De evolutie van de financiële functie De opkomst van de Chief Financial Officer Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit der Sociale Wetenschappen Afstudeerrichting Arbeid, Organisatie & Management Auteur: Patricia Berkhof Studentnummer: 298307



Dovnload 340.12 Kb.
Pagina1/13
Datum20.08.2016
Grootte340.12 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


De evolutie van de financiële functie

De opkomst van de Chief Financial Officer



Erasmus Universiteit Rotterdam
Faculteit der Sociale Wetenschappen
Afstudeerrichting Arbeid, Organisatie & Management


Auteur: Patricia Berkhof
Studentnummer: 298307
Begeleider: Johan Heilbron
Rotterdam, augustus 2009


Voorwoord

Deze scriptie vormt een afronding van mijn master Arbeid, Organisatie en Management van de opleiding Sociologie. In september 2005 ben ik begonnen aan de opleiding na mijn HBO studie (Sociaal-Juridische Dienstverlening) om me verder te ontwikkelen. Vanaf september 2007 ben ik bezig met het voltooien van de afronding van mijn master. Ik heb een onderwerp gekozen waar ik voorheen geen verstand van had. Ik had voor een sociaal juridisch vraagstuk of een HR vraagstuk kunnen kiezen, aangezien ik hier een achtergrond in heb. Ik koos echter voor een economisch vraagstuk, waar tevens nog geen onderzoek naar is verricht in Nederland: “De opkomst van de Chief Financiel Officer”. Ik koos dit voor de uitdaging en een uitdaging was het zeker. Het graven in buitenlandse en Nederlandse literatuur, het verzamelen en analyseren van enquêtes en circa 450 jaarverslagen, de pakwerken die ontstonden en geen einde in zicht.

Zonder alle steun van mijn vriend, familie en vrienden en zonder de benodigde zet van mijn scriptiebegeleider was ik nu nog steeds dwalende in de literatuur. Ik wil jullie hierbij dan ook ontzettend bedanken voor jullie steun.

Inhoudsopgave


1. Inleiding 5

1.1 Centrale vraagstelling, deelvragen en hypothesen 6

1.1.1 Centrale vraagstelling 6

1.1.2 Deelvragen 6

1.1.3 hypothesen 6

1.1.4 Samenvattting hoofdstukken 6

2. Aanpak van het onderzoek 8

2.1 Onderzoeksmethoden & onderzoeksinstrumenten 8

3. Ontwikkelingen in de ondernemingsstrategieën van de Verenigde Staten 12

3.1 Conceptions of control 12

3.2 Ontwikkelingen in de top van de ondernemingshiërarchie in de Verenigde Staten na 1970 14

4. Ontwikkelingen in het Nederlandse bedrijfsleven in de twintigste eeuw 20

4.1 1895-1914: netwerken van familiebedrijven 20

4.2 1914 tot 1945: Kartelvorming in moeilijke tijden 23

4.3 1945 tot 1975: Fusies, overname en een gediversifieerde portfolio’s 25

4.4 1975 tot 2000: Shareholder value maakt haar intrede 27

4.5 Samenvatting 33

5. Analyse: De Opkomst van de CFO in de Raden van Bestuur van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen 35

6. Verklaringsproces 45

6.1 Opkomst van het aandeelhouderskapitalisme en de ‘shareholder value conception of control’ 45

6.1.1 Het Angelsaksische denken versus het Rijnlandse denken doorgetrokken in organisaties 45

6.1.2 De internationalisering van de kapitaalmarkt: een wijziging in de corporate governance 47

6.2 Groeiende afhankelijkheid van de Verenigde Staten 51

7. Conclusie 54

7.1 Onderzoeksresultaten versus hypothesen 54

7.2 Beantwoording van mijn vraagstellling 55

Literatuurlijst 56

Bijlage I: Verantwoording subpopulatie ondernemingen 59

Bijlage II: Vragenlijst 63



1. Inleiding


Iedereen kent inmiddels de functie van Chief Financial Officer, ook wel CFO genoemd. De functie is eigenlijk voor de buitenwereld uit het niets in de publiciteit verschenen. De functie heeft een promotie ondergaan van boekhouder op de achtergrond, naar financieel specialist op de voorgrond. Samen met de Chief Executive Officer, ook wel CEO genoemd, vormt de CFO een boegbeeld voor de onderneming. Omdat een onderzoek in Nederland naar de promotie van boekhouder naar financieel specialist nooit eerder is verricht, intrigeerde me dit juist om me daar verder in te verdiepen.

Aanleiding van het onderwerp ontstond na het volgen van het vak economische sociologie. Ik werd geboeid door de combinatie van economie en sociologie en ik wilde me meer verdiepen in de economische sociologie door middel van een onderwerp hierin.



De opkomst van de CFO is in de Verenigde Staten begonnen. In Nederland is hier nog weinig onderzoek naar gedaan, maar in literatuur schrijven ze wel dat Nederlandse ondernemingen zich steeds meer op financiële indicatoren gaan focussen en het Angelsaksische ondernemerschap uit de Verenigde Staten overneemt. Aan de hand van de kenmerken van financialisering in het bedrijfsbeleid uit de Verenigde Staten wil ik gaan onderzoeken of deze veranderingen ook in Nederland hebben plaatsgevonden, met als belangrijkste component in hoeverre de CFO de top van een ondernemingshiërarchie heeft behaald. Terwijl ik bezig was met mijn literatuuronderzoek over de opkomst van de CFO, kwam ik erachter dat er een groot proces aan vooraf is gegaan en dat het onmogelijk is om de CFO positie in Nederland te onderzoeken zonder het proces voorafgaand te bestuderen en te beschrijven.

1.1 Centrale vraagstelling, deelvragen en hypothesen

1.1.1 Centrale vraagstelling


De volgende vraagstelling heb ik voor mijn scriptie geformuleerd:

Sinds wanneer en op welke wijze hebben ‘Chief Financial Officers’ een positie gekregen in de Raden van Bestuur van Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen en hoe is de opkomst van deze financiële specialisten te verklaren?

1.1.2 Deelvragen


Om de vraagstelling te structureren heb ik deelvragen geformuleerd. Deze vragen komen aan bod in mijn scriptie, om uiteindelijk de vraagstelling te kunnen beantwoorden. De volgende deelvragen heb ik geformuleerd:

  • Wanneer is de CFO ontstaan in de Verenigde Staten?

  • Hoe is de opkomst van de CFO in de Verenigde Staten te verklaren?

  • Hoe heeft de positie van CFO’s zich in Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen ontwikkeld en hoe kunnen deze ontwikkelingen worden verklaard?


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina