De interactie tussen persoonlijkheidskenmerken sensation seeking en impulsiviteit en de beoordeling en effecten van een voorlichtingstekst over veilige seks



Dovnload 327.01 Kb.
Pagina1/13
Datum26.08.2016
Grootte327.01 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
De interactie tussen persoonlijkheidskenmerken sensation seeking en impulsiviteit en de beoordeling en effecten van een voorlichtingstekst over veilige seks.


Jessica Hendriks

Psychologie – Universiteit Twente

Bachelorthese Veiligheid & Gezondheid

1e begeleider: Dr. Henk Boer

2e begeleider: Dr. Marcel Pieterse

29 juni 2007



Voorwoord

In de handleiding van de bachelorthese staat als belangrijkste tip: zoek een onderwerp uit wat je leuk vindt. Ik ben ervan overtuigd dat dit de beste tip is die gegeven kan worden, want alles hangt daarvan af. Je motivatie (en daarmee je planning), je toewijding, je enthousiasme, en uiteindelijk je resultaten. Het is net zoals met nieuwe personen in je leven, in het begin is het aftasten en wennen, maar naarmate je elkaar steeds beter leert kennen wordt het steeds leuker en interessanter. Zo ook wist in het begin nog niet precies welke kant het op zou gaan met dit onderwerp en voelde het nog niet als ‘mijn ding’. Maar naarmate ik meer ging lezen, meer eigen ideeën kreeg en er veel overleggen volgden met Dhr. Boer voelde het steeds vertrouwder. En hier ligt nu dan het eindresultaat, waar hopelijk aan af te zien is dat ik het zeker een leuk en interessant onderwerp vond. Deze bachelorthese was voor mij een mooi afscheid van Enschede, en het afronden ervan is een stapje hoger op de ladder op weg naar een onderzoeksmaster in Utrecht.

Uiteraard wil ik graag een aantal mensen bedanken. Henk Boer, heel hartelijk bedankt voor alle feedback, verhelderende gesprekken, en snelle reacties via de mail, en voor uw enthousiasme, persoonlijke betrokkenheid en vele verfrissende koppen zwarte koffie. Marcel Pieterse, bedankt voor de vele feedback, daarmee zijn de puntjes op vele i’s gezet. Pap en mam, bedankt voor alle steun tijdens de afgelopen vier jaren en bij de overstap naar Utrecht. Lieve vrienden en huisgenoten, bedankt voor de ontspannende avondjes stappen, lunches, koffiepauzes en gesprekken! Pieter, bedankt voor alle steun en afleiding, en daarnaast voor je kritisch luisterend oor en je kritische blik op dit verslag.

Jessica Hendriks



Samenvatting

Er is aangetoond dat seksueel risicogedrag samenhangt met sensation seeking en impulsiviteit. Ook is gebleken dat voorlichting met een hoge sensatiewaarde effectiever werkt bij high sensation seekers dan bij low sensation seekers. Eerder onderzoek richtte zich op voorlichting door televisiespotjes. Een voorlichtingstekst heeft een lage sensatiewaarde, en in deze studie werd bekeken of er sprake was van een interactie tussen het effect van een voorlichtingstekst en sensation seeking en impulsiviteit. Verwacht werd dat de tekst minder effectief zou zijn bij mensen die hoog scoorden op sensation seeking en impulsiviteit.

Er vond een voor- en nameting plaats en men kreeg een voorlichtingstekst over veilige seks te lezen. Het effect van de tekst werd bekeken aan de hand van de invloed op sociale cognities ten opzichte van condoomgebruik en testen op soa, en de mate van instemmen met 17 beweringen uit de voorlichtingstekst. In totaal hebben 134 mensen de vragenlijst ingevuld, voornamelijk psychologiestudenten. Er is bekeken of er interactie was tussen het effect, de beoordeling en het onthouden van de voorlichtingstekst en de score op sensation seeking en impulsiviteit. Daarnaast is bekeken of de voorlichting over het algemeen effect had en wat de belangrijkste voorspellers waren van de intenties tot condoomgebruik en testen op soa.

Men stemde in de nameting significant meer in met negen van de 17 beweringen. De mate van instemmen met de beweringen in de nameting hing samen met de score op de sociale cognities ten opzichte van condoomgebruik en testen op soa. Op subjectieve norm en intentie ten opzichte van condoomgebruik en op alle sociale cognities ten opzichte van testen op soa scoorde men in de nameting significant hoger. Er was geen sprake van correlatie tussen de score op de sociale cognities en de mate van instemmen met beweringen in de nameting en sensation seeking en impulsiviteit. Sensation seeking hing significant negatief samen met de score op betrouwbaarheid van de tekst. De score op kennis correleerde niet met sensation seeking en impulsiviteit. De verklarende variabelen voor de intentie tot condoomgebruik in de voor- en nameting waren sensation seeking, attitude, subjectieve norm en waargenomen gedragscontrole. In totaal werd in de voormeting 40% van de variantie in condoomgebruik intentie door deze variabelen verklaard en in de nameting 55%. De verklarende variabelen van intentie tot testen op soa waren in de voormeting attitude en subjectieve norm en in de nameting sensation seeking, attitude en subjectieve norm. In totaal werd in de voormeting 52% van de variantie in testen op soa intentie door deze variabelen verklaard en in de nameting 48%.

Op basis van de verandering in de mate van instemmen met beweringen kan gezegd worden dat de voorlichting heeft gewerkt. De mate van instemmen met beweringen hing samen met de score op sociale cognities in de nameting. Wellicht kan het vragen naar reacties op beweringen zorgen voor meer effect van de voorlichting op sociale cognities. Verder onderzoek naar de precieze invloed van de beweringen op de sociale cognities is nodig. De voorlichtingstekst heeft de sociale cognities ten opzichte van testen op soa en de subjectieve norm en intentie van condoomgebruik positief beïnvloed. Het huidige onderzoek heeft een interactie tussen het effect, de beoordeling en het onthouden van de tekst en sensation seeking en impulsiviteit niet bevestigd. Sensation seeking hing wel negatief samen met de beoordeling van de betrouwbaarheid van de tekst. Toekomstig onderzoek moet meer duidelijkheid geven over impulsiviteit en de samenhang met sensation seeking en de invloed op risicogedragingen. Ook is meer onderzoek nodig naar de sensatiewaarde van voorlichtingsteksten.



Inhoudsopgave

1 Inleiding 10

1.1 Achtergrond 10

1.2 Sensation seeking, seksueel risicogedrag en voorlichting 11

1.3 Impulsiviteit, seksueel risicogedrag en voorlichting 13

1.4 Theory of Planned Behavior 15

1.5 Instemmen met beweringen 16

1.6 Huidig onderzoek 16

2 Methode 17

2.1 Respondenten 17

2.2 Materiaal 17

2.3 Meetinstrument 18

2.4 Procedure 21

2.5 Statistische analyse 22

3 Resultaten 23

3.1 Demografische gegevens van de respondentengroep 23

3.2 Beweringen 23

3.3 Sensation seeking, impulsiviteit en sociale cognities 26

3.4 Beoordeling van de tekst en bron 28

3.5 Onthouden van de tekst 29

3.6 Correlatietabel van intentie met sociale cognities, sensation seeking en impulsiviteit 29

3.7 Regressieanalyses 30

4 Discussie 32

4.1 Mate van instemmen met beweringen 32

4.2 Effect van de voorlichting; sociale cognities 36

4.3 Beoordeling van de tekst en bron en het onthouden van de tekst en de interactie met sensation seeking en impulsiviteit 37

4.4 Intentie tot condoomgebruik en testen op soa 39

4.5 Overige discussiepunten 40

4.6 Aanbevelingen 40

Referenties 42

Bijlage 1 45

5 Bijlage 2 48






  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina