Checklist leesonderwijs en leesbegeleiding bij katern esm a. Checklist leesonderwijs Checklist beginnende geletterdheid



Dovnload 34.07 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte34.07 Kb.
CHECKLIST LEESONDERWIJS EN LEESBEGELEIDING BIJ KATERN ESM
A. Checklist leesonderwijs
Checklist beginnende geletterdheid

  • Heeft u 5 à 8 uur per week voor taalactiviteiten (mondelinge taal, woordenschat, beginnende geletterdheid en begrijpend luisteren) ingeroosterd?

  • Hangen er bij u op school woordkaartjes in de kleutergroepen (namen van de kinderen, voorwerpen in de klas en op de thematafel)?

  • Zijn de aangeboden letters zichtbaar in de klas (bijvoorbeeld op een lettermuur)?

  • Zijn er boeken in de klas van verschillende genres en zijn die de hele dag vrij beschikbaar voor de leerlingen?

  • Wordt er elke dag interactief voorgelezen (aandacht voor boekoriëntatie en verhaalbegrip)?

  • Komen alle tussendoelen beginnende geletterdheid aan bod?

  • Mogen kinderen zelf experimenteren met letters (op de eigen manier schrijven, schilderen, stempelen) en wordt hierbij de combinatie met de gesproken klanken gemaakt?

  • Hangen er schrijfproducten van de leerlingen aan de wanden?

  • Kunnen kinderen taalspelletjes spelen op de computer?


Checklist aanvankelijk lezen

  • Heeft u 400 – 450 minuten ingeroosterd voor leesactiviteiten voor de hele groep?

  • Werkt u systematisch met een aanvankelijk leesmethode aan de hand van een heldere jaarplanning in het groepsplan?

  • Stelt u hoge, realistische doelen (eind groep 3 AVI-2 instructie voor …. % van de leerlingen)?

  • Werkt u preventief?

  • Geeft u leesinstructie volgens het directe instructiemodel?

  • Leest u elke dag interactief voor?



Checklist voortgezet technisch lezen

  • Werkt u systematisch met een methode voor voortgezet technisch lezen?

  • Is de te behandelen stof per week vastgelegd in de jaarplanning van het groepsplan?

  • Heeft u per week ongeveer 150 minuten ingeroosterd voor voortgezet technisch lezen?

  • Heeft u per groep tussendoelen en streefdoelen vastgesteld?

  • Heeft u hoge verwachtingen van alle leerlingen?

  • Werkt u preventief?

  • Geeft u leesinstructie volgens het directe instructiemodel?

  • Komen alle tussendoelen gevorderde geletterdheid aan bod?

  • Bent u in staat te beoordelen wat u in de methode over kunt slaan?

  • Leest u elke dag interactief voor?

  • Is er elke dag tijd ingeroosterd voor vrij lezen?

  • Is er voor risicolezers 60 minuten per week extra instructie en begeleide oefening ingeroosterd?



Checklist interactief voorlezen

  • Lezen alle leerkrachten bij u op school dagelijks voor en staat voorlezen ook op het rooster?

  • Is er bij u op school sprake van een (voor)leescultuur? Lezen leerkrachten zelf boeken waar leerlingen bij zijn en delen ze hun leeservaringen met leerlingen?

  • Is voor leerlingen in uw klas het doel van een voorleesactiviteit altijd duidelijk?

  • Wordt bij u op school een boekenlijst bijgehouden van boeken die goed bevallen, in welke groep en waarom? Wordt daarbij ook genoteerd bij welk thema het boek goed te gebruiken is en met welk doel?

  • Worden verhalen en boeken, die door leerlingen zijn geschreven, bewaard bij de andere leesboeken in de klas, zodat kinderen ze nog eens kunnen herlezen?

  • Worden voorleesactiviteiten regelmatig gekoppeld aan een thema of project met als doel de woordenschat en denkprocessen te stimuleren?

  • Worden ouders voorgelicht over het belang van voorlezen en gestimuleerd dat thuis te doen?



Checklist woordenschat

  • Is het team bij u op school zich ervan bewust dat woordenschat in alle groepen en bij alle vakken gerichte aandacht dient te krijgen?

  • Zijn er bij u op school afspraken gemaakt over het aantal te leren woorden per groep/per week en is er afstemming in het team over welke woorden dat moeten zijn?

  • Geeft u directe instructie bij het aanleren van nieuwe woorden volgens de viertakt?

  • Biedt u nieuwe woorden aan in betekenisvolle activiteiten?

  • Laat u nieuwe woorden ten minste tien keer terugkomen in verschillende betekenisvolle activiteiten?

  • Krijgen leerlingen voldoende gelegenheid om hun woordenschat uit te breiden via het lezen van verschillende soorten teksten?

  • Biedt u voldoende mogelijkheden dat leerlingen nieuwe woorden ook daadwerkelijk gaan gebruiken in interactie met elkaar in mondelinge en schriftelijke activiteiten?



Checklist begrijpend lezen

  • Gebruikt u een methode voor begrijpend lezen? Zo ja, bent u daar tevreden over? Zo nee, wat gebruikt u als leerlijn? Is er sprake van een doorgaande leerlijn begrijpend lezen binnen de school?

  • Hoe waarderen uw leerlingen de lessen begrijpend lezen? Wat zijn plus- en minpunten en wat doet u als team daarmee?

  • Geeft u directe instructie bij het aanleren van leesstrategieën de leerlingen voor, tijdens en na het lezen van een tekst moeten leren toepassen?

  • Besteedt u elke dag aandacht aan de toepassing van leesstrategieën in verschillende soorten teksten, bij verschillende vakken?



Checklist lezen in de zaakvakken

  • Gebruikt u een methode voor de zaakvakken?

  • Wat doet u om de zaakvakteksten voor de leerlingen begrijpelijk te maken?

  • Stimuleert u leerlingen om de leesstrategieën die ze tijdens de begrijpend leeslessen hebben geleerd te gebruiken bij de zaakvakteksten?

  • Besteedt u elke dag aandacht aan de toepassing van leesstrategieën in verschillende soorten teksten, bij verschillende vakken?

  • Gebruikt u het win-win-model, of een vergelijkbaar model, om leerlingen uit te dagen na te denken en uit te wisselen over de tekst die ze lezen of hebben gelezen?



B. Checklist signaleren en aanpakken van leesproblemen
Checklist volgen van de ontwikkeling van geletterdheid

  • Wordt bij u op school de ontwikkeling van geletterdheid bij kleuters systematisch gevolgd aan de hand van de kleutersignalering en de aanvullende toetsen uit het protocol?

  • Worden de leesprestaties in groep 3 t/m 8 regelmatig getoetst aan de hand van de toetskalender uit het protocol?

  • Zijn er duidelijke afspraken bij u op school wie welke toetsen afneemt? Zo ja, is het hele team hier tevreden over?

  • Gebruikt u de toetsresultaten bij het opzetten van een groepsplan en hoe doet u dat?

  • Gebeurt de evaluatie van het groepsplan aan de hand van toetsresultaten?

  • Heeft u regelmatig overleg met de intern begeleider en de leesspecialist over de vorderingen van de leerlingen bij lezen?



Checklist interventie bij kleuters

  • Volgt u bij het aanleren van een nieuwe klank-letterkoppeling systematisch de stappen uit de voorschotbenadering?

  • Mogen kleuters die motorisch vaardig zijn letters en woorden schrijven met zelfbedachte spellingen?

  • Past u simultaan schrijven en verklanken consequent toe?

  • Stimuleert u leerlingen zelf ook consequent hardop te verklanken terwijl ze schrijven of stempelen?

  • Maakt u bewuste keuzes in de volgorde waarin u nieuwe letters aanbiedt, bijvoorbeeld om zo gauw mogelijk eenvoudige woordjes te kunnen maken van aangeleerde letters?

  • Gebruikt u gebaren bij het aanbieden van nieuwe letters?

  • Overlegt u met de logopedist wat voor uw groep de beste manier is om nieuwe letters aan te bieden?

  • Houdt u van alle leerlingen een lettergroeiboek bij?

  • Heeft u van te voren bepaald hoeveel letters uw leerlingen aan het eind van het schooljaar moeten beheersen?

  • Gaat u met een kleutertoets na hoeveel letters uw leerlingen kennen aan het eind van het schooljaar?



Checklist interventie bij leerlingen met leesproblemen

  • Intensiveert en verrijkt u de begeleiding van leerlingen die de doelen uit het groepsplan dreigen niet te halen?

  • Heeft uw team een schoolspecifiek protocol opgesteld voor toetsing en begeleiding?

  • Zet u specifieke interventies in direct nadat op basis van toets- en observatiegegevens onvoldoende vooruitgang is vastgesteld bij de leerling?

  • Gebruikt u wetenschappelijk onderbouwd interventieprogramma’s voor leerlingen die achterblijven op de groep?

  • Volgt u consequent de stappen van de interventieprogramma’s?

  • Sluit de begeleiding aan op het hoogste instructieniveau?

  • Ondersteunt u het leesproces consequent met gebaren?

  • Heeft u voortdurend aandacht voor het belang van ondersteunend (voordoen) en herhaald lezen?

  • Past u consequent het simultaan schrijven en verklanken toe?

  • Stimuleert u leerlingen gebruik te maken van een bijwijskaartje tijdens alle leesactiviteiten, zolang ze daar baat bij hebben?

  • Oefent u in groep 3 en 4 systematisch de leessnelheid met eenvoudige woorden van het type mkm en moeilijkere woorden?

  • Gaat u op een juiste manier om met leesfouten (directe feedback, voordoen en voorzeggen)?

  • Maakt u naast interventieprogramma’s ook gebruik van remediërende software en sluit die aan bij het interventieprogramma (gebruikt u bijvoorbeeld dezelfde oefenwoorden)?

  • Gebruikt u de juiste teksten bij de verschillende interventieprogramma’s (hoogste instructieniveau; bij RALFI leeftijdsadequaat enz.)?

  • Besteedt u bij RALFI aandacht aan de woordenschat (volgens CUVAR)?



Checklist diagnostiek en behandeling van dyslexie

  • Worden bij u op school leerlingen met een vermoeden van dyslexie aangemeld voor onderzoek? Zo ja, wanneer gebeurt dat en zijn er afspraken over gemaakt met het team?

  • Worden de richtlijnen van de Stichting Dyslexie Nederland gehanteerd bij de diagnose en behandeling van dyslexie?

  • Is er een nauwe samenwerking tussen de leerkracht en de gedragswetenschapper wanneer een leerling dyslexiebehandeling krijgt?

  • Is er indien mogelijk een nauwe samenwerking met de ouders/verzorgers tijdens de behandeling?



Checklist inzet compenserende en dispenserende hulpmiddelen

  • Maken leerlingen bij u op school gebruik van ICT-hulpmiddelen bij lees- en/of schrijfactiviteiten? Is hiervoor een diagnose ‘dyslexie’ noodzakelijk?

  • Zijn er teambreed afspraken gemaakt over het gebruik van algemene compenserende maatregelen en het gebruik van ICT-hulpmiddelen op school en thuis?

  • Is er een ICT-coördinator op school die overzicht heeft over de hulpmiddelen die leerlingen gebruiken, nieuwe ontwikkelingen op dit gebied volgt en teamleden informeert en schoolt?

  • Hebben leerlingen de mogelijkheid om te kiezen voor een luisterboek tijdens vrije leesmomenten?




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina