Blok 4: Gastro-intestinaal en endocrien stelsel Tutorial 2: de maag



Dovnload 37.84 Kb.
Datum21.08.2016
Grootte37.84 Kb.

Blok 4: Gastro-intestinaal en endocrien stelsel

Tutorial 2: de maag

Groep 4


Tutor: Prof. Dr. Offner

Verslaggever: Charlotte Vercauteren




  1. anatomie en histologie van de maag ?


Anatomie

7

15

1) corpus (secretie HCl en pepsine)

2) fundus (bevat luchtbel)

4) curvatura major

5) curvatura minus

6) cardia (ingang maag)

7) incisura cardiaca

9) pylorus (sfincter: circulair glad spierweefsel)

10) antrum pyloricum (secretie gastrine)

12) incisura angularis

13) rugae

15) bulbus (geen plooien)


Ligging en vorm



  • J-vormig (doedelzakvormig)

  • 2 openingen: cardia (ingang) en pylorus (uitgang)

  • vorm is sterk afhankelijk van inhoud, bouw persoon, lichaamshouding (gevulde maag reikt lager)

  • maag beweegt bij ademhaling (gelegen onder linker diafragmakoepel)

  • de maag ligt INTRAperitoneaal


Betrekking met andere organen


  • craniaal: diafragma en lever

  • dorsaal en caudaal: ‘bed van de maag’:

    • pariëtaal peritoneum

    • mesocolon transversum

  • lateraal: milt

  • ventraal: maag rechtstreeks tegen buikwand (M.rectus)  voordeel: maagsonde bij bv obstructie boven de maag (geen voedsel IV toedienen)


Fixatie van de maag


  • cardia

  • lig.gastrophrenicum

  • lig.gastrosplenicum

  • mesocolon transversum en ventrale buikwand

  • omentum minus

  • omentum major


Bloedvoorziening


  • ontvangt bloed van 5 arteriën (afkomstig v/d truncus coeliacus):




    • A.gastrica sinistra  re deel corpus (curvatura minor)

    • A.gastrica dextra  re deel corpus (curvatura minor)

    • Aa.gastricae breves  linkerzijde corpus

    • A.gastro-omentalis sinistra  li deel curvatura major

    • A.gastro-omentalis dextra  re deel curvatura major



Lymfedrainage



  • regionale lymfeklieren langs de arteriën:




    • langs curvatura major en minor (naam artieriën waarlangs ze liggen)

    • langs A.splenice: lnn.splenici of pancreaticolienalis

    • langs duodenum: lnn.pancreaticoduodenalis en pylorici




  • vanuit de regionale lymfeklieren vertrekken efferente lymfebanen naar:




    • lnn.coeliaci  truncus coeliacus

    • lnn.mesenterici superiores

    • lln.hepatici  lln.coeliaci

    • soms vanuit ll.gastrici sinistra naar omhoog langs oesophagus naar bronchopulmonale lln.



Innervatie van de maag


  • PS (N.vagus): activatie peristaltiek en klieren

    • vagale trunci

    • plexus coeliacus




  • OS: remt peristaltiek en klieren

    • N.splanchnici major  plexus coeliacus




  • pijn:

    • T5-T9

    • Nn.splanchnici

    • Plexus coeliacus


Oppervlakte-anatomie




Decubitus

Rechtop

Cardia

Links van proc.xiphoideus (ventraal),

T11 (dorsaal)



Links van proc.xiphoideus (ventraal),

T11 (dorsaal)



Fundus

5de ICR (ventraal),

T10-11 (dorsaal)



7de ICR (ventraal),

T11-12 (dorsaal)



Pylorus

Caudaal en mediaal van 9de ribkrb rechts (ventraal), L2-3 (dorsaal)

5cm ribbenboog, iets rechts van mediaanlijn (ventraal),

L3-4 (dorsaal)




Histologie


  • Een lege maag bevat lengteplooien in de mucosa en de submucosa: rugae. Daarbij wordt de mucosa ingedeeld in mucosaveldjes: areae gastricae. Ertussen: foveolae gastricae (uitmonding verschillende maagklieren).




  • Mucosa: mucusproducerend slijmnapepitheel

    • slijmprop: apicaal (verdrukt de kern niet)  slijmsecretie in maagruimte isolatielaag

    • lamina propria is het best ontwikkeld in de cardia zone

    • muscularis mucosae is goed ontwikkeld


Cardia mucosa:


    • enkelvoudig of vertakt tubulair muceuze klieren, spoelvormig in onderste deel

    • relatief goed ontwikkeld lamina propria

    • kliercellen met muceus product in druppels opgestapeld

    • entero-endocriene cellen

    • sommige cellen zouden lysozyme produceren

    • muceuze halscellen

    • secretieproduct bevat ook Na+, K+, fosfaat, chloriden en bicarbonaat


Fundus en corpus mucosa


    • klierbuizen zijn zelden vertakt, alleen aan distale uiteinde zijn er enkele vertakkingen

    • kliercellen produceren het maagsap dat uit zuur en pepsine bestaat

    • cellen:

 muceuze halscellen

 wandcellen = oxyntische cellen = pariëtale cellen: HCl, intrnsic factor

 hoofdcellen = zymogene cellen: pepsinogeen

 entero-endocriene cellen = argentaffiene cellen = APUD cellen =

Kulchitsky cellen = DNES cellen: hormonen: gastrine, enteroglucagon,

Serotonine
Pylorus mucosa


    • vertakte klierbuizen, licht spoelvormig

    • kliercellen

    • enkele entero-endocriene cellen

    • muceus product, gastrine en lysozyme



  • Submucosa:




    • rijk gevasculeerd

    • veel mastcellen en losse lymfoïede cellen




  • Muscularis externa:




    • 3 lagen gladde spiercellen (schuine laag, circulaire laag, longitudinale laag)

    • pylorussfincter (circulair)




  • Serosa:

- verplaatsen maag tov omgevende organen





  1. fysiologische mechanismen van maagzuursecretie ?

1.  cefalische fase:


Nerveus mechanisme, latentieperiode van enkele minuten: kauwen, slikken (prikkeling mondmucosa), reuk, smaak, denken aan eten (geconditioneerd)
n.X: Ach  ENS neuron: Ach  oxyntische cel
GRP  G-cel: gastrine  oxyntische cel

2. gastrische fase:


Na inbrengen voedsel in maag (vnl eiwitrijk ) gaat de maagsapsecretie stijgen. Er is een latentieperiode van 30 à 60 min. Deze fase berust op een humoraal mechanisme (blijft onveranderd bij vagotomie), waarschijnlijk via gastrine. 
3. intestinale of darmfase van de maagsapsecretie:
Inbrengen van voedsel in het duodenum activeert de maagsapsecretie onder invloed van gastrine (dat door het duodenum musosa in bloed gesecreteerd wordt).

Effect is gering.

opm: neurogeen mechanisme: goed voor 1/3 tot ½ van de maagzuursecretie. Psychische toestand heeft hier invloed op (vb hypersecretie bij boosheid)


Effecten van:
1) EFFECT VAN NICOTINE:

Nicotine zorgt voor een verhoging van de maagzuursecretie. Het is ook


verantwoordelijk voor de irritatie van de maagmucosa.
Belangrijk is dat het ook zorgt voor pylorusverslapping: de sfincter is
verslapt.
Het zorgt ook voor een verhoogde motoriek: de darmen worden geactiveerd.

2) EFFECT VAN STRESS:


Stress zorgt voor een verhoogde maagzuursecretie en voor een verhoogde


zuurproductie.
Het heeft negatieve invloed op de maagbewegingen: Bij OS-stimulatie is er
geen specifieke stimulatie van het GIS, integendeel.

3) FAMILIALE VOORBESCHIKKING:


Er zouden genetische factoren bestaan die mogelijks een rol spelen in de


gevoeligheid of aanleg van een individu voor het ontwikkelen van een
maagulcus.
Ook de Helicobacter Bacterie speelt een belangrijke rol hierin.
4) EFFECT VAN VOEDSEL:
Alcohol en cafeïne werken direct in op de maagmucosa en activeren de maagzuursecretie.



  1. fysiologische verdedigingsmechanismen van slokdarm en maag ?




  1. Door een snelle turn-over van de cellen.

  2. De bloedstroom haalt terugdiffunderende protonen weg.

  3. Het maagslijmvlies wordt beschermd tegen de inwerking van pepsine en H+- ionen door de maagmucosabarrière. Het mucus, bestaande uit glycoproteïnen, vormt een hydrofobe gellaag van ongeveer 1 mm dik. Hierin wordt HCO3- gesecreteerd dat vastgehouden wordt in de gellaag, zodat er in deze muceuze laag een pH gradiënt ontstaat van 7 (bij de cellen) tot 1 (in het maaglumen). Prostaglandines stimuleren de mucussecretie.

  4. Er komen ook zuurresistente peptiden voor in de mucosa. Deze ‘trefoil peptides’ (RMP p.496, Chapter 26, Mucosal Barrier) worden ook aangetroffen in andere snel-prolifererende weefsels, zoals de hypothalamus en hypofyse.



  1. effect van COX1 en COX2 inhibitoren ?

Bij een inflammatie komen prostaglandines tussen. Prostaglandines stimuleren  in


de maag ook de mucus- en HCO3-secretie. Ze worden aangemaakt door
cyclo-oxygenasen of COX-enzymen. Er zijn 2 vormen van cyclo-oxygenasen, COX-1 en COX-2.

COX-1 is constitutief aanwezig in de maagmucose. Het stimuleert daar de


mucussecretie en beschermt zo de maagwand tegen maagzweren.

COX-2 wordt geïnduceerd als respons op een inflammatoire reactie. De werking van NSAID's (zoals bijvoorbeeld Feldène uit deze casus) is gebaseerd op het inhiberen van het COX-enzyme, zodat geen prostaglandines aangemaakt worden.

NSAID's moeten enkel gericht zijn tegen COX-2, veelal hebben ze echter ook een belangrijke invloed op COX-1. Bijgevolg tasten ze de maagsecretie aan.



  1. onderzoeken, analyse anamnese, behandeling ?

ONDERZOEK


Een endo- of gastroscopie: is een onderzoek waarbij met een dunne glasvezelbuis, met aan de uiteinden een lampje en een kijker (de endoscoop), de binnenkant van de maag en slokdarm wordt bekeken. Eventueel kan men ook een klein stukje weefsel (= biopt) uit de wand van de maag wegnemen voor microscopisch onderzoek = biopsie.


BEHANDELING VAN MAAGZWEER (ULCUS PEPTICUM)

Het doel van de behandeling is om de maagzuursecretie te verminderen zodat
de maagmucosabarrière kan herstellen.
Hiervoor bestaan verschillende medicijnen:





    • anticholinergica: beletten de inwerking van acetylcholine, maar hebben wel veel bijwerkingen: droge mond, glaucoom (oogdruk stijgt  visusstoornissen), obstipatie, prostaathypertrofie…

    • H2-antihistaminica: beletten de inwerking van histamine en werken dus zuuronderdrukkend. Bv.: Scentax




    • protonpompinhibitoren: inhiberen de H+/K+- ATPase-pomp (krachtigste effect en werkt onmiddellijk) bv.:omeprazol




    • (prostaglandine E1-analogen: stimuleren de prostaglandinereceptoren van
      oxyntische en mucussecreterende cellen, maar worden in de praktijk niet gebruikt)

Rennie: anti-acida -> neutraliseert HCl. Snel, maar kortstondig effect.

Bijgevolg moet je veel innemen, waardoor er veel bijwerkingen zijn.
ANAMNESE

Psychologische stress

 verhoogde maagzuursecretie
 individuele variabiliteit in maagzuurrespons
 deels afhankelijk van persoonlijkheidskenmerken (impulsiviteit)

Inspanning



 Inspanningsgerelateerde gastro-oesophagale reflux
 Bij inspanning: inhoud van de maag + zure verteringsproducten bewegen
doorheen de maag wat de reflux bevordert.
 Afhankelijk van intensiteit en type oefening
 Bij inspanning: door thoracale ademhaling negatieve druk + door contractie
buikspieren drukverhoging in abdomen



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina