Bouwblok Wachtelstraat 18-29



Dovnload 40.21 Kb.
Datum22.07.2016
Grootte40.21 Kb.

Bouwblok Wachtelstraat 18-29

Adres: Wachtelstraat 18-29, Prins Hendrikstraat 175, Gouda

Naam: Bouwblok Wachtelstraat 18-29

Bouwjaar: Negentiende eeuwse voorgevels met gedeeltelijk achttiende of zeventiende eeuwse kernen

Architect: meerdere, onbekend

Bouwtekeningen: Gouda, Groene Hart Archief, archief Bouw- en Woningtoezicht, verbouwingen twintigste eeuw.



Inleiding

Het Bouwblok Wachtelstraat 18-29 ligt met de voorgevels langs een zeer oude toegangsweg van Gouda, de huidige Wachtelstraat, en een vaarroute, de Kromme Gouwe, die al sinds de Middeleeuwen beide een belangrijke verbinding vormen tussen de binnenstad van Gouda met omliggende gebieden en handelssteden zoals Haarlem, Leiden en Amsterdam. De kade van de huidige Wachtelstraat was een aanlegplaats, net buiten de versterkte binnenstad, waar schepen tijdelijk afmeerden. Voordat de Nieuwe Vaart werd gegraven vormde de Wachtelstraat aan de Kromme Gouwe een belangrijke plaats voor laden en lossen. Ook lagen de schepen hier aan de kade, na poortsluiting van de stad, te wachten totdat de Potterspoort de volgende dag weer open zouden gaan. Bebouwing op deze locatie ten westen van de binnenstad komt al voor op de Kaart van Gouda van Jacob van Deventer uit omstreeks 1562, en op de plattegrond van Gouda van Johannes Blaeu uit omstreeks 1649. Aan de Wachtelstraat lagen enkele bijzondere gebouwen. Tussen omstreeks 1408 en 1574 lag aan de Wachtelstraat, die toen nog Lazaruskade heette, het Leprozenhuis. Omstreeks 1584 werd aan de weg een herberg gebouwd: De Wagter. In 1686 wordt melding gemaakt van de naam Wachtelstraat.

Tijdens een bouwhistorische inventarisatie uit december 2003 is komen vast te staan dat de huidige voorgevels van het bouwblok Wachtelstraat 18-29 overwegend uit de negentiende eeuw dateren. Enkele kernen van de bebouwing zijn ouder: achttiende eeuws, mogelijk zeventiende eeuws. Voor het maken van de beschrijving is gebruik gemaakt van deze bouwhistorische inventarisatie (Baac rapport 03-160), onder andere voor het beschrijven van delen van het interieur en de achtergevel. De bebouwing volgt met de voorgevel het tracé van de Kromme Gouwe. De functie van de bebouwing was in de negentiende eeuw overwegend bedrijfsruimtes met woningen gerelateerd aan de kade (o.a. pakhuizen). De afzonderlijke panden tonen een grote diversiteit aan vormen, maar hebben een grotendeels aaneengesloten gevelrij aan de Wachtelstraat. Overheersend kenmerk van het blok is een bebouwing in één of twee bouwlagen, met een zolder en witgepleisterde voorgevel, bekroond door een lijstgevel met ingezwenkte hoeken.

In de huidige bebouwing aan de Wachtelstraat is nog steeds de middeleeuwse parcellering te herkennen. Dat is vrij uniek voor bebouwing in Gouda buiten de singels. Het bouwblok heeft aan de uiteinden een afgrenzing in de vorm van openbare weg. Aan de noord-oostzijde, bij het Bolwerk, is de afgrenzing in de vorm van een hoekpand Wachtelstraat 18. Dit hoekpand ligt met drie zijden aan de openbare weg en grenst met de achtergevel aan de Prins Hendrikstraat. Aan de zuid-west zijde is de afgrenzing een nauwe steeg die loopt van de Wachtelstraat naar Prins Hendrikstraat en het gedempte Moordrechtse Verlaat. De achterzijde van de panden, georiënteerd op de Prins Hendrikstraat, is zeer gevarieerd en grenst, met uitzondering van Wachtelstraat 18, 19 en 23, niet direct aan de Prins Hendrikstraat. Vrijwel alle panden zijn voorzien van een lage achterbouw. Van vergelijkbare situaties van oude bebouwing dicht tegen de binnenstad aan, zijn in Nederland weinig voorbeelden behouden of als structuur herkenbaar gebleven.



Omschrijving Wachtelstraat 18


Bouwtekeningen: Gouda, Groene Hart Archief, archief Bouw- en Woningtoezicht, verbouwingen twintigste eeuw: 1946/41 (verbouwing woon-winkelhuis), 1952/56 (maken etalage-kozijn)
Hoekpand, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, voorzien van een karakteristiek trapezium-vormig grondplan, opgetrokken in hoofdzakelijk twee bouwlagen met zolder, gedekt door een afgetopt tentdak met gotische pannen. Op dit moment vormt Wachtelstraat een geheel met het naastgelegen Wachtelstraat 19, maar oorspronkelijk waren het twee panden. De voormalige scheiding is nog steeds herkenbaar in de voor- en achtergevel. De uitkragende daklijst is witgeschilderd. De gevels zijn hoofdzakelijk opgetrokken uit metselwerk dat is witgepleisterd en voorzien van schijnvoegen in blokmotief en aanduidingen van strekse bogen bij gevelopeningen. Alle gevels zijn op regelmatige plaatsen voorzien van eenvoudige muurankers. De vensters op de begane grond zijn omstreeks de jaren twintig van de twintigste eeuw vernieuwd. De meeste kozijnen op de eerste verdieping zijn oorspronkelijk en bevatten glas in lood bovenlicht en schuivend onderraam. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat de kap is voorzien van grenen spanten die op een ambachtelijke wijze met gebruikmaking van toognagels zijn geconstrueerd. Het dakbeschot is voorzien van kraalschoten. In het interieur zijn enkele laat negentiende eeuwse binnenkozijnen en een trap bewaard gebleven. De balklaag van de eerste verdiepingsvloer gaat schuil achter een gipsplafond.

De voorgevel aan de Wachtelstraat heeft centraal op de begane grond een entree met een dubbele deur en een bovenlicht. Aan weerszijden van de entree is een venster met een vast raam en een geornamenteerde raamstrook langs de bovenzijde met onder meer een houten segmentboog en kleine roedeverdeling. Op de eerste verdieping zijn in de gevel twee vensters met een schuifraam en een glas in lood bovenraam. De zolderlaag heeft in het dak een dakkapel met een dubbel draairaam.

De linker zijgevel heeft op de begane grond een venster met een vast raam en een geornamenteerde raamstrook langs de bovenzijde met onder meer een houten segmentboog en kleine roedeverdeling. Op de eerste verdieping is een venster met een schuifraam en een glas in lood bovenraam. De zolderlaag heeft in het dak een dakkapel met een venster met twee horizontale roedes.

De achtergevel aan de Prins Hendrikstraat heeft op de begane grond een venster met een dubbel raam en een bovenlicht. Rechts daarvan is een klein ravenster. Op de eerste verdieping is een venster met een dubbel draairaam. De zolderlaag heeft in het dak een dakkapel met een venster met twee horizontale roedes.

De rechter zijgevel heeft een duidelijk zichtbaar dak met gootlijst en een gemetselde schoorsteen.

Omschrijving Wachtelstraat 19


Bouwtekeningen: Gouda, Groene Hart Archief, archief Bouw- en Woningtoezicht, verbouwingen twintigste eeuw: 1946/41 (verbouwing woon-winkelhuis), 1952/56 (maken etalage-kozijn)
Pand, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk één bouwlaag met zolder, gedekt door een zadeldak met rode Hollandse pannen. Op dit moment vormt Wachtelstraat 19 een geheel met het naastgelegen Wachtelstraat 18, maar oorspronkelijk waren het twee adressen. De voormalige scheiding is nog steeds herkenbaar in de voorgevel en achtergevel. De entree van nr 19 die oorspronkelijk centraal in de voorgevel lag, is in de huidige situatie dichtgemetseld en gepleisterd. De voor- en achtergevel zijn hoofdzakelijk opgetrokken uit metselwerk dat is witgepleisterd. De vensters zijn omstreeks de tweede helft van de twintigste eeuw vernieuwd. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat de zoldervloer wordt gedragen door een enkelvoudige balklaag. Het zolderniveau is opgedeeld in twee delen, gescheiden door een binnenwand met geprofileerd deurkozijn. Het voorste deel is waarschijnlijk nog in de late negentiende eeuw opgehoogd en voorzien van een grenen A-spant dat is geconstrueerd uit ouder, hergebruikt hout (vermoedelijk daksporen). Het achterste deel van de kap is ouder (achttiende eeuw). Het opvallend ranke A-spant heeft blokkelen en is met gesmede nagels geconstrueerd.

De voorgevel aan de Wachtelstraat heeft een lijstgevel met ingezwenkte hoeken die wordt bekroond door een eenvoudig geprofileerde, waarschijnlijk recente houten lijst. Op de begane grond zijn twee vensters met een bovenraam. Tussen deze vensters, centraal in de gevel lag waarschijnlijk de voormalige hoofdentree, die in de huidige situatie is dichtgemetseld. Op de zolderverdieping is in de gevel een dichtgetimmerde gevelopening. Boven het raam is een rond gat. Links en rechts zijn twee eenvoudige muurankers. Onder de daklijst loopt een witgeschilderde geprofileerde lijst in het gevelvlak.

De achtergevel aan de Prins Hendrikstraat is zeer samengesteld. Het pand heeft een uitbouw in een laag volume tot aan de Prins Hendrikstraat, die buiten de bescherming valt.



Omschrijving Wachtelstraat 20



Pand, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk één bouwlaag met zolder, voorzien van een met rode pannen gedekt zadeldak. De voor- en achtergevel zijn grotendeels opgetrokken uit metselwerk dat is witgepleisterd. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat de kap is voorzien van grenen A-spanten. Deze negentiende eeuwse spanten hebben blokkelen met daarop een geprofileerde klos. Er zijn nog restanten aanwezig van houten binnenwanden met kraalschroten. Ter rechterzijde is op zolderniveau een doorgang gerealiseerd naar het buurpand Wachtelstraat 21. De doorgang is afgesloten met een negentiende eeuwse paneeldeur, gevat in een getoognageld deurkozijn.

De voorgevel aan de Wachtelstraat heeft een lijstgevel met ingezwenkte hoeken. Het pleisterwerk is voorzien van schijnvoegen in de vorm van horizontale banden en van voegen bij ramen en deuren die een strek suggereren. Op het pleisterwerk zijn behalve de witgeschilderde afdeklaag, verfresten aanwezig van een zalmroze kleur. Op de begane grond ligt rechts een entree met een recente houten deur met een bovenlicht. Rechts van de deur is een schijnvoeg van een strek waaronder een dichtgemaakte gevelopening, vermoedelijk van een raam. Links van de deur zijn twee recente vensters met een bovenraam. Op de zolderlaag zijn twee oorspronkelijke schuifvensters met een kruisstijl onder en een bovenraam met middenstijl. Boven de twee vensters is een recent venster met vast glas. De aanzet van de ingezwenkte hoeken is voorzien van een voluut.

De achtergevel is witgepleisterd. Het is mogelijk dat deze gevel een achttiende eeuwse tuitgevel betreft die in een later stadium is voorzien van een nieuwe afdekking en bepleistering. Op de begane grond is de gevel voorzien van een uitbouw. Op de zolderverdieping heeft de gevel een dichtgetimmerde gevelopening. Daarboven zijn een kruisvenster en een muuranker.



Omschrijving Wachtelstraat 21



Pand, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk één bouwlaag met zolder, voorzien van een met rode pannen gedekt wolfsdak. De voor- en achtergevel zijn grotendeels opgetrokken uit metselwerk dat is gepleisterd. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat de oorsprong van dit pand achttiende eeuws, mogelijk zeventiende eeuws is. De eerste verdiepingsvloer heeft een enkelvoudige balklaag, bestaande uit zware, kwartrond geprofileerde, vermoedelijk eiken balken. De hart op hart maat bedraagt circa zestig centimeter. Op de balken is polychromie aanwezig (grijs/gebroken wit en groen). Sporadisch zijn enkele geprofileerde klossen en kwartrond geprofileerde strijkbinten aanwezig. De kapconstructie bestaat uit een (eiken) dekbalkgebint voorzien van windverbanden en korbeels. Het spant hierboven is voorzien van windverbanden, makelaar en hanebalk. De verbindingen zijn halfhouts en/of gespijkerd. Het achterste spant is ingekort ten behoeve van een dakschild. In de zijgevels is zeventiende- of achttiende eeuws muurwerk aanwezig.

De voorgevel aan de Wachtelstraat is in de negentiende eeuw voorzien van een nieuwe witgepleisterde lijstgevel met ingezwenkte hoeken. De lijst is rijk geprofileerd. De aanzet van de ingezwenkte hoeken is voorzien van een voluut. In de gevel zijn bij beschadigde delen gele IJsselstenen in het zicht die erop duiden dat restanten van de achttiende of zeventiende eeuwse gevel aanwezig zijn. De gevel is voorzien van horizontale schijnvoegen en van diamantkoppen bij het deurkozijn. Bij de vensters suggereren de voegen en diamantkoppen in de pleisterlaag een boogstrek. Op de begane grond ligt links een entree met een negentiende eeuws houten deurkozijn en een oorspronkelijke geprofileerde voordeur met dubbele ruit met siersmeedijzer en een bovenlicht. Rechts daarvan zijn twee kozijnen die zijn afgetimmerd. Op de zolderlaag is een oorspronkelijk schuifraam met kruisvenster en een bovenraam met middenstijl.

De achtergevel heeft een lijstgevel met afgeschuinde hoeken. Op de begane grond is de gevel voorzien van een uitbouw. Op de zolderverdieping is de gevel witgepleisterd en voorzien van schijnvoegen met een blokmotief. De aanwezigheid van gele IJsselsteentjes op begane grond niveau duidt erop dat het zou kunnen gaan om een gevel van achttiende eeuwse of zelfs zeventiende eeuwse oorsprong. De gevel is waarschijnlijk in de negentiende of twintigste eeuw afgetopt en opnieuw bepleisterd. Het venster met zesruitsroedeverdeling op de zolderverdieping is op dat moment aangebracht. Boven het venster zijn drie grove kruisankers en vier verticale muurankers.



Omschrijving Wachtelstraat 22


Bouwtekeningen: Gouda, Groene Hart Archief, archief Bouw- en Woningtoezicht, verbouwing twintigste eeuw: 1909/96 (verbouwen winkel en bergplaats)
Pand, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk twee bouwlagen met zolder, voorzien van een met rode pannen en donkergrijs golfplaat gedekt mansardedak. De voor- en achtergevel van dit relatief hoge pand zijn grotendeels opgetrokken uit metselwerk dat niet is gepleisterd. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat in 1908-1909 het bestaande pand is verbouwd tot zeilmakerij/pakhuis. Daarbij is het pand opgehoogd met gebruikmaking van bestaand muurwerk. De enkelvoudige balklaag van de eerste verdiepingsvloer is eveneens hergebruikt.

De voorgevel aan de Wachtelstraat is opgetrokken uit bruine baksteen in kruisverband, voorzien van een tuitgevel met hardstenen afdekking. De begane grond heeft een pui die in de jaren dertig van de twintigste eeuw is vernieuwd. Deze pui bevat een entree met recente dubbele deur, twee vaste zijramen en drie bovenramen. Het kozijn is voorzien van een betonnen latei. Op de eerste verdieping zijn twee vensters en een laaddeur die oorspronkelijker aandoen. Het kozijn van de laaddeur is voorzien van dubbele deuren met een horizontale roede en een segmentboog. De vensters aan weerszijden van de laaddeur zijn voorzien van een schuifraam met een middenstijl en een strek. Op de zolderlaag is een laaddeur met een enkele deur en aan weerszijden een venster met een schuifraam met een middenstijl en een strek. Boven deze laaddeur is een hijsbalk.

De achtergevel is opgetrokken uit baksteen in kruisverband en voorzien van meerdere oorspronkelijke vensters: op de eerste verdieping een dubbel venster met een vierruits schuifraam en tweeruits bovenraam en een strek. Links daarvan is een klein venster met een strek. Op de zolderlaag is een zesruitsvenster met een strek. De pui op de begane grond is vermoedelijk uit het midden van de negentiende eeuw. In de eerste helft van de twintigste eeuw is ter linkerzijde van de achtergevel een eenlaags bouwdeel tot stand gekomen.



De zijgevels zijn net als de voor- en achtergevel ongepleisterd metselwerk en voorzien van plansiergoten met muurankers. Het mansardedak heeft twee dakschilden die zijn voorzien van rode pannen. Daaronder is een vrijwel vertikaal dakschild met een dekking van donkergrijze golfplaat. In de dakschilden zijn meerdere kleine en grotere dakramen.

Omschrijving Wachtelstraat 23-24, Prins Hendrikstraat 175


Bouwtekeningen: Gouda, Groene Hart Archief, archief Bouw- en Woningtoezicht: verbouwingen twintigste eeuw: 1938/9 (verbouw woonhuis tot winkel-woonhuis); 1949/87 (verbouwen woning); 1920/42 (berging Prins Hendrikstraat 175)
Pand, oorspronkelijk twee adressen, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk een bouwlaag met zolder, voorzien van een met zwarte pannen gedekt opvallend steil wolfsdak. De voor- en achtergevel zijn grotendeels opgetrokken uit metselwerk dat is witgepleisterd. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat de voorgevel mogelijk uit de achttiende eeuw dateert en later voorzien is van een nieuwe afdek- en pleisterlaag. De kap bestaat uit zware grenen A-spanten. In het interieur zijn twee binnendeuren met glas in lood bewaard gebleven. De overgang naar het laat negentiende, vroeg twintigste eeuwse achterhuis Prins Hendrikstraat 175, is geaccentueerd met een trapje van drie optreden. De middelste aantrede is voorzien van een decoratie in de vorm van een profilering.

De voorgevel aan de Wachtelstraat is witgepleisterd en voorzien van een lijstgevel met ingezwenkte hoeken en voluten. De gevels zijn voorzien van schijnvoegen. Bij de gevelopeningen suggereren de schijnvoegen een boogstrek die wordt geaccentueerd met diamantkop decoraties. De vensters zijn alle vernieuwd. Op de begane grond zijn links een houten deur met bovenlicht en een groot vast raam. Rechts zijn twee vensters met bovenraam. Links en rechts in de gevel zijn twee fraai gevormde metalen gootbakken met een spuwgat en bevestigingspunten. De uitpandige metalen regenpijpen met een schuine knik zijn bevestigd op de gevels van de naastgelegen panden. De linkerpijp is rechthoekig in doorsnede. Links en rechts zijn twee geemailleerde huisnummerplaten met in zwarte cijfers het opschrift 23 en 24. Op zolderniveau zijn twee vensters met schuiframen. De lijst is geprofileerd en witgeschilderd. In het dak is een klein dakraam.

De achtergevel is een witgepleisterde tuitgevel die is afgedekt met een natuurstenen afdekplaat. Op zolderniveau is deze voorzien van een modern venster. Het is mogelijk dat het een achttiende eeuwse gevel betreft die later is voorzien van een nieuwe afdek- en pleisterlaag. Tegen de gevel is een aanbouw in de vorm van een achterhuis aan de Prins Hendrikstraat 175.



De achterbouw in de vorm van een berging achter Wachtelstraat 23 heeft een gerende voorgevel aan de Prins Hendrikstraat 175 met een industriële uitstraling. Deze berging is in 1920 gebouwd in opdracht van de heer A. de Jong. De gevel is opgetrokken uit rode bakstenen in kruisverband met kleine vlechtingen langs de daklijst en twee ondiepe nissen aan beide zijkanten. De gevel is voorzien van een plint in donkerder bakstenen met een rollaag. De gevelopeningen in de voorgevel met segmentbogen zijn oorspronkelijk. De schuifdeuren op de begane grond en de draaiende ramen op zolderniveau zijn vernieuwd. Het pand is voorzien van een houtskelet en gedekt door een zadeldak met mogelijk nog oorspronkelijke zwarte pannen. De linkergevel is voorzien van een dakgoot met eenvoudig gesneden houten witgeschilderde klossen.

Omschrijving Wachtelstraat 25


Bouwtekeningen: Gouda, Groene Hart Archief, archief Bouw- en Woningtoezicht, verbouwingen twintigste eeuw: 1902/43, 1905/58, 1963/11 (verbouwen woonhuis)
Pand, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk twee bouwlagen onder een plat dak. De voorgevel is grotendeels opgetrokken uit metselwerk dat is witgepleisterd. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat dit pand van oorsprong een begane grond- en zolderniveau bevatte onder een zadeldak. In 1905 is de kap verwijderd om plaats te maken voor een volwaardige eerste verdieping onder een plat dak. Hiertoe is de voorgevel, van oorsprong een lijstgevel met ingezwenkte hoeken, omgebouwd tot een sobere lijstgevel.

De voorgevel aan de Wachtelstraat is witgepleisterd en voorzien van een geprofileerde lijst met blokken. Boven de gevelopeningen is de suggestie van boogstrekken door middel van schijnvoegen. Op regelmatige plaatsen zijn muurankers. De vensters zijn alle vernieuwd. Op de begane grond is rechts een houten deur met bovenlicht. Links daarvan zijn twee vensters met bovenraam. Op de eerste verdieping zijn twee vensters met schuiframen. De lijst is geprofileerd.

De achtergevel is vernieuwd en is vanaf de openbare weg door een achterbouw slechts nauwelijks zichtbaar.



Omschrijving Wachtelstraat 26-27


Bouwtekeningen: Gouda, Groene Hart Archief, archief Bouw- en Woningtoezicht, verbouwing twintigste eeuw: 1957/93 (verbouwen)
Pand, oorspronkelijk twee adressen, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk een bouwlaag met zolder, voorzien van twee afzonderlijke en asymmetrische zadeldaken bedekt met rode Hollandse pannen. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat het pand waarschijnlijk uit de negentiende eeuw dateert. De voorgevel, met de twee gespiegelde delen, is voorzien van een dubbele lijstgevel met ingezwenkte hoeken. De rechterzijgevel van Wachtelstraat 27 bevat hoogstwaarschijnlijk zeventiende eeuws of vroeg achttiende eeuws muurwerk. Het overige muurwerk kan mogelijk ook oud werk bevatten.

De voorgevel aan de Wachtelstraat is voorzien van een dubbele lijstgevel met ingezwenkte hoeken. De gevel van de bovenste bouwlaag is witgepleisterd, daaronder is witgeschilderd metselwerk waarvan de baksteenstructuur nog zichtbaar is. Op de scheiding van het gepleisterde en niet-gepleisterde deel is een donkerbruin geglazuurde waterlijst. De gevel is op de begane grond in de tweede helft van de twintigste eeuw vernieuwd. De gevelindeling is gespiegeld. Het linkerpand nummer 26 heeft links een deur met bovenlicht en rechts daarvan een venster met bovenraam. Het rechterpand nummer 27 heeft rechts een deur met bovenlicht en links daarvan een venster met bovenraam. De twee vensters met schuiframen op zolderniveau zijn waarschijnlijk oorspronkelijk.

De achtergevel is op zolderniveau voorzien van een oorspronkelijk schuifvenster. In de twintigste eeuw is zowel tegen de achtergevel van nummer 26 als de achtergevel van nummer 27 een uitbouw geplaatst.



Omschrijving Wachtelstraat 28


Bouwtekeningen: Gouda, Groene Hart Archief, archief Bouw- en Woningtoezicht, verbouwing twintigste eeuw: 1902/89 (pakhuis)
Pand, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk een bouwlaag en zolder met vliering, voorzien van een met rode Hollandse pannen gedekt zadeldak. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat de oorsprong van dit pand achttiende, mogelijk zeventiende eeuws is. In de negentiende eeuw is het pand voorzien van een nieuwe klokgevel. De getoognagelde kozijnen op de zolder verdieping en vliering zijn uit die tijd. Na de Tweede Wereldoorlog is de gevel op begane grond niveau vernieuwd. Door moderne afwerkingen is niet vast te stellen of in het pand oude balklagen aanwezig zijn. Deze aanwezigheid wordt wel vermoed. De kap is voorzien van eenvoudige grenen spanten.

De voorgevel aan de Wachtelstraat heeft een klokgevel met ingezwenkte hoeken en voluten. De gevel van de bovenste bouwlaag is lichtgeel geschilderd en gepleisterd, daaronder is lichtgeel geschilderd ongepleisterd metselwerk. Op de scheiding van het gepleisterde en niet-gepleisterde deel is een zwartgeglazuurde waterlijst ingemetseld. Op de begane grond ligt centraal een entree met een deur met bovenlicht. Aan weerszijden daarvan zijn een venster met een vast raam en een bovenraam. Op de eerste verdieping zijn twee vensters met schuifraam met middenstijl. Daarboven is een klein raam en een muuranker.

De achtergevel heeft een tuitgevel die is voorzien van vlechtingen. Deze stamt uit de zeventiende of achttiende eeuw. Zowel de tuit als de schouderstukken zijn voorzien van hardstenen afdekplaten. De tuit is gesierd met een sieranker met gekrulde delen, de overige ankers in de gevel zijn eenvoudig. De zware en getoognagelde raamkozijnen stammen mogelijk uit de bouwtijd van de gevel. De schuivende onderramen en het tweeruits bovenlicht zijn waarschijnlijk in de negentiende eeuw vernieuwd. Het venster op zolderniveau was van oorsprong voorzien van buitenluiken. De gevel vertoont op begane grond niveau enkele bouwsporen. Door de bepleistering is niet met zekerheid vast te stellen hoe de oorspronkelijke situatie is geweest. Rechts in de gevel is een oud kozijn.



Omschrijving Wachtelstraat 29



Pand, deel uitmakend van een bouwblok met een aaneengesloten rij gevels aan de Wachtelstraat, in hoofdzakelijk twee bouwlagen met zolder, voorzien van een met rode pannen gedekt zadeldak. De verdiepingshoogte is lager dan de verdiepingshoogte van het naastgelegen pand nr 28. Oorspronkelijk was dit waarschijnlijk een pakhuis. De voorgevel is grotendeels opgetrokken uit metselwerk dat is gepleisterd. Uit een in 2003 uitgevoerd bouwhistorisch onderzoek blijkt dat de oorsprong van dit smalle en ondiepe pand uit de tweede helft van de negentiende eeuw stamt. Het pand maakt een gave indruk en het is mogelijk dat in het pand ouder muurwerk aanwezig is. De gevelindeling van het pakhuis is vrij oorspronkelijk.

De voorgevel aan de Wachtelstraat heeft een witgepleisterde lijstgevel met ingezwenkte hoeken en voluten. Op de begane grond ligt een entree met een dubbele groen geschilderde deur. Het kozijn op begane grond niveau is voorzien van pen en gat verbindingen. Vermoedelijk betreft het oorspronkelijke kozijnen. Op de eerste verdieping zijn twee vensters met een schuifraam met middenstijl. Op de zolderlaag is een venster met een horizontale roede.

De achtergevel is opgetrokken uit baksteen in onder meer kruisverband en is voorzien van muurankers. Tegen de gevel is een achterbouw. Hier is een pad naar bergingen die vanaf de Prins Hendrikstraat toegankelijk zijn.



De rechter gevel is opgetrokken uit baksteen en voorzien van grote muurankers. De blokgoot is van metaal. Rechts naast het pand en achter het pand is een steeg, van Wachtelstraat naar het (gedempte) Moordrechts Verlaat.
Waardering

Het object Wachtelstraat 18-29 is van belang omdat:

1.het gekenmerkt wordt door historische, middeleeuwse parcellering en daarmee samenhangende gevelwanden, dicht bebouwd, in karakter grotendeels uit de negentiende eeuw dagtekenend maar vaak met (vermoedelijk) oudere kernen;

2.dergelijke structuren tegen de historische binnenstad aan zeldzaam zijn;

3.de negentiende eeuwse gevelindeling deels authentiek is;

4.de oude parcellering nog grotendeels duidelijk herkenbaar is;

5.de historische ligging langs de uitvalsweg (Wachtelstraat) met waterloop Kromme Gouwe), steeg (naast en achter Wachtelstraat 29) en een achterstraat (Prins Hendrikstraat) nog steeds aanwezig is;

6.het in stedenbouwkundig opzicht een markante ligging heeft langs een eeuwen oude uitvalsweg van Gouda


Afbeeldingen:

Overzicht voorgevels Wachtelstraat 18-29 vanuit het westen (links nr 18 – rechts nr 29)


Overzicht voorgevels Wachtelstraat 18-29 vanuit het noorden Detail voorgevels (o.a. nr 26 en 27)



Links berging Prins Hendrikstraat 175 (witte deuren) Detail achtergevel Wachtelstraat 23, 22, 21v.l.n.r.)

(achterbouw Wachtelstraat 23)
Bouwkundige staat: over het algemeen zeer slecht, nrs 26, 27 en 28 zijn redelijk.

Datum opname foto’s: november 2004


Kaart 2004


Deze omschrijving is voor een deel gebaseerd op het BAAC-rapport: K. Emmens, A.G. Oldenmenger, J.M.J. Willems, (Bouw-) historische inventarisatie Korte Akkeren ‘vlek 2’ Gouda. BAAC rapport 03.160, Den Bosch december 2003



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina