden van de Algemeen Rijksarchivaris.

De archiefwet is een verouderde en vage wet. Zo staat er niets vermeld over databanken. De wet bevat ook geen definitie van de term archief. Dit maakt het moeilijk om te bepalen of een databank valt onder de archiefwet. Een veel gebruikte definitie voor archief “de verzameling van stukken die, ongeacht datum, vorm of materiële drager, voortgebracht en ontvangen worden door iedere [...] archiefproducerende instelling in de uitoefening van haar activiteit”36. Onder deze brede definitie kunnen ook databanken vallen die gemaakt zijn in uitoefening van de taak of activiteit van de archiefvormer.

Het decreet van openbaarheid van bestuur en de archiefwet zijn bondgenoten, omdat het archief volgens de archiefwet in een geordende en toegankelijke staat bewaard moet worden. Dit maakt het mogelijk om bestuursdocumenten37 in het archief gemakkelijk terug te vinden en gemakkelijker op een vraag van de burger te antwoorden. Anders gezegd het decreet op openbaarheid van bestuur heeft een efficiënt archiefbeheer nodig.

De privacywet legt ook beperkingen op aan het decreet van openbaarheid van bestuur en aan het archief. De overheid moet zich afvragen of de inzage in een bepaald bestuursdocument of archiefobject geoorloofd is als het document of object personeelsgegevens bevat. Niet enkel inzage is beschermd maar elk verwerking38 van een archiefobject is onderhevig aan de privacywet.

Nog een wet die het decreet op de openbaarheid van bestuur beperkt is de auteurswet. In deze wet is er speciaal aandacht voor databanken. In de auteurswet wordt databank gedefinieerd als “een verzameling van werken, gegevens of andere zelfstandige elementen, systematisch of methodisch geordend, en afzonderlijk met elektronische middelen of anderszins toegankelijk39”. Een databank hoeft op basis van deze definitie niet digitaal te zijn. Bijvoorbeeld een telefoonboek in papieren vorm is ook een databank volgens deze wet40.

De auteurswet beschermt enkel databanken waarvan de originaliteit van de databank blijkt uit de selectie of de rangschikking van de inhoud. Omdat men geen selectie wil maken in een databank of men wil geen originele rangschikking, vallen heel wat databanken niet onder de auteurswet. Enkel de structuur kan door de auteurswet beschermd worden. Als het telefoonboek weer als voorbeeld genomen wordt, dan is het duidelijk dat een telefoonboek alle telefoonnummers wil ontsluiten en zeker geen selectie wil maken. Ook de manier van rangschikken van de gegevens is niet origineel, want de rangschikking is alfabetisch.

De wetgever wilde dergelijke databanken beschermen, omdat ze een grote investering vragen van de producent van de databank. Daarom werd er een speciale Europese databankrichtlijn41 gemaakt en werd deze richtlijn omgezet in een databankwet42. De wet is van toepassing op databanken waarvan de verkrijging, controle of presentatie van de inhoud een substantiële investering vereist.

De auteurswet en de databankwet zijn belangrijk voor het archiveren van databanken, omdat er toestemming moet gevraagd worden aan de auteur voor o.a. archivering. De auteurswet beschermt een databank voor 70 jaar na de dood van de auteur43 en de databankwet heeft een maximale bescherming van 31 jaar44. Er zijn wel een aantal uitzonderingen gemaakt voor personen die een legale kopie mogen hebben. In de databankwet wordt deze uitzonderingen de rechtmatige gebruiker45 genoemd. Deze gebruiker heeft tot een deel van de databank toegang en kan binnen de beperkingen van de databankwet46 en de auteurswet47 kopieën van een deel van de databank gebruiken.

In de algemene auteurswet is er een speciale uitzondering voor reproducties en mededelingen door archieven48. In de databankwet is er geen uitzondering voor archieven. Er is enkel een uitzondering voor het gebruik voor wetenschappelijk onderzoek en educatieve doeleinden. Voor deze uitzonderingen is het enkel toegestaan om een niet-substantieel deel van de databank te gebruiken. Dit schept problemen voor het archiveren van databanken.

Al deze wettelijke aspecten moeten uitgeklaard worden voor een databank gearchiveerd kan worden. Sommige aspecten moeten bekeken worden voor de databank gecreëerd wordt, zoals de beperkingen die de auteurswet en databankwet opleggen. Indien nodig moet er in een licentieovereenkomst een uitzondering voorzien worden om het archiveren van databank mogelijk te maken.




1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   19


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina