Casus: Stadsgrachten Utrecht



Dovnload 64.36 Kb.
Datum23.08.2016
Grootte64.36 Kb.
Casus: Stadsgrachten Utrecht

D
Afb. Baggeren Utrechtse gracht.

Bron: Bernhard Neijmeijer
e kwaliteit van de stadsgrachten in Utrecht is niet al te best. Het Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden, verantwoordelijkheid voor de waterkwaliteit in de stad, is in 2008 een baggerproject gestart om dit probleem aan te pakken. Op de bodem van iedere gracht, sloot of waterpartij verzamelt zich in de loop van de tijd bagger. Bagger ontstaat onder andere uit gevallen bladeren, plantenresten en zwerfvuil. Door deze bagger wordt de gracht steeds ondieper en troebeler. Het kleine laagje water heeft nog maar een beperkte hoeveelheid zuurstof. Dieren en planten kunnen er niet goed meer in leven en bij warm weer kan het water gaan stinken. Een ondiepe gracht kan ook minder water afvoeren. Bij hevige regenval kan dit leiden tot overstromingen. Ook moet de gracht diep genoeg zijn om erin te kunnen varen. Inmiddels zijn in de afgelopen jaren al veel grachten gebaggerd in de binnenstad maar we zijn nog niet klaar.

Door de slechte waterkwaliteit in het verleden is ook de waterbodem verontreinigd geraakt. Het wegbaggeren van deze vervuilde sliblaag wordt ook wel saneren genoemd. Een gebaggerde Oudegracht betekent schoner water. Dat is beter voor de natuur en plezieriger voor de mensen die er wonen, werken en recreëren. Genoeg redenen voor het waterschap om in actie te komen.


Bronnen
http://www.hdsr.nl//@145741/baggeren_in_utrecht/ Meer info over het project in Utrecht

http://www.hdsr.nl/actueel/nieuws/@180891/pagina/ Excursie van het Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden.
Interessante vragen casus

wat is de biologie die gebruikt wordt?

  • Welke verontreiniging is er geweest en welke gevolgen zijn daar nu nog van te merken.

  • Welke soorten zijn er door de verontreinigingen getroffen en op welke manier werden ze beïnvloed?

  • Welke (a)biotische factoren worden nu gemonitord ?

  • Welke soorten zijn zgn. indicatorsoorten in dit gebied?

  • In de volksmond wordt vaak gesproken over een ‘natuurlijk evenwicht’ terwijl ecologen het eerder hebben over een dynamisch evenwicht. Wat is het verschil tussen deze twee termen en welke van de twee termen is relevant voor deze casus?


hoe zou je de casus kunnen gebruiken in je klas?

  • Welke biologie-begrippen kun je allemaal aan deze casus hangen?

  • Welke practica kun je bedenken bij watervervuiling en -herstel? En welke practica kun je bedenken die de ophoping van vervuiling in de bodem kan illustreren?

  • Welke beroepen zijn betrokken bij het monitoren, beheer, etc. van een waterlichaam als de stadsgrachten van Utrecht?

  • Welke opleiding en/of kwaliteiten zou je daarvoor nodig hebben?

Contactpersoon: De Stichtse Rijnlanden, afdeling Educatie, Marjan Blom E: blom.m@hdsr.nl

T: (030) 634 57 00



Casus: Ecologische zwemvijver

D


Afb. Ecologische zwemvijver in Frankrijk.

Bron: www.dbflex.nl


e laatste jaren worden zwemvijvers steeds populairder als vervanger van de bekende blauwe strakke zwembaden die vaak met een chloorverbinding helder gehouden moet worden. Een zwemvijver kan het best omschreven worden als een vijver met of zonder vissen die ook als natuurvriendelijk zwembad gebruikt kan worden.
In een gewone tuinvijver wordt met voldoende zuurstofplanten, een goede verhouding zon-schaduw en een combinatie van verschillende andere vijverplanten een biologisch evenwicht gecreëerd.
In een zwemvijver is dit biologische evenwicht ook nodig, maar een zwemvijver wil men liever wat meer in de zon hebben. Ook is er meer 'open water' nodig om lekker een baantje te kunnen zwemmen. Om toch een goed evenwicht in een zwemvijver te krijgen wordt bij een zwemvijver dan apart een plantenrijk deel aangelegd wat zorgt voor dit evenwicht en voor mooi helder water. Dit plantenrijke deel wordt een helofytenfilter genoemd. Door het aanleggen en onderhouden van ecologische zwemvijvers wordt er ook veel kennis opgedaan over het bestrijden van ongewenste algengroei of cyanobacteriën (bijv. blauwalg).

Bronnen
Blog Marcel Pinxteren Weblog van Marcel Pinxteren over het aanleggen van zijn zwemvijver

Ginkel Groep Zwemvijvers Hoveniersbedrijf gespecialiseerd in de aanleg van ecologische zwemvijvers

www.helofytenfilter.nl/

http://www.ecent.nl/artikelen/view.do?supportId=1595 Dit artikel beschrijft een aanpak van problemen bij het leren en onderwijzen van dynamiek en complexiteit van ecosystemen

Interessante vragen casus

wat is de biologie die gebruikt wordt?

  • Welke ecologische principes moet een ontwerpen van zwemvijvers rekening mee houden?

  • Welke planten- en diersoorten zijn geschikt om in een zwemvijver te gebruiken?

  • In de volksmond wordt vaak gesproken over een ‘natuurlijk evenwicht’ terwijl ecologen het eerder hebben over een dynamisch evenwicht. Wat is het verschil tussen deze twee termen en welke van de twee termen is relevant voor deze casus?

  • Kun je een beschrijving geven van een voedselweb of een nutriëntenkringloop die in de zwemvijver voorkomt?

  • Welke soorten verstoren het ecologisch evenwicht? Wat wordt hier aan gedaan?

  • Is er gevaar van eutrofiëring en zo ja, hoe kun je hier mee omgaan?

  • In veel zwembaden wordt chloor gebruikt. Welk effect heeft chloor (organisme/cel/moleculair niveau) op waterorganismen?


hoe zou je de casus kunnen gebruiken in je klas?

  • Welke practica kun je bedenken die deze casus in beeld brengen?

  • Welke biologie-begrippen kun je allemaal hangen aan deze casus?

  • Welke beroepen zijn betrokken bij het ontwerpen, aanleggen, onderhouden, etc. van ecologische zwemvijvers?

  • Welke opleiding en/of kwaliteiten zou je daarvoor nodig hebben?


Contactpersoon: Marcel van Pinxteren, Nieuwekampen 13, Vinkel, Noord Brabant

E: marcel.van.pinxteren@gmail.com T: 06 57334586; Blog Marcel Pinxteren



Casus: Groene Daken
Groene daken en gevels, zonnepanelen, zonnecollectoren en andere slimme daktechnieken kunnen een bijdrage leveren aan energiebesparing en opwekking, verbetering van de luchtkwaliteit, meer groen in de wijk en koeling op hete dagen. Op een normaal dak met bitumen kan de temperatuur oplopen tot 85°C terwijl een groen dak maximaal 35°C wordt. Er wordt daardoor veel energie bespaard die anders nodig zou zijn om gebouwen te koelen in de zomer.

D


Afb. Centrum voor Levenswetenschappen, Rijksuniversiteit Groningen.

Bron: RUG Linneausborg


aarnaast is ook het opvangen en vasthouden van regenwater is een belangrijke functie van ‘groene daken’. Door de huidige klimaatverandering is op sommige plekken in de wereld een neerslag tekort en juist op andere plekken een toename in regenintensiteit. In gematigde gebieden zoals West-Europa is de verwachting dat het gemiddeld niet meer gaat regenen maar dat langere droogteperioden worden afgewisseld met korte hevige regenbuien. Riolen kunnen de hoeveelheid water niet aan en stromen over of ongezuiverd (vuil) rioolwater wordt direct geloosd op oppervlaktewater, wat weer tot ecologische schade kan leiden..

Groene daken zijn sinds een paar jaar flink in opkomst. Op de Uithof zijn er verschillende voorbeelden van te vinden. Kijk bijvoorbeeld maar eens uit het raam aan de oostzijde van het gebouw..


Bronnen

http://www.groendak.info/blog/utrecht-test-duurzame-daken/

http://www.antenna.nl/atalanta/hetgroenedak/arise.html#Inhoudsopgave

http://www.groenedak.nl/

http://www.dakdokters.nl/
Interessante vragen casus

wat is de biologie die gebruikt wordt?

  • Welke soorten tref je aan op de verschillende groene daken?

  • Waarom zijn deze soorten geschikt?

  • Hoe gaan deze soorten om met de (extreme) variabiliteit van de omgeving (op organisme/cel/moleculair niveau)

  • H
    Afb. Geiten grazen op een groen dak

    Bron: WebUrbanist


    oe is de verandering in regenintensiteit ontstaan?

  • Hoe houd je het groene dak gezond (onderhoud/beheer)?


hoe zou je de casus kunnen gebruiken in je klas?

  • Hoe breng je klimaatverandering in beeld in de klas?

  • Welke biologie-begrippen kun je allemaal aan deze casus hangen?

  • Welke practica kun je bedenken bij groene daken?

  • Welke beroepen zijn betrokken bij het ontwerpen, aanleggen, onderhouden, etc. van groene daken?

  • Welke opleiding en/of kwaliteiten zou je daarvoor nodig hebben?


Contactpersoon: Daan de Leeuw, De Dakdokters BV, Joan Muijskenweg 19, 1096 CJ Amsterdam, T: 020 820 82 51 of 06 14 692 332, E: daan@dakdokters.nl, www: www.dakdokters.nl

Casus: Hoogekampse Plas, Utrecht

Onder de rook van Utrecht, tussen Groenekan en De Bilt, ligt de Hooge Kampse Plas, een oude ontzanding. De plas is sinds 2003 grotendeels eigendom van het Utrechts Landschap. In de plas

i
Afb. Ganzen genieten van de zonsondergang

Bron: Foto Bart


s in de loop der tijd van alles gestort, waaronder bagger, bedrijfsvuil en compost. Ondanks de verontreiniging is er een natuurgebied ontstaan, waar watervogels overnachten en een das een burcht heeft. De natuurlijke waarde van de plas zelf is echter beperkt. Het Utrechts Landschap wil de natuurwaarden van de plas ontwikkelen, door het maken van brede oevers en eilandjes. Het riet op de oevers zal de roerdomp aantrekken en op de slikkige eilandjes kunnen grutto’s, tureluurs en scholeksters voedsel vinden. Hierdoor wordt het nog aantrekkelijker om langs de goed ontwikkelde oeverzone te wandelen en te fietsen. Het afsluiten van de op de bodem liggende materialen alsmede het creëren van brede oevers en eilanden wordt gerealiseerd door het afdekken met herbruikbare grond en waterbodems. Het Utrechts Landschap doet dat in samenwerking met de firma Dekker van de Kamp landschapsontwikkeling.
Bronnen
www.dekkervandekamp.nl Baggerbedrijf wat zich o.a. richt op het ontwikkelen van landschappen

www.utrechtslandschap.nl Stichting Het Utrechts Landschap beschermt natuur en cultureel erfgoed in de provincie Utrecht.

http://www.groenekanslandschap.nl/index.php?id=3&p=1&lng=NL
Interessante vragen casus

wat is de biologie die gebruikt wordt?

  • Welke verontreiniging is er geweest en welke gevolgen zijn daar nu nog van te merken.

  • Zijn er nog gezondheidsrisico’s voor mens en dier?

  • Welke soorten zijn er door de verontreinigingen getroffen en op welke manier werden ze beïnvloed?

  • Welke (a)biotische factoren worden nu gemonitord en waarom worden juist deze gemonitord?

  • Welke soorten zijn zgn. indicatorsoorten in dit gebied en waarom juist deze soorten?

  • In de volksmond wordt vaak gesproken over een ‘natuurlijk evenwicht’ terwijl ecologen het eerder hebben over een dynamisch evenwicht. Wat is het verschil tussen deze twee termen en welke van de twee termen is relevant voor deze casus?


hoe zou je de casus kunnen gebruiken in je klas?

  • Welke biologie-begrippen kun je allemaal aan deze casus hangen?

  • Welke practica kun je bedenken bij watervervuiling en -herstel?

  • Welke beroepen zijn betrokken bij het monitoren, beheer, etc. van een waterlichaam als de Hooge Kampse Plas?

  • Welke opleiding en/of kwaliteiten zou je daarvoor nodig hebben?


Contactpersoon: Wim Vermeule, milieucoördinator Dekker Van De Kamp (baggerbedrijf) E: w.vermeule@dekkervandekamp.nl T: 024-3488860

Muskusrattenbestrijding

Muskusratten en beverratten graven gangen en maken hun holen in waterkeringen zoals dijken en oevers. De beschadigde waterkeringen kunnen hierdoor inzakken en zelfs tot overstromingen leiden. Om overstromingen te voorkomen worden muskusratten en beverratten bestreden. De muskusrat is een eeuw geleden voor de bonthandel in het oosten van Europa geïmporteerd. Omdat zijn vacht zich niet naar wens ontwikkelde, is hij vervolgens vrijgelaten. Zij horen niet in ons land thuis en kennen geen natuurlijke vijanden. Als waterschappen de uitbreiding van de muskusrattenpopulatie niet tegengaan, kan dat tot gevaarlijke situaties leiden.

Nu nog worden muskusratten en beverratten met klemmen en kooien gevangen en gedood. Waterschappen zoeken naar vangsttechnieken die minder dierenleed veroorzaken. Goede alternatieven zijn echter nog niet beschikbaar.
(Bron: www.muskusrattenbestrijding.nl)
Bronnen


  • Jaarverslag van de Landelijke Coordinatiecommissie Muskusrattenbestrijding (zit in map)

  • www.muskusrattenbestrijding.nl

Op deze site staan ook onderzoeksrapporten over muskusrattenbestrijding

  • http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl1067-Muskusrat.html?i=2-41

Alternatieve aanpak van muskusratten: http://www.zoogdiervereniging.nl/node/1074

  • http://www.youtube.com/watch?v=H1Q1Nnuquj4

Filmpje van Waterschap Weest en Rieden over Muskusrattenbestrijding
I
Bron: Wikipedia
nteressante vragen:
Wat voor onderzoek wordt er gedaan aan muskus- en beverratten en de bestrijding van deze knaagdieren? Er zijn onderzoekers die veel nadelen zien van de huidige bestrijding. Zoek uit wat die nadelen zijn en welke alternatieven er geboden worden. Welke biologie-begrippen (concepten) kun je behandelen met de context van het muskusrattenbestrijding. Welke vooropleiding heeft een muskusrattenbestrijder nodig en hoe wordt je muskusrattenbestrijder? Welke competenties moet een muskusrattenbetrijder hebben? Denk ook eens na hoe je deze casus zou kunnen behandelen in jouw klas.

Contactpersoon: This Buurman, Muskusrattenbeheer HDSR; E: buurman.taa@hdsr.nl T: 030 6346302

Exoten: Amerikaanse rivierkreeft

N


Bron: Dierenblog.nl
ederlandse wateren kampen met een exotische alleseter: de Amerikaanse rivierkreeft. Vooral in Zuid-Holland en Utrecht hebben ze er last van: de dieren hebben een desastreuze invloed op het leven in sloten, plassen en riviertjes. Bij de universiteit van Wageningen doen ze onderzoek naar de schadelijkheid van de kreeft. In Spanje en Italië blijkt dat de rode Amerikaanse rivierkreeft een ramp is voor de sloten. Daarom wordt nu ook in ons land onderzoek gedaan.

De rivierkreeften eten waterplanten en lopen over de bodem van het water. Daarmee woelen ze de bodem om, waardoor het water troebel wordt. En daardoor kan er geen zonlicht door het water en gaat de vegetatie dood. De kreeften verarmen zo het hele systeem, is de voorlopige conclusie. Het beestje is via tuincentra en restaurantkeukens in onze wateren terecht gekomen, ontsnapt dus. Ze zitten nu vooral in Zuid-Holland en Utrecht, maar de kans is groot dat het probleem zich gaat verspreiden.


(Bron: www.nos.nl)
Bronnen

  • Alterra-rapport 1923, ISSN 1566-7197 (zit in map)

  • Kamervragen nav kreeftenonderzoek Goudse wateren (zit in map)

  • Onderzoek Goudse Wateren (zit in map)



Interessante vragen:
Wat is er bekend over de schade die de Amerikaanse rivierkreeft veroorzaakt? Zijn er al ideeën binnen de waterschappen om de rivierkreeft te bestrijden? Welke rol neemt de kreeft in het voedselweb in? De kreeft is goed eetbaar. Zoek uit of het rendabel zou zijn de kreeft commercieel te bevissen. Welke biologie-begrippen (concepten) kun je behandelen met de context van de rivierkreeft? Denk eens na hoe je deze casus zou kunnen behandelen in jouw klas.


Bron: Sportvisserij Nederland



Contactpersoon: Tim Pelsma, Waternet; E: tim.pelsma@waternet.nl T: 020 608 20 18 of 06-20522018

Peter Heuts, heuts.pgm@hdsr.nl

medewerker ecologie

tel. 030 6345777

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden

Postbus 550

3990 GJ Houten

Natuurvriendelijke oevers

N


Bron: Hunzeenaas.nl
atuurvriendelijke oevers zijn oevers waarbij we naast de wa terkerende functie nadrukkelijk rekening houden met natuur en landschap. Natuurvriendelijke oevers zijn belangrijk voor de waterkwaliteit. Sommige planten en dieren die in het oppervlaktewater voorkomen, hebben plaatsen nodig op de oever waarin zij bijvoorbeeld kunnen schuilen. Ook kunnen kikkers en padden in ondiep water hun eitjes afzetten. Hoe meer de natuur zijn gang kan gaan, hoe beter de kwaliteit van het oppervlaktewater wordt. Het resultaat is helder en gezond oppervlaktewater. En een natuurlijke uitstraling geeft voor de meeste mensen ook een veel prettiger beeld.

Een oever wordt natuurvriendelijker naarmate groepen planten en dieren die er van nature thuis horen er voordeel van ondervinden. Een belangrijk kenmerk is de natuurlijke overgang van nat naar droog: meestal hebben natuurvriendelijke oevers flauwe taluds waarbij een duidelijke begroeiing waarneembaar is. De waterschappen zorgen er voor dat steeds meer plassen, sloten, beken en rivieren natuurvriendelijke oevers krijgen. Daarnaast zijn ze ook verplicht de natuurvriendelijke oevers te beheren.


(Bron: www.rijnland.net)
Bronnen

  • Handreiking Natuurvriendelijke oevers (staat in map)

  • http://ind.datadelft.com/natuvroe.htm

Plek met veel bronnen wel ietwat gedateerd

  • http://www.youtube.com/watch?v=VxoVu9YLhjA

Natuurvriendelijke oevers in Maastricht (filmpje 1 minuut)

Interessante vragen:

W
Bron: Biodivers.nl


elke flora en fauna leeft er in de natuurvriendelijke oevers? Wat zijn de voor- en nadelen van natuurvriendelijke oevers (denk bijvoorbeeld aan biodiversiteit, maar ook aan recreatie of watertransport met boten). Hoe worden oevers natuurvriendelijk ingericht? En hoe worden de oevers beheerd? Is er een verschil in beheer-kosten t.o.v. traditionele oeverbeschoeiing? Welke biologie-begrippen (concepten) kun je behandelen met de context van de aanleg en het beheer van natuurvriendelijke oevers. Denk eens na hoe je deze casus zou kunnen behandelen in jouw klas.
Contactpersoon: Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Nico de Bruijn E: bruijn.n@hdsr.nl T: 030-6345811

Blauwalg

T
Bron: www.blauwalg.wur.nl


ijdens een warme zomer wordt er veel gezwommen in de Nederlandse wateren. Helaas is dit niet overal even veilig. Een oorzaak daarvan is de cyanobacterie (ook wel blauwalg genoemd). Blauwalg is giftig en zorgt ervoor dat het water troebel wordt en gaat stinken. Rijkswaterstaat doet er alles aan om blauwalg te bestrijden.
Blauwalgen kunnen schoon en helder water veranderen in een troebele, stinkende groene soep. Dit komt doordat de blauwalgen het licht wegvangen voor waterplanten. Bovendien zijn blauwalgen minder eetbaar voor zoöplankton dan andere algen zoals sieralgen.. Verder kan de algenpopulatie leiden tot zuurstofloosheid, waardoor vissen en andere waterdieren kunnen sterven. Ook voor mensen is de blauwalg schadelijk. De blauwalg produceert bijvoorbeeld microcystines. Het kan maag- en darmklachten veroorzaken, maar ook huidklachten, misselijkheid, buikpijn, diarree, hoofdpijn, geïrriteerde ogen en leverschade.

(Bron: www.rijkswaterstaat.nl)


Bronnen

  • www.blauwalg.wur.nl

Op deze website staat veel informatie en kunnen ook rapporten worden gedownload.

  • Twee artikeltjes uit Trouw van juni en augustus 2011 over Blauwalgen (staan in map)


Interessante vragen:
Wat is er bekend over de schade die blauwlagen veroorzaken? Hoe vaak komt het voor dat een sloot of plas last krijgt van blauwalg. Welke biotische en abiotische factoren zijn van invloed op het voorkomen van blauwalg? Hoe kan blauwalg voorkomen en/of bestreden worden? Welke biologie-begrippen (concepten) kun je behandelen met de context van de blauwalg? Denk eens na hoe je deze casus zou kunnen behandelen in jouw klas.




Contactpersoon:
Bron: www.blauwalg.wur.nl
Miquel Lurling, Email: miquel.lurling@wur.nl Telefoon: +31-6-41076795

Aquatic Ecology & Water Quality Management Group Wageningen University

Droevendaalsesteeg 3a, 6708 PB Wageningen, The Netherlands

www.blauwalg.wur.nl

Waterzuivering door helofytenfilter: De Bussumse Watertoren

D


Bron: Watertorenbussum.nl
e Bussumse watertoren is waarschijnlijk het duurzaamste gebouw van Nederland. De Watertoren levert energie, zuivert zelf zijn afvalwater, benut warmte/koude opslag, wordt verwarmd met afgewerkt frituurvet en is klimaatneutraal. Het pand heeft geen rioolaansluiting. Het afvalwater wordt gezuiverd door middel van een helofytenfilter. Het zuivere water dat daar uitkomt, wordt hergebruikt voor de toiletspoeling van alle toiletten in het gebouw. Daarmee wordt 80% van het drinkwaterverbruik gespaard en ontstaat een kleine waterkringloop met een geringe aanvulling met drinkwater.

Een helofytenfilter kan afvalwater van een gebouw op natuurlijke wijze zuiveren. Het filter bestaat uit een substraat of zandbed waarin helofyten groeien. Dit zijn moerasplanten, zoals lisdodden, biezen en riet. De planten transporteren zuurstof naar de wortels, waar grote hoeveelheden zuurstofminnende bacteriën zich in het zandbed vestigen. De bacteriën zetten de afvalstoffen in het water om in voedingsstoffen voor de planten en zichzelf. Het gezuiverde water wordt via een grindlaag met drainageleidingen naar een controleput en vervolgens naar een eventueel reservoir en terug naar het gebouw voor hergebruik geleid.

(Bron: www.watertorenbussum.nl)
Bronnen



Interessante vragen:

Zoek de technische aspecten uit van de helofytenfilter. Welke water- en moerasplanten zijn geschikt? Welke micro-organismen en andere organismen kunnen ook goed leven in het helofytenfilter? Welk onderhoud is nodig en wat kan er misgaan met het filter? Zoek eens uit of zulke filters ook in wat oudere woonwijken of woonhuizen zouden kunnen geplaatst zodat er minder drinkwater verspild wordt. Waarom wordt het niet standaard toegepast in nieuwbouw? Kun je ook een helofytenfilter bij je eigen huis aanleggen?

W
Bron: Ecofyt.nl
elke biologie-begrippen (concepten) kun je behandelen met de context van de blauwalg? Denk eens na hoe je deze casus zou kunnen behandelen in jouw klas.
Contactpersoon: Frank van Dien www.ecofyt.nl

Email: Frankv@nDien.nl

Telefoon: Tel: 0499-550328 Adres: De Schepen 17, 5688 VM Oirschot

Visvriendelijke passages

R
Bron: HDSR


uim drieduizend gemalen zorgen voor droge voeten in de Hollandse polders, maar dat heeft een fikse ecologische prijs. De sneldraaiende schroeven van de gemaalpompen hakken jaarlijks miljoenen vissen aan mootjes. De vissenmigratie in het najaar is een macaber hoogtepunt. De bedreigde paling die naar zee wil migreren om te paaien, komt aan het einde van een polder een gemaal tegen. De dieren draaien weken rondjes voor het lawaaierige, afschrikwekkende gemaal, maar uiteindelijk overwint het trekinstinct de angst. Met fatale gevolgen. Alleen bij grotere pompen, zo’n tien tot twintig procent van het totaal, hebben ze een kans. In de kleinere gemalen overleeft praktisch geen enkele vis groter dan tien centimeter de sneldraaiende schroeven. In de herfst kan de waterbodem achter een gemaal bedekt zijn met een tapijt van stukken vis. Naast gemalen zijn er ook barrières als sluizen, stuwen en dammen. Al deze barrières belemmeren de migratie van vissen. Gelukkig zijn er visvriendelijke aanpassingen mogelijk en worden er op steeds meer plaatsen aanpassingen gedaan zodat vissen ongeschonden deze barrières kunnen passeren.
(Bron: www.bionieuws.nl)
Bronnen

  • Visvriendelijk Waterbeheer rapport Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (staat in map)

  • Visretourwiel (Audiofragment Vroege Vogels waarin Frides Laméris zijn visvriendelijke passage toelicht)

  • Visvriendelijke passages (audiofragment Vroege Vogels uit 2008)

  • Artikel over Gemaalvispassage (zit in map)

  • Proefschrift Vismigratie van Erwin Winter (zit in map)

  • Kaartje met gerealiseerde vispassages in het gebied van de




I
Bron: Tim Vriese
nteressante vragen:
Om een goede vispassage te ontwerpen moet je eerst uitzoeken voor welke vissen de passage geschikt is. Welke vissen migreren en welke niet? Welke technische mogelijkheden zijn er allemaal om gemalen, stuwen en sluizen visvriendelijk te maken? Zoek van een paar voorbeelden uit wat de voor- en nadelen zijn van deze technische oplossingen (denk aan kosten een duurzaamheid). Zijn alle vissen gebaat bij deze vispassages of zijn de vispassages specifiek voor bepaalde soorten? Welke conclusies kun je uit de onderzoeken over de monitoring van vispassages trekken? Denk eens na hoe je deze casus zou kunnen behandelen in jouw klas en welke biologie-begrippen (concepten) je dan kwijt kunt.
Contactpersoon: Tim Pelsma, Waternet; E: tim.pelsma@waternet.nl T: 020 608 20 18 of 06-20522018

Peter Heuts, heuts.pgm@hdsr.nl medewerker ecologie



tel. 030 6345777

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Postbus 550, 3990 GJ Houten



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina