Bhic toegang 178 Resoluties Raad van State



Dovnload 130.68 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte130.68 Kb.

BHIC toegang 178

Resoluties Raad van State


inv.nr. 188

dienstjaar 1646 – 16 microfiches [met achterin het centrale alfabetische register]

Meierij van ’s-Hertogenbosch

De aanhef van dit resolutieboek luidt:



Ons beghin ende hulpe sij inden Name Godes almachtigh Amen
folio 2 – dinsdag 2 januari

Zeer uitvoerige beschouwing n.a.v. het plakkaat van 22 maart 1638 waarin men eenieder heeft verboden en geïnterdiceerd enige koop of verpanding aan te gaan van enige door de Koning van Spanje gepretendeerde domeinen en heerlijkheden gelegen op plaatsen waar vanwege de staat contributie wordt getrokken [met veel details – 3 folio’s] – zie ook folio 53 verso, folio 80 verso, folio 613


folio 6 – dinsdag 2 januari

Rekest van Augustinus Wich[t]mans prelaat van de abdij Tongerloo aangevende dat de abdij verschillende goederen en gerechtigheden bezit in de Meierij van ’s-Hertogenbosch en mits de retorsie geen orders van justitie aldaar werden onderhouden de goederen kwalijk werden geadministreerd zelfs ook in prejudicie van deze staat die aldaar de contributie en andere lasten is heffende en mitsdien nodig zijnde dat hij suppliant met enige ministers soms aldaar inspecties moet uitvoeren t.a.v. de tienden, pachten of anderszins wat dienstig is i.v.m. de beneficering der goederen en de betaling van lasten; ze suppliant verzoekt daarom een paspoort te mogen ontvangen ; men gaat hiermee akkoord zowel voor de abt als zijn provisor voor de periode van een jaar


folio 44 – dinsdag 16 januari

Rekest van de arme desolate en verdestrueerde [vgl. geruïneerde] ingezetenen van Sint Oedenrode in het kwartier van Peelland aangevende dat zij door de favorabele appostilles van de Raad niettegenstaande de onwedersprekelijkheid der schade die ze hebben geleden in 1643 door de inkwartiering van generaal Lantelmo in welke periode vele personen toen zijn gevlucht en weer terug gekomen zijn; na de inkwartiering moesten zij met hun karren en wagens dienst doen en hebben diverse ingezetenen hun beesten hebben moeten verkopen omdat ze er geen voeder voor hadden; idem een rekest van Anthonis Lambert Franck uit Breugel die aangeeft te Sint Oedenrode te hebben staan een huis genaamd de Valck zijnde de bekwaamste en principaalste herberg die in november al ledig staande tot op de grond is afgebroken en geruïneerd waarvan ’s nachts het hout door de wachten op de Markt is verbrand, met een waarde van 400 gl.; bovendien heeft hij niet kunnen voorkomen dat ruiters in zijn huis te Breugel zouden komen logeren en hij verzoekt de Raad om schadevergoeding; er volgt een gedeeltelijke kwijtschelding van lasten


folio 46 verso – dinsdag 16 januari

Rekest van de huidige pachters en medestander op de impost van het gemaal te ’s-Hertogenbosch en over de vrijdom en schansen aangevende dat ‘sij nochtans ’t contrarie gewaer worden als niet eenen penninck daer van genietende bij comende deur dyen vooraen tot Vucht recht buijten de Groote Schans ende oock onder Rosmalen recht buijten de Hinthamerpoort twee off drij schreden van den vrijdom, 4 off 5 backers sijn comen woonen hebbende groote ovens die geduerich backen waerdoor niet alleen de vs. schanssen werden gespijst, maer oock binnen de vs. stadt ende het geheel vrijdom dagelicx meer en meer op karren en wagens ende schuijten verborgen groote quantiteijt broot wort binnen gebracht gelijck diversche contraventien [overtredingen] nu onlangs hebben bevestigt; dat arger is dat men oock inderdaet bevint dat diversche persoonen soo ruijters, soldaten henne vrouwen ende kinderen, mitsgaders veel arme menschen ’t broot aldaer publicq halen ende binnen brengen luttel achtende op hen supplianten ende henne collecteurs, als hun verscheijden reijsen tegen deselve geopposeert hebbende feijtelick ende met scheltwoorden injurierende sonder dat sulcx bij de militie ofte wacht wordt belet, waerdeur sij groote schade in heuren pacht comen te lijden’; ze verzoeken de Raad maatregelen te nemen om in die situatie te voorzien - zie ook folio 497


folio 57 – maandag 22 januari

Rekest van de regenten van de stad Eindhoven in kwartier Kempenland die vanouds gewoon zijn om binnen de stad een zekere tol te heffen of weggeld ter reparatie van straten, wegen, bruggen etc. op basis van een octrooi van de Hertog van Brabant welk octrooi was verlopen in 1636, waarvan de continuering bepleiten wat wordt voorgelegd aan rentmeester De Fresne


folio 59 verso – dinsdag 23 januari

Rekest van Elias Valentijn en Philips Henrickxs in garnizoen te ’s-Hertogenbosch


folio 66 – woensdag 24 januari

Rekest van de ingezetenen van de gehuchten rondom de dingbank Oisterwijk en het dorpke Helvoirt aangevende dat zij sedert de reductie van de stad ’s-Hertogenbosch bijna alle jaren staatse troepen ingekwartierd hebben gehad met alle gevolgen van dien


folio 74 verso – zaterdag 27 januari

Rekest van de ingezetenen van Waalre en Valkenswaard in kwartier Kempenland aangevende dat hun handwerk groten deels bestaat in de valkerij maar dat nu in deze huidige oorlog in Duitsland, Engeland, Denemarken en elders begint te stoppen, dat ook in het jaar 1633 de Zweedse troepen deel uitmakende van de Staatse cavalerie aldaar hebben gelogeerd en in het voorbije jaar in december Z.H. Prins Willem met de gehele ruiterij ook aldaar gelogeerd heeft en ook andere inkwartieringen en doortochten van diverse legers op de passage naar Maastricht, waardoor en ook door hagelslag, besmettelijke ziekte de ingezetenen zijn geruïneerd en alles hebben moeten verkopen; ze verzoeken nu om remissie


folio 75 verso – zaterdag 27 januari

De borgemeesters en schatheffers van de vrijheid Oirschot in kwartier Kempenland geven in een rekest aan dat tussen hen en de principaalste ingezetenen een kwestie is ontstaan over het kiezen der borgemeesters, het horen en sluiten der rekeningen en de hulp is ingeroepen van enige arbiters [met details]

folio 81 – dinsdag 30 januari

Brief van commies Losecaat over de oorlogsmunitie verdeeld over de Bossche forten


folio 81 verso – dinsdag 30 januari

Rekest van Frans Blom aangevende dat hij heeft gesproken met commies Losecaat dat dezelfde het ambt van commies der vivres [levensmiddelen] en oorlogsmunitie binnen ’s-Hertogenbosch zou stellen in handen van de raad om daarover te disponeren; Blom hoopt dat hij die functie toebedeeld krijgt


folio 84 – woensdag 31 januari

Rekest van Henrick Dankaerts pachter en Lodewick van der Linden medestander van de impost der bieren te ’s-Hertogenbosch [met details]


folio 86 – woensdag 31 januari

Jan Cornelis de Rover en Aldert Corneliss. schippers te ’s-Hertogenbosch hebben in een rekest verzocht om betaling van hun diensten in de jaren 1640 en 1641 gedaan aan de staat waar het gaat om een bedrag van 1177 gl. 19 st.


folio 101 verso – dinsdag 6 februari

Rekest van Frans Blom verzoekende ‘dat hem ’t magasijn tot ‘sHertogenbosch behoorlick gecondioneert moghe overgegeven worden’ [met details]


folio 102 verso – dinsdag 6 februari

Rekest van borgemeesters, schepenen, kerkmeesters etc. representerende het corpus van Oisterwijk aangevende dat zij in 1578 een octrooi hebben verworven om een hoeveelheid land te mogen verkopen nl. 500 bunders van hun gemeentegronden en van elk verkocht stuk land zouden ze een erfcijns moeten betalen van 2 st. 1 oort aan de rentmeester der domeinen De Fresne op de cijnsdag in hun dorp


folio 115 verso – dinsdag 13 februari

Brief van de schepenen van ’s-Hertogenbosch als advies op een rekest van de pachters van het gemaal aldaar – zie ook folio 46 verso


folio 129 – donderdag 15 februari

Rekest van Willem van Goch sergeant van de compagnie van kapitein Haarsolte in garnizoen te Engelen bij ’s-Hertogenbosch aangevende ‘dat hij inden voorleden somer inde belegeringe vande stadt Hulst bij de Heere van Brederode met 20 andere soldaten is gecommandeert gevonden om de brugge over de gracht vant fort St.Andries te brengen daervoor hem belooft is dat hij 50 gl. ende elck soldaet 25 gl. soude genieten [met details]


folio 133 – vrijdag 16 februari

Rekest van schout en regenten van Bergeijk met een verzoek om kwijtschelding van een jaar redemptiepenningen


folio 136 – zaterdag 17 februari

Rekest van Frans Blom te ’s-Hertogenbosch aangevende dat achter zijn hof zijnde het Baselaarsklooster een rivier loopt met als gevolg dat hij dag en nacht wordt bestolen op zijn blekerij met name door degenen die daar met schuiten langs komen


folio 155 verso – woensdag 21 februari

Rekest van Frederick van Losecaat monstercommissaris te ’s-Hertogenbosch die om verlof vraagt om te Utrecht een proces te mogen vervolgen


folio 165 verso – vrijdag 23 februari

Bericht van commies Losecaat waarin hij aangeeft dat hij tegen Pasen klaar zal zijn met de rekening van zijn administratie als commies te ’s-Hertogenbosch; hij geeft de raad in overweging of het niet beter is het magazijn eerst over te leveren aan commies Blom; akkoord van de Raad


folio 166 verso – vrijdag 23 februari

Rapport betreffende een proces dat hangende is voor de Raad tussen de regenten en gezamenlijke ingezetenen van Strijp bij Eindhoven aan de ene kant en de regenten en ingezetenen van Woensel en Eckart bij Eindhoven aan de andere kant, met advies van rechtsgeleerden, waarop een sententie volgt van de Raad [met details]


folio 174 verso – dinsdag 27 februari

Rekest van de gezamenlijke ingezetenen van Bergeijk in het kwartier Kempenland aangevende dat aldaar verschillende tienden worden geheven en andere geestelijke goederen waarvan de eigenaars weigeren contributies te betalen wat in het reglement van 16 juni 1634 wel is geordonneerd, met een verzoek aan ontvanger Gans en controleur Fermeer om in te grijpen


folio 200 – maandag 5 maart

Abraham Henxthovel pachter van het gemaal te ’s-Hertogenbosch verzoekt om kwijtschelding van 1/6 part van zijn pachtpenningen, zich funderend vanwege het kleine garnizoen, op de grote fraude inzake het halen van brood buiten de staat dat niet verhinderd kan worden


folio 202 – maandag 5 maart

Advies van ontvanger Dreijschoor van de 16e februari vanuit ’s-Hertogenbosch op een rekest van de pachters van de bieren


folio 203 – maandag 5 maart

Henricus Herberts juris doctor die in een rekest aangeeft dat hij door de schepenen en scholarchen te ’s-Hertogenbosch is aangenomen geweest als praeceptor in de Latijnse School aldaar zich verbonden hebbende voor twee jaren die nu bijna tweemaal om zijn; de schepenen hebben hem ‘onvermoedelick gelicencieert omdat hij vertrocken sijnde om te versoecken het rectoraet binnen Hulst boven den bestemden tijt was uitgebleven, waerdeur hij ten hoochsten sijnde geinteresseert sonder charge ende levensmiddelen om sijn vrouw en kinderen te onderhouden versoeckende om het resterende halff jaer tractement verschijnende den 6e july’; de Raad gaat op dit verzoek niet in


folio 205 verso – dinsdag 6 maart

Rekest van die van Eersel gezonden aan ontvanger Gans en controleur Fermeer om bericht en advies omdat bij hen schade is berokkend vanwege grote hagelslag en verzoeken om kwijtschelding van hun lasten


folio 208 verso – dinsdag 6 maart

Advies van rentmeester De Fresne op een rekest van die van Eindhoven die om abolitie [vernietiging] om een langdurig proces te voorkomen voor de Raad van Brabant


folio 211 – dinsdag 6 maart

Rekest van de borgemeesters schepenen en regenten van Someren verwijzend naar een privilege van Hertog Jan van Brabant dat hem ruim 300 jaren geleden is gegeven o.a. de vrijheid die hen is verleend van alle afpersingen, beden e.d. tegen een jaarcijns van 30 pond oude zwarte waardoor zij sedert dien altijd hebben betaald aan de rentmeester der domeinen 45 gl. , zonder dat hen nochtans de vrijstelling van de bede niet is opgevolgd, maar in 1628 die cijns nog is bezwaard door de rekenkamer van Brabant tot een bedrag van 67 gl. 10 st., welke verhoging rentmeester De Fresne nu pretendeert te ontvangen sinds de reductie van de stad ’s-Hertogenbosch en hen zelfs met executie heeft gedreigd en omdat zij vanwege de oorlogen meer dan 100.000 gl. hebben moeten opnemen zo verzoeken zij nu met de oorspronkelijke 45 gl. te mogen volstaan welk rekest door de Raad wordt doorgestuurd naar rentmeester De Fresne - zie ook folio 378


folio 215 – woensdag 7 maart

Rekest van de schepenen van Vlierden in kwartier Peelland aangevende ‘dat heuren heere deselve heerlickheijt naer behooren volgens de placcaten hebbende verheven, dienvolgens oock vanden ontfanger Dreijschoor den titul hebben overgebrocht met overleveringe van extract authenticq, zoo sij mede exhiberen, doch dat den selven ontfanger hem daermede niet te vreden hout, maer van heur is vorderende het principael – ende alsoo sij geen principael kunnen exhiberen als tot Brussel geregistreert is staende, soo versoecken de supplianten mitsdien dat sij met het voors. extract sullen mogen volstaen ende ter saecke van de chijnsen daerinne geroert ongemolesteert gelaten worden, maer die op haeren heeren te soecke, soo hij ontfanger meijnt hem noch iets te competeren als men, alsoo den heere in alles voldaen heeft’- het rekest is doorgestuurd naar rentmeester De Fresne om te dienen tot bericht en advies


folio 226 verso – zaterdag 10 maart

Rekest van schepenen en regenten en ingezetenen van Sint Michielsgestel refererend aan de zware lasten die ze hebben gedragen in het jaar 1637 en daarop volgende jaren vanwege de inkwartiering van legereenheden met een verzoek om tweemaal acht maanden kwijtschelding van hun redemptiepenningen, maar omdat ze al diverse kwijtscheldingen hebben gehad wordt dit verzoek afgeslagen

folio 228 – maandag 12 maart

Vanwege het overlijden van Andries de Fresne is het rentmeesterambt van de domeinen vacant en het ambt wordt nu gegund aan Jonker Gijsbert Pieck van Thienhoven oud-president der stad ’s-Hertogenbosch


folio 232 – donderdag 15 maart

Rekest van Godert van Gorcum wereldlijk priester en beneficiaat van Oisterwijk zijn geboorteplaats geeft aan dat hij vanwege de plakkaten der retorsie heeft moeten terugtrekken in Beckhoven waar hij meende te verblijven; hij is continu ziekelijk en heeft een ouderdom van 80 jaren bereikt, zodat hem door de doktoren is geadviseerd tot recuperatie van zijn gezondheid dat hij weer naar Oisterwijk zou moeten terugkeren, vandaar dat hij in zijn rekest zeer ootmoedig verzoekt dat de raad belieft, uit consideratie met zijn gezondheidstoestand, goed te keuren dat hij zich weer in Oisterwijk vestigt zonder daar verder enige dienst te doen, maar in alle stilte de weinige dagen zijns leven aldaar te laten passeren en om daarna bij zijn voorouders begraven te mogen worden; hem wordt gracieuselijk toegestaan gezien zijn hoge ouderdom en ziekelijkheid dat hij teruggaat naar Oisterwijk, maar daar geen kerkelijke diensten meer uitoefent en zich te gedragen conform de voorschriften zoals die in de plakkaten staan verwoord


folio 232 verso – donderdag 15 maart

Rekest van de president en schepenen van Berghem in kwartier Maasland mede namens Frans Henrics en Henrick Janssen aangevende dat genoemde personen in het vervoeren van twee karren met havergewas die zij van een zekere Jan Jans ook uit Berghem hadden aangenomen om die ter markt te brengen, maar tussen Breugel en Erp door een partij soldaten uit garnizoen Grave zijn aangehouden en gevankelijk zijn weggevoerd naar genoemd stadje, waar ze op basis van een sententie van de krijgsraad van de 24e februari zijn veroordeeld tot het verbeuren van hun karren en goederen; ze verzoeken dat hun karren en goederen teruggegeven worden


folio 238 – vrijdag 16 maart

Remonstrantie van de gedeputeerden van de stad ’s-Hertogenbosch aangevende dat in 1639 vanwege de bouw van het fort Willem Maria 40 huizen zijn afgebroken moeten worden met de belofte dat de vergoeding zou volgen in drie termijnen [met veel zakelijke details in een zeer lange akte]


folio 242 – maandag 19 maart

Advies van rentmeester Schuijl uit ’s-Hertogenbosch op een rekest van Charles de Brimeu aangevende dat hem op order van de Staten Generaal van 14 januari 1634 uit de inkomsten van zijn kantoor jaarlijks werden uitgereikt 20 gl. als zijn rechtmatige portie in de aangeslagen goederen van het Convent der Kruisbroeders binnen ’s-Hertogenbosch naar rato en proportie van het aantal religieuzen die ten tijde van de reductie van de stad in het genoemde convent werden aangetroffen waarmee hij van mening is dat genoemde Brimeu hem behoorde te houden vergenoegd naast de 100 gl. die hij geniet uit de buitengoederen van de Kruisbroeders; men gaat op het verzoek van de suppliant niet in


folio 243 verso – dinsdag 20 maart

Aan Matheus Janss. werkmeester te ’s-Hertogenbosch is geaccordeerd een akte als conducteur zonder loon onder controleur Francois Blom


folio 253 – zaterdag 26 maart

Rekest van de prelaat van Berne die om een verklaring verzoekt tot interpretatie van hetgeen op 11 december 1642 is gepresenteerd door die van Heeswijk en Berlicum aan ontvanger Gans en controleur Fermeer [met details]


folio 257 – dinsdag 27 maart

Rekest van de erfgenamen van rentmeester der domeinen De Fresne in het kwartier van ’s-Hertogenbosch aangevende ‘dat sij bevinden datter vele diversche restanten sijn van menichvuldige cleijne achterstellige chijnsen ende ander incomen, alsmede diversche questieuse saecken voortgecomen uijt de domeinen ende noch onbeslicht hangende voor den Leenhove ende Tholcamer tot ’s-Hertogenbosch, dewelcke den vs. overleden rentmr. tot maintien vande domeijnen ende ’s lants hoocheijt ende gerechticheijt genootsaeckt is geweest te intenteren ende defenderen ende alsoo sij vertoonders geerne ten eersten de openstaende rekening vanwege den voorn. overleden rentmr. souden doen ende de sloten suyveren ende ’t selve niet cunnende geschieden voor dat alle ‘t selve is uijtgemaent ingevordert ende beslicht, dat sij van meijninge sijn daertoe te emploijeren Johan van Dreijschoor ontfanger van de gemene middelen tot ’s-Hertogenbosch, doch mits het overlijden van den selven rentmr. ’t selve uijt cracht sijner commissie niet cunnen geschieden ende om alle subterfugen [ontvluchting, uitvluchten] ende cavillatien [kakelerij, haarkloverij] den debiteuren ende gecalangeerden aff te snijden ende te voorcomen, versoecken dat den Raedt believe authorisatie opden selven Dreijschoor tot ’t gene vs. is te geven’; het rekest wordt doorgestuurd naar rentmr. Pieck tot bericht en advies


folio 258 verso – woensdag 28 maart

Gijsbert Pieck van Thienhoven als raad en rentmeester generaal der domeinen in het kwartier van ’s-Hertogenbosch geeft in een rekest aan dat het naar ordinaris gewoonte nodig zal zijn te publiceren en afficheren in stad en meierij tot het maken van straten wegen en stegen, het opruimen der rivieren, waterlaten, beken dat op naam van zijn voorganger De Fresne staat


folio 262 – vrijdag 30 maart

Rekest van de ingezetenen van Reusel vallende onder de jurisdictie van Eersel in kwartier Kempenland met een verzoek om remissie


folio 271 verso – vrijdag 6 april

Brief van rentmeester der domeinen Pieck van Thienhoven als bericht en advies op het rekest van de erfgenamen van wijlen rentmeester Andries de Fresne verwijzend naar 1622 naar de weduwe van voormalig rentmeester Fierlants , rentmeester Jan van Leenen, voorgangers van De Fresne


folio 288 – woensdag 11 april

Rekest van Cornelis Calff boomsluiter te ’s-Hertogenbosch aangevende dat hij dat ambt nu vier jaren lang met vele moeilijkheden heeft waargenomen zowel in het vervoeren van soldaten van en naar de gecommandeerde wachten als mede ten opzichte van ’s lands schepen en ‘chalouppen’ [soort open vaartuig, roei- of zeilboot, sloep afgeleid van het Fr. Chaloup] zonder daarvan iets genoten te hebben dan af en toe een recognitie, maar verzoekt nu om een jaarlijks traktement tot onderhoud van zijn vrouw en kinderen; de heren die op de verpachting der tienden komen zullen hem in overleg met de commandeur 36 gl. salaris geven via de ontvanger der gemene middelen


folio 295 verso – donderdag 12 april

Een serie korte berichten betreffende ’s-Hertogenbosch:

Vertoog van de pachters van het gemaal te ’s-Hertogenbosch is besloten in overleg met de magistraat en de commandeur dat de gebruikers van de ovens buiten de stad waarover geklaagd is te waarschuwen dat ze hun ovens dusdanig zullen verminderen dat daar telkens alleen een sester tot eigen gerief kan worden gebakken en bij weigering dezelfde ovens de facto in te slaan; commies Losecaat heeft beloofd zijn rekening voor Pasen door te sturen maar heeft dat nog niet gedaan en wordt alsnog gemaand dit wel te doen; klachten die in het verbaal verhaald worden door de magistraat van de stad als ook de serviesmeester aldaar over ontvanger Dreijschoor die in gebreke blijft de portie van de stad in de middelen als ook mede de servicie naar behoren te betalen, welke ontvanger daartoe wordt vermaand; dat de bak [= sluis] aan de Lange Brugge buiten de stad die moet worden verlegd en dichter onder het fort Willem Maria moet worden gebracht zijnde het juiste middel om het water in stadsgrachten te houden en de weg op Orthen niet al te zeer met aarde te alten verhogen; met controleur Blom zal besproken worden het maken van een bestek en een specificatie van wat het zal kosten en dat aan de Raad te berichten; op de grote klachten van de geërfden van de 40 afgebroken huizen aldaar m.b.t. de drie achterstallige ordonnanties van 27 december 1644 op rentmeester Zuerius tot een bedrag van 8039 gl. 6 st. 3 penn. zal Zuerius gemaand worden om aanstonds tot betaling over te gaan nadat hij aan de ontvanger generaal zijn maandelijks bedrag gefurneerd heeft, zodat de klachten van de supplianten voortaan uitblijven
folio 297 verso – vrijdag 13 april

Rekest van de naburen van het dorp Lithoijen in kwartier Maasland aangevende dat zij in 1287 door Hertog Jan van Brabant is overgeleverd op opgedragen voor 210 Leuvense ponden en een jaarlijkse cijns van 4 Leuvense penningen, elk voor 2 penningen en een Leuvens moorken ‘cleijnder munte’ gerekend [vgl. moerken], de openbare wegen die bij het dorp zijn gelegen, zoals ook hun voorzaten daarvan altijd de rustige possessie zijn geweest, gelijk ook door hen gebruikt is geweest een zekere wiel veroorzaakt door het doorsteken van de Maasdijk te Lithoijen en nu buitendijks liggende, de rentmeester der domeinen van Brabant in het kwartier van ’s-Hertogenbosch van hun heeft gehoord de rekening van de jaarlijkse penningen, waarover is geprocedeerd niet louter i.v.m. de genoemde wiel die jure regali de Hertog van Brabant toekomt, maar ook van zekere stegen de ingezetenen ‘int gemeijn’ toebehorende en door hen zijnde te bezaaien en te beweiden, maar alzo door de oorlog deze brief uit 1287 onvindbaar is geweest, hebben zij in 1617 aan de aartshertog verzocht dat hen mocht worden vergund de wiel te incorporeren en die ‘ten gemeijnen dienste’ te gebruiken en ook de genoemde stegen te mogen verhuren, wat hen ook is geaccordeerd en waarvoor ze een octrooi hebben verkregen mits ze om de 10 jaren een rekening sturen aan de rentmeester generaal en onder een cijns t.b.v. de hertog van 6 ponden artois van 40 vlaamse groten ’t pond jaarlijks; de visserij in de wiel komt de hertog toe en nu dus aan de domeinen; waarna de supplianten weder ter hand is gesteld de brief van 1287


folio 304 verso – zaterdag 14 april

Rekest van Henrcius Danckaerts en Lodewick van der Linden pachters van de bieren te ’s-Hertogenbosch hun schade aangevende vanwege de hoge pacht met verzoek om kwijtschelding


folio 307 verso – zaterdag 14 april

Rekest van Berent van Noorden majoor op fort Isabella bij ’s-Hertogenbosch over zijn traktement van 300 gl. waarvan hij met vrouw en kinderen niet rond kan komen en verzoekt dat hem ook vergund mag worden het kanoniersambt zoals ook andere majoors


folio 310 – dinsdag 17 april

Rekest van de ingezetenen van Schaft vallende onder Bergeijk in kwartier Kempenland verwijzend naar een octrooi van 17 juni 1642 i.v.m. het mogen verkopen van 16 bunders van hun vroente of gemeijnt en ‘de turff inde peij ontrent een voet diep voor vier jaren’ waarop een proces is gevolgd tegen die van Borkel en Westerhoven voor de wethouders van Bergeijk waardoor ze niet hebben kunnen genieten van het effect van dit octrooi, maar op 28 maart 1645 hebben ze een akkoord bereikt nl. na een betaling van 360 kruisdaalders waarna hen is weer toegestaan de turf in de peij te steken en te verkopen voor een periode van 7 jaren, maar door dit proces zijn ze wel in allerlei schulden terecht gekomen


folio 317 verso – donderdag 19 april

Jan Vroman uit Oisterwijk aangevende dat over ca. 4 jaren aan Huijbert Gerits in huur is gelaten voor 26 jaren twee heideveldjes genoemd Molderveldekens van ongeveer 4 hont land toekomende de Clarissen te ’s-Hertogenbosch daar directeur van is de heer van Sonst welke huur Huijbert al na 3 jaren heeft verlaten en het genoemde convent daar van niet werd gefrustreerd en nu vraagt de suppliant om de heideveldjes aan hem in erfpacht uit te geven voor 16 gl. per jaar


folio 323 verso – vrijdag 20 april

Rekest van de ingezetenen van Sint Oedenrode klagende over hun grote schade vanwege de gijzeling van hun borgemeesters die in detentie zitten te ’s-Hertogenbosch omdat zij de lasten niet hebben kunnen voldoen


folio 325 verso – vrijdag 20 april

Akte van de schepenen van ’s-Hertogenbosch waarbij Jonker Theodoor van Grevenbroec uit Mierlo zich borg stelt voor 8000 gl. i.v.m. de administratie van Jonker Pieck van Thienhoven raad en rentmeester generaal der domeinen in het kwartier van ‘s-Hertogenbosch


folio 325 verso – vrijdag 20 april

Gijsbert Kuijsten heeft de eed van trouw afgelegd als serviesmeester te ’s-Hertogenbosch


folio 329 – maandag 23 april

Rekest van Johannes van der Haghe predikant te Eindhoven aangevende dat hij nu over het jaar op een paspoort van de vijand heeft gewoond binnen de stad Eindhoven en de gehele Meierij vrijelijk heeft mogen bezoeken tot grote blijdschap van zijn gemeente, doch op de restrictie dat hij weder van deze zijde zou uitwerken voor Petrus Balenus [vgl. van Balen - in de marge Bolanus] pastoor te Bergeijk een persoon van tussen de 60 en 70 jaren oud en ziekelijk, beloofd hebbende aan hem suppliant om geen kerkelijke diensten meer te zullen doen waartoe hij suppliant verzoekt dat aan hem, Bolanus, een gelijk paspoort van de vijand uitgegeven zou mogen worden waarbij de schout van ’s-Hertogenbosch is betrokken, waarop gedelibereerd is dat Petrus Balenus in Bergeijk mag blijven wonen en vrij is zo lang als de suppliant van zijn vrijheid heeft kunnen genieten en dat tot nader order van de Raad, mits hij zich onthoudt van kerkelijke diensten


folio 329 verso – maandag 23 april

In een andere rekest geeft Johannes van der Haghe predikant te Eindhoven aan dat hij tot nu toe op het kasteel aldaar in een kamer onder de soldaten heeft moeten wonen en nu enige tijd met een paspoort en vrijdom is gaan wonen in de stad alwaar hij voor een huis moet geven dicht bij de kerk jaarlijks voor huur 120 gl. boven de 30 gl. jaarlijks voor contributie en aangezien zijn gage maar 500 gl. is en 50 gl. voor huishuur en zijn ambt zeer moeilijk ten regarde van de combinatie van verscheiden dorpen daaromtrent, zo verzoekt hij naast andere stadspredikanten met zo’n huishuur voorzien te mogen worden of minstens zoals de predikanten op de schansen te ’s-Hertogenbosch met 150 gl. per jaar en voor het gepasseerde enige recognitie – hij krijgt een toeslag van 100 gl. ineens en voor recognitie en de toekomst 150 gl.


folio 334 verso – dinsdag 24 april

Rekest van de ingezetenen van Hoogeloon in kwartier Kempenland dat aldaar verscheiden tienden zijn gelegen en geestelijke goederen die tot op heden niet hebben gecontribueerd


folio 334 verso – dinsdag 24 april

Rekest van Berent van Noorden majoor op fort Isabella bij s-Hertogenbosch met een verzoek om verhoging van zin traktement


folio 337 verso – woensdag 25 april

Aan commies Losecaat te ’s-Hertogenbosch zal geschreven worden dat hij zijn rekening moet doorsturen


folio 343 – vrijdag 27 april

Johannes van Aelst predikant van de forten bij ’s-Hertogenbosch met een verzoek om een ordonnantie van 45 gl. 12 st. zijnde onkosten die hij heeft gemaakt ten dienste van de kerk in 1637


folio 347 verso – maandag 30 april

Rekest van de regenten van het dorp Vlierden in de meierij van ’s-Hertogenbosch gezonden de 7e maart aan rentmeester De Fresne maar vanwege diens overlijden wordt dit nu gepresenteerd aan de nieuwe rentmeester maar die weigert het rekest aan te nemen omdat in het opschrift stond ‘aan den overleden rentmeester’ en daarna hebben de supplianten zich gewend tot ontvanger Johan Dreijschoor, maar die heeft de supplianten niet willen restitueren dreigende zelfs hen te executeren, waarom zij nu de Raad verzoeken dat ze gelieven hun zaak nu te stellen in handen van de huidige rentmeester Pieck; de Raad besluit Dreijschoor opdracht te geven het rekest door te sturen naar rentmeester Pieck die daarop een schriftelijk bericht en advies kan uitbrengen en de parate executie moet voorlopig stopgezet worden


folio 349 verso – woensdag 2 mei

Rekest van Steven Huiberts inwoner van Hoge Mierde aangevende dat hij een klein arm huiske bezit belast met een kapitaal van 800 gl. aan roggepachten als geldrenten o.a. met een rente van 5 gl. waarvan de jaren zijn verlopen af te lossen met 100 gl. daterend uit 1624 aan wijlen Jan Jan Maes en mits zijn overlijden verstorven aan de Hertog van Brabant en omdat de suppliant is grote armoede is vervallen kan hij die lasten niet opbrengen, welk rekest wordt doorgestuurd naar rentmeester Pieck om advies – zie ook folio 354


folio 350 – woensdag 2 mei

Rekest van de regenten en ingezetenen van Geldrop in kwartier Peelland geven aan hoeveel schade ze hebben geleden van de Staatse ruiterij vanwege inkwartieringen en de doortochten van de troepen van Prins Willem richting Maastricht tot een bedrag van ca. 50.000 gl. zoals de specificatie laat zien en dat ze daardoor onmachtig zijn alle achterstallige lasten te voldoen


folio 350 verso – woensdag 2 mei

Rekest van Johan Roijmans pastoor te Bergeijk in kwartier Kempenland aangevende dat hij vanwege de retorsie uit de Meierij is moeten vertrekken, inmiddels een hoge ouderdom bereikt hebbende en ziekelijk en hij verzoekt om naar de Meierij te mogen terugkeren naar zijn dorp voor een periode van 6 maanden, maar de Raad gaat op dit verzoek niet in


folio 352 verso – donderdag 3 mei

Akkoord t.a.v. commies Frederik Losecaat die verlof krijgt in ’s-Hertogenbosch te blijven wonen


folio 353 – vrijdag 4 mei

Francois van Eijnhouts kanunnik te Breda geeft in een rekest aan dat hij onder de jurisdictie van Aarle in kwartier Peelland een zeker stuk groesland of klaverveld heeft liggen zijnde heel schel (?) en slecht waarvan hij nooit iets heeft gegeven in de contributie gelijk meer andere van dit soort stukken van gelijke natuur niet doen, doch dat de regenten van het genoemde dorp in de vorm van executie daarop procederen en bij de broer van de suppliant een grote koperen ketel hebben gehaald onder voorwendsel dat die slechten landerijen toch moeten contribueren, wat een nieuwigheid is; de suppliant verzoekt nu om restitutie van die koperen ketel, welk rekest wordt doorgestuurd naar ontvanger Gans als bericht en om advies

folio 397 verso – donderdag 24 mei

Rekest van Frans Blom commies te ’s-Hertogenbosch geeft aan dat zijn voorganger Frederick van Losecaet mede heeft bediend het commissarisambt van monstering en verzoekt om nu om zelf die commissarisplaats te mogen krijgen waarmee de Raad akkoord gaat


folio 410 verso – dinsdag 30 mei

Op 22 december 1645 is geschreven aan ontvanger Gans alzo er in de meierij van ’s-Hertogenbosch verschillende dorpen en plaatsen zijn die met verloop en verandering van tijd en zaken de een verbeterd en de ander verslechterd zijn sinds dat de tax van de contributie en daarna van de redemptie over hun is verdeeld


folio 416 – donderdag 31 mei

Aert Lamberts onderrentmeester en pachter van de hoogschout der dingbank van Oisterwijk geeft in een rekest aan dat hij van wijlen rentmeester De Fresne de houtschat van genoemd kwartier van Oisterwijk voor 3 jaren had aangenomen verschijnende het laatste bamis van dit jaar voor 125 gl., maar vanwege geleden schade verzoekt hij om remissie – zie ook folio 492


folio 417 – donderdag 31 mei

Rekest van Pieter Pieters koster van de Sint Janskerk te ’s-Hertogenbosch aangevende dat hij nu 4 jaren in dienst is en alle classicale vergaderingen heeft waargenomen wat zijn voorganger niet heeft gedaan, die een traktement van 400 gl. per jaar heeft genoten zoals ook andere kosters in de stad zijn genietende dat hij suppliant niet en anders geniet als ’t recht en de inkomsten van begravingen der doden in genoemde kerk, wat overigens weinig is om zijn familie te onderhouden en alzo Simon Goverts in zijn leven schoolmeester te Helmond 150 gl. per jaar heeft gehad welke dienst stopt omdat aldaar die dienst niet meer nodig is; de suppliant verzoekt dat men hem ‘uijt goedertieren consideratie’ datgene toelegt wat men zijn voorganger heeft getrokken of op z’n minst de genoemde 150 gl. ; gezien de goede getuigenissen over koster Pieters krijgt hij een toeslag van 150 gl.


folio 417 – donderdag 31 mei

Rentmeester Pieck van Thienhoven schrijft een bericht op een rekest van de ingezetenen van Schaft bij Borkel aan hem toegezonden op de 17e april, dat hij de akten heeft gezien van Bergeijk Borkel en Westerhoven onder welke dingbank ook het gehucht Schaft valt en dus ook gerechtigd waren in de vroente van Schaft waarbij hen is toegestaan 16 bunders heidegrond en tevens het steken van de slagturf in de peij zoals vermeld in het octrooi van 17 juni 1642, waarvan de ingezetenen van Schaft het effect niet hebben kunnen genieten, omdat zij zonder goedkeuring van Bergeijk, Borkel en Westerhoven dat octrooi hadden uitgewerkt, waarbij de rentmeester va mening is dat die van Schaft, mede om hun zware lasten wat te verlichten, toegestaan zou moeten worden om het octrooi voor 7 jaren, ingaande 18 maart 1645, te moeten prolongeren; de Raad conformeert zich aan dit advies


folio 419 – donderdag 31 mei

Brief van rentmeester Pieck die een rekest overhandigd heeft gekregen van de regenten van het dorp Vlierden bij Deurne zonder dat ze hem het vorige rekest met bijgaande stukken daarin vermeld ter hand hebben kunnen stellen omdat ze die van ontvanger Dreijschoor niet hebben kunnen verkrijgen, zulks dat hij de Raad niet pertinentelijk kan adviseren, verzoekende dat de ontvanger andermaal striktelijk moge gelast worden die stukken hem ter hand te stellen [met nadere details – lange akte]


folio 426 verso – zaterdag 2 juni

Verzoek om remissie door de ingezetenen va het dorp Breugel in kwartier Peelland i.v.m. d egeleden schade door inkwartieringen, brand en anderszins in 1633 en verleden jaar van de Staatse ruiterij die aldaar gelegen heeft


folio 431 verso – maandag 4 juni

Adriaen Maertens gewezen pachter van de grove waren te ’s-Hertogenbosch die deze impost in maart 1644 heeft gepacht voor 1340 gl. op het zeggen van de gecommitteerden die toen beloofden dat een stenen dijk gelegd zou worden buiten de Hinthamerpoort wat toentertijd niet is geschied waardoor hij nog veel meer dan de helft heeft verloren en hopende op de dijk heeft hij de impost in 1645 weer gepacht maar de dijk bleef uit; hij verzoekt nu om remissie


folio 437 – dinsdag 5 juni

Commies Frans Blom heeft een staat overgegeven of een lijst van de oorlogsmunitie die de gewezen commies Losecaat hem heeft overgeleverd als ook een staat van alle defecten van het magazijn te ’s-Hertogenbosch door de gecommitteerden van de krijgsraad opgemaakt op order van de gecommitteerden die onlangs in de stad zijn geweest


folio 437 – dinsdag 5 juni

Memorie van commies Blom i.v.m. de benodigdheden voor fort Willem Maria te ’s-Hertogenbosch waar een kruittoren gemaakt dient te worden, de oude kruittoren vermaakt dient te worden, en dat deze twee kruittorens voorzien worden van een galerij om het geweer heen om er biscuit in te leggen zijnde te samen 25.300 pond brood, wat met Zijne Hoogheid is overlegd; na deliberatie is besloten dit werk te laten aanbesteden en overleg te voeren met enige bakkers om genoemd biscuit te verzorgen


folio 439 verso – woensdag 6 juni

Everart Wijnand Willems blind (?) burger te ’s-Hertogenbosch geeft in een rekest aan dat hij een zekere rente verkregen heeft van 12 gl. en 10 st. op een huis van Anthonis van Huijssen genaamd Niemwegen gestaan aan het Ortheneind welk huis in 1639 is afgebroken [met details]

folio 440 verso – woensdag 6 juni

Rekest van de regenten van de heerlijkheid Lith in de meierij van ’s-Hertogenbosch aangevende de grote belastingen vanwege inkwartieringen sinds de reductie van de stad en over hun korentienden toebehorende aan het kapittel van de Sint Jan [met details]


folio 442 verso – donderdag 7 juni

Rekest van die van het dorp Vlierden van 17 maart 1646 dat in handen is gesteld van rentmeester De Fresne voor nader advies en wederom in de Raad en nu is besloten rentmeester Pieck te verzoeken hierop een schriftelijk bericht op te stellen


folio 453 – maandag 11 juni

Rekest van Frans Blom die aangeeft dat hij ten dienste van het land heeft gemaakt aan de stad en forten van ’s-Hertogenbosch verschillende werken en nog enige werken heeft moeten vervolmaken voor een totaalbedrag van 50.000 gl. van welke ordonnantie hij nu 32.000 gl. in handen heeft via ontvanger Dreijschoor


folio 459 verso – woensdag 13 juni

Rekest van regenten en ingezetenen van Maren in kwartier Maasland over hun grote schade ten gevolge van de oorlogsomstandigheden en dat ze hun achterstallige lasten onmogelijk kunnen voldoen en verzoeken nu om 1 tot 1 ½ morgen gemeentegrond te mogen verkopen onder de jurisdictie van hun dorp ter plaatse genaamd op de Stove wat slechts zandhopen zijn die verder geen waarde hebben voor de ingezetenen, welk rekest is doorgestuurd naar rentmeester Pieck om advies


folio 473 verso – zaterdag 18 juni

Advies van rentmeester Schuijl te ’s-Hertogenbosch op een rekest van die van het dorp Hage [vgl. Princenhage] bij Breda hem op 9 mei 1645 toegezonden inhoudende dat op het verzoek van de supplianten om de achterstand van ca. 50 gl. uit de tienden toebehorende de graduate kanunniken van de Sint Janskerk te ’s-Hertogenbosch gepretendeerd tot onderhouding van het dak van het hoogkoor van de kerk te Princenhage de genoemde kanunniken persisteren bij de verklaring door hen gedaan op het eerste rekest van de supplianten waarop door de Raad op 27 oktober 1644 is gedisponeerd, sustinerende dat zij niet zijn gehouden in de reparatie van dat hoogkoor in de ruim 60 jaren dat ze in het bezit zijn van de tienden; voorts wordt genoemd de pastoor van Princenhage die door de heren van Luik in 1579 is gelast de reparatie van het koor te laten doen en dus niet ten laste kwam van de tienden van de kanunniken, die ook nooit pastoors zijn geweest in dat dorp [met nadere details]


folio 474 verso – zaterdag 18 juni

Rekest van Abraham Hengxthovel pachter van het gemaal te ’s-Hertogenbosch welk rekest is doorgestuurd naar Johan Dreijschoor als bericht met verzoek om advies


folio 475 – zaterdag 18 juni

Rekest van regenten en ingezetenen van Bergeijk in kwartier Kempenland verwijzend naar een reglement van 16 juni 1634 over de tienden, molens en andere geestelijke en wereldlijke goederen en de relatie met de prelaat van de abdij van Tongerloo en het bisdom van ’s-Hertogenbosch en de quohieren van de 100e penning van 1569 en 1571 [met details]


folio 483 verso – woensdag 20 juni

Rekest van schepenen en regenten van Nistelrode in kwartier Maasland aangevende dat ze door de zware oorlogen met allerlei penningen en renten zijn bezwaard dat ze die nimmermeer zullen kunnen aflossen tenzij ze enige stukken heiland en gemeijnt zouden mogen verkopen op een cijns van 1 oude grote zijnde 1 st. 14 penn. Hollands zoals ten tijde van Hertog Philips van Bourgondië en Brabant waarvan ze nog een scabinale octrooibrief hebben van 10 [0f 20?] december 1464; ze verzoeken nu om een octrooi om 60 bunders te mogen verkopen, welk rekest wordt doorgestuurd naar rentmeester Pieck om te dienen als schriftelijk bericht en om advies – zie ook folio 591 verso


folio 487 – vrijdag 22 juni

Rentmeester Pieck schrijft een bericht op een rekest van de naburen van het dorp Lithoijen hem toegestuurd met een verwijzing naar Hertog Jan van Brabant in zijn brief van 1287 – zie 297 verso


folio 489 verso – vrijdag 22 juni

Ontvangen en gelezen een brief van de heren van Berchem en Bornewal vanuit ’s-Hertogenbosch geschreven inhoudende dat zij op order van de Raad aanbesteed hebben de nieuwe kruittoren met galerij op het fort Willem Marie voor 14775 gl. te betalen door ontvanger Gans [met nadere details]


folio 497 – maandag 25 juni

Ontvanger Dreijschoor adviseert op een rekest van de pachters van het gemaal en van de pachters der bieren over de aan hen verleende remissie en over het brood dat de vrouwen van de soldaten in garnizoen in andere plaatsen hebben gehaald waarvan zij de impost hebben geprofiteerd zijnde de ovens daarvan onlangs op order van de raad geruïneerd


folio 498 verso – maandag 25 juni

Ontvanger Gans en controleur Fermeer adviseren in een schrijven van 24 april op een rekest van de gehuchten onder de dingbank van Oisterwijk en het dorpke Helvoirt dat de dorpen die onder de genoemde dingbank vallen Haaren, Belveren, Udenhout, Berkel, Heukelom en Enschot zijn waarbij zich Helvoirt heeft gevoegd, verwijzend naar de schade geleden in 1642 door de inkwartiering van de gehele infanterie en waarop een remissie is gevolgd


folio 500 – woensdag 27 juni

Rekest van de ingezetenen van Casteren in kwartier Kempenland over de contributies na de reductie van de stad ’s-Hertogenbosch waar ook de molens en tienden in zouden moeten bijdragen, mede verwijzend naar de kanunniken van Hilvarenbeek en de prelaat van Postel


folio 504 verso – donderdag 28 juni

Advies van rentmeester Schuijl op een rekest van de regenten van de heerlijkheid Lith verwijzend naar een rekest van 22 mei 1643 van die van het kapittel van Sint Jan te ’s-Hertogenbosch over de tienden ter plaatsen die aan dat kapittel toebehoren [met veen details]


folio 508 – vrijdag 29 juni

Die van de consistorie der franse gemeente te ’s-Hertogenbosch geven in een rekest aan dat hun koster en voorlezer uit de inkomsten van de kerkelijke goederen is toegelegd een traktement van 100 gl. per jaar waarvan hij zich niet kan bedruipen en daarom heeft hij begeerd afscheid te nemen en naar elders te vertrekken, vandaar dat de supplianten aan de raad verzoeken akkoord te gaan met een verhoging van dat traktement, wat ook is gebeurd nl. 150 gl.


folio 510 verso – zaterdag 30 juni

Rekest van de regenten en ingezetenen van Eersel in kwartier Kempenland aangevende dat hun voorouders verkregen hebben van een zekere Aert van Esch priester, de eigendom van een bepaald stuk erf dat zij gebruiken tot ‘richtinge, weijdinge ende grootinge van heure marckt daer van sij geen octroij van de Hartogen van Brabant hebben vervoert sonder ’t welcke in Brabant egeen erffgoederen mogen worden geconquesteert bij doode hande, alsmede in eene gemeente, dat sij oock binnen heur vs. dorp hebben eene schutterie genaemt d’Oude Schuts van St.Joris, dewelcke van over lange hebben beseten de opheve van de wage aldaer, daervan het octroij dat daervan mach geweest sijn niet vintbaer en is, waerover sij supplianten bij wijlen den rentmeester De Fresne sijn achterhaelt gecalangeert ende gemalcteert (?) geworden ende al soos ij beduchten int toecomende tijde eenige verdere molestatien hun mochten aengedaen worden , soo versoecken sij ootmoedelick approbatie vant vercrijgh ende possessie vant voors. erff geemploijeert tot commoditeijt van heure marckt, mitsgaders octroij vande possessie van vs wage voor de vs. schutterije ende consent om te mogen blijven continueren inden opheff derselver waghe volgens de lijste daervan sijnde’; het rekest wordt doorgestuurd naar rentmeester Pieck om advies – zie folio 601


folio 511 verso – zaterdag 30 juni

Rekest van schepenen, regenten en ingezetenen van de heerlijkheid Drunen in de meierij van ’s-Hertogenbosch aangevende dat zij door inkwartieringen en andere lasten in achterstand zijn geraakt voor ruim 5000 gl. waarom ze verzoeken een octrooi te mogen krijgen om 20 bunders van hun gemene gronden te mogen verkopen en bovendien vragen ze om andere stukken van hun gemeijnt genaamd de Sacht en de Donckdellen, samen 6 bunders, te mogen verhuren op een cijns zoals de Raad die meent dat behoort, welk rekest voor advies wordt doorgestuurd naar de rentmeester der domeinen Pieck – zie folio 601 verso


folio 515 verso – maandag 2 juli

Brief van de hoogschout en schepenen van ’s-Hertogenbosch geschreven de 28e juni ‘inhoudende in effect dat sij uijt groote insicht met interventie van den Heer van Brederode hebben doen vertrecken uijt de voors. stadt Noorbertus Mutsaert licenciaet in de rechten ’t welck sij den Raedt bekent maecken , om soo hij sich over sijne begane acte sich wilde purgeren, dat sij mogen geadmitteert worden om de schriftelicker verclaringe tegen hem gedaen met de verificatien daertoe dienende over te seijnden’


folio 525 – donderdag 5 juli

Rekest van de resp. windmolens te ’s-Hertogenbosch aangevende ‘dat hoewel sij supplianten ten opsichte van de sobere proffijten die henne molens renderen, als oock ten regarde vande sware reparatien die deselve subject deur suffisante redenen gehadt hebben, omme voor desen te versoecken dat sij over de verpondinge van henne molens ogg ’t eenenmael excempt souden hebben mogen blijven ofte emmers merckelicke verlichtinge daerinne mogen genieten [met nadere details – lange akte]


folio 527 – vrijdag 6 juli

Rekest van de arme geruïneerde ingezeten van Lithoijen in de meierij van ’s-Hertogenbosch aangevende dat de gemene weiden van hun voorouders in 1287 zijn gekocht van de hertog van Brabant voor een eeuwige cijns van 4 Leuvense penningen naast een zekere wiel veroorzaakt door het doorsteken van de Maasdijk etc. [zeer lange akte - zie ook folio 297 verso]


folio 536 – maandag 9 juli

Memorie vanuit ’s-Hertogenbosch dat het volgende nodig is: een nieuwe brug buiten de Vughterpoort, twee nieuwe stenen voorhoofden in plaats van de twee houten als het ravelijn bemuurd is, het stutten van de balken van de zolder in het magazijn bij de Minderbroeders [klooster] en die gebroken zijn herstellen, het contrescharp in de Sint Janspoort herstellen, het verlaat om de pleiten zonder………….van water daar te laten om de grond van de Koijdonck te halen dat gemaakt kan worden van het hout dat nog in het magazijn aanwezig is van de oude watermolens en uit de galerij genomen als ook het oud ijzer van de genoemde molens , behalve de deuren die van nieuw eikenhout moeten zijn; van dit alles heeft commies Blom een overslag gemaakt die door de Raad is gezien; besloten is dat hij in overleg met de commandeur van de stad die zaken laat uitvoeren


folio 548 – vrijdag 14 juli

Rekest van Graaf van Tilly als Heer van Heeswijk en Berlicum wonende te Tilly onder contributie geeft aan dat zijn kasteel te Heeswijk voor de reductie van de stad ’s-Hertogenbosch door vijandelijke garnizoenen bezet is geweest waarvan hem de schade van 261 gl. is voldaan; na de reductie heeft de staat wederom een garnizoen gevestigd op het kasteel waarvan hij ook schade heeft ondervonden en wel voor 1137 gl. en 12 ¾ st. ‘behalven dat daernaer noch het voors. guarnisoen het vs. casteel genochsaem t’eene mael heeft geruïneert, resterende niet anders als de mueren ende een quaet dack, welck met geen 12.000 gl. te repareren sal sijn’ en hij verzoekt de Raad om schadevergoeding


folio 557 verso – dinsdag 17 juli

Rekest van de ingezetenen van Vesssem, Bladel en Middelbeers over de tienden in hun dorpen toebehorende aan de kapittelheren van de collegiale kerk te Oirschot


folio 558 verso – dinsdag 17 juli

Na deliberatie is goedgevonden dat t.a.v. de werken aan het fort Willem Maria te ’s-Hertogenbosch een negotiatie wordt goedgekeurd van 4000 gl. via ontvanger Gans o.a. i.v.m. de bouw van de kruitorens met galerij


folio 563 – donderdag 19 juli

Rekest van de ingezetenen van Soerendonk die klagen over de verhoogde tax die voor hen is doorgevoerd na de reductie van de stad ’s-Hertogenbosch zowel t.a.v. hun landerijen als van de windmolen in hun dorp [met details]


folio 569 – zaterdag 21 juli

Verzoek van Johannes Rijderus provinciaal van de predikheren residerende te Gemert alhier uit Brabant met een paspoort van 4 maanden op 7 mei jl. dd. 7 mei 1646 waarmee hij door de gehele meierij kan reizen mits hij zich stipt houdt aan de landelijke plakkaten


folio 573 verso – maandag 23 juli

Rekest van hoogschout en schepenen van ’s-Hertogenbosch inhoudende dat zij en hun voorgangers in officio volgens hun oude privileges en rechten zowel voor als na de reductie van de stad in possessie zijn geweest in de administratie der ordinaris justitie zowel civiel als crimineel tegen alle inwoners van zowel in de stad als de Meierij zonder dat daaromtrent in het verleden ooit iemand enig letsel is aangedaan, maar dat op de 10e van deze maand een zekere huisman uit Tilburg genaamd Adriaen Teunissen bij of omtrent de wacht van de Vughterpoort enige moedwilligheid bedreven heeft en uiteindelijk leidde dit tot een handgemeen met Steffen Bronsfelt vaandrig van kapitein Stuart, welke vaandrig hem zodanig verwondden dat het gerucht door de stad de ronde deed dat genoemde Adriaen Teunissen doodgestoken was, waarna Jan Havenbergh gecommitteerde van de hoogschout en Gillis Ketgen klerk van het officie verstaan hebben dat hij gebracht was ten huize van mr. Henrick Melengraeff chirurgijn, waar de beide heren toe naar toe zijn gegaan om te horen en te vernemen hoe het de zaak stond en ze begrepen dat het slachtoffer nog leefde en van de chirurg een drankje kreeg (?); op dat moment is genoemde Bronsvelt daar binnengekomen ‘verhalende onder andere de saecke soo hij seijde die inder daet sich toegedragen hadde ende dat hij den gequetsten daer hadde doen brengen om reparatie te versoecken van de injurien ende affronten die hij vanden selven hadde ontfangen ende geleden, gelijck hij verstaende dat den vs. Ravensbergh [hierboven dus Havenbergh] was den gecommitteerde vanden voors. hoochschout, den vs, gequetste in sijnen handen heeft gestelt, ten eijnde hij over de voors. moetwille naer behooren soude mogen werden gestraft, gelijck denselven gevangen daerop datelick door de dienaers vanden hoochschoutet aldaer vermits sijne bloedende quetsure noch eenige dagen is bewaert geworden, oock teegen hem ticht ende aenspraecke voor schepenen aldaer in rechtens overgegeven ende alsoo niemant de vertoonders int exerceren van de justicie noopende de verdiende straffe vanden voors. gevangen hadden behooren te turberen, veel min daermee te beletten, dat het nochtans sulcx is dat de major Tuijl nu tot ‘sHertogenbosch commanderende door de capiteijnen Keerweer ende Vijgh met assistentie van eenige gewapende soldaten, tegens expresse wille ende protestatie van de voors. hooch.t denselven uijt het huijs vanden voors. chirurgijn de facto heeft doen halen ende hem ten huijse van den provoost militair doen brengen alwaer noch sit, alle ’t welcke sijnde feijtelicheden van groote consequentie werdende vertoonders amtshalven genoorsaeckt, tot maintenue van heur recht ende possessie heur te addresseren aen den Raet, ootmoedelick versoeckende dat sij daerinne gemainteneert wordende, den voors. commandeur Tuijl mogte belast worden den vs. gevangen Adriaen Teunissen aen hem cost ende schadeloos te restitueren, om bij heur de justicie in deser saeck gekegentheijt geexerceert ende geadministreert te werden naer behooren’[met slotformule]

folio 578 – dinsdag 24 juli

Jan Vromans uit Oisterwijk geeft in een rekest aan dat hij zich bezwaard voelt de twee heiveldjes genaamd Molenveldekens onder Kerkhoven toebehorende aan het convent van de Clarissen te ’s-Hertogenbosch in pacht te aanvaarden voor een periode van 25 jaren omdat hem dat veel gaat kosten; uiteindelijk worden ze hem in erfpacht uitgegeven
folio 579

Explosie in de kruittoren te Breevoort – zie verder 596 verso, 634 verso, 686 verso,


folio 588 – vrijdag 27 juli

Ontvanger Otto Copes te ’s-Hertogenbosch geeft in een rekest aan dat sedert 1637, toen op order van de Raad de taxatie van de verpondingen aldaar is ‘geredresseert’ [hersteld, herschikt] er in de stad veel nieuwe huizen zijn gebouwd of verbeterd zoals blijkt uit de lijst die hij heeft uitgegeven met consequenties voor de verpondingen


folio 589 verso – vrijdag 27 juli

Pastoor Henricus Sijnen pastoor der heerlijkheid Thoor in het land van Luik geeft in een rekest aan dat hij belast is met het regelen der zaken rond het sterfhuis van zijn broers en zusters o.a. ten aanzien van de verschillende minderjarige kinderen en het noodzakelijk is dat hij zich begeeft naar Heeze en Leende in de Meierij van ’s-Hertogenbosch en verzoekt nu aan de Raad hem goedkeuring te geven voor een paspoort zonder dat hij binnen de meierij enige dienst zal verrichten; de Raad gaat akkoord met het verzoek voor een periode van vier maanden mits hij zich strikt houdt aan de plakkaten van het land


folio 591 verso – zaterdag 28 juli

Advies van rentmeester Pieck op een rekest van de schepenen regenten en ingezetenen van Nistelrode hem de 20e juni toegezonden over de verkoop van 40 bunders gemeijnt – zie folio 483 verso


folio 601 – dinsdag 31 juli

Advies van rentmeester Pieck op een rekest van de regenten en ingezetenen van Eersel over hun markt en waag – zie folio 510


folio 601 verso – dinsdag 31 juli

Advies van rentmeester Pieck op een rekest van de regenten en ingezetenen van Drunen – zie folio 511 verso


folio 609 – donderdag 2 augustus

Rekest van rentmeester Pieck over de schouw van wegen en waterlopen [met details]


folio 614 verso

Rentmeester Pieck over de heerlijkheden in de Meierij – zie folio 2

folio 631 verso – vrijdag 10 augustus

Ontvangen en gelezen een brief van majoor Thuijl commanderende te ’s-Hertogenbosch op een rekest van de hoogschout en schepenen aldaar aan de Raad overgegeven op 23 juli jl., die hij schrijft hem maar bij een simpele kopie geïnsinueerd te zijn, betreffende de gevangen huisman Adriaen Teunisse, zeggende uit dezelfde kopie te zien hun calumnieus en in vele punten kwalijk en onwaarachtig te kennen geven en sustinerende daartegen dat niemand als Zijne Hoogheid dezer Raad en de heer gouverneur aldaar toekomt censuur te doen over hetgeen zo iemand zou mogen komen voor te nemen tegen de wachten van de stadspoorten, doch dat hij zo wanneer hen het principale rekest van de genoemde magistraat of een authentieke kopie en andere stukken aan hem overhandigd zijn hij verder tot zijn verdediging een certificatie zal aanleveren of zelfs in persoon de gouverneur van de stad inzage wil hebben in dat schrijven van al hetgeen door de aanklagers is overgegeven, maar dat zoiets in de korte tijd van slechts 6 dagen niet zal kunnen geschieden, daarin ook niemand lijdt vermits de huisman is ontslagen, zoals uit de brief te lezen is


folio 632 – vrijdag 10 augustus

Dirck Bastiaens aannemer van het repareren en onderhouden van de fortificatiewerken te Crevecoeur geeft in een rekest te kennen dat de commandeur aldaar niettegenstaande de resolutie van de Raad van 26 juni 1645 hem alsnog molesteert in het genot van het gras op de wallen en de andere werken aldaar, doende de soldaten die de suppliant tot het maaien gebruikt heeft ‘tot den geweldige setten’. De suppliant verzoekt de Raad dat ze gelieft strikte order te stellen in die kwestie. Na deliberatie wordt commandeur kapitein Sanders geordonneerd dat hij aan de suppliant het hooi en het gras ongemolesteerd zal hebben laten te volgen


folio 640 verso – woensdag 15 augustus

Rekest van de deken en kanunniken van het kapittel van Oirschot aangevende dat ze enige weinige tienden hebben liggen binnen de dorpen Vessem Wintelre Oostelbeers en Bladel zijnde daartegen belast met de gage en het onderhoud van de pastoors als ook van de kerken aldaar en nog 300 gl. jaarlijks tot onderhoud van de predikanten en de dorpen menen ook nog te mogen pretenderen 30 st. op ieder mud rogge en op andere granen navenant als wanneer de supplianten nauwelijks iets tot hun onderhoud zouden behouden; in 1643 heeft ontvanger Gans, op instigatie van enige der genoemde dorpen de supplianten zwaar laten executeren, waarop in 1644 met de dorpen een minnelijk akkoord is gesloten; vanuit de dorpen is door enige ‘heditieuse hoofden’ verzet daartegen gepleegd; de supplianten verzoeken de Raad dat die gelieven te verklaren dat men kan volstaan met wat in het akkoord is vastgelegd waarop na deliberatie is besloten ontvanger Gans en controleur Fermeer om nader advies te vragen


folio 644 verso – donderdag 16 augustus

De gecommitteerden van de Raad die in ’s-Hertogenbosch zijn geweest hebben verschillende stukken gelezen en verklaringen betreffende het schouwen van de rivieren binnen de stad ’s-Hertogenbosch die soms strijdig met elkaar waren en men moest nadere informatie inwinnen om het een en ander met een goed fundament te besluiten; besloten wordt voorlopig alles in de staat te laten waarin het nu verkeert; het college van de heren van Brabant zullen zich hier over buigen en naar recht handelen


folio 647 – vrijdag 17 augustus

Rekest van schout schepenen en regenten en de ingezetenen van Waalwijk aangevende dat zij in 1625 te Brussel hebben verworven verlenging van een octrooi op basis waarvan zij bevoegd zijn weggeld te heffen tot onderhoud en reparatie van de openbare steenweg nl. voor elke wagen met 2 paarden rijdende langs de steenweg 1 st., een kar met een ingespannen paard een ½ stuiver en dat voor de komende 8 jaren tegen een recognitiecijns van 2 gl. waarvan de termijn was afgelopen in 1633, maar daarna zijn ze doorgegaan met de heffing niet wetende iets te misdoen [met details]


folio 653 – maandag 20 augustus

Rekest van de gedeputeerden van de stad ’s-Hertogenbosch aangevende dat ontvanger Dreijschoor nalatig is geweest, ondanks de resoluties van 4 januari 1645 en 12 april 1646 van tijd tot tijd uitstelt hen te betalen het 1/5 part uit de middelen met als uitvlucht dat hij aan Frans Blom 6000 gl. heeft voldaan; de Raad besluit Dreijschoor hierover aan te schrijven


folio 653 – maandag 20 augustus

Joffrouwe Anna van Hambroeck Vrouwe van de heerlijkheid Jekschot geeft in een rekest aan dat ze op 3 juni 1645 surseance van betaling heeft verkregen op basis van een resolutie van 21 juni 1644 op haar ongefundeerd te kennen geven dat Jekschot geen heerlijkheid is en slechts zou bestaan uit ‘anderhalff huijs en een verckenschot en diergelijcke impertinentiën meer’; Zij suppliante daarop de genoemde heerlijkheid van Jekschot [Jeckschot] met al haar hoeven landen en gerechtigheden door gezworen landmeters heeft laten afmeten bewijzende met originele brieven de palen der genoemde heerlijkheid en dat die bestaat uit meer dan 13 hoeven van 220 bunders land, ook het uitdrukkelijke privilege uitgifte en gerechtigheden van de Hertogen van Brabant, dusdanig dat die van Sint Oedenrode de Raad met onwaarheden hebben geabuseerd, ‘versoeckende oversulcx dat de surceantie moge affgedaen worden ende dat heure goederen ende ingesetenen bij den selve ende allen anderen mogen ongemolesteert gelaten worden’. Her rekest met alle toegevoegde stukken worden doorgestuurd naar de rentmeester der domeinen Pieck van Thienhoven om nader advies; de Raad besluit dat intussen alles in de staat blijft waarin Jekschot verleerde voor deze dispositie


folio 658 – woensdag 22 augustus

Rekest van Adriaen van de Sande borgemeester te Nuland n.a.v. dat hem voldaan moet worden een bedrag van 600 gl. via ontvanger Gans [met details]


folio 658 verso – woensdag 22 augustus

Rekest van Jacob Floren van der Weij en consorten inwoners van de stad ’s-Hertogenbosch gewezen geërfden en eigenaars van de afgebroken huizen en erven aan het Ortheneind en dat toen is besloten de huizen te taxeren en dat bij die taxatie niet is meegenomen ’seecker hun supplianten erven van het Verregat off tot den Boom toe ter breete van 30 voeten omdat sij daertoe niet versocht sijn geweest, welcke erven daernae sijn gebruijct tot het nieuwe pleijn aen het fort Willem Maria, ende eijntelick bij de paelmeesteren als gecommitteerde van de magistraet getaxeert op 5859 gl. 2 oort behalve dat sij noch grote schade hebben geleden [met details]


folio 662 verso – maandag 27 augustus

De dorpen Lith, Maren en Kessel zouden worden aangeschreven om te bespreken het onderhoud van de Marensedam – zie ook folio 701, folio 727 (?) van woensdag 26 september [lange akte met veel details]

folio 663 verso – maandag 27 augustus

Rekest van de Staten Generaal vanwege een zekere Cornelis Banen die aan de Staten Generaal heeft verzocht of ze hem ‘gratieuselick’ zouden willen verlenen een paspoort en wel ten behoeve van Henrick Keller gewezen pastoor van Bladel en tegenwoordig wonende te Arendonk in het kwartier van Antwerpen om voor een periode van vier maanden te mogen verblijven in de meierij van ’s-Hertogenbosch en voorts in de landen van wederzijdse contributie om aldaar zaken te verrichten, zoals recent ook paspoorten zijn vergund voor de Heer Kessel pastoor te Loon met twee kapelaans, de Heer Jan van Oudenhoven pastoor te Best beide onder de meierij van ’s-Hertogenbosch, onder conditie dat ze niets zouden ondernemen dat strijdig is met de plakkaten van het land; het paspoort wordt verleend aan pastoor Keller


folio 677 – vrijdag 31 augustus

Rekest van de regenten van de vrijheid Waalwijk over de grote schade aangericht door de Staatse ruiterij in de voorbije zomer vooral aan hun graslanden en verzoeken om remissie van hun redemptiepenningen


folio 687 verso – woensdag 5 september

Rapport van de heren commissarissen na onderzoek van de overgeleverde rekening van ontvanger Dreijschoor dat daarin zoals in andere rekeningen in de uitgavenposten een bedrag is opgenomen van 2400 gl. over een jaar traktement van de vier kwartierschouten in de Meierij van ’s-Hertogenbosch welke last zou komen niet op het kantoor van de ontvanger der gemene middelen maar op het kantoor der domeinen; besloten wordt dat het bedrag van 600 gl. per kwartierschout inderdaad voortaan wordt gedaan door de rentmeester der domeinen


folio 698 verso – dinsdag 11 september

Klachten van commies Blom dat hij tot op heden van de geordonneerde 6000 gl. van ontvanger Dreijschoor maar 1300 gl. heeft verkregen en de Raad zal de ontvanger ordonneren het resterend deel te betalen


folio 700 – dinsdag 11 september

Rekest van de regenten van Blaarthem bij Veldhoven in kwartier Kempenland m.b.t. een beemd toebehorende aan Joffrouwe Anna Suermont groot 4 lopensen en 32 roeden in het midden van het dorp gelegen waarvan ze meent dat ze vrijgesteld is van contributie, welke beemd in 1608 is weggelaten in het zetboek van het dorp [met nadere details] – ook folio 843 verso en folio 904


folio 704 verso – donderdag 13 september

Rekest van de ingezetenen van Lommel over de geleden schade door inkwartieringen en tevens vanwege hagelslag en de grote armoede waarin ze zijn vervallen, met verzoek om remissie


folio 706 verso – donderdag 13 september

Memorie van de prelaat van Postel om met twee geestelijke dienaars in de Meierij van ’s-Hertogenbosch te mogen gaan volgens een voorgaand consent van 15 september 1645; hij ontvangt een paspoort


folio 708 verso – vrijdag 14 september

De Raden van Brabant schrijven op 11 mei aan de Raad een brief op een rekest van Daniel Bombergen borgemeester die heeft verzocht om ‘letteren requisitoriael’ aan de raad ten einde de ontvanger Dreijschoor te ordonneren dat hij zal hebben te gehengen zeker arrest volgens een provisionele sententie van de Raad van Brabant op de gage van Dominicus van Coevorden schout van het kwartier Maasland verleend ter somme van 2200 gl. met de verlopen intrest [details]


folio 713 verso – woensdag 19 september

Rekest van de regenten en gezamenlijke ingezetenen van Nuenen in kwartier Peelland aangevende dat Jonker Johan van Wijtfliet aldaar is trekkende de tienden daarvoor zij hem hebben gepresenteerd te zullen betalen 60 mudden koren los en vrij op zijn zolder te leveren en of wel hij volgens het reglement van 1634 de redemptie al enige jaren heeft betaald maar dat hij daarin drie jaren nalatig is geweest [met nadere details]


folio 719 verso – vrijdag 21 september

De armmeesters van Eersel in kwartier Kempenland geven in een rekest aan dat zij zijn belast met vele armen die zich melden bij de H.Geesttafel die het onderhoud van die armen nauwelijks aan kan; voorts melden ze dat binnen de jurisdictie van Eersel een grote passage gaat van Antwerpen op Keulen en van ’s-Hertogenbosch op Maastricht ‘bij welken wegh oft passagie nauwelicx in d’Acker van Eerssel staet aen den Lindeboom seer bequaem om een arme busse te stellen tot behoeff van de arme ingesetenen aldaer ende sij supplianten gehouden sijnde daervoor te sorghen’; ze verzoeken nu aan de Raad om hen een octrooi te verlenen om bij of omtrent de lindeboom een armenbus te plaatsen en de aalmoezen te mogen bestemmen voor de arme ingezetenen van het dorp; de Raad gaat akkoord met dit verzoek


folio 720 – vrijdag 21 september

Rekest van de ingezetenen van Sint Oedenrode over de geleden schade door de inkwartiering van het leger in mei en november 1645 begroot op vele duizenden, met verzoek om kwijtschelding van hun redemptiepenningen [met details]


folio 723 – maandag 24 september

Resolutie van de Ho.Mo. van de 21e van deze maand met de volgende inhoud: “In deliberatie geleght sijnde is goetgevonden ende verstaen mits desen in te trecken de consessie ende collatie van twee adelicke graduate canonisien waervan d’eene van den 7e september 1644 is geconfereert aen Diederick Pieck ende d’andere op Pieter Pieck beijde outste soonen van Gijsbrecht Pieck van Thienhoven president schepen der stadt ‘sHertogenbosch als wesende voors. concessie ende collatie geschiet jegens ende contrarie haer Ho.Mo. respective resolutien d’eene in dato 28 april 1632 ende d’andere in date 30e 7ber [september] 1636, bij welcke resolutien respectivelyck is gestatueert dat de canonisien ende andere beneficien binnen ‘sHertogenbosch vacant vallende, geappliceert sullen worden tot verval van de lasten van het comptoir van de geestelijke goederen binnen deselve stadt; doch sal het provenu van beijde de voors. adelicke graduate canonisien volgens aen de gemelten Gijsbrecht Pieck van Thienhoven voor soo veel belangt het jaer vandien, daerin getreden is ende naer d’expiratie van het selve jaer volcomelijck geappliceert tot verval van de lasten van het voornoemde comptoir; voorts hebben de Ho.Mo. geresolveert dat dese resolutie den rentmeester Schuijl sal werden toegesonden met last om deselve aenden meergenoemden Gijsbrecht Pieck van Thienhoven te insinueren’


folio 725 – dinsdag 25 september

Missive van Pieter Schuijl rentmeester der geestelijke goederen te ’s-Hertogenbosch als antwoord op de brief van de Staten Generaal van de 27e augustus dat de kanunnik die onlangs is overleden genaamd Arnoldus van Empel eerste van de 27 kanunniken van het kapittel van Sint Jan binnen de stad en dat hij als rentmeester de portie van de overleden kanunnik in de inkomsten van het kapittelgoederen heeft aanvaard en aan het kantoor van de geestelijke goederen heeft getrokken volgens de resoluties van 28 april 1632, 30 september 1636 en 25 september 1645 tot onderhoud van de predikanten en schooldienaren binnen de stad


folio 725 – woensdag 26 september

Rekest van de acht schatheffers van Oirschot of collecteurs der contributies en de borgemeesters als ook de principaalste ingezetenen van de vrijheid aangevende dat ze enige jaren geleden met vele duizenden gulden zijn belast , behalve dat er nog verschillende landerijen zijn verkocht en ze aan de kantoren aan beide zijden achterstanden hebben opgelopen en de ingezetenen zijn er beducht voor dat ze nog meer bezwaard zullen worden; voorts wordt verwezen naar de borgemeestersrekeningen van 1642 en 1643 [met nadere details – lange akte], zie ook folio 729 verso [donderdag 27 september]


folio 739 – woensdag 3 oktober

Remonstrantie van Gijsbert Pieck van Thienhoven raad en rentmeester generaal van de domeinen binnen het kwartier van ’s-Hertogenbosch inhoudende dat hij in ervaring is gekomen dat de Heer van Helmond, de Heer van Rixtel, de president Ben van Helmont en enige anderen op basis van eigen autoriteit de afscheiding en afpaling van de Peel van Brabant tegen die van het Overkwartier van Gelderland te regelen ‘ende alsoo van oudts alle palingen ende scheijdingen van ‘sHertogenlanden ende moeren niet anders plachten te geschieden als door directie van den rentmeester van de domeijnen ende sijne leenmannen, dat hij remonstrant daeromme amptshalven niet ledih heeft mogen staen tgene vs. is den Raet bekent te maecken, opdat daerin tot dienste van den lande ende voordeel van de domeijnen soo mach versien worden als den Raet sal bevinden te behooren’


folio 743 – zaterdag 6 oktober

Rekest van Frans Blom commies te ’s-Hertogenbosch die klaagt over de kwade betaling van ontvanger Dreijschoor die zijn beloften niet volbrengt welke klacht hij ook geuit heeft naar de heren gecommitteerden die in de stad zijn geweest namens de Raad [met details]


folio 744 – zaterdag 6 oktober

Missive van de kwartierschout van Peelland geschreven te ’s-Hertogenbosch op 29 september met een bijlage betreffende het stuk van de scheiding van de Peel tussen het vorstendom Gelre aan de ene kant en het hertogdom van Brabant aan de andere kant, welke missive overhandigd zal worden aan de Raad van State om nader te onderzoeken en vervolgens een advies uit te brengen en bij genoemde missive schrijft de kwartierschout het volgende: “Alsoo tusschen den dorpen van Roij over Peel oft Venroij met noch eenige dorpen van ’t hertogdom van Gelderlant ter eenre ende de stadt Helmont, den dorpe van Bakel met Aerle ende Beeck sijnde onder den Hartochdomme van Brabant ter andere sijde, ontstaen was sekere questie die over de scheijdinge der Peedel tusschen de plaetse van Gelderlant ende Brabant vs. dat daertoe eeenige heeren uijt Gelderlant met den Heere van Helmont ende Rixtel ende vorots eenige gequalificeerde van de plaetse voornoemt in Brabant daerover in conferentie sijn getreden tot Helmont, omme de palen te vinden ende accorderen over het overloopen van d’een ende d’ander jurisdictie maer hem schoutet dunckende dese saecke te sijn van grooten gewicht ende de souverainiteyt rakende ende oversulcx alleen door ordre van heur Ho: Mo: behoorde beslicht te worden en dat hij daeromme protest heeft doen doen, twelck hij oversent hebbende verstaen dat niettegenstaende het protest aen haer gedaen sij luijden opten 8e deser weder tot Helmont bijeen sullen comen. Versoeckende ordre van heur Ho: Mo: wat hij verder daerinne sal doen. Waerop byden Raet is goetgevonden aen heur Ho: Mo: te schrijven , dat oer eenige dagen geleden de rentmr, van de domeijnen int quartier van ’s-Hertogenbosch aende Raet gelijcke advertentie heeft gedaen van ’t voornemen over de scheijdinge ende affpalinge vanden Peel bij de Heeren van Helmont van Rixtel ende andere eijgener authoriteyt aengevangen daertegen hij rentmr. sustineert dat van ouden tijd alle palingen ende scheijdingen van ‘sHertogen Landen ende moeren ende niet anders plachten te geschieden als door directie vanden rentmr. der domeijnen ende leenmannen; dat den Raet hem gelast heeft hem op de saecke naerder te informeren ende soo ras doenlick daervan te berichten om alsdan voorts te resolveren. Ende dat oock aen vs. Heer van Helmont ende consorten geschreven is dat hij den Raet metten eersten, sonder nalaten, sullen hebben te berichten uijt wat crachte sij de vs, affpalinge sijn vormende ende dat sij middelertijt sullen ophouden daermee voort te varen totdat met kennissse van saken naerder daerop sal sijn gedisponeert, op dat ’t lant in sijn gerechticheijt niet en werde vercort welcke vs. informatie vanden rentmr. ende ’t bericht van den heer van Helmont ende den sijnen, den Raet dunckt dat behoort affgewacht te worden, om alsdan voorts te resolveren ten meesten dienste”


folio 744 verso – zaterdag 6 oktober

Via de heren gedeputeerden is aan de Staten Generaal overgebracht een memoriaal aan hen en de andere heren van het college gepresenteerd vanwege de Heer Joseph van Bergaigne gewezen pretense bisschop van ’s-Hertogenbosch en tegenwoordig aartsbisschop van Kamerijk betreffende het mogen genieten van een half jaar inkomen van de geestelijke beneficies der meierij van ’s-Hertogenbosch over het jaar 1638, wat, zoals gezegd werd, zou berusten onder de ontvanger Schuijl waarvan de wederhelft zal genoten worden door de Staat op basis [volgens den voet] van de retorsie en contraretorsie genomen [met details]


folio 747 verso – dinsdag 9 oktober

Rekest van de pachter van de wijnen te ’s-Hertogenbosch vanaf 1644 en de stadhouder van de stad geven aan dat ze een proces hebben moeten sustineren tegen Henrick van den Gveel wijnkoper betreffende een bepaalde begane fraude


folio 750 verso – woensdag 10 oktober

Advies van ontvanger Gans van 23 augustus op een rekest van die van Casteren waarna alle retroacta zijn onderzocht van het reglement van de Meierij van ’s-Hertogenbosch van 16 juni 1634 en de dispositie op het rekest van de prelaat van Postel van 16 oktober 1643; besloten is dat partijen n;.. Casteren en Hoogeloon aan de ene kant en de prelaat van Postel aan de andere kant over hun meningsverschil te horen – zie ook folio 768 verso


folio 767 verso – donderdag 18 oktober

Rekest van de regenten en inwoners van Helmond aangevende dat zij ‘van eenen florissanten staet tot groote decadentie sijn geraeckt’ [met details]


folio 774 verso – maandag 22 oktober

Brief van rentmeester Pieck te ’s-Hertogenbosch van 19 september als advies op een rekest van die van Waalwijk i.v.m. hun octrooi voor het heffen van weggeld dat afliep na de reductie van de stad met een verzoek om continuering van dit octrooi [met details]


folio 784 – vrijdag 20 oktober

Rekest van de borgemeesters en ingezetenen van de vrijheid Oirschot aangevende dat onder hun district diverse tienden zijn gelegen aan zowel geestelijke als wereldlijke personen toebehorende die tot op heden hebben geweigerd daarover contributies te betalen en de supplianten te Brussel een proces hebben aangespannen wat heeft geleid tot duizenden aan proceskosten [met details o.a. over gijzeling van de borgemeesters] – zie ook folio 807, 808, 815 verso


folio 787 verso – zaterdag 27 oktober

Laurens ’s-Gravesande contrecesseur van de konvooien en licenten te ’s-Hertogenbosch geeft in een rekest aan dat aldaar is komen te overlijden Ludolff van Linsenich gewezen opzichter en looier van wollen lakens en Luikse rasetten die in steden of ten platte lande onder de Spaanse regering of in naburige en neutrale landen gemaakt worden [met details]


folio 788 – zaterdag 27 oktober

Rekest van de ingezetenen van Breugel dat was gezonden aan ontvanger Gans om advies, waarna surseance van betaling wordt verleend


folio 789 – maandag 29 oktober

Remonstrantie van Gijsbert Pieck van Thienhoven raad en rentmeester generaal der domeinen in Brabant in het kwartier van ’s-Hertogenbosch waarin hij aangeeft dat de Raad al in diverse missiven ontvanger Dreijschoor al verschillende keren is gelast om Pieck alle papieren stukken en documenten te overhandigen betreffende zijn ambt en Dreijschoor wordt beticht van uitvluchten [met veel details]


folio 790 verso – maandag 29 oktober

Advies van ontvanger Gans en controleur Fermeer op een rekest van de ingezetenen van Lommel die een verzoek hebben ingediend om vermindering van hun tax; hen wordt surseance van betaling verleend


folio 791 – dinsdag 30 oktober

Rekest van borgemeesters raad en ingezetenen of de ambachten van de stad Helmond inhoudende dat zij op 10 juli 1631 na voorgaande submissie met de Heer van Helmond hebben aangegaan een zeker akkoord waarbij ze 12 jaren vrijgesteld zouden zijn van stadsaccijnzen [met veel details]


folio 824 verso – dinsdag 13 november

Jan van Huijsbergh pachter geweest van de impost van de wijnen te ’s-Hertogenbosch vanaf bamis 1644 geeft in een rekest aan dat de heren gecommitteerden ter verpachting beloofd hebben dat het oude garnizoen wederom binnen zou komen maar dat viel anders uit, waardoor Jan, naast andere pachters, grote schade ondervond tot wel 2000 gl. toe


folio 834 – vrijdag 16 november

Laureijs Joosten van Cuijk en zijn medestanders pachters van de bieren te ’s-Hertogenbosch aangevende dat ze dit jaar wel 8000 gl. minder hebben ontvangen omdat het garnizoen later is binnengekomen


folio 849 – zaterdag 24 november

Rekest van Adriaen Peeter Schellekens waarbij hij bericht dat hij vanaf 1635 tot aan de retorsie te Vught in de meierij van ’s-Hertogenbosch als voorlezer en schoolmeester heeft gediend op een traktement van 100 daalders zoals anderen dat genoten zoals hem dat was toegezegd door predikant Focanus zonder dat hij daarvan ooit iets heeft genoten en nu, 70 jaren oud zijnde, verzoekt hij zijn arbeidsloon te mogen ontvangen en behandeld zou worden als andere schoolmeesters en anders zou hij via de diaconie onderhouden moeten worden; de Raad vraagt rentmeester Schuijl om schriftelijk advies


folio 849 verso – zaterdag 24 november

Memorie van de ingezetenen van Maren in kwartier Maasland waarin ze aangeven door de Raad gelast te zijn tot het repareren van de oude en aanleggen van een nieuwe dam door de Marensekil; ze hebben daartoe Brabantse rijs en materialen nodig en mochten die niet voorradig zijn en ze die elders moeten inkopen, hopen dat daarop geen licenten betaald hoeven te worden; de commies van recherche van Sint Andries heeft die benodigdheden opgehaald en heeft daarvan licenten betaald willen zien wat schade zou betekenen voor de inwoners van Maren, want in zo’n geval zullen ze ook licenten moeten betalen aan Spaanse zijde [met nadere details]


folio 857 – dinsdag 27 november

Rekest van rentmeester Pieck die meldt dat een partij van Heusden enige voerlieden uit Oirschot hebben aangehouden op aangeven van de commies van de pachten van de landtol te Waalwijk onder conditie dat de partij 2 delen zou hebben en de pachter 1 deel [met details]


folio 858 – dinsdag 27 november

Schriftelijk bericht van rentmeester Pieck aan de Raad van State met verdere informatie over de plannen van de heer van Helmond, Rixtel en president Bec[x] en anderen over de limietscheidingen in de Peel, aangevende dat hij voor zover mogelijk zijn inspanningen heeft gedaan tot het uitgeven van schriftelijke informatie en certificaties, waaruit genoegzaam blijkt dat alle genoemde personen in die zaak aan genoemd feit schuldig zijn; ook verklaart hij dat mede volgens de institutie van de Tolkamers van Brabant, blijkende uit de certificatie van Leuven, Brussel en Antwerpen, door de resp. rentmeesters en erflaters, dat het beleid in dergelijke zaken afhankelijk is van de rentmeesters en hun leenmannen en dus niemand op eigen gezag daarop iets mag ondernemen of usurperen en hij suggereert de personen te dagvaarden voor de leen- en tolkamer van stad en meierij van ’s-Hertogenbosch, zoals ze ook volgens de resolutie van de Raad van 7 januari 1633 in eerste instantie convenibel [dagvaardelijk] zijn en hij verwacht van de Raad dat ze daarin orders stellen – zie ook folio 872 [lange akte], folio 876 verso


folio 860 – woensdag 28 november

Rekest van Everart Wijnant Willems burger van de stad ’s-Hertogenbosch waarin hij verzoekt zijn armoede in ogenschouw genomen en tevens zijn blindheid, de prompte betaling van een rente van 12 gl. 11 st. per jaar waarvan reeds 4 jaren zijn verlopen op het huis ’Nieuwegen’ aan het Ortheneind aldaar, dat in 1639 naast andere huizen is afgebroken; hij dient zich te wenden tot de magistraat van de stad


folio 877 verso – woensdag 5 december

Rekest van rentmeester Gijsbert Pieck van Thienhoven die heeft geconstateerd dat enige tijd geleden om de drie jaren is verpacht de jacht of warande in de dorpen die geen eigen heer hebben, die jaarlijks 43 of 44 gl. opbrengen [met details]


folio 878 verso – woensdag 5 december

De regenten van het kwartier van Oisterwijk die in een rekest spreken over hun karren- en wagendiensten in de jaren 1638, 1639 en 1640 te velde gedaan , de karren op 35 st. in plaats van 2 gl. en de wagens in plaats van 3 gl. op op 2 gl., verzoekende om een aanvulling op de tax die ook voor anderen gold, wat ze kunnen korten op de redemptiepenningen van 1646; het rekest wordt doorgestuurd naar commies Casembroot – zie ook folio 886


folio 882 – donderdag 6 december

Schriftelijk bericht van ontvanger Gans en controleur Fermeer geschreven op 30 november op een rekest van de ingezetenen van Vessem Middelbeers en Bladel in het kwartier van Kempenland, waarin ze hebben aangegeven dat men vanuit de Raad de kanunniken van het kapittel van Oirschot zou moeten ordonneren om hun pachtovereenkomsten betreffende de tienden in die dorpen door te geven [nadere discussie]


folio 890 verso – donderdag 13 december

Rekest van de Clarissen te ’s-Hertogenbosch aangevende dat bij het overgaan van de stad aldaar toegelaten is een pater om het genoemde klooster te bedienen en die hun zaken kon behartigen en na diens overlijden is die taak uitgevoerd door Godefridus Francken ‘die hem aldaer in alle stillicheijt is onthoudende, dan ongesont en somwijlen in de lucht moetende wesen, ’t welck bij veranderinge van regeringe ofte militie aldaer hem qualick mocht werden affgenomen, versoeckende de supplianten mitsdien dat daertoe acte moge gedepescheert worden gelijck onlangs aen Jan van der Meulen pater op den Wintmolenbergh is vergunt dat hij de straten vrijelyck sal mogen gebruijcken ende des cloosters affairen daer alomme verrichten’; dit rekest wordt overhandigd aan de hoogschout om de Raad daarop schriftelijk te berichten en van advies te dienen


folio 891 – donderdag 13 december

Rekest van de ingezetenen van Bergeijk over de geleden schade vooral dit jaar aangericht door de Staatse ruiterij en de Fransen o.a. door het roven en branden van hun granen en goederen en verzoeken de Raad hen remissie te verlenen


folio 891 – donderdag 13 december

Rekest van de bijenhouders in het kwartier van Kempenland waarin ze aangeven dat ten gevolge van de plakkaten, vooral dat van 13 oktober 1642 ‘dat het eijgen gewas noch in d’eerste hant sijnde, soude mogen vervoert worden sonder betalinge van licent ende den Brabantschen Lanttol, gelijck oock de bijen alleenlick vervoert worden van d’een plaetse in d’ander om de bequaemheijt van de bloemen evenwel de convoijmeester ende tollenaers ten Bosch, Heusden ende Bommel hun supplianten licent sijn affvorderende tot ses stuijvers op yder karre ende ses stuijvers op elck paert ende noch ses stuijvers voor de tollenaers, strijdende directelick tegens de vs. placcaten als sijnde de voors. bijen noch in d’eerste hant ende onvercocht, waeromme sij versoecken dat den Raedt believe te verclaren dat de vs, bijen lieber ende vry sullen mogen passeren, mits blijckende bij attestatie dat deselve onvercoft ende eijgen gewas sijn’; de rest wordt naar rentmeester Pieck gestuurd om schriftelijk bericht en advies


folio 892 verso – vrijdag 14 december

Schriftelijk verzoek van de Heer van Helmond om inzage te mogen hebben in de klachten die de inwoners van Helmond over hem hebben ingediend bij ontvanger Gans en om advies vragende bij controleur Fermeer, waarop de Raad positief heeft bericht


folio 892 verso – vrijdag 14 december

Rekest van de mater [moeder] en andere conventualen van het godshuis [= klooster] van Sint Elisabeth, Bloemenkamp achter de Tolbrug te ’s-Hertogenbosch meldende dat zij dicht buiten de Sint Janspoort op de ‘Hooge Donck’ onder de stad hebben liggen vier morgens of acht schaarweiden waarop ze 8 melkkoeien plegen te weiden boven de smalbeesten en het hooi dat ze daar af halen, wat hem 250 gl. oplevert, maar dat alles voor hen vruchteloos is nu het door de staat wordt ‘uijtgedelfft ende affgehaelt’ en dat ook daar, als over andere van hun landerijen een dijk is aangelegd, waardoor ze jaarlijks ook een aanzienlijke som verliezen, met consequenties voor de nog in leven zijnde zusters zo’n 40 tot 50 in getal, waarvan velen de kost niet kunnen winnen, terwijl bij de capitulatie is beloofd het volledige bezit van hun goederen hun levenslang is toegezegd; ze verzoeken de raad om schadevergoeding voor dit verlies zodat ze hun schulden kunnen betalen; het rekest wordt doorgestuurd naar rentmeester Schuijl voor nadere informatie en advies


folio 894 – vrijdag 14 december

Sententie van 23 februari in de zaak tussen de regenten en ingezetenen van Strijp bij Eindhoven contra die van Woensel t.a.v. het contribueren van die van de heerlijkheid Eckart [met details]


folio 895 – vrijdag 14 december

Rekest van regenten en ingezetenen van Hoogeloon aangevende dat Jan Willem Dierdonckx aldaar wonende de molen en de tienden die aldaar gelegen zijn vele jaren in pacht heeft gehad [met details]


folio 896 verso – zaterdag 15 december

Deken en kanunniken van de collegiale kerk te Oirschot geven in een rekest aan dat ontvanger Gans en controleur Fermeer hen en de tiendenaars met executie dreigen n.a.v. hun achterstallige betalingen van vele duizenden, waarover de nodige discussie wordt gevoerd [met details]


folio 897 – zaterdag 15 december

Rekest van de ingezetenen van Westelbeers


folio 897 – zaterdag 15 december

Rekest van de weduwe van Heijman Hendricx wonende te Hoogeloon in kwartier Kempenland aangevende dat haar overleden man jaren in pacht heeft gehad de molen te Hoogeloon komende van de bisschopsgoederen waarvan hij ca. 100 gl. achterstallig is en rentmeester Schuijl dreigt nu met executies, zonder dat zij middelen heeft om haar schuldenlast te kunnen voldoen en dient bij de Raad een verzoek in om haar om Godswil remissie te verlenen, welk rekest aan rentmeester Schuijl wordt doorgestuurd om bericht en advies


folio 898 – zaterdag 15 december

Rekest van commies Frans Blom aangevende ‘dat ’s lants coorn tot ’s-Hertogenbosch leght op solders daer ’t lant huer voor moet betalen, soo onbequaem benaeut ende dick op malcanderen dat het selve haest sal bederven soo ’t selve niet van plaetsen en wert vdrandert; dat oock de stortkarren ende andere ’s lants materialen staen int huijs genoemt den H.Geest daermede huer aff wert betaelt ende voorts dat in de magasijne aldaer soo weijnich plaatse is, dat het goet dick ende ongesorteert op een moet leggen, daerdeur men niet als met dubbele moeijte ’t selve can becomen, sijnde deur ’t groot gewicht der solders van ’t groote magasijn ingeboogen, de balcken ten deele gebroocken verrot ende vergaen sulcx dat de solders nootsaeckelick moeten geruijmt ende verlicht worden gelijck ’t selve alle bij de Heeren Gecommitteerden van den Raedt aldaer geweest sijnde is gesien ende ondervonden, dewelcke daerover met hem hebben gehandelt om de kercke staende aen het Baselaersclooster, aen hem Blom voor desen mede vercocht ende die hij anders soude doen affbreecken, behoorlick te repareren om tot een magasijn te gebruijcken ende materialen van houtwercken in te leggen opdat alsoo deselve handelinge is gedaen op rapport ende tot behagen van den Raet’; de heren van den Nieuburgh en Haersolte zullen dit verder toelichten bij de Raad en de kerk zal als magazijn ingericht worden [met details]


folio 906 verso – donderdag 20 december

Rekest van pensionaris Beresteijn over de achterstallige serviesgelden van ’s-Hertogenbosch verwijzend naar een akkoord met rentmeester De Fresne van 25 november 1645 m.b.t. een bedrag van 3000 gl.


folio 910 – zaterdag 22 december

Lenaert Schreijnmaecker soldaat in garnizoen te ’s-Hertogenbosch geeft in een rekest aan dat wijlen zijn vader ontheven is geweest van de contributie van het kwartier van Balen in het land van Overmaze voor de gemeente aldaar een aanzienlijke som heeft voorgeschoten ter betaling van de contributie


folio 910 verso – zaterdag 22 december

Jan Jans van Bockhoven alias jan Schout geeft in een rekest aan dat hij in zijn jeugd zich heeft bezig gehouden met de landbouw te Elshout totdat in het jaar 1625 in de belegering van Breda op zijn grond een schans is aangelegd ten voordele van de staat en hij genoodzaakt is zich te begeven in de dienst van het land samen met zijn zonen en vele goede diensten heeft verricht onder de compagnie ruiters van de Visconte de Machaut; inmiddels heeft hij de ouderdom van 80 jaren bereikt en verzoekt om vergoeding van de geleden schade door het aanleggen van die schans ter plaatse, maar de Raad gaat op dit verzoek niet in


folio 913 – maandag 24 december

Rekest van de ontvanger der gemene middelen te ’s-Hertogenbosch het overlijden meldende van ontvanger Dreijschoor


folio 916 – vrijdag 28 december

Eed van trouw afgelegd door Peter van Beveren als ontvanger der gemene middelen te ’s-Hertogenbosch

folio 917 – zaterdag 29 december

Rekest van schout borgemeesters en regenten van Rosmalen met verzoek om remissie i.v.m. geleden schade van inkwartieringen e.d.


folio 917 – zaterdag 29 december

Rekest van Henrick Hoornkens pastoor en kanunnik te Leuven die aan de Staten Generaal laat weten dat hij in oktober 1645 gekomen zijnde in de meierij van ’s-Hertogenbosch op basis van een consent van de commandant van de stad aldaar van Johan Cats luitenant van kapitein Beaumont in garnizoen liggende in Breda, is gevangen genomen en onder cautie weer is ontslagen, waarop een proces voor de Raad is gevolgd [met veel details – lange akte]



hierna volgt het alfabetisch trefwoordenregister op persoonsnamen, plaatsnamen en thema’s
EINDE VAN DIT INVENTARISNUMMER


BHIC toegang 178 inv.nr. 188 Resoluties van de Raad van State dienstjaar 1646




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina