Basiswoordenlijst



Dovnload 3.04 Mb.
Pagina7/22
Datum06.12.2017
Grootte3.04 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   22




fortuna


forum
fovēre

fovi, fotum




fragilis

frangere

fregi, fractum


frater,  ris

fraus, fraudis

fremere

fremui, fremitum



fremitus
frenum (pl. freni of frena)


lot, toeval, geluk
(pl.) fortuin, bezit
markt, plein

het openbare leven

warmen, koesteren
steunen

breekbaar, teer

breken, vernietigen

broer


bedrog, misleiding

(een dof) geluid maken


(dof) geluid
bit, teugel

heu, Fortuna, quis deus te crudelior?

ach, Fortuna, welke god is wreder dan gij?
fortuna secunda et adversa

voor  en tegenspoed

Forum Romanum



(het centrale plein van Rome)
ut primum forum attigi

zodra ik me met de politiek ging bezighouden

res alicuius fovere



iemand steunen
fragilem ratem pelago commisit

hij heeft zijn nietige scheepje aan de zee toevertrouwd
animos hostium frangere

de vijand demoraliseren
fratris mortem dolet

hij is bedroefd over de dood van zijn broer
fraudi imponere aliquam speciem iuris

bedrog een zekere schijn van gerechtigheid geven
fremunt venti, fremit mare

de winden huilen, de zee buldert
omnes fremuerunt

allen mompelden (instemmend of afkeurend)

frenos dare equo



een paard de vrije teugel geven

frequens,  tis

fretum

frigidus

frigus,  oris

frons, frontis

frons, frontis

frui

fructus sum


frumentum

frustra
frux, frugis

fuga


talrijk

regelmatig (voor)komend

zee(straat)

koud, koel

kou, koelheid

loof, bladeren

voorhoofd, gezicht
voorzijde

genieten


koren, voedsel

tevergeefs

zonder reden

(veld)vrucht

vlucht

verbanning



Drusi vocatu senatus frequens in curiam venit

de senaat kwam op uitnodiging van Drusus voltallig naar het senaatsgebouw
erat ille Romae frequens

hij was vaak in Rome
fretum Siciliae

de straat van Messina
­fons luce diurna frigidus et calidus nocturno tempore

een bron die overdag koel is en 's nachts warm
propter frigora frumenta matura nondum erant

wegens de kou was het koren nog niet rijp
frondibus laeti colles

rijk begroeide heuvels

a fronte atque ab utroque latere



van voren en op beide flanken
rure frui

van het buitenleven genieten
frumento exercitum intercludere

het leger van de voedseltoevoer afsnijden
frustra magistratum petebat

tevergeefs probeerde hij het ambt te verkrijgen
frustra ac sine causa aliquid facere

zo maar, zonder reden iets doen
fruges in agris nondum maturae erant

het koren op de akkers was nog niet rijp
se fugae mandaverunt

zij zochten hun heil in de vlucht
Themistoclis fuga et reditus

Themistocles' verbanning en terugkeer




fugere

fugi
fulgēre

fulsi
fulmen, -inis

fundere

fudi, fusum



fungi

functus sum


funus, eris
furere

furor,  is

gaudēre

gavīsus sum


gaudium


gelidus


vluchten

schitteren, blinken

bliksem

gieten, storten



uiteenslaan

vervullen

dood

begrafenis



bezeten zijn

razernij, hartstocht

blij zijn

blijdschap


ijskoud


fugit tempus

de tijd gaat snel voorbij
fulgent in armis

zij zijn in blinkende wapenrusting gehuld
ictu fulminis Phaethon periit

Phaethon kwam om, getroffen door de bliksem
lacrimas fundere

tranen vergieten
exercitum fundere atque fugare

een leger uiteenslaan en op de vlucht drijven
officio functus

na het vervullen van zijn taak
post tot funera vinco

na zo grote verliezen win ik
publico funere elatus est

hij kreeg een staatsbegrafenis
insanit atque furit

hij is volkomen buiten zinnen
scelus ac furor Catilinae

het misdadige en fanatieke optreden van Catilina
aliquid magnum agere gaudet

hij verheugt zich er in iets groots te ondernemen
gaude quod spectant oculi te mille loquentem

wees blij, dat duizend ogen op je zijn gericht terwijl je aan het woord bent
facilis feminarum credulitas ad gaudia

vrouwen hechten gemakkelijk geloof aan plezierige

berichten

geminus

gemitus,  us

gemere

gemui, gemitum


gener
genitor,  is
gens,  tis
genus,  eris
gerere

gessi, gestum



gignere

genui, genitum


glacies


tweeling , dubbel, twee

gezucht, gekerm

zuchten, kermen

schoonzoon


vader
geslacht

volk, land

afkomst, geslacht

soort


dragen, (met se)

zich gedragen


voeren

doen
voortbrengen

ijs


geminum edidit partum

zij bracht een tweeling ter wereld
dat tellus gemitum

de aarde slaakt een zucht

gens Iulia



het geslacht van de Iulii
ubi gentium?

waar ter wereld?
nobili genere nati sunt

zij zijn van hoge geboorte
genus hominum mobile et infidum

een grillig en onbetrouwbaar slag mensen
quonam modo geram me adversus Caesarem?

hoe moet ik me tegenover Caesar gedragen?
bellum gerere

oorlog voeren
res gestae

(krijgs)daden
dum haec geruntur, urbs capta est

terwijl dit gebeurde, is de stad ingenomen
ex hac maxima libertate tyrannis gignitur

als reactie op deze zeer grote vrijheid ontstaat dictatuur
sol glaciem dissolvit

de zon doet het ijs smelten




gladius

glaeba


gloria

gradus,  us

gramen, -inis

grandis

gratia
gratia + gen.

gratus

gravis

grex, gregis
gurges,  itis


zwaard

kluit, aarde


roem


stap, trede

rangorde
kruid, gras

groot

gunst, charme



dank

omwille van

dankbaar, aangenaam

zwaar, ernstig

kudde, groep
draaikolk


gladio se a multitudine defendit

met een zwaard verdedigde hij zich tegen de menigte
terra antiqua potens armis atque ubere glaebae

een oud land, machtig door zijn mankracht en

vruchtbare grond
ad posteros gloria durabit

zijn roem zal voortduren tot het nageslacht
omnes aetatis gradus recordor tuae

ik herinner me elke fase van jouw leven

prostrati in gramine molli



liggend in het malse gras
Caesar grandem pecuniam debebat

Caesar had grote schulden
Roscius gratia hominum multorum florebat

Roscius stond bij veel mensen in de gunst
immortales ago tibi gratias

ik betuig je mijn eeuwige dank
occisus est praedae gratia

hij is een slachtoffer van roofmoord
donec gratus eram tibi

zolang ik bij jou in de gunst stond
vir gravis

een man die respect afdwingt

apparent rari nantes in gurgite vasto



hier en daar ziet men mensen zwemmen in de wijde, kolkende zee




habena

habēre

habui, habitum




habitare

habitus,  us

haerēre

haesi, haesum


haud
haurire

hausi, haustum




hedera

herba

heros,  ois
hiberna,  orum


teugel

hebben, houden


beschouwen

wonen, bewonen

toestand, houding

kleding
vast blijven zitten

niet
leegscheppen
doorboren

klimop


gras, kruid

held
winterkamp



equo immisit habenas

hij gaf zijn paard de vrije teugel
nihil habeo quod ad te scribam

ik heb je niets te schrijven
scire cupio quomodo res se habeat

ik wil weten hoe het er mee staat
pericula vilia habere imperavit

hij beval de gevaren gering te achten
non prope me, sed paene mecum habitavit

hij woonde niet dichtbij mij, maar bijna bij mij thuis
morbus est habitus corporis contra naturam

ziekte is een onnatuurlijke toestand van het lichaam

vox faucibus haesit



de woorden bleven hem in de keel steken
pectora ferro hausit

hij doorboorde zijn borst met een zwaard
caput hedera cinctum

zijn hoofd bekranst met klimop
latet anguis in herba

er schuilt een adder onder het gras

tres legiones ex hibernis educit



hij leidt drie legioenen uit hun winterkamp




hic, haec, hoc
hic (bijw.)


hiems,  is

hinc
homo,  inis

honestus
honor,  is


hora

horridus

hortari

hospes,  itis


deze, dit
hier

winter, storm

hiervandaan

hierdoor


mens, man

eervol


aanzienlijk

eer, aanzien

hoger ambt

uur, seizoen

ruw, huiveringwekkend

aansporen

gastheer, gast


hic, quantum in bello fortuna possit, cognosci potuit



hier kon men goed zien, hoe een groot aandeel het toeval in een oorlog kan hebben
ante exactam hiemem

voor het eind van de winter
hinc Romam profecti sumus

vanhier vertrokken wij naar Rome
hinc accidit dubitatio

hierdoor ontstond er twijfel
animal providum et sagax est homo

de mens is een vooruitziend en intelligent wezen
Aetoli latrocinari honestum putant

de Aetoliërs vinden struikroverij iets eervols
honesto loco natus

van goede familie
medius ex tribus sedebat, quod apud Numidas honori ducitur

hij zat tussen beiden in, wat bij de Numidiërs als een eer wordt beschouwd
cursus honorum

de politieke carrière
hora quarta reliquas legiones misit

omstreeks tien uur stuurde hij de overige legioenen
dicam horrida bella

ik ga over gruwelijke oorlogen spreken
hortatur eos ne animis deficiant

hij spoort hen aan de moed niet op te geven
non hospes ab hospite tutus erat

geen gastheer was veilig voor zijn gast




hostis,  is

huc


huiusmodi

humanus

humilis


humus f.

iacēre

iacui
iacere

iacio, ieci, iactum

iactare
iam


(staats)vijand

hierheen

van deze aard, dergelijke

menselijk


beschaafd, ontwikkeld

laag, onaanzienlijk

grond


liggen

werpen
werpen, slingeren

pochen op

reeds


fas est et ab hoste doceri

men behoort ook van zijn vijand te leren
huc accedit quod Sulla exercitum luxuriose habuerat

hier komt nog bij dat Sulla zijn leger in de watten had gelegd
huiusmodi verba disseruit

hij sprak woorden van de volgende strekking
humano cultu digniora loca

een gebied dat meer geschikt is voor menselijke bewoning
Scipio, homo humanissimus

Scipio, een zeer ontwikkeld man
humiles laborant, ubi potentes dissident

wanneer de machthebbers het oneens zijn, lijden de gewone mensen daaronder
humi iacebant

zij lagen op de grond

corripit hastam et iacit



hij pakt zijn lans en slingert hem weg
fortuitos sermones iecit

hij maakte terloopse opmerkingen
inter spem metumque iactari

tussen hoop en vrees heen en weer geslingerd worden
genus et proavos iactare

pochen op zijn afkomst en zijn voorouders
iamne abis?

ga je nu al weg?
caedes inde, non iam pugna erat

hierna was het een slachting, geen gevecht meer






ianua
ibi

ictus,  us

idem

ideo
idoneus


igitur
ignarus

ignavia

ignavus
ignis,  is

ignotus
ille


weldra

deur
daar

stoot, slag

dezelfde


daarom
geschikt

dus
onwetend

lafheid, slapheid

slap, laf


vuur

onbekend
die



iam faciam quod vultis

ik zal gauw doen wat jullie willen

ubi non sum, ibi est animus



waar ik niet ben, daar zijn mijn gedachten
ictu fulminis Phaethon periit

Phaethon kwam om, getroffen door de bliksem
vir fortis idemque philosophus

een dapper man en tevens een filosoof

perferendis militum mandatis idoneus habebatur



hij werd geschikt geacht om opdrachten van de soldaten over te brengen

ignarus litterarum



ongeletterd
socordiae sese atque ignaviae tradiderunt

zij gaven zich over aan laksheid en slapheid

rapidus ignis



het alles verzengende vuur

Vergilius, ille summus poeta



Vergilius, die zeer grote dichter




illic
illuc
illustris
imago,  inis

imbellis


imber,  ris

immanis

immensus

imminēre

 minui
immittere

 misi,  missum


daar
daarheen
helder, stralend

vooraanstaand

beeld, gestalte

weerloos

regen(bui)

ontzaglijk

onmetelijk

zich verheffen boven

bedreigen

erop afsturen

laten gaan


nox sideribus illustris

een nacht verlicht door sterren
ex familia vetere et illustri

uit een oude, voorname familie
imagines maiorum

de beeltenissen van de voorouders
in somnis inhumati venit imago coniugis

in mijn dromen verscheen het beeld van mijn onbegraven echtgenoot
maior exercitus erat, sed imbellior

het leger was groter, maar minder krijgshaftig

tecto imbris vitandi causa successit



hij ging het huis in om de bui te ontlopen
vasta ac immanis belua

een ontzaglijk groot beest
in mari immenso vehimur

wij varen op de onmetelijke zee
caelum quod imminet orbi

de hemel die zich uitstrekt boven de aarde
imminent duo reges toti Asiae

twee koningen vormen een bedreiging voor heel Klein Azië
corpus immisit in undas

hij sprong in de golven
equo immisit habenas

hij liet het paard de vrije teugel




immo

impedimentum
impedire


impellere

 puli,  pulsum


imperare

imperator,  is
imperium


integendeel

liever gezegd, sterker nog


belemmering

pl.: bagage

belemmeren


in beweging brengen

bevelen

opperbevelhebber


keizer
heerschappij


opperbevel

rijk


familiarisne est? Immo alienissimus

is hij een goede vriend? Integendeel, een wildvreemde
simulacra deorum, immo dei ipsi ablati sunt

de beelden der goden, sterker nog, de goden zelf zijn weggevoerd
pudor ad dicendum impedimento fuit

schaamte maakte hem het spreken moeilijk
ad carros suos et impedimenta se contulerunt

ze gingen naar hun wagens en hun bagage
impediti sunt ne triumpharent invidia paucorum

door de afgunst van enkelen is verhinderd dat ze een triomftocht hielden
aetas non impedit quominus litterarum studia teneamus

de leeftijd verhindert ons niet onze wetenschappelijke studie voort te zetten
levis aura impulit ratem

een lichte bries zette het schip in beweging
pericula vilia habere imperavit

hij beval de gevaren gering te achten
Caesar suis imperavit ne tela reicerent

Caesar beval zijn soldaten de speren niet terug te gooien
equites civitatibus imperavit

hij beval de stammen ruiters te leveren
aliae sunt legati partes atque imperatoris

de taak van een onderbevelhebber verschilt van die van een bevelhebber

sub imperium populi Romani redacti sunt



zij zijn onder de macht van het Romeinse volk gebracht
esse in imperio

opperbevelhebber zijn
Ciliciam ad imperium populi Romani adiunxit

hij voegde Cicilië toe aan het rijk van het Romeinse volk




impetus,  us
implēre

imponere

 posui,  positum


impotens,  tis


imprimis

improbus


improvisus

impune (adv.)


in

inanis


aanval

aandrang, opwelling

(ver)vullen

plaatsen op,  in

opleggen

onbeheerst, hartstochtelijk


vooral, bij uitstek

slecht

onvoorzien

ongestraft

in, op (+ abl.)

naar (+ acc.)

jegens, tegen (+ acc.)

leeg


infestis signis impetum fecerunt

zij stormden dreigend met de veldtekens naar voren
impetu magis quam consilio

meer in een opwelling dan weloverwogen
implevit mero pateram

hij vulde de offerschaal met wijn

­

haec super imposuit liquidum aethera



hierboven plaatste hij de heldere hemel
stipendium victores victis imponere solent

overwinnaars leggen overwonnenen gewoonlijk schatting op
homo impotentissimus, ardens odio

een man zonder enige zelfbeheersing, brandend van haat
imprimis nobis sermo de te fuit

we hebben vooral over jou gesproken
improbi hominis est mendacio fallere

het is iets voor een slecht mens anderen met leugens te bedriegen
hostis improvisus adest

onverwachts verschijnt de vijand
talia facinora impune suscepisse parum habuerunt

ze vonden het nog niet genoeg dergelijke misdaden ongestraft te hebben gepleegd
in urbe habitare

in de stad wonen
dein Capuam pervenit, in oppidum magnum

vandaar kwam hij in Capua, een grote stad
Ciceronis orationes in Verrem

Cicero's redevoeringen tegen Verres
naves inanes ad eum remittebantur

de schepen werden leeg naar hem teruggezonden



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   22


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina