College 5: revisionistisch intermezzo: genre-theorie en “film noir”, 1943 -1955



Dovnload 20.9 Kb.
Datum24.07.2016
Grootte20.9 Kb.

CURSUS FILMGESCHIEDENIS 1


ONDERDEEL: SPEEELFILM- EN MEDIA-GESCHIEDENIS

Docent: J.W. Drukker


COLLEGE 5: REVISIONISTISCH INTERMEZZO:

GENRE-THEORIE EN “FILM NOIR”, 1943 -1955





  1. Genre-theorie in een notendop:

Roland Barthes’ Mythologies vertaald naar film

Functie van mythen: reconciliation of the friction between systems of norms and values and daily experience

The” outstanding example: Cinderella and 19th century capitalism



norms and values: brotherhood (French Revolution) and altruism (Christianity)

daily experience in capitalism: only with egotism and competition will someone survive and win.

Cinderella “solves” the dilemma: although it seems that C. looses from her egotist step-sisters, in the end, she wins the Prince by behaving consequently altruistic.


  1. Economische achtergrond:

Achtergrond Double-bills en B-Movies:

Film is een vol-continue bedrijf in Hollywood, dus: maximalisering van de output, gegeven de productie-capaciteit.

het ontduiken van de production-code: zoeken van market-niches, naast de ‘kaskrakers’: production code let vooral op de Grote Successsen, waardoor er een half-legale markt kan ontstaan


  1. Een zeer on-Hollywoods genre:

Film Noir”: naam achteraf uitgevonden in Frankrijk jaren ’50 (komt in een later college uitgebreid aan bod)

Zeer gewelddadige gangsterfilm met stereotype kenmerken:

Man komt door ‘femme fatale’ ernstig in de problemen; verliest de greep op zijn eigen handelen (wordt volledig gemanipuleerd door de ‘femme fatale’ in kwestie) en komt jammerlijk aan zijn eind, meestal inclusief gewelddadig einde van ‘femme fatale’.

Uitbeelding ‘femme fatale’ zeer stereotyp: altijd in het wit gekleed, altijd eerst de benen in beeld. Zeer beperkt aantal actrices en acteurs: Lana Turner, Barbara Stanwyck, Lauren Bacall, Edward G. Robinson, Humphrey Bogart (zeer in het begin) Marilyn Monroe en een paar anderen.


  1. De literaire achtergrond:

Hard-boiled” detectives: de half-legale “vieze” boekjes uit die tijd (tegenwoordig zeer gerehabiliteerd): James McCain, Raymond Chandler, Micky Spillane


  1. De film-historische achtergrond: invloed van het Duitse expressionisme: geen wonder: veel Duitse regisseurs in Holywood na de geluidscrisis en na de periode Nazi-Duitsland. Juist de expressionisten wisten hoe je met weinig (financiële en technische) middelen toch heel veel sfeer en spanning kunt creëren. Ook: sterke invloed van uitzonderlijke Hollywoodfilms (Casablanca en Citizen Kane)


6. “Film Noir” is een goedkope film:

harsh lighting”,



extreme camera-standpunten,

voice over”,



op lokatie gefilmd;

s nachts gefilmd;



linguistische’ signalen

Vaak is het filmdoek gedurende verrassend lange tijd geheel zwart!

Vandaar de dubbele betekenis van de naam ‘film noir’
7. De “film noir” als leerschool in de praktijk

voor regisseurs, acteurs, etc., etc. in de VS en …..in Europa

Voorbeelden te over : regisseurs John Huston, Billy Wilder

Acteurs/Actrices: Humphrey Bogart, Marilyn Monroe

Zeer belangrijk: de ‘film noir’ is DE inspiratiebron bij uitstek voor de Franse ‘Nouvelle Vague’ (jaren ’50 en ’60) en daarmee voor de gehele vernieuwing van de Europese film na de Tweede Wereldoorlog:

Via de ‘Nouvelle Vague’ kom je ‘als vanzelf’ bij de ‘Angry Young Men’ terecht in Engeland en bij ‘Ingmar Bergman’ en later op precies dezelfde manier bij de vernieuwingsimpuls in Oost-Europa, kort daarna (Polanski in Polen, Milos Forman in Tsjecho-Slowakije, ja zelfs weer terug naar Hollywood in de jaren ‘zestig: Mike Nichols en Peter Bogdanovich, bijvoorbeeld
8. De sociale achtergrond :

de ‘femme fatale’ en ‘gender-relations’;

sociale ontwrichting ten gevolge van de Tweede Wereldoorlog

Feministische filmkritiek (jaren ’70 en daarna) is dol op ‘film noir’: eindelijk een Hollywood-genre waarin de vrouw bepaalt hoe het verhaal afloopt (ook al is dat tamelijk vaak tamelijk desastreus)

Achtergrond: in Wo2 werken veel vrouwen noodgedwongen buitenshuis (mannen aan het front) en worden economisch zelfstandig.

Langdurige afwezigheid van echtgenoten leidt ook tot sexuele zelfstandigheid: mammie heeft een minnaar (of meerdere) , ontdekt pappie als hij eindelijk naar huis terugkeert (Daddy comes home-genre tamelijk populair in dezelfde periode) na zoveel jaren dapper aan het front gestreden te hebben.

Drie-dubbele bodems in ‘film noir’: (denk aan de ‘femme fatale’ en denk vooral terug aan de rol van mythen in een samenleving volgens Roland Barthes)

Aan de ene kant mogelijkheid tot dubbele identificatie voor na-oorlogse mannen: 1. Allemachtig!!!!! Moeder is wel heeeeeeel erg zelfstandig geworden in de jaren dat ik voor het vaderland elders was…Dat kan nooit goed gaan (en dat gaat het ook niet in ‘film noir’). 2. Ze mag dan knap zelfstandig geworden zijn… het leven is ook een stuk spannender geworden.. Waarom zou IK er geen minnares op gaan nahouden??

Identificatie-mogelijkheid voor vrouwen: ZO. Eindelijk bepaalt een vrouw hoe de geschiedenis zich zal voltrekken. Dat zulks voor eerst alsnog niet zo heel erg positief uitvalt, dat mag ‘m de buik niet rimpelen.

Uiteraard: kleinburgerlijke toets in ‘film noir’: al die nieuwe ‘gender-relations’ lopen verdomd slecht af.

Implicatie: retournons a la petit-bourgoisie……… (om het bloedvergieten tenminste een beetje onder controle te houden)


FILMS EN FILMFRAGMENTEN BIJ COLLEGE 5

REVISIONISTISCH INTERMEZZO:

GENRE-THEORIE EN “FILM NOIR”, 1943 –1955



(ORIGINAL “NOIR”)

Billy Wilder,

Double Indemnity, Verenigde Staten, 1944

(UB: video1300)
Tay Garnett,

The Postman Always Rings Twice, Verenigde Staten, 1946

(UB: video 466)
Robert Siodmak,

The File on Thelma Jordan, Verenigde Staten, 1949

(UB: video 2698)
John Huston,

The Asphalt Jungle, Verenigde Staten, 1950

(UB: video 3861)
(REMAKE “NOIR”)

Bob Rafaelson,

The Postman Always Rings Twice, Verenigde Staten, 1980

(UB: video 6080)
Roman Polanski,

Chinatown, Verenigde Staten, 1974

(UB: video 4004)
Adrian Lyne,

Fatal Attraction, Verenigde Staten, 1987

(UB: video 1651)



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina