Corruptie, onbekend, onbemind, alomtegenwoordig



Dovnload 0.57 Mb.
Pagina1/4
Datum25.07.2016
Grootte0.57 Mb.
  1   2   3   4




021106 2 Tilburg corruptie 14 november 2002

Corruptie, onbekend, onbemind, alomtegenwoordig

(zie Michel van Hulten, Corruptie, onbekend, onbemind, alomtegenwoordig,

uitg. Boom, Amsterdam, 2002, 267 pp., persoons- en bedrijfsnamen-register,

ISBN 90 5352 854 7, NUR 740,160).


Bij voetbalclubs, de Olympische Spelen, in de bouw, de politiek: corruptie is overal en toch weten we er weinig van. Macht wordt misbruikt om er persoonlijk beter van te worden. Het begint met een kopje koffie, gaat dan over in een aardig vliegreisje en eindigt in een betaling van veel geld. Niet alleen in de “Derde Wereld” (Mobutu, Suharto; Venezuela en Nigeria), maar ook in de westerse wereld: Chirac en Kohl, CDU en SPD, een zwarte lijst van bedrijven bij de Wereldbank, één geval per dag ergens in een Nederlandse gemeente.

Corruptie was lange tijd een taboe, voor de politiek was het een “non-issue. Tot Ien Dales, minister van Binnenlandse Zaken, in 1992 een geruchtmakende rede hield over integriteit en corruptie binnen het openbaar bestuur. Nu staat het hoog op de politieke agenda. Corruptie ondermijnt immers het goed functioneren van de democratie. Een probleem hierbij is dat sommigen corruptie zien als “de olie die de eonomie draaiende moet houden”, of dat sommige ondernemers zich afvragen “waarom zou ik niet omkopen, als anderen dat ook doen? Moet ik dan mijn eigen bedrijf schaden?”


Vandaag zal ik in een wel uiterst kort bestek iets trachten te zeggen over de vraag hoe diep corruptie zit geworteld in onze wereldmaatschappij, wat we ertegen doen en zouden moeten doen: in Nederland, in Europa, in de wereld.

Helaas moet ik dan wel al onmiddellijk zeggen dat corruptie onuitroeibaar is. Alles wat volgt benadert het probleem en de oplossing, maar heeft geen absolute waarde.


Wat is corruptie?

Te onderscheiden publieke en private corruptie. Beide vormen van omkoping zijn strafbaar. Mij gaat het vooral om de publieke corruptie. Wat tussen bedrijven plaats vindt aan omkoping, smeergeldbetalingen en andere fraude is – hoewel evenzeer strafbaar – voor mij toch meer een zaak waarop bedrijven zelf in de eerste plaats hebben toe te zien.


Maak onderscheid tusen fraude en corruptie.
Het gaat bij publieke corruptie altijd om een politicus of ambtenaar die, tegen betaling van geld of van een andere gift, of die door de verkrijging van een voorrecht, bereid wordt gevonden iets te doen of na te laten dat hij of zij in elk geval al naar behoren had moeten doen of moeten nalaten.

“The abuse of public office for private gain”

Misvattingen:

- Corruptie is iets van de laatste tijd. Pas in 1992 kwam minister Ien Dales in verzet tegen corruptie en bepleitte meer integriteit in het openbaar bestuur.

Fout, de Bijbel spreekt al over steekpenningen en hoe eraan te ontkomen. De VOC bestreed al corruptie onder zijn ‘kooplieden’, en in de Tweede Kamer werd er al in 1967 over gedebatteerd. Wel waar is dat het pas sinds 1992 in Nederland, en sinds 1996 bij de Wereldbank, op de politieke agenda is gekomen.


- Corruptie is iets van het ‘zuiden’:

het komt vooral voor in Limburg en minder boven de grote rivieren,

meer in Zuid-Europa dan in Noord Europa,

meer in Napels dan in Milaan,

meer in de Derde Wereld dan in de Rijke Landen.

Neen, corruptie is alomtegenwoordig, maar uiterst moeilijk bewijsbaar. Betaler en ontvanger van steekpenningen hebben er beide belang bij deze transacties zo geheim mogelijk te houden. Wat wij ervan weten is gebaseerd op onvolledige informatie, vermoedens en indirecte gegevens. Corruptiebetalingen worden nergens geadministreerd.


- Corruptie wordt veroorzaakt door armoede:

agenten en douane (en lagere bureau-ambtenaren) worden slecht betaald en moeten daarom wel leven van wat zij ook aan steekpenningen ontvangen,

Hoe komt het dan dat politieke leiders als Suharto, Mobutu en Abacha, maar ook Kohl en Chirac, zo diep in steekpenningen-affaires verwikkeld zijn?
- Kleine corruptie is schadelijker dan grote corruptie.

Voor velen is het juist het meest hinderlijk, dat zij voor allerlei dienstverlening van overheden kleine extra’s moeten betalen. Ook al gaat het daarbij in totaal in een land toch ook om belangrijke sommen geld, toch is het de grote corruptie die het meeste schade aanricht: het leidt tot de verkeerde contracten voor aankoop van goederen en diensten, te lage kwaliteit van het geleverde, op de verkeerde plaats en tijd.


- Corruptie is zondig, het is een ethisch probleem, een gedragsprobleem.

Neen, corruptie is een economisch fenomeen met een ethische uitstraling.

Velen denken dat steekpenningen betalen nodig is om de handel te smeren en daardoor beter te laten lopen. Anderen zien het als een kostenpost waardoor producten en diensten onnodig meer kosten dan economisch noodzakelijk is.
- Corrupt is de ontvanger van een gift, die staat open voor een smeergeldbetaling en is bereid daarvoor de gever (de betaler van steekpenningen) een voorkeursbehandeling te geven. Politici en ambtenaren worden omgekocht. Zij vragen erom. De omkopers geven er de voorkeur aan corruptie te benoemen als afpersing: als je niet betaalt kom je op achterstand te staan.

Maar waar ontvangers zijn, zijn ook betalers. De betalers zoeken hun “prooi”, zij zoeken de politicus/ambtenaar die bereid is voor een ‘cadeau’ regels te overtreden. Zij dringen de steekpenningen op.



Corruptie is onbekend

Omdat het betalen van steekpenningen in het verborgene plaats vindt, weten we er weinig van. Het heeft er bovendien alle schijn van dat overheden ook niet zo staan te springen om er wel veel van te weten. Ambtenaren zijn verplicht vermoedens van corruptie te melden. Voorzover hierover meldingen binnen komen worden die niet systematisch geregistreerd en gerubriceerd, niet bij Justitie en ook niet bij Financiën.

Als er al eens een tabel is met gegevens over een aantal jaren, zoals bijvoorbeeld bij de herziening van de corruptiewetgeving in 1999-2000 (Kamerstukken 26 469) over de jaren 1994-1998, dan wordt zo’n inventarisatie en tabellering niet voortgezet.
De onbekendheid met de feiten betreffende corruptie veroorzaakt ook dat de tabel met een landenoverzicht die meer dan 100 landen omvat en de jaren 1995 tot en met 2002, toch eigenlijk niet zoveel zegt. (Tabel is rondgedeeld).

Tabel doornemen, eerste 20 landen, laatste 20 landen, schoon en vuil, nauwelijks verschuivingen. Ook nauwelijks effecten van recente corruptieschandalen.





  1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina