Beleggen Les 5 De praktijk



Dovnload 100.19 Kb.
Datum26.07.2016
Grootte100.19 Kb.


Beleggen
Les 5
De praktijk

Inleiding


In de eerste 4 lessen hebben we kennisgemaakt met de basis van beleggen. We kennen inmiddels allerlei grondbegrippen en sleutelwoorden, weten hoe eenvoudige optiestrategieën opgezet en beoordeeld kunnen worden, en hebben vorige week kennisgemaakt met een tweetal methoden om keuzes te onderbouwen. Middels het wekelijkse beleggingsspelletje was het ook mogelijk om een denkbeeldige hoeveelheid geld te beleggen in aandelen, en we hebben gezien hoe zich dat wekelijks ontwikkelde. Bij sommigen zal het wellicht al kriebelen nu, de werkelijke wereld van het beleggen lonkt. Dan treden er allerlei vragen op: hoe ga ik te werk als ik spaargeld om wil zetten in obligaties of aandelen? En wat, als ik opties wil gaan kopen of schrijven? Hoe doe ik dat, en wat kom ik dan tegen aan onverwachte zaken? In deze les gaan we hier dieper op in. We vertellen hoe men te werk moet gaan om daadwerkelijk te beleggen in de praktijk. We zullen ook laten zien dat er allerlei factoren zijn in de praktijk die ons resultaat (ten nadele) beïnvloeden, en dat we hier op verdacht moeten zijn als we gaan handelen. Een ander punt dat belangrijk is is de vraag wanneer we onze posities moeten sluiten. En ook de tijdstippen waarop we dat het beste kunnen doen komen aan de orde. Kortom, in de praktijk komen we een heel scala van nieuwe aspecten tegen die niet in de theorie voorkomen. In deze laatste les gaan we er dan ook uitgebreid op in.




Van start gaan

Na geleerd te hebben wat obligaties, aandelen, opties zijn, en ons enige tijd in de materie verdiept te hebben, komt eens het moment dat we daadwerkelijk met echt geld willen gaan beleggen. De harde werkelijkheid, dus. Hoe doen we dat? En wat kost het allemaal? Daar gaan we in deze sectie dieper op in.



In aandelen, obligaties en opties handelen

Het meest voor de hand liggend is dat we, evenals met onze spaarrekeningen, naar de bank gaan. Dat is ook in de meeste gevallen de aangewezen weg. Bij de bank zal men precies kunnen vertellen wat er dient te gebeuren alvorens men daadwerkelijk zijn eerste transactie op touw kan zetten. Bij het handelen in aandelen en obligaties is dit redelijk eenvoudig. Vaak volstaat het om een zogenaamde effectenrekening te openen. Dit is nodig, omdat de eventueel aangekochte aandelen en obligaties bewaard dienen te worden door de bank, en dus geadministreerd. Dat kan alleen als men een effectenrekening heeft. Vaak is deze gekoppeld met een privé-rekening, zodat eventuele opbrengsten of kosten van deze rekening afgeschreven kunnen worden of er op bijgeschreven kunnen worden.

Voor opties krijgen we een ander verhaal, omdat de Optiebeurs in Amsterdam eist dat er eerst een verklaring wordt ondertekend waarin men onder andere aangeeft de regels van het handelen in opties (en de risico’s) te kennen. Immers, als men bijvoorbeeld opties zou gaan schrijven, dan verplicht men zich om de betreffende onderliggende waarde binnen een bepaalde periode te leveren. De Optiebeurs (tegenwoordig: Amsterdam Exchanges) handelt als intermediair in optietransacties, men ziet dus nooit zijn ‘tegenpartij’, en zij wil daarom ook zeker weten dat men aan zijn verplichtingen zal voldoen. Met het tekenen van deze optieovereenkomst en het verzamelen van het administreren hiervan door de Optiebeurs is enige tijd gemoeid, doorgaans kan men rekenen op 1 a 2 weken. Het is dus niet zo dat men meteen met de handel in opties kan beginnen bij zijn eerste bezoek aan de bank. Ook indien men via andere instellingen in opties wil handelen, zal men eerst zo’n overeenkomst dienen te tekenen alvorens te kunnen beginnen.

Handelen kan men dus doen door naar een bank toe te gaan en de transacties via hen door te geven aan de beurs. Vaak is het ook mogelijk deze orders telefonisch door te geven aan de betreffende lokale financiële adviseur. Echter, veel banken hebben ook een telefonische beleggingslijn waarop men, na het intoetsen van een bankrekeningnummer en een code, zijn transacties kan doorgeven. Bij ABN Amro is dit een gratis nummer (0800-0240701) en dient men zijn bankrekeningnummer en 5-cijferige code in te toetsen, bij de Postbank is dit een normaal telefoonnummer (020-4003000) waarbij men ofwel automatisch zijn transacties opgeeft na het invoeren van het Postbanknummer en een code, of via een medewerk(st)er zijn transactie(s) doorgeeft na het noemen van rekeningnummer en geboortedatum.

De laatste jaren is er nog een nieuwe mogelijkheid bijgekomen, namelijk beleggen via Internet. Ook hier weer de noodzakelijke voorbereidingen, zoals een effectenrekening en een optieovereenkomst, maar vervolgens kan dan gehandeld worden middels het gebruik van Internet. IMG Holland was het eerste bedrijf in Nederland wat met deze mogelijkheid kwam, zij waren meteen zeer concurrerend qua tarifering en lieten zien dat handelen via Internet erg snel kan verlopen en zonder al teveel problemen. Immers, in de huidige hektische tijden blijkt maar al te vaak dat de telefonische orderlijnen overbelast zijn, wachttijden van meer dan 10 minuten zijn zeker geen uitzondering meer. Na IMG Holland zijn ook de grote banken gekomen met beleggingsmogelijkheden via Internet, maar er zijn nog altijd verschillen. Zo is het lang niet altijd mogelijk om optietransacties uit te voeren op deze manier, en soms zijn er andere restricties, bijvoorbeeld dat men geen opties kan schrijven. Men dient zich dus tevoren goed te informeren naar de (on)mogelijkheden van de aangeboden diensten.

Terminologie

Grote vraag is natuurlijk: stel ik wil gaan handelen, en ik stap op de financieel adviseur van de bank af, of ik bel een beleggingslijn, of ik ga handelen via internet. Wat zeg ik dan, of wat wordt mij gevraagd? Gaat het om aandelen, dan dient men natuurlijk aan te geven om welke aandelen het gaat, en hoeveel stuks men wil aanschaffen. Maar dan de cruciale vraag: voor welke prijs? Hier zijn twee mogelijkheden:




  • Bestens

  • Gelimiteerd

In het eerste geval wil men handelen tegen de beste prijs die er momenteel is. Men geeft dus tevoren geen limiet op, en kan dus uiteindelijk (veel) meer of minder betalen dan de koers die men zojuist te horen heeft gekregen. Om te voorkomen dat de transactie op een al te grote teleurstelling uitloopt, kan men besluiten om de order een limiet mee te geven. In dat geval vindt de transactie alleen plaats als er voor de genoemde limiet een tegenpartij te vinden is die bereid is voor die prijs te handelen. Overigens kan het wel gebeuren dat slechts een deel van de order tegen de genoemde prijslimiet uitgevoerd kan worden. Dit kan ook gebeuren bij bestens-orders, hoewel de kans daar wel veel kleiner is.

Nadat de prijsafspraak is gemaakt, vraagt men nog hoe lang de looptijd van de order dient te zijn. Dit kan zijn:


  • Dagorder

  • Doorlopende order

Bij een dagorder probeert men om de transactie te sluiten gedurende de huidige dag; als de beurs dicht gaat en de transactie is nog niet geheel afgesloten, dan eindigt de opdracht en zal men opnieuw de volgende dag een opdracht dienen op te geven. Bij een doorlopende order blijft de opdracht van kracht gedurende een bepaalde, vooraf afgesproken, tijd.

Bij het handelen in opties komt er nog enige terminologie bij. Immers, we kunnen opties zowel kopen als schrijven, maar ook verkopen. Meerdere mogelijkheden dus. Hiertoe zijn er standaard naamgevingen voor de optietransacties bedacht:


  • open/buy = open/koop = o/b

  • open/sell = open/verkoop = o/s

  • close/sell = sluit/verkoop = c/s

  • close/buy = sluit/koop = c/b

Dit lijkt enigszins abracadabra, maar het zit toch wel erg logisch in elkaar. Voor de schuine streep staat ofwel ‘open’ of ‘close’. Dit geeft aan dat men met een optietransactie begint, of deze juist afsluit. Na de schuine streep staat dan wat we precies doen: kopen we, of verkopen we. Laten we eens een tweetal voorbeelden nemen om dit te verduidelijken. Als we een calloptie willen kopen, dan vertellen we dat we een open/buy willen doen. Willen we onze winst verzilveren (of het verlies beperken), dan geven we opdracht tot een close/sell van de betreffende optie. Tweede voorbeeld: stel we willen een calloptie schrijven. Dan geven we opdracht tot een open/sell. Immers, we beginnen een transactie, maar schrijven een optie en verkopen dus in zekere zin (schrijven was een beter woord, maar de term open/write bestaat niet). Willen we hier weer van af, dan zullen we de optie terug moeten kopen en geven dus een close/buy opdracht.

Uit het voorgaande volgt dat er in het bovenstaande lijstje steeds 2 paren zijn:
o/b en c/s horen bij elkaar

o/s en c/b horen bij elkaar


Ook voor opties kan men limieten en een looptijd opgeven. Daarnaast dient men goed in de gaten te houden of de betreffende optieserie wel bestaat. Zo zal de call AEX feb 900 vast niet bestaan op dit moment, bovendien zou het vrij onverstandig zijn deze te kopen (aangezien er een kans nul is dat de AEX over 1 week op 900 zal staan).


Kosten

Als rechtgeaarde Nederlanders, of als kritische belegger, zijn we natuurlijk erg geïnteresseerd in de kosten die gepaard gaan met onze transacties. Dat is ook wel nodig, want ons rendement hangt deels af van de kosten die van onze brutowinst af gaan, en soms kunnen dat zeer substantiële kosten zijn. Het voert te ver om hier heel gedetailleerd de kostenstructuur uit de doeken te doen, deze verschilt ook per bank, maar globaal krijgt men wel een beeld in het volgende (bron: ABN Amro, 1999).

Laten we eens beginnen met de kosten die met aandelentransacties gepaard gaan. We hebben het volgende tabelletje:


We zien dus dat de kosten niet alleen sterk afhankelijk zijn van de wijze waarop we onze order opgeven, maar ook sterk afhankelijk is van de ordergrootte. Bij kleine orders krijgen we al snel te maken met het minimumtarief. Als we bijvoorbeeld voor 1000 Euro aandelen kopen, dan zou dit bij een tarief van 1,80 procent leiden tot 18 Euro aan kosten. Echter, we betalen dan toch 19 Euro, omdat de order te klein is. Geven we dezelfde order telefonisch door, dan zou dit volgens het tarief van 0,90 procent leiden tot 9 Euro aan kosten, echter door het minimumtarief dienen we dan toch 15 Euro te betalen. We zien echter ook dat bij orders vanaf ongeveer 1500 Euro de minimumkosten geen rol meer spelen, en we dus in de hierboven genoemde percentages terecht komen. Bij de kleinere orders bedragen deze dus om en nabij de 1 a 2 procent, wat nog verdubbeld wordt doordat we deze kosten zowel bij aan- als verkoop dienen te betalen. Al met al dus 2 a 4 procent aankosten die we terug moeten verdienen met koersstijgingen. Door de orders op te geven via Internet kunnen we aardig besparen, dan bedraagt dit percentage tussen 0,8 tot 1,3 procent, een aardige besparing. Het spreekt voor zich dat we in dat geval geen gebruik kunnen maken van de diensten van de adviseur van de bank. Internetorders zijn onze eigen verantwoordelijkheid, vandaar ook de lage tarieven. Overigens is het staatje hierboven niet geheel correct, bij Internet is er vaak een plafond waarboven men de order niet kan opgeven, in het bovenstaande geval is dat 50000 Euro. Verder dient men het staatje zo te lezen dat, bijvoorbeeld bij ‘Kantoor’, er 1,80 procent kosten worden berekend over de eerste 2250 Euro, vervolgens 1 procent over het meerdere tot 9000 Euro, en dan nog 0,60 procent over het daarboven uit stijgende bedrag tot 500000 Euro.

De tarieven voor transacties in obligaties zijn vergelijkbaar met de bovenstaande tarieven voor aandelen. Vaak is het plafond iets hoger, en is er nog een differentiatie voor grote bedragen. Koopt men via de lokale bank, dan is het tarief bijvoorbeeld 0,40 procent voor orders tot 225000 Euro, en 0,25 procent over het meerdere tot een bedrag van 1 miljoen Euro.

Voor opties zijn de kosten nog veel meer gedifferentieerd. Er wordt dan verschil gemaakt tussen opties op aandelen en indices, opties op obligaties, en opties met als onderliggende waarde valuta of edelmetalen. We geven hier als voorbeeld de kosten voor optietransacties die als onderliggende waarde aandelen of een index hebben. We hebben de volgende tabel.

Hier speelt dus onder andere de hoogte van de optiepremie een rol. Als deze erg laag is, minder dan 0,65 Euro per contract per aandeel, dan is de provisie anders dan als we met opties te maken hebben met een hogere premie. Verder wordt het aanmerkelijk goedkoper als we meerdere opties tegelijkertijd kopen. Om een voorbeeld te geven. Stel we kopen 1 calloptie met een premie van 3,05 Euro. Dan kost ons dat 305 Euro aan premie (100 stuks onderliggende waarde), plus 22,50 Euro (via kantoor), totaal 327,50 Euro. Bij verkoop betalen we wederom 22,50 Euro, in totaal moeten we dus 45 Euro terugverdienen alvorens we winst maken. Kopen we 5 van deze opties, dan zijn de kosten 5 maal 6,50 Euro, ofwel 32,50 Euro. Dit zowel bij aan- als verkoop, zodat we 13 Euro per contract moeten zien terug te verdienen. Een aanzienlijk verschil met de zojuist genoemde 45 Euro. Overigens zijn deze bedragen gelijk aan respectievelijk 22 Euro en 9,50 Euro als we via Internet handelen. Ook bij opties geldt weer dat het eerste stel contracten meer kosten met zich meebrengt dan de volgende: vanaf het 11e contract gaan de kosten omlaag, en vanaf het 100e contract nog weer verder.


Naast de kosten voor aan- en verkoop van aandelen, obligaties en opties, hebben de banken ook tarieven voor het zogenaamde bewaren en administreren. Aandelen en obligaties worden door de bank in een effectendepot bewaard en geadministreerd, en hierover is een zogenaamd bewaarloon verschuldigd. Dit wordt vaak eenmaal per jaar vooraf in rekening gebracht over de effectieve waarde van het effectendepot. Onderstaand een tabelletje met de gepaard gaande kosten.


Hier bovenop komt nog een bedrag per fondssoort welke men in depot heeft, men denke hierbij aan een bedrag van 1,60 Euro. Het hoge BTW-tarief is voorts van toepassing.

Naast de reeds genoemde kosten heeft men tenslotte ook nog te maken met de kosten die gepaard gaan met het innen van dividenden op aandelen en coupons van obligaties. Dit is in de orde van 0,375 tot 0,75 procent van de brutorente cq. het totale dividend.



Een voorbeeld van de invloed van kosten

Al met al dus een hele reeks van kosten die banken in rekening brengen. Zoals reeds eerder gezegd kan dit een behoorlijke invloed hebben op het nettoresultaat van onze beleggingen. Als voorbeeld kijken we eens naar een van de optieconstructies die we in Les 3 hebben bekeken, namelijk naar de callspread op Koninklijke Olie. We kochten 1 call RD feb 57.50 voor 2.45 Euro, en schreven 1 call RD feb 60.00 voor 1.30 Euro. Laten we nu de kosten eens in ogenschouw nemen. De aankoop van de call feb 57.50 kost ons volgens de tabel, als we even het goedkoopste tarief nemen (internet dus), 11 Euro, en de actie om de call feb 60.00 te schrijven kost ons evenveel. Totaal dus bij het aangaan van de transactie 22 Euro aan kosten. Onze totale investering is dus 115+22=137 Euro. Ingewikkelder wordt het als we kijken naar de situatie op de expiratiedatum. Is dan namelijk de koers van het aandeel Koninklijke Olie lager dan 57.50 Euro, dan zouden we wel gek zijn om onze opties nog te gaan sluiten. Immers, de gekochte call is dan niets meer waard, waarom zouden we dan nog 11 Euro betalen om uiteindelijk 100 maal een dubbeltje te vangen? Kosten zijn dus 0 Euro als de koers lager is dan 57.50 Euro. Als de koers 58 Euro is, dan vangen we nog 0.50 Euro per aandeel, ofwel 50 Euro voor de gekochte calloptie, en daar gaan dan weer 11 Euro van af voor de kosten. En zo kunnen we doorgaan met rekenen, boven de 60 Euro komt ook de geschreven call in beeld. Al met al krijgen we het tabelletje wat hierna volgt. Duidelijk zien we dat vanaf een waarde van 57.61 Euro de gekochte call een positieve opbrengst oplevert. Maar daar staat nog wel de oorspronkelijke investering van 137 Euro tegenover, zodat het totaalresultaat nog negatief is bij 57.61 Euro. Tot aan een prijs van 60 Euro wordt de winst alleen maar groter, omdat onder de 60 de geschreven call niets waard is. Maar vanaf een prijs van 60 Euro is het voor ons zaak de geschreven call terug te gaan kopen, anders worden we gesommeerd de aandelen te gaan leveren. Bij 60 Euro bereiken we dus onze maximale winst van 102 Euro, en daarna gaat het resultaat naar beneden tot uiteindelijk 91 Euro. Het procentuele winstplaatje wordt dus ook geheel anders dan voorheen toen we de kosten nog niet meerekenden, zie de figuur na de tabel. Overigens hebben we hier wel een minder gunstige berekening gedaan, als we meerdere opties zouden hebben gekocht zouden we per optiecontract niet met 11 Euro kosten te maken hebben gehad, doch slechts met ongeveer de helft. Echter, het komt wel voor dat men 1 optiecontract koopt, en dan zien we dat het interval waarin we winst maken wel erg klein wordt.



Zoals uit dit voorbeeld blijkt worden de berekeningen van het nettorendement nogal gecompliceerd als we de kosten mee gaan nemen. Toch is dit waar het in de praktijk om draait, kosten spelen daar een rol en dienen in ogenschouw genomen te worden. Het eenvoudigst is het om tabellen te maken zoals in het bovenstaande, en goed na te denken over of een call/put gekocht dan wel geschreven is en wat er bij een bepaalde koers van de onderliggende waarde op de expiratiedatum zal gebeuren. In de meeste boeken zal men tabellen en plaatjes zoals hierboven niet tegenkomen, vrijwel alle berekeningen laten de transactiekosten buiten beschouwing.



Additionele kosten

Men zal geneigd zijn te denken dat de boven beschreven transactiekosten de enige kosten zijn waar men mee te maken krijgt als men in aandelen, obligaties of opties gaat handelen. Wat zou er immers nog meer kunnen zijn? Het antwoord op die vraag is eenvoudig als we even terugdenken aan de situatie in Europa tot voor kort. Als we met vakantie naar België wilden gaan, dan was het zaak om geld te wisselen: Belgische francs in plaats van Nederlandse guldens. We weten allemaal dat de koers van de Belgische franc verschillend was bij aan- en verkoop. Kochten we bijvoorbeeld voor 1000 gulden Belgische francs, dan kregen we daar bijvoorbeeld 20000 Belgische francs voor. Maar als we helemaal geen geld uit zouden geven, en na de vakantie het geld weer om zouden wisselen bij de bank, dan kregen we er vast en zeker geen 1000 gulden meer voor. In de eerste plaats speelden transactiekosten een rol, dat was meestal een vast bedrag. Maar ten tweede was de koers van de Belgische franc verschillend bij aan- en verkoop. Momenteel is dit verschil bij aan- en verkoop weg vanwege het feit dat alle munten een vaste wisselkoers hebben ten opzichte van de nieuwe munt, de Euro. En dus is ook de onderlinge wisselkoers van bijvoorbeeld Nederlandse gulden ten opzichte van de Belgische franc ook constant. Tegenwoordig betalen we dus slechts de transactiekosten, en in 2002 is dat zelfs niet meer nodig omdat we dan overal met Euro’s kunnen betalen. Voor andere valuta, zoals bijvoorbeeld de dollar, is het verschijnsel van de wisselkoersen nog steeds aanwezig, en dat zal ook nog wel enige tijd (eeuwig?) zo blijven.

Bij transacties op de beurs treedt het verschijnsel wat we zien bij valutatransacties ook op. Als we een aandeel op de beurs willen kopen, dan zal de prijs anders zijn dan wanneer we hetzelfde aandeel op hetzelfde moment willen verkopen. Op de beurs zijn hier speciale termen voor: de zogenaamde biedkoers en laatkoers. We spreken dan ook wel over bieden en laten, in het Engels: bid en ask. De termen zeggen het al: ‘bieden’ heeft te maken met een bod wat gedaan wordt, het is dus de prijs die een koper bereid is te betalen. ‘Laten’ heeft te maken met een verkopende partij, die graag een bepaalde prijs voor zijn aandelen (of iets anders) wil hebben. De Engelse term is misschien wat beter, de verkoper ‘vraagt’ een bepaalde prijs. In de praktijk is het natuurlijk zo dat een verkoper meer vraagt dan een koper wil betalen, of, andersom, dat een koper minder biedt dan een verkoper wil ontvangen. Ofwel, de biedkoers is altijd lager dan de laatkoers:
biedkoers < laatkoers
Als we in de krant kijken, of de beurs volgen op Teletekst, dan zien we soms de bied- en laatkoersen staan. Een aanduiding '2.30b’ betekent dat er 2.30 geboden wordt, dat is dus de biedkoers. En als er staat ‘3.40l’, betekent dat dat er 3.40 gevraagd wordt, de prijs die men betaalt is dan maximaal 3.40.

Nu kan men met recht spreken van additionele kosten door het bestaan van deze bied- en laatkoersen. Willen we een aandeel kopen op de beurs, dan zullen we waarschijnlijk dicht in de buurt van de laatkoers uitkomen. Maar als we datzelfde aandeel weer willen verkopen, dan zullen we iets ontvangen wat in de buurt van de biedkoers ligt. Het verschil tussen bied- en laatkoers moeten we dus ook nog eens een keer terugverdienen alvorens we winst gaan maken. Het nettorendement ziet er dus feitelijk als volgt uit:


nettowinst = brutowinst – transactiekosten – (laatkoers-biedkoers)
Bied- en laatkoersen worden door de op de beurs handelende partijen voortdurend bijgesteld. Als een aandeel of een optie in waarde stijgt, dan zal zowel de bied- als de laatkoers meestal wel in prijs stijgen. De zogenaamde market maker op de beurs bepaalt uiteindelijk wat de bied- en laatkoersen zijn, hij is ook gehouden voortdurend ‘een markt’ te onderhouden, dat wil zeggen dat hij ook in geval van geen vraag en/of aanbod bied- en laatkoersen moet bepalen waarvoor gehandeld kan worden. Marketmakers zijn zelf ook vaak partij, en hebben voordeel van het verschil tussen bied- en laatkoers, als ze het spel goed spelen steken zij het verschil in eigen zak. Ook dit is weer vergelijkbaar met valutatransacties. De bank geeft bied- en laatkoersen af voor aan- en verkoop, maar als de bank de valuta gunstig kan in- en verkopen, dan is het verschil grotendeels voor haar.
Valt er überhaupt wel winst te behalen?
Na de voorgaande verhandeling over kosten gepaard gaande met transacties op de beurs, kan men zich afvragen of het eigenlijk wel mogelijk is om winst te behalen als kleine belegger. Dit is een heel legitieme vraag, want er zijn blijkbaar nogal wat kosten. Een aantal kosten zijn procentueel van karakter, andere kosten zijn vaste bedragen. Vooral de vaste bedragen gooien vaak roet in het eten als het gaat om kleinere transacties. Dit is ook weer erg vergelijkbaar met hetgeen we gewend waren/zijn van valutatransacties. Als we voor 10 gulden Belgische francs gaan kopen bij de bank, en de verkregen hoeveelheid francs bij een andere bank weer in gaan wisselen voor guldens, dan zullen we hoogstwaarschijnlijk geld bij moeten leggen. Is het beginbedrag niet 10 gulden doch 100000 gulden, dan wordt het verhaal geheel anders en zullen we na afloop van de transactie nog een substantieel deel van de beginsom over hebben. Zo ook met transacties op de beurs. Doen we kleinere transacties, dan zullen we flink ons best moeten doen om winst te behalen en de kosten terug te verdienen, bij grotere transacties zijn niet al te grote koersstijgingen nodig om een nettowinst op te leveren. Men dient hier echter wel op verdacht te zijn als men gaat handelen op de beurs. Feitelijk wordt hiermee al het ‘spelenderwijs leren’ fors afgestraft. Stel men wil als beginnend belegger eens kennismaken met de handel in opties, en koopt een goedkope optie. Het zal dan erg veel moeite (en geluk) vergen om deze transactie winstgevend af te sluiten. Terwijl toch het doel was om te leren hoe de handel verloopt, krijgen we toch geen realistisch beeld op deze manier. Het advies is dus duidelijk:
Bedenk bij transacties waarmee kleinere bedragen gemoeid zijn, dat de kosten procentueel erg hoog zijn en daarmee de kans op winst erg klein maken.


Praktische tips

We zijn inmiddels zo ver dat we zouden kunnen gaan handelen op de beurs. We kennen de verschillende financiële instrumenten, weten hoe we het handelen moeten aanpakken. Waarschijnlijk gaat het dan kriebelen, en willen we beginnen met handelen. Dat is niet verwonderlijk, het is een boeiende wereld. Maar, zoals het geval is bij alles in het leven, men dient ervaring op te doen. Dit kan door daadwerkelijk te gaan handelen, maar er is ook nog de mogelijkheid om nog even ‘droog te zwemmen’. Begin jaren negentig zag namelijk het fenomeen beurscompetitie het licht. Voor een gering bedrag aan deelnamekosten (minder dan 100 gulden) kreeg men een spelboek met uitleg over de beurs, en kon men vanaf een bepaalde datum een bedrag van bijvoorbeeld 300000 gulden op de beurs gaan beleggen. Bij de eerste versies van deze beurscompetitie was het slechts mogelijk om tegen de slotkoersen van een bepaalde dag te beleggen, later werden deze beurscompetities niet alleen talrijker maar ook realistischer. Op dit moment is het zelfs mogelijk om tegen de real-time koersen te beleggen op elk moment van de dag; het enige verschil met de praktijk is dan nog dat men niet met echt geld aan het beleggen is. Deze beurscompetities, die veelal in de eerste maanden van het jaar worden gehouden, leveren dus een aardige mogelijkheid om beleggen in de praktijk te oefenen. Men werkt er ook met transactiekosten, en de bied- en laatkoersen zitten momenteel ook verdisconteerd in het systeem, dus het is allemaal erg realistisch geworden.

Het is dus mogelijk om ook buiten de beurs om kennis te maken met de harde werkelijkheid. Helaas is deze mogelijkheid er slechts een beperkte periode per jaar, en zal men het leren echt op de beurs dienen te doen. Al doende leert men. En dan komen we heel veel zaken tegen die niet in de theorie staan, die nergens in boeken staat, die we uit eigen ervaring leren. Men zal merken dat er bepaalde regels zijn die gelden, bepaalde patronen ontdekken. Hier geven we slechts een aantal voorbeelden van zaken waar men op zou kunnen letten, zou kunnen observeren of deze juist zijn of misschien wel in de loop der tijd veranderen. Het wordt hier slechts genoemd om de aandacht te vestigen op zaken die misschien in eerste instantie niet zo zichtbaar zijn, maar die er mogelijkerwijs wel zijn.

Handelen op speciale tijdstippen?

Stel men besluit op een regenachtige zondagavond dat het heel lucratief zou kunnen zijn om callopties op de AEX te gaan kopen. Men besluit om dat op maandag te gaan doen. Rijst onmiddellijk de vraag: doen we dat meteen bij opening van de beurs, of wachten we eerst de gang van zaken af, of wachten we tot half vier omdat Wall Street dan open gaat? De grote vraag is dus: wanneer nemen we de telefoon. Daar is niet echt een goed antwoord op te geven, en men zal in de praktijk zelf moeten ondervinden wat een goed tijdstip is. Toch lijkt het er op dat rond 09.20 uur (de beurs opent in Amsterdam momenteel om 09.00 uur) een gunstig tijdstip is om te handelen, evenals vlak voor beurseinde (16.30 uur). Waarom dit goede tijdstippen zouden kunnen zijn is slechts gissen. Vaak ziet men ’s morgens in de eerste 20 minuten een beweging in de AEX die tegengesteld is aan het verloop gedurende de rest van de dag. Zie bijvoorbeeld de volgende grafiek:



Hier stijgt de AEX in eerste instantie (op maandag 17 januari 2000) tot 664, maar duikt daarna de diepte in. Moeten er posities rechtgestreken worden, zoals dat heet, in de eerste 20 minuten? Ligt het aan orders die er nog van de vorige dag overgebleven zijn? Hoe het ook zij, men kan zich eens verdiepen in deze materie.

Bevestigingen in de technische analyse

In de vorige les hebben we besproken hoe er informatie te halen is uit koersgrafieken. Verschillende indicatoren en koersformaties zijn daar besproken. In de praktijk kan men proberen dit soort instrumenten te gebruiken om een beleggingsbeslissing op te baseren. Er schuilt echter een groot gevaar in: stel men vermoedt dat een bepaalde grafiek een zogenaamde hoofd- en schoudersformatie gaat vertonen. Dat wil zeggen: men ziet een linkerschouder en een hoofd op een neklijn, en inmiddels is de koers weer iets aan het oplopen. Alles lijkt er dus op te wijzen dat de HS-formatie wordt afgemaakt, en dat we een substantiële koersval gaan krijgen (volgens ‘klap-en-flap’). Het lijkt dan zonde om te wachten totdat de rechterschouder is gevormd. Immers, dan is de koers inmiddels van het topje van de rechterschouder weer afgedaald, en dat zou ook potentiële koerswinst hebben kunnen zijn. Om deze winst mee te pikken, zou men eerder in kunnen stappen, en reeds op de top van de rechterschouder een putoptie kunnen kopen. Dit is echter niet verstandig. In de technische analyse is het uitermate belangrijk om de koersformatie eerst geheel te laten ontstaan alvorens tot actie over te gaan. Sterker nog: zelfs na voltooiing van de koersformatie heeft men vaak nog genoeg tijd om in te stappen en een putoptie te kopen. Het is namelijk vrijwel altijd zo dat er een zogenaamde bevestiging optreedt. Dit is vooral het geval bij het doorbreken van een steun- of een weerstandslijn (en dus ook een neklijn). Als de koers er doorheen breekt, dan zal vaak als laatste stuiptrekking nog een opleving richting de doorbroken lijn volgen, alvorens de echte doorbraak plaatsvindt. In het geval van de HS-formatie zal men dan ook vaak zien dat er eerst een kleine doorbraak van de neklijn is, gevolgd door een korte opleving die de koers weer tegen de onderkant van de neklijn aan legt. Tenslotte zal daarna pas de definitieve gang naar beneden worden ingezet. Men heeft dus alle tijd om in te stappen, waaruit blijkt dat ook op de beurs haastige spoed zelden goed is.



De 80 procents regel

In de praktijk zal men snel merken dat het niet moeilijk is om te besluiten een bepaalde aankoop te gaan doen. Vele malen moeilijker is het om te besluiten deze positie weer te gaan sluiten. Wanneer doen we dat? Vaak zijn we erg gretig, en willen meer, meer, meer. Staat men op 20 procent winst, dan zal men 30 procent willen, vervolgens 40. Dit werkt ook de verkeerde kant op: als we snel op 20 procent verlies staan, dan zullen we geneigd zijn om dit niet te accepteren en te wachten totdat de koersen weer op het peil staan waarop we de aankoop deden. Is dit wel zo verstandig? Uit de accountancy kennen we misschien de zogenaamde ‘gamma-calculatie’. Dit is voor investeringen van groot belang. Het is namelijk veel belangrijker om te beoordelen of een bepaalde investering vanaf nu potentieel winst zal gaan opleveren, dan om terug te kijken en te morren dat er al zoveel is geïnvesteerd. Zo ook op de beurs:


vergeet het aankoopbedrag!
Waar het feitelijk om draait is: zouden we het aandeel, of de optie, op dit moment nog kopen? Als de vraag bevestigend wordt beantwoord, dan dienen we het aandeel of de optie aan te houden. Is het antwoord ‘neen’, dan dienen we feitelijk tot verkoop over te gaan. Maar het is lastig om deze vraag te beantwoorden. Er is nog een ander hulpmiddel, wat wel vruchten in de praktijk afwerpt. Het is een eenvoudige regel, die in de praktijk is ontwikkeld, en die ook door anderen wel in soortgelijke vorm is bedacht. De regel werkt als volgt: na aankoop volgt men de koers, en houdt bij wat de maximale koers is sinds de aankoop. In het ideale geval stijgt de koers initieel, en vormt een top, waarna de koers weer gaat dalen. De regel is nu:
verkoop als de koers kleiner is dan 80 procent van de maximumkoers sinds aankoop
Dit geldt ook als de koers meteen daalt na aankoop. In dat geval stapt men weer uit als de koers zover is gedaald dat de betaalde prijs minder is dan 80 procent van de oorspronkelijke aankoopprijs. Dit lijkt misschien vervelend, maar men bedenke dat er met het restant van het geld wellicht veel betere beleggingen gedaan kunnen worden. Beter dan te blijven zitten en te hopen dat het ooit nog eens goed komt met die belegging.

De 80-procents regel biedt ook een objectieve maatstaf, iets wat erg belangrijk is in de praktijk: objectiviteit. Al te vaak zal men zich laten leiden door gevoelens, door geruchten, door allerhande informatie. Een objectieve maatstaf schakelt al deze toevalligheden uit. De 80-procentsregel is hier een voorbeeld van. Natuurlijk kan men ook 90 procent nemen, of 85. Of 75. Het ligt er maar aan hoeveel van de opgebouwde winst men vast wenst te houden. Kopen in het dal en verkopen op de top is voor niemand weggelegd, dus daar hoeft men zich niet aan te spiegelen.




Informatie

Er is erg veel informatie over beleggen beschikbaar, en op velerlei plaatsen. In boeken, op teletekst, op internet. In deze sectie geven we slechts een selectie van deze informatie en een indicatie waar deze informatie te vinden is. Zelf zal men met enig grasduinen, in bibliotheken en op internet, ook veel additionele info kunnen vinden.



Koersinformatie (recent)

Erg belangrijk, als men wil gaan handelen, is dat men op de hoogte is van de koersen. Een voor vrijwel iedereen eenvoudig toegankelijke bron hiervoor is Teletekst op de diverse kanalen. Bij de publieke zenders, Nederland 1, 2 en 3, vindt men op de pagina’s die beginnen met een ‘5’ allerlei financiële informatie. Zo staan op pagina’s 520/1 en 520/2 de koersen van de belangrijkste aandelen die meewegen in de AEX. Er staat de koers van de vorige dag, en de meest recente koers. Recht boven aan de pagina staat een tijdstip, de koersen die vermeld staan zijn dus de koersen van dat tijdstip. Teletekst heeft echter een tweetal nadelen:




  • De koersen zijn ‘oud’, men ziet de koersen van ongeveer 15 a 20 minuten geleden

  • Er staan slechts ‘gedane’ koersen, en niet de bied- en laatkoersen

Op de pagina’s 530-532 staan allerlei koersen van opties, zo staat op 532/8 een lijst met callopties op de AEX en op 532/9 de putopties op deze index. Ook deze koersen zijn weer vertraagd, dus niet de meest recente. Niet-vertraagde informatie is te vinden op pagina 502, waar de belangrijkste indexen van over de hele wereld staan vermeld. Deze koersen zijn, op een aantal uitzonderingen na, actueel. Zo vinden we hier de AEX, de Midkap, de DAX (Duitsland), de FTSE (Engeland, maar vertraagd), de CAC40 (Frankrijk), de SMI (Zwitserland), de Dow Jones (VS), de Nikkei225 (Japan) en de Hang Seng (Hong Kong).

Ook andere zenders hebben Teletekst-pagina’s met financiële informatie. Bij Veronica vinden we op de pagina’s vanaf 551 ook informatie, onder andere over de beursindices en de fondsen die in de AEX vertegenwoordigd zijn. Verder kan men op de diverse buitenlandse zenders ook koersinformatie vinden uit het betreffende land, en soms, als er bijvoorbeeld een storing is in Nederland, deze pagina’s gebruiken in plaats van de Nederlandse.

Hoewel Teletekst (overigens ook bereikbaar via Internet: http://teletekst.nos.nl/) dus best nuttige informatie verschaft, is het zaak de informatie die we nodig hebben voor onze transacties elders vandaan te halen. Men kan hiervoor de diverse koersinformatiesystemen van de banken benutten. Sommige banken hebben gratis telefoonnummers, anderen hebben telefoonnummers die een bepaald bedrag per minuut kosten. Maar via deze zogenaamde koerslijnen is de gewenste informatie vaak snel te verkrijgen (als het niet te druk is).

Een andere mogelijkheid is om de beurs zelf te bellen. Via telefoonnummer 020-6200909 kan men de meest recente bied- en laatkoersen van opties en de koersen van de onderliggende waarde vernemen. Dit geschiedt wel door middel van het ingeven van een code, waarin de uitoefenmaand, uitoefenprijs, soort optie zijn versleuteld en natuurlijk om welke onderliggende waarde het gaat. Het systeem is redelijk eenvoudig. De in te toetsen code bestaat altijd uit 11 cijfers, als volgt opgebouwd:


  • Eerste 3 cijfers: identificatie van de onderliggende waarde (‘001’ = AEX, ‘011’ = ABN Amro, ‘030’ = Philips, ‘031’ = Koninklijke Olie, ‘112’ = NLL = 30-jarige staatslening)

  • 4e cijfer: ‘1’ voor call, ‘2’ voor put

  • 5e en 6e cijfer: afloopmaand

  • 7e t/m 11e cijfer: uitoefenprijs, afgerond naar beneden in hele getallen (20.00 Euro wordt dus ‘00020’, 22.50 Euro wordt ‘00022’, 1025 Euro wordt ‘01025’)

Een uitzondering hierop vormen de langlopende opties, dan wordt de code 2 cijfers langer en vormen het 5e t/m het 8e cijfer het jaartal, bijvoorbeeld ‘2003’.

Een handig kaartje met hierop een uitgebreidere uitleg en alle fondscodes kan men aanvragen door te schrijven naar:
Amsterdam Exchanges

Postbus 19163

1000 GD Amsterdam
Als voorbeeld geven we hier de calloptie op de AEX met als uitoefenmaand maart 2000 en uitoefenprijs 700. We bellen dan het genoemde telefoonnummer, en toetsen vervolgens in de code: 00110300700. Onmiddellijk zal een stem ons dan vertellen wat de laatst gedane koers is van de betreffende optie, wat de bied- en laatkoers is, en wat de koers van de AEX is op dat moment.

Maar ook via internet is er recente koersinformatie op te halen. De AEX Optiebeurs heeft een mooie site waar veel informatie op staat en onder andere een koersgrafiek van de AEX te vinden is met o.a. de actuele koers. Hieronder een grafiek zoals die na half vijf op dinsdag 8 februari van deze site werd geplukt:



Het adres van de site is:
http://www.aex-optiebeurs.nl/
Men dient, nadat de site is geopend, het vakje ‘Marktinformatie’ aan te klikken, en vervolgens ziet men op deze pagina ergens midden in de tekst een logo staan. Als men daar op klikt, dan verschijnt een grafiek zoals hierboven met het dagverloop van de AEX tot aan het huidige tijdstip.

Andere sites waarop actuele koersinformatie te vinden is zijn bijvoorbeeld de financiële sites van Yahoo. Het hoofdadres is:


http://finance.yahoo.com/
Hierop kan men zoeken naar allerlei indexen wereldwijd, naar individuele aandelen, enzovoorts. Voor de AEX en de Dow Jones zijn de volgende adressen van toepassing:
http://finance.yahoo.com/q?s=^AEX&d=1d

http://finance.yahoo.com/q?s=^DJI&d=1d
Het toevoegsel ‘d=1d’ aan het einde hiervan betekent dat het dagverloop gewenst is; krijgt men dit te zien, dan kan men ook nog kiezen of men het koersverloop van de laatste week wil zien, of van de laatste 3 maanden, of zelfs van het laatste jaar of van een nog langere periode. Helaas geen data beschikbaar, maar de grafieken dus wel.

Een andere zeer nuttige internet site is die van de nieuwszender CNN. De hoofdsite is:


http://www.cnnfn.com/
en hierop is heel erg veel commentaar te vinden en beursgerelateerde sites. Op de subsite
http://www.cnnfn.com/markets/us_markets.html
zijn de belangrijkste Amerikaanse indexen te vinden, zoals de Dow Jones Industrials, de Standard&Poor 500, de Nasdaq, de Dow Jones Transports, enzovoorts. Wat ook wel handig is, en vaak een indicatie kan geven van de opening van de Nederlandse beurs, is de zogenaamde S&P future (globex) welke buiten de handelsuren van Wall Street (openingstijden: 09.30-16.00 uur Oost-Amerikaanse tijd, bij ons dus van half vier tot 10 uur) ook op de genoemde pagina te vinden is. Een plusje duidt aan dat de S&P op de eerstvolgende handelsdag waarschijnlijk hoger zal open dan het meest recente slot. Vaak kan men hieruit dus al aflezen hoe Wall Street zal beginnen.

Er zijn nog vele andere mogelijkheden op Internet, maar het voert te ver om dat hier allemaal te melden. Het is voor de gemiddelde kleine belegger ook niet zo van belang, vaak is de hierboven gegeven informatie al voldoende om te kunnen handelen in de praktijk, en dat is tenslotte het belangrijkste criterium.


Koersinformatie (minder recent)
Vooral als we de hulpmiddelen van de technische analyse willen gebruiken om eventuele aan- of verkoopbeslissingen te ondersteunen of te genereren, zullen we de beschikking willen hebben over koersinformatie uit het verleden. Hier is men in het algemeen minder scheutig mee, er zijn dan ook nog diverse instanties die geld maken van koersinformatie. Als men geduld heeft, dan kan men zelf een bestand gaan aanleggen. Dit is redelijk eenvoudig, als men iets van programmeren af weet en bereid is er even wat tijd in te stoppen. Dan kan men namelijk dagelijks de koersen van Teletekst inlezen en verwerken in datafiles. Natuurlijk kan men dit ook handmatig doen, bijvoorbeeld voor een geselecteerd aantal aandelen, obligaties of opties, of bijvoorbeeld alleen voor de AEX en de Dow Jones. Dit eigenhandig verzamelen van koersen is niet geheel vrij van problemen, men dient dit bijvoorbeeld wel dagelijks bij te houden, ook als men het volledig geautomatiseerd doet zal de PC toch aan dienen te staan elke avond. Verder treden er bijvoorbeeld problemen op als een bepaalde firma besluit om tot aandelensplitsing over te gaan. Dit betekent dat 1 aandeel dan bijvoorbeeld in tweeën wordt gedeeld, en dat dus de waarde van de nieuwe aandelen na de splitsing slechts de helft is van de koers van het oorspronkelijke aandeel. Men zal dan in de koersfile alle oude koersen door 2 dienen te delen alvorens men nieuwe koersen gaat invoeren. Ook dit is weer te automatiseren. In een Excel spreadsheet is dit natuurlijk eenvoudig te bewerkstelligen.

Toch is het ’t handigst voor ons, kleine beleggers, om deze informatie van elders te halen. Maar dat is, zoals gezegd, niet zo eenvoudig, omdat koersdata corresponderen met geld. Nu zijn er echter wel lieden die ons behulpzaam zijn en mooie programma’s hebben geschreven om dagelijks de koersen van Teletekst af te halen en in mooie files te zetten, leesbaar voor ons, met aardige grafieken er bij. Een prima website op internet is, wat dit betreft, de volgende: http://www.behr.nl/Beurs/ . Dit is een prachtige site, met heel erg veel koersinformatie, en bovendien met heel veel nuttige tips om zelf de koersinformatie automatisch van Teletekst (of elders) te halen. Bovendien met de recente (ongeveer 1 jaar) koersdata van heel erg veel fondsen, zowel in html-formaat als in gewoon leesbaar formaat. Kortom, een aanrader om eens een bezoek aan te brengen.




Internet

Internet is het medium van deze tijd, en dat geldt zeker als we kijken naar beleggen. Er is zo verschrikkelijk veel over beleggen te vinden op Internet, dat het haast ondoenlijk is om te beginnen aan een overzichtje. Dat doe ik hier dan ook niet. Die wereld verandert namelijk ook razendsnel, soms verdwijnen sites, duiken elders weer op of duiken niet meer op, anderen verschijnen ten tonele. In een geschreven document is het haast niet te doen een aardig overzicht te geven, en daarom doen we het op een andere manier: we verwijzen hier naar een van de beste, zo niet de allerbeste, website in Nederland op dit gebied, namelijk de al eerder genoemde site van Behr de Ruiter in Amsterdam. Het adres van die site is:


http://www.behr.nl/Beurs/
en deze staat werkelijk overvol met heel erg veel leuke en nuttige informatie over de beurs. Zo levert deze site een mogelijkheid tot het creëren van een eigen webpagina waarmee men een eigen aandelenportefeuille kan beheren (gekscherend ‘behren’, naar de voornaam van degene die de pagina maakte). Het aardige hiervan is dat het programma vervolgens zelf, steeds als men de pagina opnieuw bezoekt, de meest recente koersen van de aandelen invult en het rendement sinds aankoop berekent. Zo zouden we dus ook het spel hebben kunnen spelen tijdens deze cursus. Daarnaast bevat de pagina van De Ruiter ook een lange lijst met beursgerelateerde websites, van waaruit men weer door kan klikken naar eventueel andere interessante sites. Voorts bevat de pagina van Behr de Ruiter een subpagina met zogenaamde ‘one-liners en wijze lessen’, zogenaamde beurswijsheden zoals daar zijn:


  • hoe groter de top, des te groter de strop

  • sell in May and go away; but remember to come back in September

Velen hiervan met bronvermelding van degene die de term het eerst hanteerde. Verder legt De Ruiter uit hoe de AEX wordt samengesteld en berekend, en hetzelfde voor de Midkap-index. Al met al een zeer uitgebreide site, die erg de moeite waard is en bovendien goed wordt onderhouden door de maker.


Teletekst

Iedere maandag en donderdag verschijnt er op teletekst een beurspagina van de hand van Jan Sleegers, beleggingsadviseur uit Asten die ook wekelijks een column heeft in het Eindhovens Dagblad. Hij is vanaf 09.00 uur te vinden op TT pagina 351. Op 7 februari 2000 zag dat er als volgt uit:


Nu KPN het fonds is dat de AEX op winst zet, dienen we er rekening mee te houden dat een mogelijk minder gunstig bericht voor de telecom een behoorlijke ravage aan kan richten op het Damrak. De dagelijkse bewegingen worden alleen maar wilder en naarmate de k/w’s van de telecom minder stroken met de werkelijkheid, dien je op alles voorbereid te zijn.

Het duurt nog 10 beursdagen voor de februari-expiratie plaatsvindt, maar de openstaande posities van opties op de AEX laten zien dat bij een expiratie op de stand van vrijdag j.l. (AEX 660.95) dikke verliezen geleden worden. Vanaf globaal AEX 630 zit het scheef.

De smalle basis voor de recente koersstijging maakt de AEX uiterst kwetsbaar voor ongunstig nieuws of allerlei (al dan niet verifieerbare) geruchten. Een ander verhaal over KPN en de hele handel zakt weer als een pudding in elkaar. Het doorslaan naar boven kan gevolgd worden met doorslaan naar beneden. De golfbeweging loopt nagenoeg altijd verder door dan op basis van een rationele afweging verwacht kan worden.

Om deze reden verdient het overweging om de door u mogelijk speculatief opgebouwde hausseposities tijdig te verzilveren. U kent wellicht de uitspraak: rijk geworden door steeds te vroeg winst te nemen!

Het herstel op de Black-hole-ratio blijft marginaal. Nog steeds scoort het 10 dgs m.a. onder 45,378, wat inhoudt dat de AEX nog in de gevarenzone hangt. Het zijn juist deze momenten waarop de speculant verteerd wordt door onzekerheid: kiezen voor de mooie winst (wellicht onverwacht in de schoot geworpen gekregen), of blijven hangen voor meer en de deksel op de neus krijgen.

Het speelveld voor de AEX blijft – mede gelet op de al genoemde openstaande posities – hangen tussen de oude top en de recent gemaakte bodem (609,96 op 31/1). Met de huidige volatiliteit breed genoeg om voor de speculanten onder u een extraatje te verdienen.”
En zo gaat het elke maandag en donderdag. Sleegers bedient zich van een aantal termen die we nog niet zijn tegengekomen in de lessen. Enige hiervan zijn door Sleegers zelf bedacht, en hij heeft er ook een overzichtje van gemaakt wat op aanvraag bij hem te verkrijgen is.

Tijdschriften

Er zijn ook erg veel tijdschriften en andere periodieken met als onderwerp: beleggen. Loopt men een willekeurige grotere boekhandel binnen, dan zal men prompt een aantal tijdschriften vinden in deze categorie:




  • “Beleggers Belangen” (een van de meest gelezen tijdschriften)

  • “Personal Finance”






Daarnaast worden er nogal veel andere periodieken uitgegeven door verschillende instanties. We noemen de volgende:




  • “Enantiodromia” van de hand van Koen Hoefgeest en zijn bedrijf Enantiodromia

  • “Safe” van de Robeco groep

  • “Amsterdam Exchanges Nieuws” van de AEX Optiebeurs

  • “Het FIA Beleggersweekblad” van de Financiële Diensten Amsterdam b.v.

  • “Tostrams weekblad Technische Analyse” van dhr. Tostrams

  • “Periodiek” van IMG Holland te Amsterdam

  • “Optie”, nieuwsbrief voor actief beleggen in opties



Boeken

Er zijn ontelbaar veel boeken over beleggen, zowel voor de beginnende als voor de gevorderde belegger, in het Nederlands en in het Engels, sommigen algemeen en anderen gespecialiseerd in bijvoorbeeld opties. Hier geven we slechts enkele voorbeelden.


K. Boertjes, “Internetgids beleggen/deel 1999 + CD-rom”. ISBN 9039512515.




B. Versteeve, “De kleine belegger”. ISBN 9057120291. Dit boek handelt over beleggen en de invloed van emoties op de schijnbaar koele financiële markten.





A. Hiele, “Beleggen voor Jan & Alleman”. ISBN 9050183948. Hiele zet in helder, verhalend, proza uiteen hoe een mens door alle beleggingsflauwekul heen moet kijken. Hoe je op de cent nauwkeurig kunt beleggen en wat je beslist niet moet doen. Wie deze onthullende, praktische leidraad volgt, bevrijdt zich van de waan van de beursdag en blijft baas over zijn eigen financiële toekomst.


S.A. Cohen, “Beleggen 2000”. ISBN 9025497357. Heftige koersschommelingen, richtingloze wereldeconomie en dure aandelenmarkten, nieuwe fiscale wetgeving…als belegger moet u het hoofd koel houden. Dat lukt uitstekend met deze nieuwe editie van het veelgeprezen jaarboek van Simon Cohen. De auteur is een autoriteit in beleggersland.


S.A. Cohen, “Beleggen, het complete handboek.” ISBN 9025497527. Om te beleggen heeft u niet een groot kapitaal nodig, wel de juiste informatie. Die vindt u in dit boek. Het biedt zowel de basisinformatie die iedere beginnende belegger zou moeten weten als specifieke strategieën en ideeën voor de gevorderde belegger.


M. Rila, “Beleggen in aandelen en obligaties”. ISBN 9038908989. In dit boek leert u de methodiek van het beleggen in aandelen en obligaties. Er worden analysetechnieken uit de doeken gedaan waardoor u in staat zult zijn de juiste aandelen en obligaties aan te schaffen, maar ze ook tijdig weer te verkopen.


M. Rila, “Beleggen met opties en futures.” ISBN 9038908997. Dit boek behandelt uitvoerig het beleggen met opties en futures in vergelijking tot het beleggen in aandelen en obligaties. Door de beschreven analysetechnieken bent u in staat tijdig en juist te handelen.


A. Reekers, “Opties voor iedereen.” ISBN 9055015105. Steeds meer mensen beleggen in aandelen en obligaties op de effectenbeurs. Maar u kunt veel meer verdienen en veel sneller verdienen als u gebruik maakt van opties: u kunt er namelijk ook winst mee maken als de beurs omlaag gaat!


J.C. Smit, “Succesvol beleggen.” ISBN 9032505963. De auteur komt dagelijks in aanraking met mensen die enig vermogen bezitten, maar die niet zelf (durven te) beleggen. Voor hen schreef hij dit boek.


P.J. Bos, “Wegwijs in beleggingsfondsen.” ISBN 9021531585. Beleggingsfondsen spelen in op een behoefte. Niet alleen is hun aantal toegenomen, ook nieuwe varianten zagen het licht. In hoeverre maken zij hun beloften waar? Waar moet u op letten?



Beursjargon

“De beurs” is een wereld op zich, en dus ook behept met zijn eigen taaltje ofwel jargon. Het voert te ver om hier diep op in te gaan, maar enige aardigheden wil ik de lezer hier niet onthouden. Zo hebben veel aandelen bijnamen op de beurs. Met “olies” zal men nog niet zo’n probleem hebben, daar worden natuurlijk aandelen Koninklijke Olie mee bedoeld. Iets lastiger wordt het al als men het over “flippen” heeft. Dit is de aanduiding voor aandelen Philips. Maar wie weet wat “klemmen” zijn? Juist, aandelen KLM.



Goeroes

Op de beurs valt veel geld te verdienen, maar er is ook veel geld te verdienen aan de tussenhandel (zoals we al zagen bij de kosten die banken berekenen, en dit is risicoloos). Waar ook veel geld aan te verdienen is, is aan de advisering. De tarieven voor aan- en verkoop via de lokale financiële adviseur waren al fors hoger dan de tarieven welke men rekent als er op eigen houtje gehandeld wordt. Men krijgt er natuurlijk wel iets voor terug, een gesprek, een onderbouwd advies, maar helaas geen garanties. Als het onverhoopt mis gaat met de belegging, is het voor risico van de belegger en niet van de bank. De kosten voor het advies worden hoe dan ook in rekening gebracht, er is geen sprake van een ‘no cure, no pay’ basis.

Naast de adviseur van de lokale bank zijn er nog vele instanties en personen waar men voor adviezen terecht kan. We hebben al een veelheid aan boeken en internetsites zien passeren, evenals een groot aantal beleggingstijdschriften. In sommige gevallen draait het bij deze tijdschriften, liever gezegd: periodieken/periodiekjes, om 1 enkele persoon die de scepter zwaait. Omdat deze personen vaak vele ‘volgelingen’ hebben, worden zij ook wel aangeduid met de naam ‘goeroe’. Bekenden onder hen zijn Rienk Kamer, Warren Buffett en Koen Hoefgeest. Allen hebben zij een eigen strategie, eigen inzichten, eigen methoden, en propageren deze middels hun beleggingsblaadjes en 0900-lijnen. Vaak wordt tegen deze mensen nogal controversieel aangekeken, en zijn de onderlinge relaties ook lang niet altijd even goed. Wel is duidelijk dat zij behoorlijke inkomsten genieten uit hun adviseringsactiviteiten. Zo kosten de 0900-lijnen vaak meer dan 1 gulden per minuut, en is men toch minimaal 5 gulden per dag kwijt als men de volledige actuele boodschap wil beluisteren. De beleggingsblaadjes die zij uitgeven zijn ook meestal niet gekenmerkt door goedkope abonnementstarieven, zo kost het blad ‘Enantiodromia’ van Koen Hoefgeest een kleine 250 gulden per kwartaal. Gegeven het feit dat de wekelijkse uitgave uit slechts 1 A4-tje (dubbelzijdig bedrukt) bestaat, betaalt men dus 10 gulden per bladzijde! Niet goedkoop. Echter, als de adviezen goed zijn, dan is dit natuurlijk peanuts vergeleken met de mogelijke opbrengsten. Toch, evenals bij de banken, is het risico weer voor degene die er uiteindelijk met zijn geld in stapt, en men zal zich af en toe afvragen of degene die het geschreven heeft ook op dezelfde wijze zijn geld belegt. Bovendien is de schrijver van de adviezen natuurlijk in het voordeel, hij kan al anticiperen op hetgeen hij neerschrijft en voordat de beleggingsblaadjes de deur uit gaan de geadviseerde aan- en verkopen zelf uitvoeren. Duidelijk moge zijn dat men kritisch om dient te gaan met deze zogenaamde ‘goeroes’. Er zijn goeroes met een hele goede staat van dienst, er zijn er ook waarbij het zeer duidelijk is dat men uit is op het geld van zijn ‘volgelingen’. Het is aan de belegger zelf om dit te beoordelen.

Telefonische advieslijnen

Er zijn ook erg veel telefoonnummers die men kan bellen voor informatie en advies over beleggen. Op veel van deze lijnen wordt dagelijks een advies ingesproken. We noemen er slechts enkele, zonder compleet te willen zijn:




  • 0900-9353: Tostrams Beursinfolijn

  • 0900-0130: Beurslijn van Enantiodromia






En nog vele anderen…….



Slotwoord

In 5 lessen het reilen en zeilen op de beurs duidelijk maken is een lastige zaak, zeker als we bij het begin beginnen. In deze cursus is dan ook gekozen voor een aanpak die gericht is op de praktijk van de kleine belegger. Door snel kennis te maken met de begrippen uit de beurswereld, de analyse-instrumenten en enige praktijktips, is het mogelijk om met het aangereikte materiaal een aanvang te maken met zelf beleggen. Misschien is meedoen aan een beurscompetitie een goed begin, deze zijn tegenwoordig zo realistisch dat men er veel van kan leren. Daarna kan men echter zijn/haar eerste schreden eens zetten op beleggingspad. Denk goed aan wat men zelf wil: met welk rendement ben ik tevreden, hoeveel geld kan ik voor welke periode missen, wanneer verwacht ik het rendement? Allemaal vragen die door eenieder invividueel beantwoord zullen moeten worden, en die zijn weerslag op de beleggingsstrategie zullen hebben.

Ik hoop dat de lessen het beoogde doel enigszins hebben bereikt, en dat men niet meer schrikt van calls en puts, van open/buy en straddles. Er is nog veel meer te leren over de beurs, en dat leert men ook meestal pas gaandeweg. Door er veel over te lezen, informatie te vergaren. Er is voldoende materiaal om nog eens een cursus van 5 lessen te geven, en er zijn ook specialistische cursussen bijvoorbeeld op het gebied van de Technische Analyse. In de beleggingstijdschriften wordt men hier wel over op de hoogte gehouden.

Rest mij de deelnemers aan deze cursus veel succes toe te wensen in de toekomst, goede beleggingsresultaat en vooral: veel plezier!








De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina