De identiteit van de binnenstad



Dovnload 0.66 Mb.
Pagina1/22
Datum17.08.2016
Grootte0.66 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22






De identiteit

van de binnenstad

van Breda


D. van Amelsfoort




Faculteit der Managementwetenschappen

Sociale Geografie






Vereniging van eigenaren van

Commercieel Onroerend goed in de binnenstad van Breda





De identiteit


van de binnenstad
van Breda

Tilburg, januari 2003

Denise van Amelsfoort

9713816






Nijmegen School of Management

Faculteit der Managementwetenschappen

Sociale Geografie

Afstudeerbegeleiders: Drs. H. de Weert en

Drs. S. Dormans




Vereniging van eigenaren van

Commercieel Onroerend goed in de binnenstad van Breda

Begeleiders: Mr. J. Bol en

Drs. J. de Soet





Voorwoord
Deze scriptie is onderdeel van de afronding van het doctoraaltraject van de opleiding Sociale Geografie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. De scriptie is het resultaat van het onderzoek dat ik tijdens mijn stage bij de Vereniging van eigenaren van Commercieel Onroerend goed in de binnenstad van Breda (VCOB) te Breda heb uitgevoerd in de periode mei – december 2002. De VCOB heeft zich de vraag gesteld wat de identiteit van de binnenstad van Breda was. Tijdens mijn stage heb ik hier onderzoek naar verricht. Deze scriptie doet verslag van dit onderzoek.
Gedurende het onderzoek heeft regelmatig overleg plaatsgevonden met mijn begeleiders. In de eerste plaats wil ik mijn begeleider bij de VCOB, Joost Bol, heel erg bedanken voor het wekelijkse luisterend oor dat hij mij bood, ondanks zijn drukke agenda. Jij zorgde voor een goede balans tussen het meedenken, ideeën aandragen en kritisch zijn. Vervolgens wil ik Jorine de Soet bedanken voor haar steun, het lezen van mijn stukken en het geven van adviezen. Ondanks het feit dat je in Utrecht zat, heb ik toch veel aan je adviezen gehad. Daarnaast wil ik mijn stagebegeleiders vanuit de opleiding Sociale Geografie, Hans de Weert en Stefan Dormans, bedanken. Hans, bedankt voor de goede raad en steun die ik gehad heb van je gedurende deze maanden. Jouw geruststellende woorden zorgden voor de bevestiging die ik nodig had om deze scriptie te schrijven. Stefan, jou wil ik vooral bedanken voor je kritische noot. Dankzij jouw kritische vragen dwong je mij ertoe de zaken in het juiste perspectief te blijven zien. Ik wil jullie beiden bedanken voor het ondersteunen van mijn onderzoek met informatie, het lezen van mijn stukken, het geven van adviezen en het kritisch volgen van mijn onderzoek.
Op deze plaats wil ik ook alle personen werkzaam bij de gemeenten Breda, Den Bosch, Haarlem, Maastricht, Nijmegen en Tilburg bedanken voor de tijd en moeite die zij aan mij gewijd hebben om mij te voorzien van de informatie die ik nodig had voor mijn onderzoek.
Ik wil graag mijn ‘collega’s’ van de afdeling Control van Rabobank Breda bedanken voor alle steun. De gezellige sfeer op de afdeling en de warme belangstelling die ze voor mij en mijn werk toonden, hebben veel voor mij betekend.
Daarnaast wil ik graag Dennis bedanken. Niet alleen tijdens mijn stage/scriptie was jij belangrijk, maar tijdens mijn hele studie heb jij mij gesteund. Bedankt voor je luisterend oor, je opbeurende woorden, kritische noten en goede ideeën.
Tevens wil ik op deze plaats alle andere personen die mij, gedurende mijn afstudeerperiode, hebben geholpen, gesteund, de tijd hebben genomen om mij te woord te staan en van de benodigde informatie hebben voorzien, bedanken.

Denise van Amelsfoort

Tilburg, december 2002.

Samenvatting
Een aantal jaar geleden heeft het gemeentebestuur ervoor gekozen Breda te profileren als ‘Stad met karakter’. Met het woord ‘karakter’ willen ze alles tot uitdrukking brengen wat de stad bijzonder maakt. Dat Breda haar eigen kenmerken heeft waarmee ze zich onderscheidt van andere steden. Een grote rol in het eigen karakter van de stad, speelt de binnenstad van Breda. De Bredase binnenstad is vanuit economisch, sociaal en cultureel oogpunt het kloppend hart van de stad en bepaalt in hoge mate de identiteit van de stad. Dit is de belangrijkste reden dat dit onderzoek zich richt op de identiteit van de binnenstad van Breda. Er wordt een inventarisatie en analyse gemaakt van de functies die zich nu in de binnenstad van Breda bevinden. Deze inventarisatie geeft aan hoe het in de gemeente gesteld is met een reeks van kenmerken. Vervolgens wordt de binnenstad van Breda vergeleken met andere binnensteden, om op deze manier een afgewogen oordeel over de kenmerken van de binnenstad van Breda te kunnen formuleren. Deze paper wordt geschreven in opdracht van de VCOB, Vereniging van eigenaren van Commercieel Onroerend goed in de binnenstad van Breda. De VCOB heeft als doelstelling waardebehoud en waardevermeerdering van het commercieel onroerend goed in de binnenstad. Vanuit het oogpunt van de VCOB wordt dit identiteitsonderzoek uitgevoerd. Er wordt gekeken naar de elementen die de waarde van het commercieel onroerend goed in de binnenstad beïnvloeden. De doelstelling van dit onderzoek is dan ook: kennis vergaren aangaande de functies en kwaliteiten van de binnenstad van Breda in een vergelijkend perspectief teneinde de identiteit van de binnenstad van Breda te achterhalen.
Elke binnenstad wordt gekenmerkt door een eigen combinatie van functies en een eigen ruimtelijke structuur. Dit bepaalt de identiteit van een binnenstad. Er is geen eenduidige definitie van het begrip identiteit, maar de omschrijving die in deze paper gebruikt wordt om het begrip binnenstedelijke identiteit te beschrijven is: het totaal aan objectief vast te stellen functies en kwaliteiten van een binnenstad. Hierbij is het eigen karakter, ofwel uniciteit, van een binnenstad een belangrijke identiteitsbepaler.

Het uitgangspunt voor de beschrijving van binnenstedelijke identiteit is gebaseerd op de verdeling zoals die gemaakt is door M.M. Seip (tabel 2.1), waarin verschillende binnenstadsfuncties en hun invloeden op de binnenstedelijke identiteit beschreven wordt. De onderscheiden functies zijn: woningen, kantoren/bedrijven, winkels, horeca, openbare ruimte en monumenten. De beschrijving van de identiteit van de binnenstad van Breda bestaat uit het complexe samenspel en samenhang tussen deze onderscheiden functies. Als het kader op de binnenstad van Breda toegepast wordt, blijkt dat de functies allemaal in de binnenstad aanwezig zijn, maar niet allemaal in dezelfde intensiteit. Zo werd de woonfunctie jarenlang verdrongen door de winkel-, horeca- en kantoorfunctie. De laatste jaren heeft een kentering plaatsgevonden en wordt de woonfunctie steeds belangrijker voor de identiteit van de binnenstad van Breda. Zo zijn er verschillende nieuwbouwprojecten opgezet en wordt het wonen boven winkels gestimuleerd. De kantoorfunctie daarentegen, verliest aan betekenis in de binnenstad. Ze heeft nog steeds een belangrijke economische en werkgelegenheidsfunctie voor de binnenstad, alleen zal er de komende jaren geen sprake zijn van een grote groei aan kantoorvloeroppervlakte in de binnenstad. De kantoorfunctie ontwikkelt zich onder andere verder aan de randen van de binnenstad, namelijk op de stationslocatie. De binnenstad van Breda heeft een sterke winkelfunctie, met een nadruk op steeds meer kwalitatief hoogwaardige winkels. Zo is de kwaliteit van het winkelaanbod de laatste jaren bijvoorbeeld verbeterd door de komst van het winkelcentrum De Barones. De horecafunctie is voornamelijk geconcentreerd rond de Grote Markt en de Havermarkt. Er een zekere mate van synergie1 tussen de horecafunctie en de winkelfunctie: de aanwezigheid van de een versterkt de ander. Zowel de winkel- als de horecafunctie spelen een grote rol in de binnenstedelijke identiteit van Breda. Ondanks dat het aantal m² oppervlakte groen in de binnenstad afgenomen is, zijn de openbare ruimte en het groen belangrijke identiteitsbepalers van de binnenstad. Het Valkenbergpark is hiervan een goed voorbeeld. Ook de ecologische hoofdstructuur, welke door de binnenstad loopt en de (openbare) binnenstadstuinen geven de stad een groene identiteit. De vele monumenten, haar verkaveling, het 750-jarige bestaan, het zijn allemaal factoren die bijdragen aan de historische binnenstad van Breda. Hier schuilt een belangrijk deel van haar identiteit.

Bij de bepaling van de identiteit van de binnenstad van Breda aan de hand van het kader, kan geconcludeerd worden dat de woonfunctie de laatste jaren sterk verbeterd is in de binnenstad, dat ze een sterke winkel- en horecafunctie heeft, dat haar monumentale waarde en de kwaliteit van het openbare gebied beide van hoge kwaliteit zijn en beide verantwoordelijk zijn voor het historische karakter van de Bredase binnenstad, maar dat de kantoorfunctie aan belang inboet in de identiteitsbepaling van de binnenstad.
Vervolgens is de identiteit van de binnenstad van Breda in perspectief geplaatst. Dit gebeurde door middel van een stedenvergelijking. De binnensteden waarmee de binnenstad van Breda is vergeleken zijn geselecteerd op het aantal inwoners, de nabijheid van Breda en de historische uitstraling van hun binnenstad. Tevens is er rekening gehouden met de voorkeuren van het VCOB en moest er, gezien de omvang van de opdracht, een maximum van vijf steden ingevoerd worden. De binnensteden die aan deze selectie eisen voldeden zijn: Den Bosch, Haarlem, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. De binnensteden zijn met elkaar vergeleken op het gebied van werken, wonen, winkelen en ruimte. Deze aspecten zullen besproken worden aan de hand van een aantal indicatoren (zie tabel). De indicatoren zijn zodanig samengesteld, dat de scores tussen de steden onderling vergelijkbaar zijn. De binnensteden kregen per indicator een rapportcijfer toegekend, waardoor het mogelijk werd om de binnensteden onderling te vergelijken. Voor een uitgebreide beschrijving van de selectie van de indicatoren, de onderbouwing van deze selectie en de totstandkoming van deze meting wordt hier verwezen naar hoofdstuk 4.
Indicatoren voor binnenstedelijke vergelijking


Wonen

Werken

Winkelen

Ruimte

Aantal woningen

Aantal banen

Aantal winkels

Oppervlakte in ha.

Gem. woningbezetting

Verh. Banen/beroepsbevolking

Perceelgrootte

Woningdichtheid

Eigendomsverhouding

Verh. Banen/vestiging

VVO per 1000 inw.

Baandichtheid

Historiciteit

Besteedbaar inkomen per inw.

Parkeerplaatsen per m² VVO

Winkeldichtheid

Daarna werden de rapportcijfers, voor iedere binnenstad afzonderlijk, weergegeven in een model, een zogenaamd ‘spider model’, waarmee visueel duidelijk gemaakt kan worden waar de verschillen tussen de steden eigenlijk zitten. Deze spider-modellen zijn weergegeven in figuur 4.3.


Deze binnensteden met hun aspecten zullen afzonderlijk in alfabetische volgorde besproken worden.
De binnenstad van Breda laat in vergelijking met de andere steden een matige woon- en werkfunctie en een matige intensiteit van haar ruimtegebruik zien. Op het gebied van winkelen scoort Breda hoger dan voor de drie andere aspecten (wonen-werken-ruimte), maar in vergelijking met de andere binnensteden scoort ze hiervoor slechts redelijk. De binnenstad van Breda laat geen uitgesproken zwakke, dan wel sterke kanten zien, maar juist een evenwichtige verdeling van haar binnenstadsfuncties. Een uitzondering hierop vormt de parkeergelegenheid, welke als enige uitschieter, als een zeer sterk punt uit de stedenvergelijking komt: de binnenstad van Breda heeft, in vergelijking met de andere binnensteden, de beste parkeergelegenheid.
De sterkste kant van de binnenstad van Den Bosch is haar werkfunctie. Haar zwakste kant is haar intensiteit van het ruimtegebruik, welke slechts matig is in vergelijking met de andere steden. Haar woon- en winkelfunctie komen beide matig tot redelijk uit de stedenvergelijking. Ook Den Bosch laat, evenals Breda, geen uitgesproken sterke dan wel zwakke kanten zien en scoort matig tot redelijk op alle vier de aspecten, waarmee ze beter scoort dan de binnenstad van Breda.
De binnenstad van Haarlem heeft wel duidelijk sterke en zwakke kanten. Haar woonfunctie is haar sterkste kant en scoort in vergelijking met de andere steden dan ook zeer hoog. Haar winkelfunctie is redelijk, evenals haar intensiteit van het ruimtegebruik. Haar werkfunctie is haar zwakste kant en dit komt ook als zwakke kant naar voren in de stedenvergelijking.
De binnenstad van Maastricht laat twee hele sterke functies zien, de werk- en de winkelfunctie. Haar zwakste kant komt naar voren in de intensiteit van haar ruimtegebruik, welke vrij laag is in vergelijking met haar andere binnenstadsfuncties. In vergelijking met de andere steden komt het ruimtegebruik als matig naar voren. De woonfunctie van de binnenstad van Maastricht is komt redelijk uit de stedenvergelijking naar voren.

De sterke kant van de binnenstad van Nijmegen is haar ruimtelijke structuur. De intensiteit van haar ruimtegebruik is hoog. Haar woonfunctie is matig en haar zwakke kanten liggen bij de werk- en de winkelfunctie, waarbij haar winkelfunctie als zwakste kant naar voren komt.


Uit de stedenvergelijking komt naar voren dat de zwakste kant van de binnenstad van Tilburg haar winkelfunctie is, maar ook voor het aspect wonen scoort deze binnenstad slecht. Ze heeft een matige intensiteit van haar ruimtegebruik. De werkfunctie is de sterkste functie van de binnenstad van Tilburg, maar in de stedenvergelijking valt dit tegen en scoort de binnenstad slechts redelijk voor het aspect werken.
Wordt er gekeken naar het totaalplaatje – wonen, werken, winkelen èn ruimte – dan komt de binnenstad van Maastricht als de sterkste binnenstad uit de stedenvergelijking naar voren. Haarlem verdient de tweede plaats, Den Bosch de derde, Nijmegen de vijfde en Tilburg komt op de zesde en laatste plaats. De binnenstad van Breda eindigt als vierde in de stedenvergelijking. Het spider-model voor de binnenstad van Breda ziet er als volgt uit:




  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina