De Geschiedenis van de Elzas; Prehistorische bewoners



Dovnload 90.9 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte90.9 Kb.

Prehistorische bewoners

In het Neolithicum (4500-2000 v.Chr.) groeiden de nederzettingen in de Champagne en de Ardennen uit tot kleine dorpjes. In de Bronstijd (1800-750 v.Chr.) werd reeds de basis gelegd voor wat zou uitgroeien tot een lange traditie in de metaalbewerking. Verschillende stammen gaven hun naam aan de latere steden: de Lingonen aan Langres, de Remi aan Reims. de Catalauni aan Chálons en de Tricassii aan Troyes. In de Elzas en Lotharingen woonden ten tijde van de Romeinse invasie Keltische en Germaanse stammen.




V.Chr Romeinse bezetting.




58-52

De bevolking van de Champagne en de Ardennen steunt Caesars troepen. In de Elzas moeten de Ger­maanse stammen zich ten oosten van de Rijn terugtrekken.



27

Onder keizer Augustus (27 v.Chr.-14 na Chr.) maakt de Cham­pagne deel uit van de Romeinse provincie Gallia Belgica. Een bloeiende beschaving ontwikkelt zich onder de pax Romanas er worden villa's gebouwd, er ontstaan markten en dankzij de aanleg van wegen worden de verbindingen beter. De warmwaterbronnen in de streek staan bekend om hun geneeskrachtige eigenschappen.



Na Chr:




Na Chr. 69-70

Na de dood van Nero boet het Romeinse Rijk aan kracht in.

3de -5de eeuw

Zendelingen trekken door de streek. Germaanse invallen: Ala­mannen. Vandalen en Hunnen plunderen beurtelings het land.

486

De gebieden rondom de Maas en de Moezel komen onder de heer­schappij van de Merovingische koning Clovis, die er een Frankisch rijk vestigt. Hoewel de Franken niet erg talrijk zijn, worden zij de heersende klasse in de gebieden die zij veroveren.

498

De H. Remigius haalt Clovis over zich op eerste kerstdag tot het christendom te bekeren.

511

Clovis overlijdt. De Champagne wordt in willekeurige stukjes ver­deeld en er ontstaan verscheidene koninkrijkjes.


683

Hertog Ettico, vader van de H. Odilia. bestuurt de Elzas.

Na hem wordt het land verdeeld in de Nordgau en de Sundgau, met een graaf aan het hoofd van elk gebied.




774

Karel Martel eigent zich kerkelijke bezittingen toe om een leger te bekostigen. De streek wordt in parochies verdeeld en de macht en het gezag van de bisschoppen breiden zich uit. Er ontstaat een balans tussen Kerk en Staat.


800

De titel van keizer wordt weer ingevoerd en aan Karel de Grote toe­gekend. Het Heilige Roomse Rijk bestaat uit verschillende gebieden in West- en Midden-Europa en zal in de daaropvolgende tien eeuwen worden bestuurd door Frankische en later Germaanse koningen, tot in 1806 officieel afstand wordt gedaan van de kei­zerstitel.

In de Middeleeuwen zijn het keizerrijk en het pausdom de twee belangrijkste instituten in West-Europa.




816

Lodewjk 1, bijgenaamd de Vrome, zoon van Karel de Grote en Hil­degarde van Zwaben, wordt door paus Stefanus IV in Reims tot keizer gekroond.

Onder zijn leiding krijgt de monarchie stevig voet aan de grond.





817

Overeenkomstig de wens van zijn vader verdeelt Lodewijk 1 diens rijk tussen drie zonen uit zijn eerste huwelijk: Lodewijk de Duitser krijgt Beieren,

Pippijn krijgt Aquitanië en Lotharius wordt benoemd tot medekeizer en erfgenaam.




829

Uit het tweede huwelijk van Lodewijk 1 met Judith van Beieren wordt een zoon geboren, Karel de Kale, die het rijk Alamannië krijgt.

Vanaf dit moment laaien twisten op tussen de zonen, die bondgenootschappen aangaan en weer verbreken, tot tweemaal toe hun vader afzetten, gebieden ruilen of zich eenvoudigweg toe ­eigenen, en die elkaar nog tientallen jaren na de dood van hun vader blijven bevechten.




839

Na de dood van Pippijn verdeelt Lodewijk 1 het keizerrijk tussen Lotharius en Karel, terwijl Lodewijk de Duitser Beieren behoudt. Het jaar daarop overlijdt Lodewijk 1.


843

Krachtens het Verdrag van Verdun krijgt Lotharius Midden-Francië (delen van België, Nederland, West-Duitsland, Oost-Frankrijk, Zwitserland en een groot deel van Italië), Lodewijk de Duitser komt in het bezit van Oost-Francië (het gebied ten oosten van de Run) en Karel de Kale gaat heersen over West-Francië (de rest van het huidige Frankrijk). Dit verdrag betekent de ontbinding van het rijk van Karel de Grote en legt

tevens de basis voor de latere landen van West-Europa.





870

Lotharius laat Lotharingen bij zijn dood na aan een van zijn zonen, die zelf echter zonder wettige erfgenaam overlijdt.

Bij het Verdrag van Meerssen wordt West-Lotharingen vervolgens aan Karel de Kale toegewezen en krijgt Lodewijk de Duitser een zeer groot deel van de gebieden ten westen van de Rijn.

In de volgende zeven eeuwen zou het gebied van de huidige Elzas onder het Duitse Rijk blijven vallen.




911


Lodewijk het Kind, de laatste Duitse koning uit het Karolingische huis, overlijdt. De vele graven aan het hoofd van de feodale staten in de streek kiezen Koenraad, hertog van Frankenland, tot zijn opvolger. H j wordt in 918 opgevolgd door Hendrik van Saksen, waarmee de i streek voor meer dan honderd jaar onder Saksisch bestuur komt.



959

Lotharingen wordt in tweeën verdeeld: Opper-Lotharingen (de

Ardennen, het Moezeldal en het bovendal van de Maas) en Neder­-Lotharingen (het noordelijke deel van het rijk, waaronder ook delen van het huidige België en Nederland).





Einde 9de en begin 10de eeuw





Noormannen ondernemen rooftochten in de streek en brengen

10de eeuw daardoor onrust in het r ijk.

Nieuwe dynastieën komen op en strijden om de macht, terwijl het feodale stelsel zich uitbreidt.

In Frankrijk neemt de macht van het Karolingische huis af.



987

Kroning van Hugo Capet. de eerste van de dertien Franse koningen uit de dynastie van de Capetingen, die tot 1328 aan de macht blijven.


11e eeuw

Het gebied Tardenois en de steden Cháteau-Thierry. Provins, Reims, Chálons en Troyes vallen door huwelijken aan de graven van Blois toe, de rechtstreekse vazallen van de koning en daarmee ook zijn grootste rivalen.

1098

Robertus van Molesme sticht de abdij van Citeaux.

25 juni 1115

De H. Bernardus sticht de abdij van Clairvaux.


1125-1152

Thibaud II, graaf van Blois, geeft de economie een steviger basis door een betrouwbaar betaalmiddel te introduceren en tol te heffen op de handel tussen Nederland en Italië.

De verbindings­wegen worden verbeterd en de vele jaarmarkten in onder andere Lagny. Provins, Sézanne, Troyes en Bar-sur-Aube zijn ontmoe­tingsplaatsen voor handelaren uit Noord- en Zuid-Europa.




1152

De Franse koning Lodewijk VII verstoot Eleonora van Aquitanië, die later trouwt met Hendrik Plantagenet en West-Frankrijk als bruidsschat meebrengt. Dit betekent het begin van een drie eeuwen durende vijandschap tussen Frankrijk en Engeland. In Straatsburg wordt met de bouw van een nieuwe kathedraal begonnen, nu in gotische stijl.

1179-1223

Filips II August noemt zichzelf koning van Frankrijk in plaats van koning der Franken.

1210

De bouw van de kathedraal in Reims begint.


1284

De schitterende hofhouding en de vereende graafschappen van de Champagne komen aan de Franse Kroon toe bij het huwelijk van Johanna van Navarra met Filips de Schone.

1337

Begin van de Honderdjarige Oorlog.


14e eeuw

In de Elzas vormen tien steden, waaronder Straatsburg, Colmar en Haguenau. de Decapolis om het hoofd te bieden aan de uit­wassen van het leenstelsel. Geleidelijk slagen ze erin zich van hun leenheren los te maken.


1429

De zeventienjarige Jeanne d'Arc voert het Franse leger naar de overwinning op de Engelsen bij Orléans en opent zo de weg voor de kroning van Karel VII in Reims.


1434

Gutenberg vestigt zich in Straatsburg en werkt er met drie mannen uit de streek aan een geheime uitvinding. Hun samenwerking loopt echter uit op een rechtszaak en pas veertien jaar later zal h j in Mainz zijn drukpers voltooien.



De Renaissance tijd




Renaissance

1480

Het hertogdom Opper-Lotharingen wordt samengevoegd met Bar en Vaudémont en heet sindsdien gewoon Lotharingen. Neder-Lo­tharingen was toen al uiteengevallen.




Einde 15e eeuw Na een eeuw van strijd komt de handel in de Champagne weer tot j bloei onder Lodewijk X].


1507

In St-Dié wordt in de Cosmographiae introductio, waaraan ver­scheidene geleerden hadden meegewerkt, het door Christopher Columbus ontdekte continent voor het eerst 'America' genoemd, ter ere van de zeevaarder Amerigo Vespucci.

1515-

1559

Opstanden tegen het Oostenrijkse huis in Mézières, Sainte-Méne­hould. Saint Dizier en Vitry.

1525

De opstand van de boeren tegen de leenheren wordt bloedig gesmoord in de stad Saverne.


1562

De slachting in Wassy in de Champagne luidt het begin in van de I godsdienstoorlogen, die in de daaropvolgende eeuw grote ver­- woestingen zouden aanrichten in de streek.


1552-1553

Lotharingen en de Elzas bij Frankrijk ingelijfd

Hendrik II bezet Metz, Toul en Verdun en verslaat de Habsburger Karel V.



1572

Het bloedbad van de Bartholomeusnacht betekent een zware slag voor de hugenoten in de Champagne en de Ardennen.


1635-1637

In Lotharingen breekt de pest uit, waaraan de helft van de bevol­king bezwijkt. De Dertigjarige Oorlog. de zwarte dood en de hongersnood teisteren de streek.

1648-1653

De opstand die bekendstaat als de Fronde veroorzaakt ook in de Champagne veel onrust, evenals de voortdurende Spaanse offen­sieven.

1678

Bij de Vrede van Nijmegen wordt de Elzas bij Frankrijk ingelijfd.

1681

Lodewijk XIV herroept de onafhankelijkheid van Straatsburg.


1738

Stanislaw Leszczynski, voormalig koning van Polen en schoon­vader van Lodewijk XV, krijgt de titel hertog van Lotharingen.


1766

Na de dood van Stanislaw wordt Lotharingen definitief door Frank­rijk geannexeerd.


Revolutie en oorlogen




1785,

Napoleon Bonaparte wordt officier in het Franse leger.




1789 De Franse Revolutie brengt de monarchie ten val, verkondigt de rechten van de mens en rekent af met het Ancien Régime.

1791

Lodewijk XVI en zijn gezin worden in Varennes-en-Argonne gear­resteerd.

1792

In Straatsburg componeert Rouget de Lisle de 'Marseillaise', dat het Franse volkslied zou worden.

1794
1798

De optische telegraaf van Chappe wordt bij Saverne in werking gesteld.

Mulhouse, de laatste onafhankelijke stad in de Elzas, wordt bij Frankrijk ingelijfd.



1799

Napoleon vestigt een militaire dictatuur en benoemt zichzelf tot eerste consul.



1804-1815

Napoleon laat zichzelf tot keizer kronen na zijn overwinningen in Oostenrijk en Rusland en weet tot ongeveer 1810 het grootste 1 gedeelte van Europa tot één groot rijk te verenigen.

In 1815 trekken de geallieerden opnieuw tegen hem ten strijde.

Zijn neder­laag bij Waterloo leidt tot zijn tweede en definitieve verbanning.




1814-1815

Het Congres van Wenen reorganiseert Europa na de napoleonti­1 sche oorlogen. Het gaat in september 1814 van start, vijf maanden na Napoleons eerste troonsafstand, en voltooit de slotakte vlak voor Waterloo en het einde van zijn honderd dagen durende terug­keer naar de macht.

1815-1871

Frankrijk wordt weer een koninkrijk, met uitzondering van een korte republikeinse periode tussen 1848 en 1852.

1870-1871

Aan het einde van de Frans-Duitse Oorlog moet Frankrijk de Elzas en een deel van Lotharingen aan Pruisen afstaan.

1885

Louis Pasteur dient aan een jonge herder uit de Elzas het eerste vaccin tegen hondsdolheid toe.

1906

De in Mulhouse geboren kapitein Dreyfus wordt in ere hersteld en ontvangt het Legioen van Eer, waarmee een einde komt aan het

beruchte schandaal uit 1894.






De 20ste eeuw




20e eeuw

1914-1918

Na afloop van de Eerste Wereldoorlog worden de Elzas en Lotha­ringen weer Frans grondgebied.

1928

Aanleg van het Grand Canal d'Alsace.

1930-1940

Bouw van de Maginotlinie.

1940-1944

Duitsland valt Frankrijk binnen en bezet de Elzas en Lotharingen.

Eind 1944

Franse en geallieerde troepen bevrijden Lotharingen.

1945

De Duitsers trekken zich volledig terug uit de Elzas en de wapen­

stilstand wordt in Reims gesloten.



1949

De Raad van Europa vestigt zijn hoofdzetel in Straatsburg.

1952

Dr. Albert Schweitzer uit Kaysersberg (Elzas) ontvangt de Nobel­prijs voor de vrede.

1963

De Moezel wordt gekanaliseerd

1974

Met de ingebruikneming van een hydro-elektrische centrale in

Gambsheim worden de werkzaamheden aan de Rijn afgesloten.



1976

De snelweg tussen Parijs, Metz en Straatsburg is voltooid.

1977

Feestelijke opening van het Palais de l'Europe, de gebouwen van

de Europese Economische Gemeenschap in Straatsburg.



1964-1984

De mijn- en metaalindustrieën raken definitief in verval.

1991

Oprichting van het Frans-Duitse televisiestation ARTE (Association

Relative à la Télévision Européenne) in Straatsburg.



1993

Straatsburg wordt officieel de zetel van het Europees Parlement.

1995-1996

De kerncentrale Chooz B aan de Maas wordt operationeel.

1999

Totale zonsverduistering in Reims; herdenking van de doop van

Clovis 1500 jaar geleden.





Abélard en Héloïse




Het verhaal van deze twee geliefden is een van de bekendste tragedies ter wereld. Pierre Abélard (1079-1142) was de zoon van een Bretonse ridder. maar zag af van zijn geboorterecht om zich te wijden aan de studie van filosofie en logica.
Zelf trok hij later uit heel Europa studenten. Rond 1118 vertrouwde Fulbert, een prominente geestelijke van de Cathédrale Notre-Dame. de opvoe­ding van zijn brijante nichtje Héloïse (1101-1164) aan de geleerde toe.
De twee werden verliefd op elkaar. Zij kregen een zoon, Astrolabius, waarna het paar in het geheim trouwde.

De familie van het meisje was zo verbolgen dat zij haar toevlucht in een klooster in Argenteuil moest zoeken. terwijl haar man door Fulbert en enkele trawanten in zijn slaap werd ontmand.
Abélard deed daarop als monnik zijn intree in de abdij van St-Denis. maar zijn controversiële ideeën werden niet op prijs gesteld.
Hij mocht zich uiteindelijk terugtrekken op een eenzame plek bij Nogent-sur-Seine in het departement Aube, waar hij Le Para­clet (zie onder Nogent-sur-Seine) bouwde.
In 1129 werden Héloïse en de nonnen van het klooster uit Argenteuil verjaagd. Abélard kreeg toestemming voor zijn geliefde en de andere religieuzen een gemeenschap te stichten in Le Paraclet, dat hij hun schonk.

Zo ontmoetten zij elkaar weer na tien jaar scheiding.

In deze periode doet Abélard het relaas van de eerste vijftig jaar van zijn leven in zijn autobiografie Historia calamitatum en schrijft haar zijn beroemd geworden brieven.
Van haar kant verwoordt Héloïse haar passie met de woorden: 'De tederheid tussen ons was mij zo dierbaar dat ik die nooit zou kunnen veroor­delen, noch de herinnering eraan zou kunnen verbannen zonder verdriet.'
Hun verhouding was echter gedoemd zuiver platonisch te zijn. Abélard werd voort­durend om zijn ideeën bekritiseerd door invloedrijke figuren als Bernardus van Clairvaux.

Na een berisping van paus Innocentius II trok hij zich terug in de abdij van Cluny in Bourgondië.
Daar hielp abt Petrus Venerabilis hem zich met zijn geloof en zijn medemensen te verzoenen voordat hij in 1142 stierf.

Zijn lichaam werd eerst in Le Paraclet bijgezet. maar later met dat van Héloïse overgebracht naar het kerkhof Père Lachaise in Parijs, waar hun tombe een van de meestbe­zochte is.
Rijkdom en macht zin slechts gunsten van het lot, maar rechtvaardigheid is iemands eigen verdienste









Samengesteld door: BusTic.nl






De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina