De diaspora en de septuagint



Dovnload 18.62 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte18.62 Kb.
DE DIASPORA EN DE SEPTUAGINT 1
De Joden zijn nooit opgegaan in andere volken. Ze zijn in zekere zin altijd een afgezonderd volk gebleven, ook in de diaspora, in de verstrooiing, waarin ze zijn terechtgekomen reeds lang voor de verwoesting van Jeruzalem.

Oorzaken

In de loop der tijden zijn vele Joden buiten Palestina komen wonen. Joden in de diaspora. Zij zijn op den duur over heel de aarde verspreid.


Maar al hebben ze hun moedertaal nagenoeg verleerd en het land der belofte nooit gezien, hun hart bleef liggen in Jeruzalem. Zij hunkerden naar 'èrèts Jisraël', naar het Heilige Land, waar de vaderen de God van Abraham, Izaäk en Jakob vereerden, naar enkele vierkante meters grond om begraven te worden. Zolang de tempel te Jeruzalem er is geweest, hebben zij vanuit de synagoge, ter gelegenheid van de grote feesten, hun pelgrimages naar het land der vaderen gemaakt. Zij betaalden ook de dubbele drachme als tempelbelasting. Ook voor diaspora-Joden van twintig jaar en ouder was die verplicht.

Lev. 26 : 33; Deut. 4 : 27


Waarom is er die verstrooiing van de Joden onder de volkeren? Is het een oordeel van God? Zo moet het ervaren zijn door hen die met de deportaties van de Israëlieten door de Assyriërs, bij de val van het noordelijke rijk in 722 v. Chr., en door de Babyloniërs, na de verovering van Judea door Babel in 586 v. Chr., elders in de wereld terechtkwamen.

Ps. 137 : 1


`Aan de rivieren van Babel, daar zaten wij, ook weenden wij, als wij gedachten aan Sion.'

Ps. 137 : 5


`Indien ik u vergeet, o Jeruzalem! zo vergete mijn rechterhand zich-zelve.'
Toch zouden we geen juist beeld geven van de oorzaken van de verstrooiing van de Joden onder de volkeren, als we alleen wezen op deze omstandigheden. Reeds vóór 722 v. Chr. treffen we Joden aan in de wereld rondom Palestina. En nadat Cyrus, de koning der Perzen, het volk Israël toestemming gegeven heeft om weer terug te keren naar zijn eigen land, na de zeventigjarige ballingschap, blijven vele Joden toch gewoon waar ze zoveel jaren gewoond hebben en tot enige welstand zijn gekomen. Velen van hen hadden trouwens het land der vaderen nooit gezien. Met andere woorden: door maatschappelijke omstandigheden voelde men zich vaak gedrongen elders te blijven of zich vrijwillig elders te vestigen. Zij trokken de wereld door als een handelsvolk. Vooral in de tijd van Alexander de Grote en de Romeinen, die door hun veroveringstochten die wereld een stuk kleiner en bereikbaarder maakten.
Hand. 2 : 8vv

In de tijd van het Nieuwe Testament treffen we Joden aan in Klein-Azië, al sinds eeuwen daar gevestigd, in Egypte (reeds sinds 586 v. Chr. waren velen daarheen gevlucht), in Rome en in vele andere streken. In Alexandrië zijn de Joden op den duur zelfs de grootste groep vreemdelingen die in die stad wonen, met aparte woonwijken en recht van zelfbestuur. Philo schat het aantal Joden dat in het begin van onze jaartelling in Egypte woont, op één miljoen. En in Rome wordt hun getal medio de eerste eeuw n. Chr. becijferd tussen de 30.000 en 60.000. Wellicht waren daar ook nog nakomelingen onder van die Joden die in 63 v. Chr. door Pompejus als krijgsgevangenen naar Rome waren meegevoerd en die later door hun bezetters weer vrijgelaten waren. Na de verwoesting van de Jeruzalemse tempel in 70 n. Chr. en de verdrijving van het volk der Joden uit zijn land is dat volk zelfs in een totale ballingschap terechtgekomen. Tot 1948, toen het zijn nationale tehuis in het land der belofte heeft herkregen. Maar ook nu is het aantal Joden dat `buitenslands' woont, vele malen groter dan het Jodendom in het thuisland zelf.



Een apart volk

Er ligt altijd iets van een donkere schaduw over Israëls volksbestaan, als we het bezien vanuit het gezichtspunt van de diaspora. Hoe zwaar hebben Joden het gehad om zichzelf te blijven temidden van de `gojim', de heiden-volken. Israël moest apart wonen.



Ezra 1O : lvv


Het moest een uniek volk van de Heere zijn, altijd en overal. Daarom moesten indertijd op bevel van Ezra de Joden hun vreemde vrouwen wegsturen, toen zij na de zeventigjarige ballingschap weer in het eigen land waren teruggekeerd. Vrijblijven van de besmetting met het heidendom, het was een moeilijke opgave. Zeker voor die Joden die elders in de wereld verstrengeld raakten met het cultuurleven van de volkeren. Oudtijds kwam het zelfs voor dat zij als huurlingen in het leger van Egypte dienden.

Hand. 15 : 21


Niet zonder veel moeite hebben de Joden dan ook hun identiteit als een door God verkoren en geheel eigen volk kunnen bewaren. Zij deden dat echter vaak wel met grote nauwkeurigheid. Overal bouwden ze hun synagogen, waar ze elkaar op de sabbat rondom de Thora ontmoetten. Overal woonden ze zoveel mogelijk, desnoods gedwongen in ghetto's, bij elkaar. Assimilatie, vermenging met het afgodische heidendom, was immers het ergste dat hun kon overkomen!
Israël is een apart volk. En die indruk van apart te zijn, door God apart gezet te zijn, heeft Israël altijd een aureool van vreemdheid gegeven in de wereld. Er was dan ook vaak weinig voor nodig om de hele wereld in verzet te doen komen tegen dit volk. Dat de Joden hun eigen God vereerden, is altijd wel verdragen, maar dat ze de pretentie voerden de enige God te dienen, is hun nooit in dank afgenomen. Jodenhaat is, stellig in de tijd van het Nieuwe Testament, in de diaspora voortgekomen uit godsdienstige motieven.
En vijandschap, vervolging, uitmoording tot en met de grote dood van de Holocaust hebben ook de eeuwen door het volk van de Joden bedreigd, vooral vanwege het feit dat Israëls God Zich als de enige God openbaarde door en onder dit volk.
Bij alle nadruk die er steeds door de Joden zelf op hun anders-dan-de volkeren-zijn is gelegd, valt het op dat er op zijn tijd ook bruggenbouwers zijn geweest. In de tijd van het Nieuwe Testament is het bijvoorbeeld Philo, een Alexandrijnse Jood (20 v. Chr. - 40 n. Chr.), ook wel Philo Judaeus of Philo Alexandrinus genoemd, die bezield is door het ideaal om het Joodse en Griekse denken, de Bijbel en de Griekse filosofie met elkaar te verbinden. Volgens hem zijn de wijsheden van de Griekse wijsbegeerte ten diepste in het Oude Testament terug te vinden. Door de woorden van de Schrift te vergeestelijken (allegoriseren) toont hij dat aan. Philo wordt daarom wel 'de Joodse Plato' genoemd. Kort voor zijn dood is Philo met een Joods gezantschap in Rome om de hulp van de Romeinse keizer in te roepen voor de Joden in Alexandrië, die een prooi zijn geworden van antisemitische vervolging. Israël is een apart volk. Dat blijft kennelijk zo, ook ondanks alle pogingen om bruggen te bouwen.

Het licht der volken

De diaspora is een schaduwzijde van Israëls volksbestaan, in vele opzichten. Toch zijn er van die diaspora ook vele positieve dingen te vertellen.


Jes. 61 : 1vv; Rom. 3 : 2vv

Is aan Israël, doordat het overal op aarde kwam te wonen, niet een unieke kans gegeven om te worden waartoe het door de Heere geroepen was, namelijk licht der volken? Aan Joden zijn de woorden van God toevertrouwd. En dat niet om die voor zich alleen te houden.

In dat licht bezien is het stellig als een positief gevolg van de diaspora te waarderen dat het Oude Testament in de tweede eeuw v. Chr. in het Grieks, de wereldtaal van die dagen, is vertaald. Zo werden de woorden van God bereikbaar voor heel de wereld. Deze vertaling, de Septuaginta genoemd, is tot stand gekomen in Alexandrië, de plaats in Egypte die als centrum van geleerdheid bekend stond. Vele Joden zullen, doordat zij het Grieks als dagelijkse omgangstaal spraken, van deze Griekse vertaling van de Tenach, het Oude Testament, een dankbaar gebruik hebben gemaakt. Maar ook was de Septuaginta de toegang van vele niet-Joden tot de boodschap van Israëls God.

Als dan ook de apostelen door Christus worden uitgezonden in de wereld en Israël door hen het licht der volken mag zijn, kunnen zij zich op vele plaatsen waar Joden en Jodengenoten uit het heiligdom in synagogen samenkomen, beroepen op deze Griekse Bijbel.


Hand. 8 : 32vv


In de geschriften van het Nieuwe Testament wordt bijvoorbeeld door Paulus ook vaak uit deze Griekse vertaling van het Oude Testament geciteerd. Ook Lukas doet dat. Hij citeert in Hand. 8 uit Jes. 53.
De Septuaginta (ook wel aangeduid met het Latijnse telwoord voor 70: LXX) is ontstaan uit de behoefte van het diaspora-Jodendom (in Alexandrië) om de Heilige Schrift in het Grieks, de wereldtaal van die dagen, te kunnen lezen. Vanzelfsprekend was daarmee ook een belang gediend van de niet-Joden die met het synagogale leven van de Joden meededen. Volgens de brief van Aristeas, uit de tweede eeuw v. Chr., was het koning Ptolemaeus II Philadelphus (285-146 v. Chr.) die de opdracht gaf om de Thora in het Grieks te vertalen. 72 vertalers (zes uit elke Joodse stam) zouden in 72 dagen te Alexandrië dit werk hebben verricht. Dit sterk legendarische verhaal is later nog weer uitgebreid met de vermelding dat alle 72 geleerden afzonderlijk van elkaar, elk zittend in een eigen cel, een vertaling maakten en dat alle vertalingen achteraf woordelijk aan elkaar gelijk bleken te zijn. Kennelijk wilde men door deze legende de Septuaginta als een door God geïnspireerde vertaling gezaghebbend verklaren. Vermoedelijk heeft het overigens wel tot de helft van de tweede eeuw v. Chr. geduurd voordat de vertaling van het gehele Oude Testament tot stand is gekomen. Lange tijd heeft de Septuaginta groot vertrouwen genoten. Maar sedert christenen deze Bijbel gebruikten om te bewijzen dat `Jezus was de Christus', daalde hij in achting bij de Joden. De Septuaginta werd `voertuig van het Evangelie van Jezus Christus', getuige de vele citaten daaruit in het Nieuwe Testament.
De Joden in Jeruzalem en Juda hadden trouwens ook nog wel andere bezwaren tegen de Septuaginta. De volgorde van de heilige boeken hierin was immers een andere dan die van de Hebreeuwse Bijbel. En bovendien waren ook verschillende door het Palestijnse Jodendom niet erkende boeken, apocriefen, opgenomen. Daar kwam nog bij dat de vertaling van de Hebreeuwse tekst zelf behoorlijk vrij was. Hoewel de Septuaginta natuurlijk ook zijn overleveringsgeschiedenis kent - de oorspronkelijke handschriften zijn net zo min in ons bezit als die van de Hebreeuwse Bijbel - is kennisneming van deze oude Griekse vertaling voor ons van groot belang.
Wij zien hier hoe zich de worsteling voltrokken heeft om de boodschap van de God van Israël, in de semitische taalwereld uitgedrukt, over te dragen in het taaleigen van de Griekse wereld. De Septuaginta is wel genoemd `een Grieks schip met een semitische lading'.


1 Over de Septuagint (LXX), de Griekse vertaling van het OT, een positief gevolg van de Diaspora, zie ook mijn website in de rubriek Exegetische/ hermeneutische voordrachten, sub: Hoe Paulus omgaat met het OT.





De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina