Basiswoordenlijst



Dovnload 3.04 Mb.
Pagina6/22
Datum06.12.2017
Grootte3.04 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22




et
et ... et

etiam

etsi


Eurus
evadere

 vasi,  vasum



evenire

 veni,  ventum



e, ex

exagitare

excedere

 cessi,  cessum




en, ook, zelfs
niet alleen ... maar ook,

zowel ... als


ook, zelfs

hoewel

(zuid)oostenwind
te voorschijn komen

ontsnappen

gebeuren
uit

sinds


ten gevolge van, op grond van
opjagen, geen rust laten

uit ,  weggaan


tenebat non modo auctoritatem, sed etiam imperium in suos



hij behield niet alleen het gezag, maar zelfs het bevel over de zijnen
etsi aliqua culpa tenemur, a scelere certe liberati sumus

hoewel enige schuld ons treft, van misdaad zijn we in elk geval vrijgesproken

nimia illa licentia evadet in aliquod magnum malum



die buitensporige vrijheid zal op een ramp uitlopen
e manibus hostium evasit

hij ontsnapte aan de handen van de vijanden
forte evenit ut Romae essemus

het toeval wilde dat wij in Rome waren
si quid mihi eveniret ...

als mij iets mocht overkomen ...
exibant ex nave

zij gingen van boord
ex eo tempore

sinds die tijd
ex hac maxima libertate tyrannis gignitur

als reactie op die zeer grote vrijheid ontstaat dictatuur
rem publicam seditionibus exagitant

zij veroorzaken onrust in de staat door opstootjes
e vita excedere

uit het leven heengaan


excipere

 cipio,  cepi,  ceptum



excitare

excutere

 cutio,  cussi,  cussum


exemplum

exercēre

exercui, exercitum




exercitus,  us

exigere

 egi,  actum




overschrijden

uitnemen, uitzonderen


opnemen


opvangen

in beweging brengen, opjagen


afstoten, afschudden

voorbeeld

precedent

intensief bezig houden, afmatten

leger

uitdrijven, verjagen



opeisen, verlangen

summam octoginta milium excessit

het ging een totaal van 80.000 teboven
excepi de antiquis praeter Xenophontem neminem

van de oudere schrijvers heb ik niemand uitgezonderd behalve Xenophon
aliquem hospitio excipere

iemand gastvrij ontvangen
eum insidiis exceptum interfecerunt

zij hebben hem vanuit een hinderlaag overvallen en gedood
dormientes spectatores e somno excitaverunt

zij schudden de dommelende toeschouwers wakker
equus excussit equitem

het paard wierp zijn berijder af

nobis exemplo fuit ad imitandum



hij was voor ons een voorbeeld ter navolging
parricidii exemplum esse intellegebat Agrippina

Agrippina begreep dat dit een precedent was voor verwantenmoord
armis iuventutem exercere

de jonge mensen oefenen in het hanteren van de wapens
odium in aliquem exercere

felle haat koesteren jegens iemand
contra patriam exercitum duxit

hij liet zijn leger oprukken tegen zijn vaderland
anno post Tarquinios exactos

een jaar na de verdrijving van de Tarquinii
ad eas pecunias exigendas legatos misimus

wij stuurden gezanten om dat geld op te eisen






exiguus


eximere

 emi,  emptum


existimare


exitium

exitus,  us
expedire


expedit


expeditus

expellere

 puli,  pulsum


experiri

 pertus sum




volbrengen, doorbrengen

klein, gering


ontnemen


oordelen, menen

ondergang, verderf

het uitgaan, uitgang

afloop, einde

losmaken, bevrijden

het is dienstig, bruikbaar


onbelemmerd, slagvaardig,

lichtgewapend
uitdrijven, verdrijven

beproeven, proberen

ervaren, ondervinden


ante exactam hiemem

voor het einde van de winter
femina urbem exiguam pretio posuit

de vrouw heeft voor geld een onaanzienlijk stadje gesticht
dissimulationem nox exemerat

de nacht had hun onoprechtheid weggenomen
Druidum disciplina in Galliam translata esse existimatur

men neemt aan dat de leer van de Druïden overgebracht is naar Gallië
in exitium ruere

zijn ondergang blindelings tegemoet gaan
septem exitus e domo fecerat

hij had zijn huis voorzien van zeven uitgangen
Catilina exitum rei publicae moliebatur

Catilina probeerde de staat omver te werpen
expedior inter flammas et hostem

ik baan mij een weg tussen de vlammen en de vijanden door
omnibus bonis expedit salvam esse rem publicam

het welzijn van de staat is in het belang van alle goede burgers

hostes finibus expulerunt



zij hebben de vijanden uit hun gebied verdreven
vim veneni in servo experti sunt

zij hebben de kracht van het gif op een slaaf getest
ut frequenter experti sumus

zoals wij herhaaldelijk hebben ondervonden




expers,  tis

explēre

explorare


exponere

 posui,  positum



exprimere

 pressi,  pressum


exquirere

 quisivi ,  quisitum


exsequi

 secutus sum



exsistere

 stiti
exspectare


exstinguere

 stinxi, -stinctum




geen deel hebbend aan, zonder
vullen, voltooien

onderzoeken


eruit zetten

uiteenzetten

uitdrukken, afpersen

opsporen, onderzoeken

volgen, nastreven

ten uitvoer brengen

te voorschijn komen

afwachten, verwachten
uitblussen, vernietigen


vis consilii expers

redeloos geweld
ultione et sanguine se explebant

zij verzadigden zich aan een bloedige wraak
apud se explorabat, an expediret sibi consilium

hij ging bij zichzelf na, of het advies nuttig voor hem was
mihi exploratissimum est Lentulum consulem futurum

het staat voor mij onomstotelijk vast dat Lentulus consul zal worden
milites ex navibus exposuit

hij zette zijn soldaten aan land
rem breviter exposuit

hij gaf een korte uiteenzetting van de zaak
confessionem cruciatu expresserunt

zij dwongen door marteling een bekentenis af
exquisivit numquid scelus commissum esset

hij onderzocht of er een misdaad gepleegd was

cur non omnes fatum illius exsecuti sumus?



waarom volgden wij hem niet allen in zijn lot?
exsequi consulis officia et munera

de plichten en taken van een consul vervullen
ex hac nimia licentia exsistit tyrannus

uit deze al te grote vrijheid komt een tiran voort
Antonius exspectabat quidnam esset actura

Antonius wachtte af wat zij zou gaan doen
multis de causis maiorem Galliae motum exspectat om veel redenen verwacht hij ernstige onlusten in Gallië
ea quae antea scripserat, exstinxit

wat hij vroeger geschreven had, heeft hij vernietigd

extemplo
externus

exterrere

 terrui,  territum


exterus, exterior, extremus


extollere

extuli, elatum



fabula


facere

facio, feci, factum



facies


facilis


facinus  oris


terstond, meteen
uitwendig, uitheems

schrik aanjagen

zich buiten bevindend

superl.: buitenste, uiterste, laatste


opheffen, oprichten

ophemelen, prijzen

verhaal, toneelstuk

maken
doen

gedaante, uiterlijk

gezicht

gemakkelijk

daad


domesticis opibus et externis auxiliis



met steun van binnenuit en hulp van buitenaf
eo aspectu exterrita clamorem sustulit

ontsteld door die aanblik begon zij te schreeuwen
apud exteras nationes

bij vreemde volkeren
in extrema fere parte epistulae

vrijwel aan het eind van de brief
alte cruentum ensem extollit

hoog heft hij het bebloede zwaard op
aliquem ad caelum extollere

iemand hemelhoog prijzen
illae fabulae dignae sunt quae iterum legantur

die toneelstukken zijn het waard opnieuw gelezen te worden
aliquem heredem facere

iemand tot erfgenaam benoemen
copiam facere dicendi

gelegenheid geven om te spreken
dubius sum quid faciam

ik weet niet goed wat ik moet doen
antequam Vesuvius faciem loci verteret

voordat de Vesuvius de aanblik van de streek veranderde
facies homini tantum; ceteris os aut rostra

een gezicht heeft alleen de mens; de overige wezens hebben een bek of een snavel
facilis feminarum credulitas ad gaudia

vrouwen hechten gemakkelijk geloof aan plezierige berichten
magnum et memorabile facinus

een grootse en gedenkwaardige daad







factio,  ionis


factum

fallere

fefelli, falsum



falsus


fama

fames,  is
familia
familiaris
fari


wandaad

groep, groepsvorming


daad, feit

ontgaan

misleiden



ongegrond, onwaar

(wat men zegt), gerucht

reputatie

honger
huishouden

(slaven) personeel

(tot het huis behorend)

goede vriend

spreken


facinus est vincire civem Romanum, scelus verberare

't is een wandaad een Romeins burger te arresteren, een misdaad hem te geselen
haec inter bonos amicitia est, inter malos factio

bij goede mensen is dit vriendschap, bij slechte kliekvorming
maiorum bene facta

de grote daden van onze voorouders
fallit me

het ontgaat mij
Graecorum ingenia ad fallendum parata sunt

Grieken zijn van nature geneigd tot bedrog
falsis criminibus eum petivit

met ongegronde beschuldigingen probeerde hij hem te treffen
aliquid fama accipere

iets bij geruchte vernemen
illi turpis vita integra fama potior fuit

een schandelijk leven was hem liever dan een ongeschonden reputatie

pater familias



heer des huizes
Orgetorix familiam suam coegit

Orgetorix bracht zijn slaven bijeen
rem familiarem administrare

zijn vermogen beheren
familiarisne est? Immo alienissimus

is hij een goede vriend? Integendeel, een wildvreemde
mihi copiam dederunt fandi

zij gaven mij de gelegenheid om te spreken




fas
fatēri

fassus sum


fatigare


fatum


fauces, -ium

fax, facis

felix,  icis

femina
fera

fere, ferme
ferox,  ocis


(goddelijk) recht
bekennen

vermoeien


(nood) lot


keel


fakkel

gelukkig, welvarend

vrouw
wild dier

ongeveer


bijna (altijd)

wild, strijdlustig

hooghartig


sicut ius fasque est

zoals volgens menselijk en goddelijk recht geoorloofd is
si hoc fas est dicere

als het geoorloofd is dit te zeggen
se id amici causa fecisse fatetur

hij bekent dat hij het gedaan heeft voor een vriend
neque insomniis neque labore fatigabatur

noch door slaapgebrek noch door inspanning werd hij vermoeid
fatum appello ordinem seriemque causarum

onder het lot versta ik een bepaalde volgorde en aaneenschakeling van oorzaken
Corinthus posita est in faucibus Graeciae

Corinthe ligt op de smalle doorgang naar Griekenland
cum ardentibus facibus ad Tiberim decurrerunt

met brandende fakkels renden zij naar de Tiber
donec eris felix, multos numerabis amicos

zolang het je goed gaat, zul je veel vrienden hebben

neque homini neque ferae parcunt



ze sparen mens noch dier
tertia fere vigilia

ongeveer in de derde nachtwake
homines ferme libenter id quod volunt credunt

de mensen geloven in het algemeen graag wat ze willen
Aequorum gens ferox

de strijdlustige stam der Aequi
robore corporis stolide ferox

op een stompzinnige manier trots op zijn lichaamskracht




ferre

tuli, latum



ferrum

fertilis
ferus

fessus

festinare

festus

fides

fidus
fieri

fio, factus sum




dragen, brengen

zeggen


ijzer, zwaard

vruchtbaar


wild, ruw

moe, uitgeput

zich haasten

feestelijk

vertrouwen

betrouwbaarheid


trouw

bescherming

trouw, betrouwbaar


(gemaakt) worden

quae fors feret, feremus

wat het lot ons brengt, zullen wij dragen
is Amulium regem interfecisse fertur

men zegt dat hij koning Amulius gedood heeft
ferrum ictibus duravit

hij hardde het ijzer met slagen

homines feri atque barbari



ruwe en onbeschaafde mensen
somnus fessos artus complectitur

de slaap komt over hun vermoeide ledematen
dies noctesque festinare

dag en nacht druk in de weer zijn
festus dies

feestdag
fidem maiorem tibi habui quam paene ipsi mihi

ik vertrouwde jou haast nog meer dan mezelf
exemplum antiquae probitatis et fidei

een toonbeeld van oude degelijkheid en betrouwbaarheid
pro vetere ac perpetua erga populum Romanum fide

vanwege de oude en ongeschonden trouw aan het Romeinse volk
se in fidem populi Romani permiserunt

zij stelden zich onder de bescherming van het Romeinse volk

senatui suasit ne pax cum Poenis fieret



hij adviseerde de senaat geen vrede te sluiten met de Carthagers






figere

fixi, fixum


figura

filia
filius

fingere

finxi, fictum



finire

finis,  is

finitimus


gebeuren

vasthechten, doorboren

vorm, gedaante

dochter
zoon

vormen

verzinnen



(be)eindigen

begrenzen


eind, doel


grens


(pl) gebied

naburig, omwonend



ut fieri solet

zoals het gewoonlijk gaat
fieri non potest, quin eos oderim

het kan niet anders, of ik haat hen (ik moet hen wel haten)
hunc hasta fixit

hij doorboorde hem met een speer
in plures transire figuras

verschillende gedaanten aannemen

filium a morte eripuit



hij heeft zijn zoon aan de dood ontrukt
Alexander a Lysippo fingi volebat

Alexander wilde dat Lysippus beelden van hem maakte
ficta loqui

verzinsels vertellen
sic Tiberius finivit

zo stierf Tiberius
senatusconsulto diebus XXX luctus est finitus

krachtens 'n besluit van de senaat is de rouw tot 30 dagen beperkt
incertum est finem vitae sponte an fato impleverit

het is onzeker of hij stierf door zelfmoord of door een natuurlijke oorzaak
haud procul Argivorum fine castra posuit

hij sloeg een kamp op niet ver van de grens der Argivi
hostes finibus expulerunt

zij hebben de vijand uit hun gebied verdreven

firmus

flagitium

flamma

flavus

flectere

flexi, flexum



flēre

fletus,  us
flos, floris

fluctus,  us

fluere

fluxi
flumen,  inis



fluvius
foedus,  eris


stevig, sterk

schanddaad, wandaad

vlam

goudgeel, blond



buigen, veranderen

(be)wenen

geween, tranen
bloem, bloei

golf


(voort)stromen

rivier


rivier
verdrag

idem velle atque idem nolle, ea demum est firma amicitia

hetzelfde willen en hetzelfde niet willen, dat is pas een hechte vriendschap
stupra et adulteria et omne tale flagitium verkrachtingen, overspel en al dergelijke schanddaden
cuncto concepit corpore flammam

zijn hele lichaam vloog in brand
arva flava

goudgele akkers
desine fata deum flecti sperare precando

houd op te hopen dat de beschikkingen der goden

veranderd worden door te bidden
amissum fratrem fleo

ik ween om het verlies van mijn broer

flore aetatis



in de bloei van zijn leven
rerum fluctibus in mediis

midden in het woelige leven
fluxit in terram Remi cruor

het bloed van Remus stroomde op de grond
flumine secundo aut adverso

stroomaf  of stroomopwaarts

pacem ac foedera faciamus



laten we een vredesverdrag sluiten






foedus

folium

fons, fontis

fores,  ium

forma

formīdo,  inis

fors, fortis

fortasse
forte

fortis

fortuitus


verbond

afschuwelijk, schandelijk

blad

bron


deur

vorm, uiterlijk


schoonheid

angst

lot, toeval



misschien
toevallig

dapper


sterk, krachtig
toevallig(e)

foedus Veneris

de liefdesband
foede perierunt

zij zijn op een afschuwelijke manier omgekomen
spargite humum foliis

bestrooit de grond met bladeren
is fons mali fuit

dat was het begin van het kwaad
consecutus est me usque ad fores

hij volgde mij tot aan de deur
animus me fert mutatas dicere formas

mijn hart geeft mij in te schrijven over gedaante­verwisselingen
puer insigni forma

een opmerkelijk mooi gebouwde jongen
Stoici definiunt formidinem metum permanentem

de Stoicijnen omschrijven `formido' als blijvende vrees
quae fors feret, feremus

wat het lot ons brengt, zullen wij dragen

forte evenit ut Romae essemus



het toeval wilde dat wij in Rome waren
fortes fortuna adiuvat

het geluk is met de dapperen

fortuitos sermones iecit



hij maakte terloopse opmerkingen


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina