Basiswoordenlijst



Dovnload 3.04 Mb.
Pagina5/22
Datum06.12.2017
Grootte3.04 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22




dedere

 didi,  ditum


deducere

 duxi,  ductum


deesse

 fui
defendere

defendi, defensum
deferre

 tuli,  latum




deficere

 ficio,  feci,  fectum



deicere

 icio,  ieci, iectum


deinde
delectare

delictum


overgeven, uitleveren

(omlaag) brengen, meenemen


ontbreken, te kort schieten

verdedigen


(omlaag) brengen

(pass.) belanden

aanbrengen

afvallen

in de steek laten

opraken

omlaag werpen


vervolgens


vermaken

overtreding, wandaad



multos mortales captivos dediderunt

zij leverden veel mensen als krijgsgevangenen uit
aliquem mecum Romam deduxi

ik heb iemand meegenomen naar Rome
animus illis, non copiae defuerunt

het ontbrak hun aan moed, niet aan troepen
gladio se a multitudine defendit

met een zwaard verdedigde hij zich tegen de menigte

Iri, decus caeli, quis te mihi detulit



Iris, sieraad des hemels, wie zond u omlaag naar mij?
huc delati portum intravimus

hier aangekomen voeren we de haven binnen
aliquem maiestatis deferre

iemand aanklagen wegens majesteitsschennis
socii a nobis defecerunt

de bondgenoten zijn ons ontrouw geworden
vox eum defecit

zijn stem begaf het
ignem extremum deficere videbat

hij zag dat het laatste vuur uitging
de muro sese deiecerunt

zij stortten zich van de muur af

aut prodesse volunt aut delectare poetae



dichters willen of van nut zijn of vermaken

deligere

 legi,  lectum


demere

dempsi, demptum



demittere

 misi,  missum


demum

denique
dens,  tis
densus

depellere

 puli,  pulsum


deponere

 posui,  positum



descendere

 scendi, scensum


deserere

 serui,  sertum




(uit)kiezen

afnemen

laten vallen, naar beneden sturen
tenslotte, pas

tenslotte

kortom

tand
dicht opeen



verdrijven

neerleggen

deponeren

afdalen


verlaten, in de steek laten

locum castris delegit

hij koos een plek uit voor zijn kamp
nec partem solido demere de die spernit

en hij ontziet zich niet een deel van de volle dag weg te nemen
omnes oculos demiserunt

allen sloegen de ogen neer
tunc demum civitas libera erit

dan pas zal de staat vrij zijn
quid mihi denique restat?

wat blijft mij dan nog over?
Pergamum, Smyrna, Trallis, tota denique Asia

Pergamum, Smyrna, Trallis, kortom heel Klein Azië

per medium densi populi incessit



zij schreed voort midden door de opeengepakte menigte
patris inimicos depulit

hij joeg de vijanden van zijn vader weg
difficile est longum subito deponere amorem

het is moeilijk een langdurige liefde ineens op te geven
aurum apud me deposuit

hij heeft zijn goud bij mij in bewaring gegeven
e curru descendit

hij stapte van de wagen
se deserto in litore condunt

ze verbergen zich op het verlaten strand

desiderium


desinere

 sii,  situm



destinare
deus

dexter
dicere

dixi, dictum


dictator,  is
dictum
dies

differre

distuli, dilatum




verlangen

ophouden

vaststellen

aanstellen

god

rechter
zeggen, spreken



dictator
woord
dag, termijn

verspreiden

uitstellen

verschillen



desiderium est libido eius, qui non adsit, videndi

`desiderium' is het verlangen om iemand die er niet is te zien
quidam vivere tunc incipiunt, cum desinendum est

sommigen beginnen dan te leven wanneer ze ermee moeten ophouden
tempus locumque ad certamen destinaverunt

zij stelden tijd en plaats vast voor de strijd
consulem aliquem destinare

iemand uitkiezen om consul te worden
hos deos colere debemus

deze goden moeten wij vereren
dextram (manum) alicui porrigere

iemand de rechterhand toesteken
a dextera (parte)

aan de rechterkant
dictatorem aliquem dicere

iemand tot dictator benoemen
Iulia supremum diem obiit

Iulia stierf
venti vis nubes differt

de kracht van de wind jaagt de wolken uiteen
differre aliquem in aliud tempus

iemand laten wachten tot een ander tijdstip
hi omnes lingua inter se differunt

zij allen verschillen van elkaar in taal




digitus
dignitas,  atis


dignus

digredi

 gredior,  gressus sum




dilabi

 lapsus sum



dilectus,  us

diligere

 lexi,  lectum


dimicare
dimittere

 misi,  missum



diripere

 ripio,  ripui,  reptum



vinger
waardigheid

waard, geschikt

uiteengaan

afdwalen


uiteenvallen, uiteengaan
recrutering, keuze

houden van

strijden
uiteenzenden

laten gaan

verscheuren


in rebus asperis dignitatem retinebat



in moeilijke omstandigheden behield hij zijn waardigheid
summa laude dignus est

hij is de hoogste lof waard
illae fabulae dignae sunt quae iterum legantur

die toneelstukken zijn het waard opnieuw gelezen te worden
consules in provincias digrediuntur

de consuls gaan (uiteen) naar hun ambtsgebieden
ad id unde digressi sumus regrediamur

laten we terugkeren tot ons onderwerp
duce amisso exercitus dilapsus est

na het verlies van de aanvoerder viel het leger uiteen
res publica dilabitur

de staat raakt in verval
habuit dilectum in Umbria

hij recruteerde soldaten in Umbrië
uxorem admodum dilexit

hij hield veel van zijn vrouw

nuntios in omnes partes dimisit



naar alle kanten stuurde hij boden
eos impunitos dimisit

hij liet hen ongestraft gaan
Pentheum diripuerunt Bacchae

Pentheus werd door de bacchanten verscheurd


discedere

cessi, cessum


discere

didici
discordia



discrimen,  inis
dispergere

 spersi,  spersum


disponere

 posui,  positum


disserere

 serui,  sertum


dissimulare


diu
diversus


plunderen

uiteengaan, weggaan

leren, vernemen

onenigheid

onderscheid

kritiek moment, gevaar

verspreiden

verspreid opstellen

ordenen

uiteenzetten

doen alsof niet, verbergen

lang(durig)


tegengesteld

uiteenlopend



Capuam militibus diripiendam permisit

hij gaf Capua aan zijn soldaten om het te plunderen
uxor a Dolabella discessit

Dolabella werd door zijn vrouw verlaten
magistri dum docent, discunt

terwijl leraren lesgeven, leren ze zelf
discordia civilis

verdeeldheid onder de burgers
omisso discrimine

zonder onderscheid te maken
opem mihi ultimo in discrimine tulit

hij heeft mij in het uiterste gevaar geholpen
in omnes partes dispersa est multitudo

de menigte verspreidde zich naar alle kanten
familiares suos in via disposuit

hij stelde zijn vertrouwelingen overal langs de weg op
Homeri libros antea confusos disposuit

hij bracht in de boeken van Homerus een orde aan die er tevoren niet was
ea de re disserere aggredior

ik ga een uiteenzetting geven over die kwestie
clarior res erat quam ut dissimulari posset

de zaak was te duidelijk dan dat hij kon worden verborgen

diversos affectus exprimere, flentis et gaudentis



tegengestelde stemmingen uiten: huilen en lachen
ut par ingenio, ita morum diversus

even begaafd, maar geheel verschillend van karakter




dives,  itis

dividere

 visi,  visum



divinus
divitiae,  arum
divus
docēre

docui, doctum



doctus

dolēre

dolui


dolor ,  is

dolus


rijk

scheiden


verdelen

goddelijk


rijkdom
goddelijk
onderwijzen

uiteenzetten

geleerd, kundig

pijn hebben

(be)treuren

pijn, verdriet


wrok

list, bedrog



pauperes notabis nihilo tristiores aut sollicitiores divitibus

je zult opmerken dat armen helemaal niet somberder zijn of rustelozer dan rijken
Italia Siciliaque parvo spatio inter se divisae sunt

Italie en Sicilië liggen niet ver van elkaar
divide et impera

verdeel en heers

magistri dum docent, discunt



terwijl leraren lesgeven, leren ze zelf
haec ab nuntiis docebantur

dit werd hun door boden verteld
doctus est et Graecis litteris et Latinis

hij is goed thuis in Grieks en Latijn
oculi spectando dolent

de ogen doen pijn van het kijken
fratris mortem dolet

hij is bedroefd over de dood van zijn broer

iustus mihi dolor est adversus deos



ik heb een gerechtvaardigde wrok tegen de goden
magis virtute quam dolo contendebant

zij streden meer dapper dan listig




domare

domui, domitum


domesticus

dominari

dominatio,  ionis


dominus


domus,  us
donare

donec
donum

dubitare
dubius


temmen, bedwingen

van het huis, binnenlands

meester zijn

maatschappij, tirannie


heer des huizes, heerser


huis, woonplaats


geven

zolang als

totdat

geschenk


onzeker zijn, aarzelen

(be)twijfelen

aarzelend

onzeker


cupiditatem imperii non domuerat

hij had zijn begeerte naar macht niet bedwongen
domesticis opibus et externis auxiliis

met steun van binnenuit en hulp van buiten
dominari illi volunt, vos liberi esse

zij willen uw meester zijn, u wilt vrij zijn
superba dominatio tandem oppressa est

er is eindelijk een eind gemaakt aan de hooghartige onderdrukking
servum hunc domini pauperis esse apparet

het is wel duidelijk dat dit de slaaf van een arme meester is
domi militiaeque

in Rome en te velde
domum eamus

laten we naar huis gaan
poeta laurea donatus est

de dichter kreeg een lauwerkrans
donec eris felix, multos numerabis amicos

zolang het je goed gaat, zul je veel vrienden hebben
silentium fuit, donec consul rediit

er heerste stilte, totdat de consul terugkwam
timeo Danaos et dona ferentes

ik vrees de Grieken, ook als ze geschenken brengen
inter bellum et pacem dubitare

aarzelen tussen oorlog en vrede
non dubito quin ad Pisonem scripserit

ik twijfel er niet aan of hij heeft Piso geschreven
dubius sum, quid faciam

ik weet niet goed, wat ik moet doen
dubium non est quin fuerint ante Homerum poetae

ook vóór Homerus zijn er ongetwijfeld dichters geweest




ducenti,  ae,  a
ducere

duxi, ductum




dulcis

dum

duo (duae, duo)
durare

durus


tweehonderd
leiden

doorbrengen

achten, beschouwen als

zoet, lieflijk

terwijl

zolang als



totdat
mits, als maar (+ coni.)

twee
hard maken

uithouden

(intr.) voortduren

hard


contra patriam exercitum duxit



hij liet zijn leger oprukken tegen zijn vaderland
ducunt volentem fata, nolentem trahunt

de lotsbeschikkingen leiden de gewillige, de onwillige sleuren ze mee
sermonibus variis tempus ducemus

met allerlei gesprekken zullen we de tijd doorbrengen
eos idoneos duximus

wij achtten hen geschikt
miscēre utile dulci

het nuttige met het aangename verenigen
dum haec geruntur, urbs capta est

terwijl dit gebeurde, is de stad ingenomen
abeamus, dum sine periculo licet

laten we weggaan, zolang dat zonder gevaar kan
tu, dum redeo, pasce oves

weid mijn schapen, tot ik terugkom
exspectemus, dum veniat

laten we wachten, tot hij komt
oderint, dum metuant

laten ze mij maar haten, als ze me maar vrezen
­
ferrum ictibus duravit

hij hardde het ijzer met slagen
tantos labores durare non potuit

zulke zware beproevingen kon hij niet verdragen
ad posteros gloria durabit

zijn roem zal voortduren tot het nageslacht


dux, ducis


ecce, en
edere

edi, esum


edere

 didi,  ditum




edictum


efferre

extuli, elatum



efficere

 ficio,  feci,  fectum


effugere

 fugio,  fugi




onbeschaafd

leider

kijk!
eten

voortbrengen

bekend maken
verordening, edict

naar buiten dragen

uitspreken

verheffen

tot stand brengen

bewerken


wegvluchten

ontsnappen aan



animus agrestis ac durus

een boerse en ongevoelige geest
duce amisso exercitus dilapsus est

na het verlies van de aanvoerder is het leger uiteen

gevallen

­


geminum edidit partum

zij bracht een tweeling ter wereld

erat edictum Pompei ut omnes convenirent



er was een verordening van Pompeius dat allen bijeen moesten komen
publico funere elatus est

hij kreeg een staatsbegrafenis
easdem res aliis modis efferre possumus

we kunnen dezelfde dingen op verschillende manieren onder woorden brengen
summis laudibus eum extulerunt

ze prezen hem hemelhoog
pontem navibus effecit

hij bouwde een schipbrug
efficiebat ut commeatus sine periculo ad exercitum portari posset

hij zorgde ervoor dat de levensmiddelen zonder gevaar naar het leger gebracht konden worden
ex urbe effugerunt

zij vluchtten weg uit de stad
res me effugit

het ontschiet mij




effundere

 fudi,  fusum



egēre

egui
ego



egredi

 gredior,  gressus sum


emere

emi, emptum


enim
ensis,  is
eo

epistula

epulae,  arum
eques,  itis


uitgieten, uitstorten
missen, behoefte hebben aan
ik

weggaan

kopen

immers, want


zwaard
daarheen

hierom

des te

brief


maaltijd, feest
ruiter, ridder

omnis labor effusus est

alle inspanning is verspild
in amorem se effundere

zich aan de liefde overgeven
sapiens eget nulla re

de wijze heeft aan niets behoefte
tacete! plus ego enim quam vos intellego

zwijgt, want ik begrijp er meer van dan jullie
eos ex nave egredientes conspexerunt

ze kregen hen in het oog toen ze van boord kwamen

domum parvo emit



hij heeft het huis voor weinig geld gekocht
eo descensum erat

het was zover gekomen
haec eo scripsi ut venires

ik heb dit geschreven met de bedoeling dat jij zou komen
quo plus potestis, eo magis atroces vos praebetis

hoe meer macht jullie hebben, des te grimmiger gedragen jullie je
admiratus sum brevitatem epistulae

ik heb me verwonderd over de kortheid van je brief

equus excussit equitem



het paard wierp zijn berijder af




equidem

equitatus,  us
equus

ergo

eripere

 ripio,  ripui,  reptum




errare
error,  is

erumpere

 rupi,  ruptum



esse

fui



stellig, bepaald

ruiterij
paard

dus, dan

wegrukken, ontroven


dwalen

zich vergissen

zwerftocht
dwaling, misvatting

(laten) uitbreken


bestaan


zijn (als koppelww)

equidem me Caesaris militem dici volui; vos me imperatoris nomine appellavistis

ik wilde een soldaat van Caesar genoemd worden; jullie hebben mij begroet met de titel van imperator

equus acer



een vurig paard
negat haec me filiam suam esse; non ergo haec mater mea est

zij ontkent dat ik haar dochter ben; dan is zij dus mijn moeder niet
filium a morte eripuit

hij heeft zijn zoon aan de dood ontrukt
se hosti fuga eripuerunt

door te vluchten ontsnapten zij aan hun vijand
inter audaces lupus errat agnos

de wolf zwerft tussen roekeloze lammeren
erras, si id credis

je vergist je, als je dit gelooft

inducit imperitos in errorem



hij veroorzaakt misvattingen bij leken
erupit cella Iunonis maior humana species

uit de tempel van luno kwam plotseling een gestalte, groter dan menselijk, te voorschijn
homo nequissimus omnium qui sunt, qui fuerunt, qui futuri sunt

van alle schurken die er zijn, die er geweest zijn en die er nog zullen zijn, is hij de grootste
eiusdem aetatis fuit

hij was van dezelfde leeftijd


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina