Corticosteroiden bij rheumatische aandoeningen met ofthalmologische weerslag



Dovnload 27.19 Kb.
Datum20.08.2016
Grootte27.19 Kb.
Corticosteroiden bij rheumatische aandoeningen met ofthalmologische weerslag.
Bijv.:

  • Droge ogen: Sjogren syndroom

  • Keratitis / scleritis: RA, Wegener, PAN

  • Uveitis

    • ant: SpA, IBD, JCA

    • intermed: MS, sarcoidose

    • post: Behcet, SLE, sarcoidose, Wegener, PAN

Differentiaal diagnose o.a. mbv.:



  1. ANF en Ab tegen SSA en SSB (Sjogren syndroom A en B)

  2. RF en anti-citrulline

  3. ANCA (bijv. Wegener)

I. ANF en Ab tegen SSA en SSB (Sjogren syndroom A en B)

Vrouwen ouder dan 60 jaar: 1/3 is positief voor ANF, terwijl er geen aandoening is.


Anti-Jo: poly-myositis

Anti-SmD: lupus




Aandoening

Antilichamen

Lupus

dsDNA, smRNP, SSA, SSB

Sjogren

SSA, SSB

Poly-myositis

Anti-Jo

Sclerodermie

Sclero-70 (diffuse sclerodermie)

Centromeer (beperkte sclerodermie)





II. RF en anti-citrulline



a. Rheumafactor
RF (= rheumafactor) is aanwezig bij rheumatoide arthritis en is een antilichaam tegen een immunoglobuline.

Sens = 67% 1/3 pt met RA heeft een vals-negatieve test

Spec = 82% Er zullen dus vals-positieve stalen zijn

PPV = 77% Positive Predictive Value. Dus bijv. 77% kans op RA als positieve test.


Vasculitis bij RA is steeds geassocieerd met RF. Dus als geen RF dan moet je bij vasculitis niet meer aan RA denken, maar wel bijv. aan lupus, …
RF is meer geassocieerd met extra-articulaire complicaties, dan anti-citrulline.
Anti-perinucleaire factor (APF) is een stof die veel citrulline bevat.


b. Anti-citrulline
Sens=73%

Spec=98%


PPV=98%
Als de test positief is, ben je vrijwel zeker van RA.

Bij een negatieve test, is RA nog altijd mogelijk.

Test niet terugbetaald (600 BFr).


III. ANCA

Antilichamen tegen cytoplasmatische antigenen in polymorfonucleairen.

Er zijn twee types, namelijk:


  • c-ANCA: diffuus in het cytoplasma

  • p-ANCA: perinucleair



a. c-ANCA
c-ANCA of anti-proteinase 3: pathognomonisch voor Wegener

De meeste antilichamen verdwijnen niet na corticotherapie, maar ANCA’s verdwijnen wel na corticotherapie. Dus het is mogelijk om aan Wegener te lijden en dan toch een negatieve test voor ANCA’s te hebben (onder corticotherapie). De concentratie aan c-ANCA kan in de follow-up gebruikt worden om de activiteit van de ziekte te monitoren bij Wegener.


b. p-ANCA
Komt voor bij: IBD, microscopische poly-angiitis, Wegener, Churg-Strauss, …

Systemische corticotherapie bij rheumatische aandoeningen in de ofthalmologie

Werking: cortisonen binden op een glucocorticoiden receptor, waarna dit complex naar de kern verhuist.







Factor anti-inflammatoir vermogen

T ½ (uur)

Equivalenties (mg)

Hydrocortison

1

12

20

Prednisolone

4

24

5

Methylprednisolone

5

24

4

Triamcinolone

5

36

?

Dexmethasone

30

48

0,75

Medrol = methylprednisolone




Systeem

(Bij)werkingen

Immunologisch

Anti-inflammatoir + immunosuppressief

Leucocytose

Minder celmigratie naar de weeefsels

Minder activatie van de macrofagen

Minder activatie van B- en T-cellen

Minder activatie van alle NFKB-afhankelijke pathways

In totaal verhoogde vatbaarheid voor infecties (TBC, herpes zoster)


Metabool

Endocrien



Verhoogde neoglucogenese

Verhoogde vetsynthese

Verhoogd eiwitkatabolisme

Verstoorde levertesten

Verstoring van hypofyse as (daarom cortisonen afbouwen)

Amenorrhee



Locomotorisch

Osteoporose

Aseptische necrose (mensen met lupus meer voorbeschikt)

Spieratrofie

Groeistoornissen



Gastro-intestinaal

Ulcera (vooral hoge leeftijd en samen met NSAID)

Pancreatitis



Centraal zenuwstelsel

Euforie

Agitatie


Depressie

Psychose


Cardiovasculair

Zoutretentie (vooral bij hydrocortisonen)

Atheroclerose

Thrombose


Huid

Atrofie

Echymosen

Acne

Allergie op synthetische derivaten



Ogen

Cataract

Glaucoom


Opm.: opticus neuritis: Pulse-dosis corticoiden geeft betere prognose, omdat dan minder vaak recidief, maar geen invloed op uiteindelijk visus (blijft hetzelfde als wanneer geen behandeling, maar dan vaker recidief).



Inductieschema corticoiden bij rheumatische aandoeningen





Prednisolone

60 mg/d

Prednisolone

40 mg/d

Prednisolone

20 mg/d

Prednisolone

< 10 mg/d

Wegener
PAN
Lupus nefritis
RA large vessel vasculitis

Arteritis temporalis









Wegener, RA en lupus: behandeling van corticotherapie te associeren met Endoxan



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina