Bibliografie van de geschiedenis van gent



Dovnload 7.42 Mb.
Pagina28/70
Datum22.07.2016
Grootte7.42 Mb.
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   70
DE SMIDT F.,

De restauratie van de Sint-Niklaastoren te Gent. Archeologische studie. Brussel 1967. 294 blz.







Bouwers en gebouwen

de TERWANGNE J.-R

Notice sur la famille van der Haegen, de Gand anoblie le 20 décembre 1898.

L'intermédiaire des Généalogistes. De Middelaar tussen de Genealogische Navorsers, jg. 35, (1980), nr. 206, p. 85-92.




Biografische artikels en nota's

DE TRAZEGNIES M

De Trazegnies. een naam apart

Heemkundig Nieuws, 16, (1988), nr. 2, p. 14-17.

Met foto van Daniel de Trazegnies, deken van de Sint-Amandusparochie (Sint-Amandsberg) van 1969 tot 1980.

Heemkunde, volkskunde, genealogie

DE TRAZEGNIES M.

E.H. Deken Daniel de Trazegnies (1912-1980),

Heemkundig Nieuws, 18, (1990), nr. 5, p. 12-18.

De Trazegnies was vanaf 26 oktober 1969 pastoor van de Sint Amandusparochie en deken in Sint-Amandsberg. Geïllustreerd.

Biografieën

DE TREMERIE M.

De Gentse floraliën. Bladeren in het gulden boek

Toerisme in Oost-Vlaanderen, 34, (1985), nr. 2, p. 57-59

Geïllustreerd

Heemkunde, volkskunde, genealogie

DE VINCK C.

De oude Gentse binnenhaven aan de Gras- en Koornlei. Wisselende aspecten van de architectuur doorheen de eeuwen

RUG, 1974




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DE VISSCHER-D'HAEYE B.

Hippolyte Daeye 1873-1952. Genese van een oeuvre

Brussel, 1989, 303 blz.

Daeye (Gent, 1873-Antwerpen, 1952) volgde lessen aan de Akademie te Gent en aan het Instituut voor Schone kunsten te Antwerpen. Hij schilderde vooral kinderen en naakten. Geïllustreerd.

Biografieën

DE VISSER J

Van chitzen.diennes, fustijnen en siamoisen. De Gentse katoenindustrie van 1750 tot 1800.

V.I.A.T. Kontaktblad, (Gentse Vereniging voor Industriële Archeologie en Textiel), 1980, nr. 1, p. 9-19, geïllustreerd.

De vroege evolutie van de katoenindustrie in Europa, voornamelijk in Gent. De fustijnweverijen speelden vrijwel geen rol bij het tot stand komen van de industriële revolutie te Gent. De katoendrukkerijen daarentegen waren wel van belang bij het ontstaan van de gemechaniseerde katoenspinnerij na 1800.

Industriële Archeologie

DE VISSER J.

De industrialisatie van de Gentse katoennijverheid, 1750-1850.

RUG, H. Balthazar, 1977.




Verhandeling

DE VISSER J.

De industriële revolutie te Gent

V.I.A.T.-Kontaktblad, (Vereniging voor Industriële Archeologie en Textiel), 1981, nr. 2, p. 3-18.

De innovatie van de mule jenny was één van de opvallendste gebeurtenissen in de vroege Gentse katoenindustrie. Toch is hetgeen zich te Gent tussen 1800 en 1810 afspeelde niet te verklaren vanuit de mule jenny alleen, maar tevens vanuit de ekonomische evolutie van de tweede helft van de 18de eeuw. Het belang van de mechanisering van de Gentse katoenindustrie in die eerste jaren van zijn ontstaan wordt door de auteur gerelativeerd. De Indische nijverheid leverde goedkopere produkten af dan men ter plaatse kon produceren. Het dekreet van 22 februari 1806 waardoor de invoer van katoenen weefsels uit Indië verboden werd vormde echter een keerpunt in de geschiedenis van de Gentse katoenindustrie. Vanaf 1807 ontstond een grote expansie van de Gentse katoenweverijen en spinnerijen, evenwel onderbroken door talrijke krisisperioden. Geïllustreerd.

Industriële Archeologie

DE VISSER J.

Lieven Bauwen en de industriële revolutie in Gent

Spiegel Historiael, 1979, p.19-25.

De innovatie van de mule-jenny te Gent betekende een mijlpaal in de ontwikkeling van de Gense katoenindustrie. Geïllustreerd.

Sociale geschiedenis

DE VISSER J.

Mechanisering en ekonomische groei : de Gentse katoenindustrie in de eerste helft van de 19de eeuw

Handelingen. Vijfde Nationaal Kongres voor Industriële Archeologie. Textiel. Gent, 26-27 november 1977, Gent, 1979, p. 53-76.

De relatie tussen de mechanisering en de ekonomische groei wordt bestudeerd aan de hand van drie belangrijke vernieuwingen die de Gentse katoennijverheid in de eerste helft van de 19de eeuw kende. Eerst en vooral het aanwenden van de eerste mechanische spinmolen door Lieven Bauwens. Vervolgens het gebruik van de stoommachine en tenslotte de invoering van het mechanisch weefgetouw, het „power loom". De auteur komt tot het besluit dat enkel de introduktie van de mule-jenny werkelijk tot een „omwenteling" leidde. De Gentse katoennijverheid was bovendien in de eerste helft van de 19de eeuw nog te onbelangrijk om als konjunktuurbepalende faktor te fungeren. Geïllustreerd.

Sociale geschiedenis

DE VISSER J.,

De Gentse beluiken, in L. JANSSENS en M. KIN (eds.),

Handelingen van het eerste congres van de Federatie van Nederlandstalige Verenigingen van België te Hasselt, 19-22 augustus 1982. II, Mechelen, 1990, p. 199-206.

Typologie en evolutieschets van de Gentse arbeiderscités.

Industriële Archeologie

DE VLEESCHOUWER F.

Parodie op ambachtslui en neringdoender in krisistijd. Schilderij van Jos. Trotteyn

Oostvlaamse Zanten, jg. LVIII, (1983), nr. 5/6, p. 201-205.

Bespreking van een sociaal geëngageerd schilderij uit 1951 door Jos. Trotteyn in verband met de kleine ambachtsman, de huisschilder in 't bijzonder. Geïllustreerd.

Heemkunde

DE VLIEGHER L.

Cryptes-couloirs romanes dans le Hainaut et la Flandre.

Uittreksel uit Bulletin de la Commission Royale des Monuments et des Sites, dl. 6, 1977, p. 7-19.

Met o.m. aandacht voor de crypte van de Sint-Baafsabdij.

Gebouwen, stadsbeeld

DE VOCHT A.-M.

Armenzorg en sociale voorzieningen te Gent (11e tot begin 16e eeuw)

RUG, 1980.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DE VOCHT R.

De heer Henri Ervynck

Driemaandelijks Tijdschrift Land van Rode, 18, (1990), nr. 2, p. 25-26.




Biografieën

DE VOCHT R.

Emiel Hullebroeck. Zijn liederen, getuigenissen van het verleden,

Jaarboek van het Heemkundig Genootschap Land van Rode, 11, (1989-1990), p. 5-92.

Geïllustreerd.

Biografieën

DE VOCHT R.

Lodewijk Oskar Jozef Pieter Maria de Wilde,

Driemaandelijks Tijdschrift Land van Rode, 18, (1990), nr. 3, p. 48­61.

Biografische gegevens over de landbouwkundige en professor aan de R.U.G. De Wilde (Beerlegem, 1905-Gentbrugge, 1990). Met afdruk van een gepentekend portret.

Biografieën

DE VOCHT R.,

Vader en zoon Van Parijs. Antoon, 1884-1968. Luciaan, 1920-1991,

Driemaandelijks Tijdschrift Heemkundig Genootschap Land van Rode, 20, (1992), nr. 1, p. 2-9.

Korte schets van het leven en werk van beeldhouwer Luciaan van Parijs (Deinze, 1920-Gentbrugge, 1991). Hij schiep onder het meer het monument - Tineke van Heule te Gentbrugge. Geïllustreerd.

Biografieën

DE VOGELAERE F.

Hedendaagse keramiek in Oost-Vlaanderen

Toerisme in Oost-Vlaanderen, 28, 1979, p. 89-102.

Met aandacht voor een aantal Gentse kunstenaars zoals Carmen Dionyse, Oktaaf Landuyt, Achiel Pauwels, Paul De Bruyne, Marnix Hoys, Rik Vandewege e.a.

Kunst en Kultuur

DE VOGELAERE G. en DE SMET V.

Ledeberg door de jaren heen,

Nieuwkerken-Waas, 1988, 94 blz.

Fotoboek betreffende de deelgemeente Ledeberg.

Heemkunde, volkskunde, genealogie

DE VOLDER B

Paul-Gustave van Hecke

Oostvlaamse Literaire Monografieën, IX, (1989), p. 161-192.

Van Hecke (Gent, 1887-Elsene, 1967) was bedrijvig als toneelschrijver, dichter, prozaschrijver en essayist. Hij werd ook bekend als galerijhouder en promotor van de moderne schilderkunst. Met illustraties.

Biografieën

DE VOS A.

Abbaye d'Aurea Cella á Doornzele, pais h Gand

Monasticon belge. Tome VII, Province de Flandre Orientale. Troisième volume, (Nationaal Onderzoekscentrum voor Religieuze Geschiedenis), Luik, 1980, p. 287-306.

In het begin van de 13de eeuw vestigden benediktinessen uit de abdij van Gistel zich te Doornzele (Evergem). Ze wensten zich in de een-zaamheid terug te trekken onder een strengere kloosterregel. De gemeenschap werd opgenomen in de cisterciënzerorde. Na de her-overing van Gent door Farnese in 1584 werd de abdij uit veiligheids-overwegingen naar Gent overgebracht. De monialen verstrekten er onderwijs aan meisjes van goeden huize. In 1796 werd de abdij op-geheven. Het artikel brengt een bespreking van de beschikbare bron-nen, de literatuur en de ikonografie, en een historiek en biografieën van de opeenvolgende abdissen.

Kerkgeschiedenis, kloosters

DE VOS A.

Het goed ter Beke te Waarschoot

Appeltjes van het Meetjesland, 37, (1986), p. 140-173.

Het goed ter Beke, ook ten Walle genoemd, is één van de oudste landbouwexploitaties in Waarschoot. Van in het begin van de 14de eeuw was het Gentse Wenemaershospitaal er de eigenaar van. Met de Franse bezetting kwam het goed in het bezit van de Gentse Burgerlijke Godshuizen (thans O.C.M.W.). Er wordt een overzicht gegeven van de opeenvolgende pachters, de pachtkontrakten en -prijzen, de eigenlijke exploitatie en het uitzicht van de hoevegebouwen. Met illustratie en bijlagen.

Heemkunde, volkskunde

DE VOS A.

In memoriam Dr. Paul Rogghé

Appeltjes van het Meetjesland, 25, (1974), p. 234.




Biografische nota's, nekrologieën, enz.

DE VOS A.

Prieuré de Notre-Dame ten Hove á Waarschoot, plus tard Gand

Monasticon belge. Tome VII, Province de Flandre Orientale. Troisième volume, (Nationaal Onderzoekscentrum voor Religieuze Geschiedenis), Luik, 1980, p. 271-286.

De priorij werd in 1444 met de goedkeuring van de bisschop van Doornik door Simoen uten Hove te Waarschoot gesticht. De eerste gemeenschap bestond uit zeven monniken van Warmond (Nederland), die behoorden tot de cisterciënzerorde. Van 1662 af en tot haar afschaffing in 1796 was de priorij in Gent gevestigd. Met een overzicht van het bronnenmateriaal, de literatuur, de priorijbiblio-theek en de ikonografie, en met een historiek en biografieën van de priors.

Kerkgeschiedenis, kloosters

DE VOS A.

Spanningen in de Abdij van Doornzele tijdens de 17de eeuw.

Appeltjes van het Meetjesland, 27, 1976, p. 171.

In de loop der 17de eeuw waren er nooit meer dan zestien zusters in dit klooster. Ondanks dit kleine aantal was de verhouding tussen de zusters bepaald slecht. Dat het er bovendien niet steeds even stichtend aan toeging in dit klooster (ondanks de contrareformatie) wordt door een drietal voorvallen geïllustreerd.

Kerkgeschiedenis, abdijen, kloosters

DE VOS J.

Het toneelleven te Gent 1981-1982

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, jg. 36, (1982), Gent, 1983, pg. 63-68.




Kunst en Kultuur

DE VOS J.

Het toneelleven te Gent 1982-1983

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, jg. 37, (1983), Gent, 1984, pg. 67-72.




Kunst en Kultuur

DE VOS J.

Het toneelleven te Gent 1984-1985

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, 39, (1985), p. 76-84.




Kunst, kultuur

DE VOS J.

Het toneelleven te Gent 1985-1986

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, 40, (1986), p. 83-88 .

Geïllustreerd

Kunst, cultuur

DE VOS J.

Het toneelleven te Gent 1986-1987

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, 41, (1987), p. 73-77.

Geïllustreerd

Kunst, kultuur

DE VOS J.

Het toneelleven te Gent 1987-1988

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, 42, (1988), p. 60-64.

Met illustraties.

Kunst, kultuur

DE VOS J.

Het toneelleven te Gent 1988-1989,

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, 43, (1989), p. 81-89.

Geïllustreerd.

Kunst, kultuur

DE VOS J.,

15 jaar Arca, 1975-1990. Theater als zoektocht

Gent, 1990, 96 blz.

Geïllustreerd.

Kunst, kultuur

DE VOS J.,

Arca-theater 1950-1990,

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, 44, (1990), p. 96-98.

Met foto van directeur J. Decaluwe.

Kunst, cultuur

DE VOS J.,

Het beroepstoneel. Het toneelleven te Gent 1989-1990,

Kulturee! Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, 44, (1990), p. 76-85.

Geïllustreerd.

Kunst, cultuur

DE VOS M.

Een onderzoek naar de appreciatie van de aktuele muziek, verricht op studenten van het H.I.K.O. van de Rijksuniversiteit te Gent en van het Hoger Instituut Sint-Lukas te Gent

RUG, 1971.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DE VOS P.H.

Ontstaan van de centrale Langerbrugge

Gentse vereniging voor Scriptophilie, 5, (1986) nr. 2, p. 4-6.

Op 4 juli 1911 kwam de n.v. Centrales Electriques des Flandres tot stand, vooral met de bedoeling de Gentse randgemeenten en de industriezone langs het kanaal Gent-Temeuzen van elektriciteit te voorzien. In 1914 startte de vennootschap met een produktiecentrale te Langerbrugge. Geïllustreerd.

Industriële archeologie, scriptophilie

DE VRIENDT J.

De familie Deynoot (Deynoodt-Dynoodt)

Vlaamse Stam, jg. 19, (1983), nr. 3/4, p. 113-152 ; jg. 21, (1985), nr. 10 en 11, p. 433-452 en 481-494.

Uitvoerig bewerkte genealogie van de Gentse familie Deynoot. In het Ancien Regime behoorden leden van deze familie tot de ambachtsgilde van de vleeshouwers. Met illustratie.

Biografische nota's en biografieën

DE VRIENDT J.

De kunstenaarsfamilie De Vriendt

Vlaamse Stam, 24, (1988), nr. 3-4, p. 195-214.

Genealogie van de Lokerense-Gentse familie De Vriendt. Geïllustreerd.

Heemkunde, volkskunde, genealogie

DE VRIENDT J.

De van Loo's van Gent, vleeshouwers van vader op zoon, van de veertiende eeuw tot heden.

Vlaamse Stam, XIII, (1978), p. 129-144.

De auteur geeft de afstamming van de van Loó s en bespreekt aldus een geslacht dat in Gent, en dit in een ononderbroken opeenvolging van vader op zoon vanaf de middeleeuwen (Janne van Lee, ° circa 1365) tot heden (André-Edouard-Léon-Corneille, ° 1924) het beroep van vleeshouwer heeft uitgeoefend.

Biografische artikelen en nota's

DE VRIENDT J.

Onze kwartierstaat : Edward Anseele. Politicus - Minister van State

Vlaamse Stam, jg. 22, (1986), nr. 10, p. 423-426.




Biografische nota's en biografieën

DE VRIENDT J. en R. MORES

De familie de Vriendt (vanaf 1470 tot heden

Vlaamse Stam, jg. 16, (1980), p. 593-604.

Betreffende talrijke personen met die naam uit Gent en het Gentse.

Heemkunde

DE VRIENDT-MORES R. en VAN DE WALLE R.

, Emile van Vooren, huisbewaarder en beschermheer van Gentse kunstenaars

Oostvlaamse Zanten, LXV, (1990), nr. 2, p. 95-104.

Van Vooren (Waarschoot, 1849-Gent, 1921) was huisbewaarder van de universitaire Aula en beschermer der Schone Kunsten. Geïllustreerd.

Kunst, kultuur

DE VUYST J.

Het moordlied in de Zuidelijke Nederlanden tot de XIXde eeuw.

Aurelia Folklorica 6), Brussel, 1976, 129 blz.

Onderzoek naar het moordlied als sociaal verschijnsel, alsook naar de thematiek van het Zuidnederlandse moordlied. De auteur geeft een over­zicht van de moordliederen op basis van de grondoorzaak van de moord : hebzucht, beveiligingszucht, bevredigingszucht, dwingende oorzaken. Ook de Gentse moordliederen worden besproken. Met een proeve van Biografisch Repertorium van zangers en drukkers door J. Bauwens. Rijk geïllustreerd.

Volkskunde

DE WANNEMAEKER M.

De sanering van de Kuip van Gent

RUG, 1967.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DE WEERDT D.

De zachte krachten. 100 jaar Socialistische vrouwen Gent

Gent, 1986, 80 blz. Geïllustreerd.




Hedendaagse Tijd

DE WEERDT D.,

De Belgische socialistische arbeidersbeweging op zoek naar eigen vorm, 1872-1880,

Stichting Camille Huysmans, Antwerpen, 1972.

De auteur behandelt de eerste internationale, het belang van de vakverenigingen, standpunten als collectivisme, volksstaat of autonome federatie, revolutie of hervorming voor de steden waar het socialisme opgang had gemaakt, de aard van de socialistische propaganda enz.

Sociale geschiedenis

DE WEVER F.,

Pachtprijzen in de streek rond Gent (18e eeuw), in C. VERLINDEN e.a., Dokumenten voor de geschiedenis van prijzen en lonen in Vlaanderen en Brabant. Dl. III : (XVIe - XIXe eeuw).

Rijksuniversiteit te Gent. Werken uitgegeven door de Faculteit van Letteren en Wijsbegeerte. Afl. 153), Brugge, 1972, p. 224-286.

De studie van de pachtprijzen kwam tot nu toe slechts sporadisch aan bod. Door het publiceren van dit „dokument" wordt een eerste stap gedaan om hierin verandering te brengen. Er wordt uitsluitend gebruik gemaakt van archieven van Gentse geestelijke en liefdadige instellingen : Klooster en Hospitaal van de Bijloke, Godshuis St.-Jan-ten-Dullen, Armenkamer, Infirmerie van het Groot Begijnhof St.-Elisabeth en Kapittel van St.-Baafs. In een degelijke inleiding komt men meer te weten ever de ligging en het aantal van de verpachte gronden, de betaling van de pacht, de instellingsrekeningen en de berekening van de pachtprijsindex. Met grafiek.

Regestenlijsten. bronnenuitgaven

DE WILDE B.

Een vakcentrale van de textielarbeiders : geen vanzelfsprekendheid

AMSAB-Tijdingen, IV , (1985-1986), nr. 2, p. 9-19.

In 1935 werd de Textielarbeiderscentrale van België (T.A.C.B.) opgericht. De hoofdzetel ervan was het Textielhuis in de Keizer Karelstraat te Gent. De centrale ontstond door een fusie van de in de 19de eeuw gestichte Vlaamse federatie (kerngebied Gent) en het Vervierse gewest. Geïllustreerd.

Hedendaagse Tijd

DE WILDE B., G. VANSCHOENBEEK en M. VERMOTE,

Het verleden van "De Toekomst". 100 jaar socialistische wijkclub Heimis

Gent, 1991, 16 blz.

Vanaf 1887 werd in Gent onder impuls van Anseele sr. een net van wijkclubs uitgebouwd. Doel was het socialistisch partijwerk aan de basis te organiseren. In 1892 werd de wijkclub Heireis opgericht. Met illustraties en een losbladige bijlage : H. BALTHAZAR, De Gentse socialistische wijkclubs. Een historische terugblik, 13 blz.

Hedendaagse Tijd

DE WILDE C.

De connecties van Gentse handelaars met Noord-West Afrika in de periode 1840-1850,

Tijdschrift voor Geschiedenis van Techniek en Industriële Cultuur, 9, (1991), nr. 1, p. 17-25.

Geillustreerd.

Hedendaagse Tijd

DE WILDE G.

De parochiale armenzorg te Gent in de late middeleeuwen.

Spiegel Historiael, 13, 1978, p. 418-422.

De hulpverlening aan de armen door de Tafels van de H. Geest bleek sterk afhankelijk van de economische situatie. Hun armenzorg verhelpt weinig of niets aan de ellende die nog toeneemt in de 15de en 16de eeuw. Geïllustreerd.

Middeleeuwen

DE WILDE G.

De parochiale armenzorg te Gent van de 14e tot het begin van de 16e eeuw

RUG, 1976.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DE WILDE G.

De parochiale armenzorg te Gent van de 14e tot het begin van de 16e eeuw

RUG, 1976.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DE WILDE J.

Waasmunster en de kerstening van het Land van Waas

Annalen van de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas, dl. 85, (1982), p. 173-185.

Nauw verbonden met de geschiedenis van de eerste Gentse abdijen, vooral met Amandus en abt Othelbold (11de eeuw) van de Sint-Baafsabdij. Met voetnoten.

Kloosters, godsdienstgeschiedenis

DE WILDE J. en VAN DAELE R.

Van den vos Reynaerde ontsluierd

Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nr. 30), Gent, 1989, 147 blz.

Interpretaties van het bekende dierenverhaal, dat toestanden uit de 12de-13de eeuw in het Gentse en het Waasland weergeeft. Met tekstuitgave naar het handschrift F, dat thans op het Duitse slot Dyck bewaard wordt. Geïllustreerd.

Kunst, kultuur

DE WILDE P

Geschiedenis van de kapel en het klooster op de wijk Melle-Vogelhoek.

Heemkundige Vereniging De Gonde, Melle, nr. 12, (juli 1980), p. 221-224.

Kapel opgericht in 1870 onder impuls van een uit Gent uitgeweken Engelse kloostergemeenschap, sedert 1883 bewoond door Franciskanessen uit Gent (volgelingen van juffrouw Johanna Theresia Crombeen (1652)).

Heemkunde en Folklore

DE WIN P.

Gent rechtsarcheologisch bekeken. Een snelinventaris van het monumentale patrimonium

Stadsarcheologie, jg. 8 (1984), nr. 3, p. 2-17.

Interessante snelinventaris van het monumentale rechtspatrimonium te Gent bewaard. De roerende voorwerpen die in verband kunnen gebracht worden met de rechtspraak en die zich in het Museum voor Gerechtsvoorwerpen in het Gravensteen of in het Bijlokemuseum bevinden, vallen buiten deze snelinventaris. De indeling gebeurde als volgt : plaatsen en gebouwen waar recht werd gesproken ; administratieve en ambtelijke verblijfplaatsen ; afkondigingsplaatsen ; ondervragings- en strafuitvoeringsinstrumenten. Geïllustreerd ; met uitvoerig bibliografisch apparaat. Het artikel kadert in een ruimer projekt tot „Inventaris van het rechtshistorisch patrimonium van België", dat het opsporen, beschrijven en ordenen van alle op Belgisch grondgebied bewaarde rechtshistorische relikten beoogt.

Middeleeuwen

DE WIN P. en MOENS F.

De "roepstenen" en "kerkpuien" in de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdrage tot de orale bekendmakingen in het verleden

HMGOG. XLII, (1988), p. 5-68.

Vermeld worden: een roeptribune te Desteldonk en een roephuisje te Mariakerke. Met illustraties.

Gebouwen, monumenten, stadsbeeld

DE WIN P.,

De schandstraffen in het wereldlijk strafrecht in de Zuidelijke Nederlanden, van de Middeleeuwen tot de Franse Tijd bestudeerd in Europees perspectief

Verhandelingen van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. Klasse der Letteren, nr. 139), Brussel, 1991, 276 blz.

Rechtshistorische en rechtsarcheologische studie, met ook aandacht voor de Gentse situatie.

Algemeen

DE WINNE A.

Door Arm Vlaanderen

Leuven, 1982, 154 blz.

Heruitgave van de bekende sociale aanklacht van A. De Winne. De Winne was onderwijzer en vanaf 1891 journalist bij Le Peuple, de partijkrant van de Belgische Werklieden Partij. In 1901 trok De Winne met een aantal socialistische gezellen door Vlaanderen om te zien of de ellende in Vlaanderen wel zo groot was als gezegd werd. De neerslag ervan vindt men terug in A travers les Flandres en in Door Arm Vlaanderen, hetwelk door de Gentse socialist Beerblock van een brok partijgeschiedenis werd voorzien. De heruitgave toont verschillende Gentse toestanden. Rijk geïllustreerd.

Industriële Archeologie, Scriptophilie

DE WINTER A.

Govardus Gerardus van Eersel, 16e bisschop van Gent, 1772-1778

KUL, 1973.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DE WIT J.M. en VAN DOORNE G.

Restaureren in Oost-Vlaanderen

Verbond van de Kringen voor Heemkunde in Oost-Vlaanderen, Wichelen, 1989, 159 blz

Bespreking van de door het Verbond bekroonde restauraties tijdens de periode 1973-1988. Met voorwoord door verbondsvoorzitter R. RUYS en inleiding door gouverneur H. BALTHAZAR. Geïllustreerd.

Gebouwen, monumenten, stadsbeeld

DE WIT M.

Een Poolse ambassadeur in de Nederlanden. Johannes Dantiscus. 1531-1532

Poolse Culturele Dagen te Gent. Tentoonstellingen, Gent, 1985, p. 45-53.

In de eerste helft van de zestiende eeuw vormen twee figuren het centrum van de intellektuele kontakten tussen Polen en Nederlanders : Erasmus en de Poolse ambassadeur aan het hof van Karel V, Johannes Dantiscus. Deze Johannes von Heden (in het Latijn a Curiis) werd later naar zijn geboortestad Danzig Dantiscus genoemd en vertegenwoordigt zeven jaar lang Polen aan het keizerlijk hof dat hij volgt op zijn voortdurende verplaatsingen. In 1531 en 1532 verblijft hij in de Nederlanden en ontmoet er staatslieden, maar ook personen uit de nabije omgeving van Erasmus, zoals de Gentenaar Livinus Algoet. Wanneer Keizer Karel enkele maanden in Gent verblijft, logeerde Dantiscus bij de onderbaljuw Arent Sturm en wordt hij ook onthaald door Karel Utenhove. Illustraties in de catalogus. Met bibliografie.

Biografische nota's

DE WIT M.

Johannes Dantiscus en zijn Nederlandse korrespondenten

Handelingen van het Internationaal Colloquium. Nederlands-Poolse Kulturele Ontmoetingen, Gent, 1985, p. 104-117.




Moderne Tijden

DE WITTE A. en MUYLLE H.

Inventaris van het archief van de gevangenis van Gent, Inventarissen van gevangenisarchieven,

Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën. Rijksarchief Beveren, Brussel, 1981, p. 23-162.

In 1966 werd het archief van de oude Gentse gevangenis (het zogenaamde Rasphuis) naar het Rijksarchief te Beveren overgebracht. In het archieffonds (1773-1936) steken stukken met betrekking tot het beheer van de instelling en dokumenten aangaande de gedetineerden zelf. Met inleiding.

Inventarissen, bibliografieën, regestenlijsten

DE WITTE G.

Présentation du but et du contenu des études l'Institut Supérieur de la Conservation et de la Restauration du Livre (H.I.C.O.R.E.B., Gand)

Actes du XLVIle Congrès de la Fédération des Cercles d' Archéologie et d'Histoire de Belgique. IV, Nijvel, 1984, p. 193-198.

Het H.I.C.O.R.E.B. werd op 26 november 1983 geopend in het gebouw De Coorenblomme aan de Korenlei te Gent. Bedoeling is de studenten een wetenschappelijk verantwoorde opleiding te bieden in de boek- en papierrestauratie en in het boekbinden.

Kunst, cultuur

DE WITTE H. LALEMAN M.C. en OOST T.

Stadsarcheologie in Vlaanderen, in J.L. MEULEMEESTER (red.), Vlaamse archeologie. Opgravingen in binnen- en buitenland.

Oudenburg, 1990, p. 45-50

Tentoonstellingscatalogus, Geïllustreerd

Archeologie

DE WULF G.

Gentse bouwaanvragen 1700-1930 met de genealogische familiegeschiedenis

V.V.F.-Afdeling Gent, Gent, 1986, 25 blz.

Voorstelling van de imposante reeks bewaard gebleven oude en moderne bouwaanvragen van Gent en hun betekenis voor de genealoog. Geïllustreerd.

Heemkunde, volkskunde

DE ZUTTER G.

Kunst en kunstambacht in het leven van een schuttersgilde. Het St.-Sebastiaansgilde te Gent

RUG, 1978.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DE ZUTTER J.

Collega's van het Wonderkind. Muziekleven te Gent in Mozarts tijd

Toerisme in Oost-Vlaanderen, 39, (1990), nr. 3, p. 59-64.

Geïllusteerd

Kunst, kultuur

DE ZUTTER J.

De diaspora van een beiaard. Het Pauwelscarillon van de Gentse Sint-Baafskathedraal

Toerisme in Oost-Vlaanderen, jg. 35, (1986), nr. 1, p. 9-12.

Artikel over de beiaard uit 1725 van de klokgieter Jan Pauwels voor de Sint-Baafskathedraal. Deze beiaard werd grotendeels door het kathedraal kapittel verkocht om de oorlogsschatting na de Franse bezetting van 1796 te betalen. Enkele parochies uit de wijde omgeving van Gent verwierven klokken van dit carillon. Met illustraties.

Kunst en kultuur

DE ZUTTER J.

Het wapen van Gent,

Stadsarchief, Gent, 1990, 40 blz.

Bij gemeenteraadsbesluit van 23 april 1990 werd het Gentse stadswapen gewijzigd. In de brochure worden de verschillende bestanddelen van het wapen geanalyseerd. Geïllustreerd. Zie ook ID. Het nieuwe stadswapen van Gent. Maagd en leeuw in trouw en liefde, in Toerisme in Oost-Vlaanderen, 39, (1990), nr. 2, p. 39-42.

Kunst, kultuur

DE ZUTTER J.

Regesten op de jaarregisters van de Keure. Schepenjaar 1402-1403 (Inventarissen en Indices gepubliceerd door het Archief. Stad Gent).

Gent, 1981, 248 blz.

Meer dan 1500 regesten gaande van de periode augustus 1402 tot augustus 1403. Met index van persoonsnamen, plaatsnamen, straten, huizen, instellingen en toponiemen.

Inventarissen, bibliografieën, regestenlijsten

DE ZUTTER J.

't Scoenste juweel dat de stede heeft. De Gentse haven van de middeleeuwen tot 1900 POULAIN N. (red.),

De Leiefeesten 1986, (Festival van Vlaanderen), Gent, 1986, p. 9-17.

Katalogus van een beperkte tentoonstelling, die het eeuwenlange streven naar een volwaardige zeeverbinding en de intense havenbedrijvigheid te Gent behandelt. Met illustraties.

Heemkunde, volkskunde

DE ZUTTER J.

Van het weten tot het schone. Herdenkingstentoonstelling Pierre Kluyskens 1921-1980

Beschermkomitee Campo Santo), Sint-Amandsberg, 1985, z.p.

Kataloog van een tentoonstelling op het Campo Santo. Pierre Kluyskens was jurist en hoogleraar, maar bleef vooral bekend als kunstkritikus

Biografische nota's en biografieën

DEBACKER J.

Stadsfinanciën te Gent onder het Franse Bewind

RUG, 1971.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DEBLEECKERE G. (red.),

Energeia. Museum voor het industrieel erfgoed van EBES

s.l., 1986, 21 blz. s.p.

In de oorspronkelijke machinezaal van de Centrale Langerbrugge (1914) heeft EBES een museum ingericht dat de historische ontwikkeling van de electriciteitsproductie en -distributie weergeeft. Met verantwoording, lijst van tentoongestelde machines en documenten en met illustraties. Zie ook DE TREMERIE M. Industriële archeologie. Museum „Energeia" te Langerbrugge in Toerisme in Oost-Vlaanderen, 35, (1986), nr. 4, p. 91-93.

Industriële archeologie, scriptophilie

DEBRUYCKERE M.

Bijdrage tot de studie van de reliëfversierde witte stenen pijp aan de hand van een collectie in het V olkskunde Museum te Gent

RUG, 1980.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DECAVELE J

Biografie van Jakob de Somere. Apologie van Willem van Oranje. Hertaling en evaluatie van vierhonderd jaar 1580-1980,

Tielt-Amsterdam, p. 17-19

Biografie van Jakob de Somere (t 1623), pensionaris van de stad Gent onder Hembyze. Oorspronkelijk Orangistisch gezind, wist hij toch in 1584 het vertrouwen van Hembyze te winnen. Weggezuiverd in 1584, vervulde hij daarna toch nog diplomatieke opdrachten voor aartshertog Albrecht.

Moderne Tijden

DECAVELE J

Het Gentsche Raadhuis zoude in de geheele wereld geene weerga gevonden hebben.

Toerisme in Oost-Vlaanderen, jg. 30, (1981), p. 125-130.

Nadat schepen van onderwijs Auguste Wagener in 1870 in een voordracht voor het Willemsfonds de lofzang had gezongen van de plannen van het stadhuis door de zestiende-eeuwse bouwmeesters Domien de Waghemacere en Rombout Keldermans werd een campagne op touw gezet om het stadhuis in laat-gotische stijl te vervolledigen. Bollaertscamer en Schepenhuis van Gedele moesten volgens sommigen daarvoor verdwijnen. Zelfs stadsarchitect Charles van Rysselberghe maakte ca. 1850 een potloodtekening waarop een gotische reconstructie van het gehele stadhuiscomplex staat. In de schoot van de Koninklijke Commissie voor Monumenten stuitten de plannen van de Gentse raadsheren echter op heel wat verzet. Uiteindelijk zou de schrappe financiële toestand van de stadskas de uitvoering van de gotische bouwwerken elke kans ontnemen. Geïllustreerd.

Gebouwen, monumenten, stadsbeeld

DECAVELE J.

De dageraad van de reformatie in Vlaanderen (1520­1565),

Verhandelingen van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. Klasse der Letteren, XXXVII, nr. 76, dl. I : Tekst, dl. II : Indices en Bijlagen. Brussel, 1975.

Dit werk licht ons uitvoerig in over de opkomst van de reformatie in Vlaanderen. Ook voor Gent brengt het een overvloed van gegevens. In een eerste deel gaat de auteur de religieuze spanningen na in het geestes­leven en de politiek tijdens de beginnende hervormingstijd. Hij behandelt aldus humanisme en opkomende reformatie, konflikten tussen geestelijkheid en magistraat, de rol van rederijkers en dichters. In een tweede deel getiteld Vestiging en opbouw van het protestantisme bespreekt hij de vroegste reformatorische invloeden, opkomst en doorbraak van het anabap­tisme en de expansie van het gereformeerd protestantisme. In een derde deel wordt het verband tussen de sociale en professionele struktuur en de godsdienstkeuze nagegaan, alsook de geloofs- en religieuze leefwereld van de nieuwgezinden besproken.

Godsdienst

DECAVELE J.

De dageraad van de reformatorische beweging in Vlaanderen

KUL, 1972, dr.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DECAVELE J.

De Gentse beluiken

Toerisme in Oost-Vlaanderen, jg. 31, nr. 2, (1982), p. 29-38.

In 1977 gaf het Gentse stadsbestuur de opdracht aan de WIARUG een studie te maken over de Gentse beluiken. Grotendeels op basis van dit Onderzoek naar de Gentse beluiken : bouwfysische, sociologische, historische en kunsthistorische evaluatie (1978) wordt een beeld van het huidige en vroegere beluikenbestand opgehangen. Geïllustreerd.

Gebouwen, monumenten, stadsbeeld

DECAVELE J.

De Gentse poorterij en buitenpoorterij. Recht en instellingen in de oude Nederlanden tijdens de middeleeuwen en de nieuwe tijd. Liber Amicorum Jan Buntinx

Symbolae series Al vol. 10 Leuven, 1981, p. 63-83.

Van in de 12de eeuw reeds bestond in Gent het poorterschap. Poorters zijn stedelingen met volledige burgerrechten. Daarnaast werd er naar gestreefd om ook de burgerrechten toe te kennen aan personen zonder vaste of permanente verblijfplaats in de stad. Met deze buitenpoorterij verwierf Gent juridische bevoegdheden en tal van fiskale en militaire voordelen buiten de eigenlijke grenzen en in een ruim hinterland. Van 1477 af diende men voor het buitenpoorterschap te betalen. Daartoe werden dan de registers aangelegd, die zich voor de periode 1477-1491 op het Stadsarchief bevinden. De Karolijnse Concessie van 1540 schafte de buitenpoorterij radikaal af. Slechts na het effektief verblijf van een jaar in de stad kon voortaan nog het poorterschap bekomen worden. Voor de periode 1542-1796 bleven vier poortersboeken bewaard. De auteur brengt ook cijfergegevens samen over het aantal buitenpoorters en poorters en over hun plaats van herkomst. Dit laatste illustreert de aantrekkingskracht van de grootstad Gent. Met twee kaarten.

Middeleeuwen

DECAVELE J.

De kerk van Sint-Martinus,

Duizend jaar Ekkergem, Gent, 1974, p. 111-134.

De historiek van de St.-Martinuskerk begint in 966 wanneer de St.­Baafsabdij in het bezit wordt gesteld van een kerk te Ekkergem. De oudste fragmenten van de huidige kerk dateren eerst van het laatste kwart van de 12de eeuw. Grondige verbouwingswerken geschiedden in de eerste helft van de 16de eeuw en na de troebelen in de 17de eeuw. In 1903-1907 werd de vervallen kerk grondig gerestaureerd. Aandacht wordt besteed aan het kerkmeubilair en de religieuze kunstvoorwerpen. Geïllustreerd

Gebouwen

DECAVELE J.

Ekkergem tot het einde van het Ancien Regime. Van Germaanse nederzetting tot volwaardige grootstadswijk,

Duizend Jaar Ekkergem, Gent, 1974, p. 24-106.

De auteur schetst de evolutie van deze Gentse parochie door de eeuwen heen tot ca. 1800. Daarbij heeft hij zowel oog voor de vroegste geschiedenis, de landschapsevolutie, de religieuze en karitatieve instellingen, de reformatie en de kontrareformatie als voor de plaatselijke bestuursorganen, de bevolkingsdichtheid en de beroepsbezigheid. Geïllustreerd 4.

Algemeen

DECAVELE J.

Enkele gegevens betreffende de relaties tussen het drukkerscentrum Emden en het gebied Gent-Oudenaarde tijdens het "Wonderjaar" Liber amicorum dr. J. Scheerder. Tijdingen uit Leuven over de Spaanse Nederlanden, de Leuvense universiteit en historiografie

Vereniging historici Lovanienses, Leuven, 1987, p. 17-28.

Gent was in de 16de eeuw een belangrijk centrum van boekdrukkunst. Eén van de Gentse gereformeerde drukkers Gillis vander Erven week uit naar Emden en bouwde aldaar een nieuw drukkersbedrijf op. In 1566 overleed Vander Erven en Filips van Wissekercke was erfgenaam. Deze laatste verwierf verder langs zijn zuster Anna om de heerlijkheden Nokere, Bevere en Erembodegem. Van het kasteel van Nokere maakte hij een centrum van gereformeerde aktiviteit in het Oudenaardse.

Moderne Tijden

DECAVELE J.

Gent houdt de (Sint-Niklaas-) kerk in het midden

Toerisme in Oost-Vlaanderen, 28, 1979 p. 139-148.




Gebouwen en stadsbeeld

DECAVELE J.

Gent, calvinistisch en republikeins strijdcentrum in de Nederlandse opstand (1577-1584) Herdenking Willem van Oranje 1584-1984

Koninklijke Academiën van België), Brussel, 1985, p. 65-86.




Moderne Tijden

DECAVELE J.

Gent, de graanzolder van Vlaanderen

Gent Werkt, 1982, nr. 54/55, p. 99-106.

Vulgariserend artikel over de graanhandel in het middeleeuwse Gent — over het Romaans stapelhuis ; over de korenmeters — en hun neringhuis. Geïllustreerd.

Heemkunde

DECAVELE J.

Gent, van Keizer Karel V naar koning Filips II. Een stedelijke samenleving in volle gisting

Poolse Culturele Dagen te Gent. Tentoonstellingen, Gent, 1985, p. 13-24.

Historische schets van de toestand te Gent in de eerste helft van de zestiende eeuw. Alhoewel Gent in deze periode nog het beeld bleef bieden van een grote weelderige stad, waren de eerste tekenen van ekonomisch verval reeds te bemerken. Op geestelijk vlak bloeide de humanistische wetenschap er volop. Erasmus had heel wat vrienden en bewonderaars in Gent, o.m. onder de voorname familie Utenhove. Hier kan vooral de Gentse voorschepen Karel Utenhove en diens vriendenkring vermeld worden in de jaren vijftig de spil van de Gentse intellektuele sociëteit. De opstand van 1539 en de daaropvolgende repressie fnuikten Gent op politiek vlak en gaven aanleiding tot belangrijke ingrepen in het stadsbeeld, zoals de afbraak van de stadsversterkingen. Door het opengooien van het ambachtelijk exklusivisme kon Gent hopen deelachtig te worden aan de ekonomische vrijheid, waaraan Antwerpen zijn bloei te danken had. In die zin werd veel verwacht van de nieuwe scheepvaartverbinding de Sasse Vaart (1547 - 1563) . Met bibliografie en bijhorende catalogus (p. 55-61).

Moderne Tijden

DECAVELE J.

Gent. Historisch hart van Vlaanderen

Gent, 1985, 155 blz.

Vijftalig kunstboek over Gent. De teksten en foto's van studio CLAERHOUT trachten de grootheid van Gent te illustreren, zowel in het verleden als in het heden. Met voorwoord van burgemeester J. MONSAERT.

Algemeen

DECAVELE J.

Het herstel van het Calvinisme in Vlaanderen in de eerste jaren van de Pacificatie van Gent (1577-1578).

Overdruk uit : Brugge in de Geuzentijd. Bijdragen tot de Geschiedenis van de Hervorming te Brugge en in het Brugse Vrije tijdens de 16de eeuw. Brugge, 1982, p. 9-33.

Tussen november 1577 en juli 1578 deed zich in Vlaanderen op het kerkelijk vlak een revolutionaire ommekeer voor. Hand in hand met de machtsuitbreiding van Gent werd in grote delen van Vlaanderen een Calvinistische kerkorde opgezet. Vele predikanten die tijdens het „Wonderjaar" (1566) in de streek van Gent actief waren geweest, waren opnieuw werkzaam. Vooral onder implus van Hembyze werd Spaanse overheersing en katholicisme op één lijn geplaatst. De organisatie van kerk en onderwijs te Gent werden door hem aan Datheen toevertrouwd, terwijl Johann Casimir van de Palts in 1578 met zijn soldaten het Calvinisme kwam ondersteunen. Gent werd op zeer korte tijd een onoverkomelijke hinderpaal voor de politiek van religievrede die door Oranje vanaf juni 1578 werd verdedigd.

Moderne tijden

DECAVELE J.

Het Land van Nevele in de hervormingstijd

Het Land van Nevele, jg. XII, afl. 4, (1981), p. 147-174.

De gebeurtenissen op het platteland in de Kasselrij van de Oudburg zijn zeer erg met deze van Gent verweven.

Moderne tijden

DECAVELE J.

Het Toreken op de Vrijdagmarkt te Gent

Gent, 1986, 47 blz.

Historiek van de Gentse Vrijdagmarkt en het belangrijkste gebouw aan deze marktplaats, Het Toreken. Geïllustreerd.

Gebouwen, monumenten, stadsbeeld

DECAVELE J.

Honderd jaar geleden. Gentse feesten op de Vrijdagmarkt ?

Toerisme in Oost-Vlaanderen, jg. 35, (1986), nr. 2, p. 31-35.

Rond de eeuwwisseling stelden enige Gentse kunstkenners plannen voor om de Vrijdagmarkt naar het voorbeeld van de Grote Markt te Brussel te restaureren in de oorspronkelijke renaissancestijl. Na het eerste enthousiasme raakte het projekt in de vergetelheid, eerst door het protest van enige gemeenteraadsleden en nadien door het optrekken van het eclectische „Ons Huis" naar de plannen van architekt Ferdinand Dierkens. Geïllustreerd.

Gebouwen, monumenten, stadsbeeld

DECAVELE J.

Honderdvijftig jaar Kanaal Gent-Terneuzen, (Catalogus van de Tentoonstelling georganiseerd door het Stadsbestuur van Gent en het Ministerie van Openbare Werken).

Gent, 1977, 105 blz.

In vier hoofdstukken en in 233 nummers wordt de geschiedenis verhaald van het Kanaal Gent-Terneuzen dat in 1827 werd opengesteld voor de scheepvaart. Achtereenvolgens worden behandeld: de voorgeschiedenis, het eigenlijke graven van het kanaal, de eerste en tweede verruiming (naar 10.000 ton) en tenslotte de derde verruiming (naar 60.000 ton). Rijk geïllustreerd.

Hedendaagse Tijd

DECAVELE J.

Panoramisch gezicht op Gent in 1534.

Pro Civitate, Historische Uitgaven, reeks in -4°, nr. 5), Brussel, 1975, 39 blz.

(Uitgegeven naar aanleiding van de kunsttentoonstellingen „Gent, Duizend Jaar Kunst en Cultuur", 19 april - 14 september 1975), ( Heruitgave in vierkleurendruk van het eerste topografisch dokument waarop Gent volledig staat afgebeeld, nl. de schilderij van 1534 bewaard in het Bijlokemuseum. In een inleidende uiteenzetting situeert de auteur dit stadsgezicht in de ontwikkelingsgang van de kartografie, geeft een mate­riële beschrijving, onderzoekt de herkomst en het auteurschap, bespreekt kopieën en reprodukties om tenslotte naar de waarde van dit gezicht als topografisch dokument te peilen. Rijk geïllustreerd, o.m. met de gravure van Ch. Onghena uit 1825 waarop wijken, pleinen, straten, waterlopen en gebouwen worden ge­identificeerd.

Topografie

DECAVELE J.

Plan van Gent tijdens de belegering van 1708, door Jacob Harrew)n

Gent Werkt, 1979, nr. 41-42, p. 115-120.

Het plan van Gent tijdens de belegering van de geallieerden van 24 tot 31 december 1708 werd wellicht in 1709 vervaardigd door de graveur Jacob Harrewyn (1661- na 1732). De auteur geeft een algemene situering van de krijgsverrichtingen in de Spaanse Successieoorlog (1701-1713/14), bespreekt de belegering, beschrijft het plan en geeft een bibliografie. Geïllustreerd.

Moderne Tijden

DECAVELE J.

Private gevelarchitectuur : Gent 17de-18de eeuw. bronnen voor studie.

Stadsarcheologie, Viermaandelijks tijdschrift van de Gentse Vereniging voor Stadsarcheologie, 2, (1978), nr. 3, p. 2-11.

Vanaf de 17de eeuw werd te Gent een weloverwogen urbanisatiepolitiek gevoerd. Vanaf 1618 was het verboden houten gevels te herstellen of op te bouwen. De eigenaars die hun gevel in steen her­bouwden kregen een financiële tegemoetkoming. Vanaf 1671 moest bovendien een aanvraag ingediend worden bij de schepenen van de kenre. Dokumenten hierover en bouwaanvragen bevinden zich in de reeks 533 en 535 van het Gents Stadsarchief. Geïllustreerd

Gebouwen, stadsbeeld

DECAVELE J.

Prudens van Duyse 1804-1859. Deel 2, Zijn rol in de geschiedschrijving en de literatuur in dienst van de Vlaamse ontvoogding

Dendermonde, 1986, 31 blz.

Biografie van de dichter en historicus Prudens van Duyse (Dendermonde, 1804 - Gent, 1859). Van Duyse was van beroep archivaris van Gent en speelde een voorname rol in de ontluikende Vlaamse Beweging. Geïllustreerd.

Biografische nota's en biografieën

DECAVELE J.

Rooigem.

Toerisme in Oost-Vlaanderen, j. 26, (1977), p. 8-12.

Informatie over de geschiedenis van deze Gentse stadswijk.




DECAVELE J.

Schenkt Gent binnenkort zijn eigen klare wijn? De ontworpen wijngaard achter de Sint-Pietersabdij.

Toerisme in Oost­Vlaanderen, 27, (1978), p. 81-86.

Vulgariserend artikel over de wijnteelt en zijn geschiedenis te Gent naar aanleiding van de plannen om op de hellingen van de Sint-Pietersabdij een wijngaard aan te leggen. Geïllustreerd.

Heemkunde en folklore

DECAVELE J.

Steden van België. Gent

Gent 1982, 128 blz.

Geïllustreerd vulgariserend werk over Gent, met aandacht voor geschiedenis en patrimonium.

Algemeen

DECAVELE J.

Uit het Gentse rariteitenkabinet. Wonderbaarlijke gebeurtenissen op de Vrijdagmarkt

Toerisme-Oost-Vlaanderen, jg. 33,(1984), p. 26-30.

In 1681 bezocht Mario d'Aviano Gent. Hij was een Italiaanse kapucijnermonnik, die een bijzondere faam had als wonderdoener. In het Bijlokemuseum bevindt zich nog een schilderij dat de wonderdoener afbeeldt terwijl hij het volk zegent op de Vrijdagmarkt. Het kunstwerk werd geschilderd door Pieter le Plat in opdracht van het echtpaar Christiaan Heynderycx en Barbe de Meulemeester, uit dank voor de genezing van hun twee kinderen door toedoen van Marcus van Aviano. Geïllustreerd.

Kloosters, godsdienstgeschiedenis, kerken

DECAVELE J.

Vlaanderen tussen Spanje en Oranje. Willem de Zwijger en de Lage Landen in de zestiende eeuw

Stadsarchief en Museum Arnold Vander Haeghen, Gent, 1984, 107 blz.

Deze edukatieve brochure is de eigen bijdrage van de Stad Gent aan de Oranjeherdenking. Oranje werd vierhonderd jaar geleden op 10 juli 1584 te Delft vermoord. De brochure is in belangrijke mate een herdruk van de verklarende teksten die verschenen in de katalogus Eenheid en scheiding, Gent, 1976.

Moderne tijden

DECAVELE J.

Willem van Oranje, de „vader" van een verscheurd „vaderland" (1577-1584)

HMGOG, dl. XXXVIII, (1984), p. 69-86.

Ook na de Pacificatie van Gent (8 november 1576) is de godsdienstkwestie dominerend geweest in de Nederlanden. Uiteindelijk zou ze er de splijtzwam van vormen, alhoewel ook andere elementen tot de scheuring hebben bijgedragen. Het streven van Oranje tijdens de laatste acht jaren van zijn leven is een moeizaam pogen geweest om de dreigende scheuring binnen de door hem beoogde generaliteit te voorkomen.

Moderne Tijden

DECAVELE J. (ed.),

Franse franje naar Gentse maat. De burgerbouwkunst te Gent in de 18de eeuw

Stadsbestuur van Gent. Dienst voor Culturele Zaken, Gent, 1984, 175 blz.

Kataloog van een tentoonstelling gewijd aan het burgerlijk bouwkundig erfgoed van de stad uit de 18de eeuw. Alle voorname gevels en interieurs uit die tijd worden afzonderlijk besproken. Met illustraties.

Gebouwen, monumenten, stadsbeeld

DECAVELE J. (red.),

Gebuurteleven en dekenijen te Gent, 14de-20ste eeuw,

Stadsarchief Gent. Koninklijk Verbond der Gebuurtedekenijen van de Stad Gent), Gent, 1992, 191 blz.

De gebuurte was in Gent de kleinste officiële organisatievorm voor de stedelingen. Elke gebuurte vormde een geografische eenheid. Ze werd doorgaans bestuurd door een deken, een dekenin, een baljuw en een knaap. De gebuurten kregen politietaken toegewezen, rechterlijke opdrachten bij kleine geschillen, opdrachten bij de brandbestrijding, bij openbare werken, enz. Na een eerder sluimerend bestaan gedurende de 19de eeuw, hernam de gebuurte- of dekenijwerking vanaf 1902, niet in het minst onder impuls van de Dekenbond of het Opperdekenijbestuur. Thans tracht elke dekenij de handel en nering in de eigen wijk te bevorderen, de belangen van de gehele buurtschap te behartigen, sociaal actief op te treden voor de minder gelukkige medeburen en ontspanningsmogelijkheden te organiseren. Geïllustreerd.

Algemeen

DECAVELE J. (red.),

Keizer tussen stropdragers. Karel V 1500-1558

Leuven, 1990, 245 blz.

Monografie over keizer Karel V, de geschiedenis van de Lage Landen onder zijn regering en zijn haat-liefderelatie met de stad Gent. Bevat bijdragen van J. DAMBRUYNE, J. DECAVELE, J. DE ZUTTER, F. HEYMANS, J. VAN DE WIELE, J. VANNIEUWENHUYSE en P. VAN PETEGHEM. Met index van plaats- en persoonsnamen en illustraties. Zie ook: Gent en keizer Karel V. Het stadsbeeld in de 1ste helft van de 16de eeuw, (Het Toreken), Gent, 1990, 10 blz.

Moderne Tijden

DECAVELE J. e.a.

Het eind van een rebelse droom. Opstellen over het calvinistisch bewind te Gent (1577-1584) en de terugkeer van de stad onder de gehoorzaamheid van de koning van Spanje (17 september 1584)

Gent, 1984, 127 blz.

J. DECAVELE behandelt in het eerste opstel de religieuze breuk in het begin van de 16de eeuw ten gevolge van de proletarische doperse beweging in Gent, maar vooral als gevolg van het strijdbaar calvinisme dat na 1560 een echte ondergrondse tegenkerk ging vormen. Onder de titel Wonderjaar en Beeldenstorm wordt aangetoond hoe een beweging gebaseerd op religieuze gronden aanleiding kon geven tot het tomeloos geweld van de beeldenstorm te Gent in augustus 1566. Vanaf eind 1577 werd Gent de speerpunt van het revolutionair verzet tegen de gevestigde machten. In het Genève van Vlaanderen streefden de calvinisten Jan van Hembyse, als politieke leider en Pieter Datheen als predikant zonder scrupules radicale doelstellingen na. Dezelfde auteur behandelt tevens de organisatie van calvinistische kerk en onderwijs. In een hoofdstuk Literatuur en pennestrijd onderlijnt D. COIGNEAU hoe de strijd van het Nederlands verzet te Gent eveneens met de pen werd gevoerd. H. VANDERLINDEN bespreekt gedetailleerd het Beleg en de val van Gent in 1584, terwijl W. WATERSCHOOT wijst op het onvervangbaar karakter van de feestkultuur tijdens Vorstelijke intochten 1577-1584. In een naschrift Zuid en Noord wijst nogmaals J. DECAVELE op de invloed die uitging van de 20.000 Gentenaars die hun stad verlieten. Voor Gent en voor de andere Zuidnederlandse steden betekende de scheiding van de Lage Landen een zware aderlating. Rijk geïllustreerd.

Moderne tijden

DECAVELE J. en DE ZUTTER J.

Honderd jaar Vlaamse Academie te Gent

Stadsarchief. Stedelijke Openbare Bibliotheek, Gent, 1986, 32 blz.

In een eerste deel van de brochure wordt de honderdjarige geschiedenis van de Vlaamse Academie behandeld en haar verbondenheid met de stad Gent. Het tweede gedeelte brengt een kunsthistorische beschrijving van het Dammansteen, dat sinds 1892 de zetel van de Academie is. Met illustraties.

Kunst en kultuur

DECAVELE J. en R. DE HERDT,

Gent en Willem 1 (1814-1830). Herinneringen.

Catalogus van tentoonstelling. 22 februari - 24 maart 1974. (Stad Gent. Dienst voor Culturele Zaken), Gent, 1974.

In een geschiedkundig overzicht verneemt de lezer meer over de onderwerpen waarrond deze tentoonstelling werd opgebouwd : de grondwet en de geestelijkheid, de onderwijspolitiek, de pers, de economie, het kanaal van Gent naar Terneuzen, het stadsbeeld, het kunst- en geestesleven, leger en militairen. Daarop cen beknopte bibliografie en de beschrijving van een tweehonderdtal nummers.

Diversen

DECAVELE J. en R. DE HERDT,

Gent op de wateren en naar de zee,.

Gent, 1976, 368 blz., rijk geïllustreerd

Deze omvangrijke en mooi geïllustreerde uitgave behandelt de Gentse havengeschiedenis en -activiteit vanaf zijn vroegste geschiedenis tot 1976. Het boek werd onderverdeeld in twee delen, die op hun beurt twee hoofdstukken omvatten. Het eerste deel De Haven van Gent tijdens het Ancien Régime behandelt aldus De waterwegen en de trafiek en De activiteit in en rond de haven. Het tweede deel Het Zeekanaal van Gent naar Terneuzen bevat De uitbreiding van de infrastructuur en De maritieme en commercieel-industriële ontwikkeling van de haven. Het tweede deel kwam tot stand met medewerking van N. DECORTE. Grafieken, kaarten, tabellen, bibliografie, chronologisch overzicht.

Algemeen

DECAVELE J. en VANNIEUWENHUYSE J. (bew.),

Archiefgids. Deel I. Oud Archief,

Stadsarchief Gent), Gent 1983, 271 blz.

Het Gentse stadsarchief is één van de belangrijkste archiefbewaarplaatsen van het land. Archivaris VICTOR VANDER HAEGHEN publiceerde reeds in 1896 een Inventaire die een volledige Catalogue beoogde te zijn van alle bewaarde Gentse archiefreeksen uit het Ancien Régime. De Archiefgids wil deze inventaris aanpassen aan de nieuwe opvattingen inzake archiefinventarisatie. De struktuur van Vander Haeghens inventaris werd vrijwel ongewijzigd gelaten ; alleen werden lacunes aangeduid en kleinere aanpassingen ingevoerd. Bij wijze van inleiding op elke reeks is een korte typering ingelast van de bestuurslichamen waarop de dokumenten betrekking hebben, van de bron zelf of van de herkomst der stukken, terwijl tevens verwezen wordt naar komplementaire kollekties in andere archiefdepots, voornamelijk in het Rijksarchief te Gent. Iedere reeks is in een doorlopende nummering ingepast en voorzien van een titel en het oude reeksnummer. Daarop volgen de uiterste data der stukken, een beschrijving van de omvang of het materiële uitzicht en van de inhoud. Hoewel de inhoud zo bondig mogelijk wordt weergegeven, is er toch naar volledigheid gestreefd. In de inleiding vindt men de Geschiedenis van het Stadsarchief en de Lijst van de Gentse Stadsarchivarissen. Achteraan vergemakkelijken een konkordantietafel en een trefwoordenindex het werk van de geïnteresseerde Geïllustreerd.

Inventarissen, bibliografieën, regestenlijsten

DECAVELE J.,

Abbaye de Notre-Dame, dite „Hôpital des Lépreux" ou „Rijke Gasthuis" à Gand. Overdruk.

Monasticon Belge. Tome VII. Province de Flandre Orientale. Deuxième Volume, (Centre Nationale de Recherches d'Histoire Religieuse), 1977, p. 179-193.

De benedictijnerabdij van Onze-Lieve-Vrouw was de voortzetting van de oude Leproserie op het Marialand die werd gesticht ca. 1146. In het begin van de 17de eeuw werd door het Stadsbestuur besloten in deze abdij een school voor arme kinderen op te richten. De religieuzen uit de Leproserie, ook Rijke Gasthuis genaamd, kwamen hiertegen in verzet. In 1626 nam de gemeenschap de regel aan van de H. Benediktus. Met biografie van de negen abdissen, bespreking van de bronnen en de literatuur

Kerkgeschiedenis, abdijen, kloosters

DECAVELE J.,

Abbaye des Dames Anglaises à Gand. Overdruk.

Monasticon Belge. Tome VII. Province de la Flandre Orientale. Deuxième Volume, (Centre National de Recherches d'Histoire Religieuse), 1977, p. 199-214.

Na een scheuring met het Engels Klooster te Brussel kwamen de Engelse Benediktinessen zich in 1624 in de Savaanstraat te Gent vestigen. Vanuit Gent werden kloosters te Boulogne, Pontoise, Duinkerke en Ieper gesticht. In 1794 vluchtten de Engelse Benedictinessen naar Preston in Lancashire. Met biografie van de twaalf abdissen, bespreking van het bronnenmateriaal en van de literatuur.




DECAVELE J.,

Prudens van Duyse als stadsarchivaris van Gent,

Heemkundige Kring De Oost-Oudburg. Jaarboek XI, (1973-1974), p19-29.

Deze herdenkingsrede geeft een levensschets van de bekende componist, dichter, volkskundige en archivaris (1804-1859).

Biografische nota's, necrologieën, gedenkboeken, enz. Historici

DECKERS K.

Het mirakel als motief in de politiek-religieuze strijd (1869-1879). Peilingen in de pers in stad en platteland in Vlaanderen.

RUG, R. Van Eenoo, 1975.




Verhandeling

DECLERCK P.,

Seminariestatuten van Gent en leper uit de XVllle eeuw,

Collationes Brugenses et Gandavenses, XV, (1969), 221-251.




Kerk

DECLERCQ G.

Nieuwe inzichten over de oorsprong van het SintVeerlekapittel te Gent

HMGOG, XLIII, (1989), p. 49-102

De Sint-Veerlekerk werd als burchtkerk in de eerste helft van de 10de eeuw gesticht. Ten laatste sedert 1073 waren een aantal sekuliere geestelijken er werkzaam. Tussen 1202/1204 en 1207 werd de priestergroep omgevormd tot kapittel.

Kerkgeschiedenis, kloosters

DECLERCQ R. GRYPDONCK M. en KELDERMANBAUWENS V.

Onze kwartierstaat : Roger Dhondt (Gent, 23 juni 1916-Sint-Martens-Latem, 7 juni 1931)

Vlaamse Stam, 25, (1989), nr. 9, p. 435-444. Geïllustreerd.




Heemkunde, volkskunde, genealogie

DECORTE J. (ed.),

Henrici de Gandavo Quodlibet XIII

Ancient and Medieval Philosophy. De Wulf-Mansion Centre series 2, Leuven, 1985, LXXXIII -I- 265 blz.

Hendrik was vermoedelijk van Gentse afkomst. Hij bezette tijdens de 13de eeuw een leerstoel in de godgeleerdheid aan de universiteit van Parijs en was ook aartsdiaken, eerst in Brugge en nadien in Doornik. Het „Quodlibet XIII" bevat zijn standpunt in verband met een biechtprivilege dat door de paus aan de bedelorden was toegekend. De tekstuitgave vormt het 18de deel van de „Opera Omnia" van de wijsgeer. Met voorwoord, inleiding en tafels. Geïllustreerd.

Kerkgeschiedenis, kloosters

DECORTE J. (ed.),

Henricus de Gandavo. Quodlibet XII. Quaestiones 1-30

Ancient and medieval philosophy. De Wulf-Mansion centre. Series 2, Leuven, 1987, LXVI 4- 276 blz.

Henricus, die vermoedelijk van Gentse afkomst was, bezette gedurende de 13de eeuw een leerstoel aan de universiteit van Parijs. Tekstuitgave met voorwoord, inleiding en tafels.

Kerkgeschiedenis, kloosters

DECREUS K.

Het zoenrecht in drie steden van het kwartier van Gent : Gent, Aalst en Dendermonde (van de 12e tot 17e eeuw),

RUG, 1978.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DECUYPERE P.

Gentse komedianten in Kortrijk

De Leiegouw, XXX, (1988), nr. 3, p. 233-237.

Omtrent rekwesten uit 1792 door een Gents toneelgezelschap gericht aan de schepenen van Kortrijk om te mogen optreden in deze stad. Geïllustreerd.

Hedendaagse Tijd

DEELSTRA H.

De School van Kunsten en Ambachten (1826-1835) aan de Gentse universiteit,

Uit het verleden van de R.U.G. nr. 5, Gent, 1977, 67 blz. + illustraties.

Situering van het (hoger) technisch onderwijs vóór 1825 ; bespreking van het decreet van 13 mei 1825, nr. 27 en de uitvoering ervan te Gent. De eerste werking van de School van Kunsten en Ambachten (1826-1830) en de industrieschool (1830-1835). Met bijlagen : biografische nota's over het onderwijzend corps : C.A. Bergsma, J.F. Lemaire, E. Jacquemijns, J.B. Valerius en D.J.B. Mareska ; toepassing van het decreet van 13 mei 1825 aan de hogescholen te Leuven, te Luik, te Utrecht, te Groningen en te Leiden.

Universiteit

DEFOORT E. en VANSCHOENBEEK G.

Hippoliet De Boos of hoe een socialistische held een vergeten dissident wordt

AMSAB Tijdingen, V, (1987), nr. 3-4, p. 81-98.

Biografie van Hippoliet De Boos (geboren in 1870) die als Gents socialistisch militant in 1898 radicaal met de partij brak. Hij week uit naar Oostende en trad er toe tot de liberale partij. Zijn wedervaren wordt ingepast in de bredere context van de dissidentie tegen de Gentse socialistische leider Edward Anseele.

Biografieën

DEFRUYT R

De Brugse Vaart naar aanleiding van de 600ste verjaardag van de slag van de Witte Kaproenen (1379-1979).

Land van de Woestijne, jg. 2, (1979), p. 3-Geïllustreerd.

Na een orografisch en hydrografisch overzicht volgt een bespreking van de Dorma of Hoge Kale, de Brugse Leie of Zuidleie. Toen de Bruggelingen in 1379 de Zuidleie met de Leie te Deinze wilden verbinden werd dit door de Witte Kaproenen (het Gents politiekorps) verhinderd. Verder volgt een bespreking van de hernieuwing van het plan in 1585 om de Zuidleie met de Leie te verbinden, het graven van de Brugse Vaart en de uiteindelijke bestemming van de vaart (strategisch doel, scheepvaart, industrie).

Middeleeuwen

DEGELS C.

Louis Roelandt, een 19e-eeuwse bouwmeester

RUG, 1967.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DEGLINNE J.

François-Joseph Krafft (1721-1795) in het fonds van de Sint-Baafs-Kathedraal te Gent

KUL, 1979.




licentiaats- en doctoraatsverhandelingen

DEGRAEVE L. en R

Het Gentbrugge van toen

Nieuwkerken-Waas, 1988, 96 blz.

Fotoboek over de deelgemeente Gentbrugge.

Heemkunde, volkskunde, genealogie

DEGREVE H. en SCHOUPS I.

Vijf jaar aanvulling op de Gentse immobiliënmarkt van 1483-1503 : 1478-1483

Studia Historica Gandensia 257), Gent, 1983, p. 23-40.

In DE BELDER J. W. PREVENIER en C. VANDENBROEKE, (eds), Sociale mobiliteit en sociale structuren in Vlaanderen en Brabant van de late middeleeuwen tot de 20e eeuw Als vervolg op het boek Immobiliënmarkt, fiscaliteit en sociale on-gelijkheid te Gent 1483-1503 van M. BOONE, M. DUMON en B. REUSENS (1981) werden volgens dezelfde methode de jaren 1478- 1483 behandeld. Opnieuw zijn tabellen opgemaakt van de rente-en huistransakties aan de hand van de jaarregisters van de schepenen van de keure. In het artikel werden ze samen met de in 1981 reeds bekomen cijfers afgedrukt. Zo krijgt men een globaal overzicht voor de periode 1478-1503.

Middeleeuwen

DEGRYSE K.

Het archief van de congregatie der Gentse parochie-pastoors

Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën. Rijksarchief te Gent), Brussel, 1984, VIII, 27 blz.

De kongregatie werd in 1612 opgericht om de gemeenschappelijke belangen van de Gentse parochiepastoors te verdedigen. Konkreet organiseerden de pastoors zich om sterker te staan in de steeds terugkerende konflikten met de vier Gentse bedelorden over de begrafenis-rechten. Met inleiding en persoons- en plaatsnamenindex.

Inventarissen, bibliografieën, regestenlijsten

DEGRYSE K. (ed.)

Pieter Seghers. Een koopmansleven in troebele tijden

Antwerpen-Baarn, 1989, 149 blz.

Seghers (Gent, 1551-1621) was achtereenvolgens als koopman aktief in Londen, Cadiz, Sevilla en Antwerpen. Van 1590 af verbleef hij opnieuw in Gent en bracht het er verschillende keren tot schepen van de keure. In het boek wordt een 16de-eeuws autobiografisch handschrift van Seghers in hertaling uitgegeven, voorzien van een uitvoerige inleiding over het leven en het werk van de auteur. Met illustraties.

Biografieën

DEKESEL-DE RUYCK Y. (red.),

Hedendaagse Vlaamse boekbindkunst "Europa '92",

Vlaamse Handboekbindersgilde. HICOREB), Gent, 1992, 111 blz.

Voorstelling van de deelnemende en gelauwerde banden van de 5de grote prijs Vlaamse boekbindkunst "Europa '92" en beschrijving van de activiteiten van de


1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   70


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina