Basiswoordenlijst



Dovnload 3.04 Mb.
Pagina4/22
Datum06.12.2017
Grootte3.04 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22




concordia

concurrere

 curri,  cursum


concutere

 cutio,  cussi,  cussum


condemnare
condere

 didi,  ditum



condicio,  ionis
conferre

 tuli, collatum



conficere

 ficio,  feci,  fectum



eendracht

te hoop lopen, op elkaar instormen


hevig schudden, schokken

veroordelen


stichten

opbergen


voorwaarde

toestand, lot

bijeenbrengen
vergelijken

(se ) zich begeven

afmaken

vernietigen




concordia res parvae crescunt

door eendracht worden kleine dingen groot
ad arma milites concurrunt

de soldaten snellen te wapen
terra ingenti motu concussa est

er vond een hevige aardschok plaats

condemnatus est iniuriarum



hij is veroordeeld wegens onrechtmatige handelingen
capitis hominem innocentem condemnaverunt

ze hebben een onschuldige ter dood veroordeeld
ab urbe condita

vanaf de stichting van de stad
se deserto in litore condunt

ze verbergen zich op het verlaten strand
his condicionibus pax composita est

op deze voorwaarden is vrede gesloten
quae condiciones sunt amico meo?

hoe is het met mijn vriend gesteld?
impedimenta in unum locum contulerunt

ze brachten de bagage op één punt bijeen
manum cum hoste conferunt

zij leveren slag met de vijand
tempora praesentia temporibus praeteritis confert

hij vergelijkt het heden met het verleden
se Romam contulit

hij begaf zich naar Rome
cursus annuos conficit sol

de zon volbrengt zijn jaarlijkse kringlopen
nihil est quod non conficiat vetustas

er bestaat niets dat niet door ouderdom tot verval komt




confidere

 fisus sum


confirmare


conicere

 icio,  ieci,  iectum




coniugium
coniungere

 iunxi,  iunctum



coniunx,  iugis


conscientia
conscius
conscribere

 scripsi,  scriptum




vertrouwen

versterken, bevestigen


werpen, drijven

gissen

verbintenis, huwelijk


verbinden

echtgenoot, echtgenote


medeplichtigheid

bewustzijn

medewetend, betrokken bij

zich bewust van

inschrijven, recruteren

(be)schrijven


sibi confisi ex porta prodire ausi sunt

vol zelfvertrouwen waagden zij zich buiten de poort
amicitiam confirmant

zij versterken hun vriendschap óf

zij sluiten een hechte vriendschap
in vincula eum coniecerant

zij hadden hem in de boeien geslagen
cito conieci Lanuvii te fuisse

ik heb al gauw geraden dat jij in Lanuvium was

consuetudine coniuncti inter nos sumus



wij gaan geregeld met elkaar om

in somnis inhumati venit imago coniugis



in mijn dromen verscheen het beeld van mijn onbegraven echtgenoot
asciscunt eum in conscientiam

zij betrekken hem in de misdaad
conscientia suae infirmitatis

besef van eigen zwakte
interficiendi Agrippae conscius erat

hij was op de hoogte van de moord op Agrippa
sibi nullius culpae conscius esse

zich van geen schuld bewust zijn
cohortes veteranas conscripsit

hij riep cohorten van oud gedienden onder de wapens
conscripsit qui esset optimus rei publicae status

hij beschreef de ideale staatsvorm

consensus,  us

consequi

 secutus sum




considere

 sedi,  sessum


consilium

consistere

 stiti
conspectus,  us



conspicere

 spicio,  spexi,  spectum


constituere

 stitui,  stitutum



eenstemmigheid, overeenstemming
volgen

inhalen, bereiken


gaan zitten

overleg


beleid

besluit, plan


gaan staan, blijven staan

aanblik, gezicht

ontwaren


opstellen

vaststellen, bepalen

besluiten


omnium consensu

met aller instemming
consecutus est me usque ad fores

hij volgde mij tot aan de deur
aliquem in itinere consequi

iemand onderweg inhalen
amplissimos honores consecutus est

hij is opgeklommen tot de meest eervolle funkties
positis sedibus consederunt

er werden stoelen neergezet en zij gingen zitten
consiliis nocturnis adesse

aanwezig zijn bij nachtelijke beraadslagingen
impetu magis quam consilio

meer in een opwelling dan weloverwogen
consilium cepi ut ante lucem exirem

ik heb besloten voor het aanbreken van de dag weg te gaan
ire modo ocius, modo consistere

nu eens sneller gaan, dan weer stil houden
dare se in conspectum alicui

iemand onder ogen komen
eos ex nave egredientes conspexerunt

zij kregen hen in het oog toen ze van boord kwamen
hominem ante pedes Manilii constituunt

zij stellen de man op vlak voor Manilius
pretium frumento constituere

de graanprijs vaststellen
his rebus constitutis

toen deze besluiten genomen waren




constat

 stitit


consuescere  suevi, suetum
consuetudo,  inis

consul,  is


consularis

consulatus,  us
consulere consului, consultum

consumere  sumpsi,  sumptum


het staat vast
zich gewennen

gewoonte


vertrouwelijke omgang

consul

tot de consul behorend

oud consul


het ambt van consul


beraadslagen

raadplegen

zorgen voor

verbruiken, opmaken

besteden


numerus legionum constat

het aantal legioenen staat vast
eis non satis constabat, quid agerent

ze wisten niet goed wat ze moesten doen
in Brittanniam navigare consueverunt

zij zijn gewoon naar Brittannië te varen
non est meae consuetudinis rationem reddere

het is niet mijn gewoonte rekenschap af te leggen
consuetudine coniuncti inter nos sumus

wij gaan geregeld met elkaar om
Cornelio Cosso Asinio Agrippa consulibus

tijdens het consulaat van Cornelius Cossus en Asinius Agrippa
aetas consularis

de minimumleeftijd voor het ambt van consul (43 j.)
egregios consules habemus, sed turpissimos consulares

uitnemende consuls hebben we, maar volkomen eerloze oud consuls

bello confecto de Rhodiis consultum est



na afloop van de oorlog vond beraad plaats over de Rhodiërs
Apollinem de re consuluerunt

zij raadpleegden Apollo over de kwestie
qui parti civium consulunt, partem neglegunt

wie voor een deel van de burgers zorgt, verwaarloost een ander deel
bona paterna consumpsit

hij heeft het vermogen van zijn vader opgemaakt
pecunia in agrorum emptionibus consumpta est

het geld is besteed aan de aankoop van bouwland






contemnere

contempsi, contemptum


contendere

 tendi,  tentum




continēre

 tinui,  tentum



contingere

 tigi,  tactum


contingit


contio,  ionis

contra (adv.)


contrarius

conubium


verachten, van geen belang vinden

zich inspannen

zich haasten

strijden

(bijeen) houden


aanraken


het valt te beurt, het overkomt

bijeenkomst

er tegenover

daarentegen, anderzijds

(prep.) tegenover, tegen
tegenovergesteld

huwelijk


aliorum iudicia contemnit



hij hecht geen waarde aan het oordeel van anderen

summa vi contendebant



zij spanden zich met al hun kracht in
in provinciam contendit

hij haastte zich naar zijn provincie
magis virtute quam dolo contendebant

zij streden meer dapper dan listig
vicus altissimis montibus undique continetur

het dorp ligt aan alle kanten ingesloten door zeer hoge bergen

non cuivis homini contingit adire Corinthum



niet iedereen valt het te beurt een bezoek aan Corinthe te brengen
advocare populum in contionem

het volk ter vergadering bijeen roepen
reliqui contra consistere non audebant

de overigen durfden zich er niet tegenover op te stellen
quae me amat, quam ego contra amo

zij die mij liefheeft en die ik van mijn kant liefheb
Carthago contra Italiam est

Carthago ligt tegenover Italië
pugnare contra patriam

strijden tegen zijn vaderland
in contrarias partes fluere

in tegengestelde richting stromen

convellere

 velli,  vulsum


convenire

 veni,  ventum




convertere

 verti,  versum


cooriri

 ortus sum


copia

cor, cordis

cornu,  us

corona


losscheuren

aan het wankelen brengen


samenkomen


overeenkomen (meestal onpersoonlijk)


(om)draaien

veranderen

ontstaan


voorraad, overvloed

gelegenheid

(pl.) troepen

hart


vleugel (van een leger)

hoorn (van een dier)


krans


simulacrum Cereris convellendum curavit

hij liet het beeld van Ceres van het voetstuk losrukken
caede Messalinae convulsa principis domus est

door de moord op Messalina raakte het keizerlijk hof in opschudding
erat edictum Pompei ut omnes convenirent

er was een verordening van Pompeius dat allen bijeen moesten komen
non modo inter patres, sed ne inter consules quidem ipsos conveniebat

niet alleen onder de senatoren, maar zelfs tussen de consuls zelf bestond geen overeenstemming
video in me omnium vestrum oculos esse conversos

ik zie dat de ogen van u allen op mij gericht zijn
hac oratione habita conversae sunt omnium mentes

door het houden van deze redevoering zijn allen van gedachten veranderd
tum subito tempestates sunt coortae

toen staken er plotseling stormen op
abundare debet orator exemplorum copia

een redenaar moet beschikken over een overvloed aan voorbeelden
mihi copiam dederunt fandi

zij gaven me de gelegenheid te spreken
copias in aciem instruere

de troepen in slagorde opstellen
tibi magnopere cordi est, mihi vehementer displicet

jou gaat het zeer ter harte, mij bevalt het helemaal niet
cornu dextro vel sinistro

op de rechter  of de linkervleugel

corona civica



een krans voor het redden van een Romeins burger




corpus,  oris

corripere

 ripio,  ripui,  reptum




corrumpere

 rupi,  ruptum



cortex,  icis
cotidie
creare


creber
credere

credidi, creditum



crescere

crevi, cretum




lichaam

lijk
(haastig) vastgrijpen

wegslepen, vernietigen

vernielen

bederven, omkopen

bast, schil


dagelijks
scheppen

kiezen

talrijk
geloven, vertrouwen

toevertrouwen

groeien


credo deos immortales sparsisse animos in corpora humana

ik geloof dat de onsterfelijke goden zielen in menselijke lichamen hebben ondergebracht

corripit hastam et iacit



hij pakt zijn lans en slingert hem weg
morte subita correpti sunt

door een plotselinge dood zijn zij weggerukt
frumentum incendio corruperunt

zij vernietigden het graan door het in brand te steken
aliquem pecunia corrumpere

iemand met geld omkopen
effeta tellus vix animalia parva creat

de uitgeputte aarde brengt met moeite kleine dieren voort
consulum utique alter ex plebe creatur

tenminste één van de consuls wordt uit de plebs gekozen
­

virtuti militum credidit



hij had vertrouwen in de moed van zijn soldaten
vitam et fortunam alicui credere

zijn leven en bezit aan iemand toevertrouwen
potentia paucorum paulatim crevit

de macht van een kleine groep groeide geleidelijk

crines, -ium

crudelis

cruentus

cruor,  is

cubile,  is
culpa

cultus,  us


cum ... tum


cum (prep.)
cum (voegwoord)


haar

wreed


met bloed bevlekt

bloed


rustplaats, bed
schuld

verering, verzorging

levenswijze

zowel ... als


met
+ indic. toen, wanneer


wanneer


crinibus passis

met loshangend haar
heu, Fortuna, quis deus te crudelior?

ach, Fortuna, welke god is wreder dan gij?
sanguine fraterno cruentus

bevlekt met het bloed van zijn broer
fluxit in terram Remi cruor

het bloed van Remus stroomde op de grond

culpam transtulit in alios



hij schoof de schuld op anderen
cultu levi atque capite intecto

lichtgekleed en blootshoofds
Belgae a cultu atque humanitate provinciae longissime absunt

de Belgen zijn het verst verwijderd van de beschaafde levenswijze van onze provincie
consilia cum patriae tum sibi inimica cepit

hij nam besluiten die ongunstig waren én voor het vaderland én voor hemzelf
cum clamore et tumultu

met geschreeuw en rumoer
cenas hodie mecum

vandaag eet je bij mij
dies haud multi intervenerant, cum venerunt legati

er waren niet veel dagen voorbijgegaan, toen de gezanten kwamen
quidam vivere tunc incipiunt, cum desinendum est

sommigen beginnen dan te leven wanneer ze ermee moeten ophouden







cunctari

cuncti,  orum

cupere

cupio, cupīvi, cupītum


cupīdo,  inis

cur

cura
curare

curia


+ coni. toen

omdatomdat

omdat

hoewel, terw



hoewel

hoewel

talmen, aarzelen

alle(n)


begeren

begeerte, verlangen

waarom

zorg
verzorgen, zorgen voor



senaatsgebouw

Alexandrum uxor sua, cum simul cubaret, occidit



Alexander is door zijn vrouw gedood, toen hij bij haar in bed lag
quae cum ita sint

omdat dit zo is
Socrates, cum facile posset educi e custodia, noluit

hoewel Socrates gemakkelijk uit de gevangenis bevrijd kon worden, heeft hij dat niet gewild
inter metum et iram cunctatus

aarzelend tussen vrees en toorn
cuncta simul egerunt

alles deden ze samen
cognitionem iuris consequi cupio

ik wil kennis krijgen van het recht

auri cupidine captus est



hij werd aangegrepen door begeerte naar goud
quid est cur irascaris?

wat is de reden dat je je kwaad maakt?
haec mihi curae sunt

deze dingen gaan mij ter harte
regina gravi iamdudum saucia cura

de koningin, al lang gewond door hevige liefde
nihil omnino curo

ik trek me helemaal nergens iets van aan
cura ut valeas

zorg voor je gezondheid
pontem in flumine faciendum curavit

hij liet een brug slaan over de rivier
legatos in curiam introduxit

hij leidde de gezanten het senaatsgebouw binnen




currere

cucurri, cursum


cursus,  us

curvus

custodia

custos,  odis
damnare

dapes,  ium
dare

dedi, datum



de
dea


rennen

het hardlopen

loopbaan

koers


krom, gebogen

bewaking


hechtenis, gevangenis

bewaker
veroordelen

offermaal, feestmaal
geven

vanaf


over

godin


lente currite, noctis equi

loopt niet zo hard, paarden van de nacht
cursu cum aliquo certare

een wedstrijd doen met iemand in het hardlopen
cursus honorum

politieke carrière
naves cursum tenere non poterant

de schepen konden geen koers houden
curva litora

de gebogen kustlijn
tribunus custodiae adpositus

een officier aangesteld voor de bewaking
Socrates, cum facile posset educi e custodia, noluit

hoewel S. gemakkelijk uit de gevangenis bevrijd kon

worden, heeft hij dat niet gewild

aliquem capitis (capite) damnare



iemand ter dood veroordelen

vitio mihi dant, quod mortem amici graviter fero



zij rekenen het mij als een fout aan dat ik me de dood van een vriend erg aantrek
de muro sese deiecerunt

zij stortten zich van de muur af
imprimis nobis sermo de te fuit

we hebben vooral over jou gesproken

debēre

debui, debitum



decedere

 cessi,  cessum


decem
decernere

-crevi, -cretum



decet

decuit
decimus



decretum


decurrere

 curri,  cursum


decus,  oris
deditio,  ionis


verschuldigd zijn

moeten


weggaan

tien
vaststellen

besluiten

toekennen

het past

tiende


besluit

omlaag rennen

eer

sieraad


overgave

Caesar grandem pecuniam debebat

C. had grote schulden
homines qui te et maxime debuerunt et plurimum iuvare potuerunt

mensen die jou het meest hadden moeten en kunnen helpen
(de) vita decesserunt

zij zijn overleden

tumultum esse decrevit senatus



de senaat stelde vast dat er een oorlogstoestand was
decrevit senatus ut statim in Siciliam iret

de senaat besloot dat hij direct naar Sicilië moest gaan
alicui praemia decernere

iemand beloningen toekennen
oratorem irasci minime decet

een redenaar hoort beslist niet boos te worden
intra decimum diem quam Romam venerat

binnen tien dagen na zijn aankomst in Rome
druidum decretis iudiciisque parent

zij gehoorzamen aan de besluiten en de uitspraken van de druïden
cum ardentibus facibus ad Tiberim decurrerunt

zij renden met brandende fakkels naar de Tiber
civitatis dignitatem atque decus sustinere

de waardigheid en de eer van de staat hoog houden
imperii Romani decus est

hij is een sieraad van het Romeinse rijk
in deditionem venerunt

zij gaven zich over


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina