De Kalenders en hun oorsprong De tijd



Dovnload 24.82 Kb.
Datum27.08.2016
Grootte24.82 Kb.
De Kalenders en hun oorsprong

1. De tijd

Een relatief begrip dat we nader gaan bekijken.

De bedoeling is van de tijd zoals we deze kennen van naderbij te bekijken en beter te leren kennen.

Heel dikwijls bekijken we onze horloge en staan er niet bij stil dat er eeuwen voorbij gegaan zijn alvorens het uurwerk ontstaan is en dat het begrip tijd een feit werd.



  • Van Dale:

De voortgang en opvolging van de gebeurtenis en verschijnselen als een zelfstandig en ononderbroken eenheid.

2. De ruimte en de tijd


Eeuwen geleden waren de sterrenkundigen de eerste die door de sterren te bekijken vast stelde dat er een terugkomende beweging was van sterren, planeten en andere hemellichamen.

Zo waren de zon, de maan en de sterren de dingen die de tijd gingen bepalen.


3. Onze hedendaagse kalender

Deze kennen we als



  1. Jaar

  • de tijd die de aarde nodig heeft om haar baan om de zon af te leggen: 365 dagen, 6 uur, 9 minuten en 9,02 seconden. Het kalenderjaar is hieraan aangepast , doordat het 365 etmalen telt, maar elk jaar waarvan het jaartal door 4 deelbaar is 366 etmalen heeft (schrikkeljaar). Een eeuwjaar is alleen schrikkeljaar als het deelbaar is door 400. Zo is het jaar 1900 geen schrikkeljaar en is het jaar 2000 dat wel.




  1. Maand

  • oorspronkelijk de omlooptijd van de maan rond de aarde. De kalender- of burgerlijke maand heeft om praktische redenen een geheel aantal dagen; de maanden echter hebben niet steeds evenveel dagen. In de astronomie onderscheidt men de siderische maand: de tijd waarin de maan een volledige omloop om de aarde volbrengt, duur: 27,3217 dagen; de synodische maand: de tijd tussen twee volle manen, duur: 29,5306 dagen.

  • De maan draait 13,37 rond de aarde op één jaar. Dus zou men kunnen zeggen dat één jaar 13 maanden telt. Dit was zo in een ver verleden maar is terug gebracht naar 12 maanden omdat de zon in één jaar door de twaalf sterrenbeelden beweegt die we nu nog kennen. B.V. Maagd, Schorpioen Waterman …

  • Sterrenbeeld : oorspronkelijk een formatie van sterren waarin men een figuur meende te kunnen zien; tegenwoordig een nauwkeurig gedefinieerd gebied aan de hemel, met als functie het benoemen van objecten in dat gebied. Op oude sterrenkaarten werden sterrenbeelden soms met veel fantasie als voorstellingen ingetekend; thans volstaat men met verbindingslijnen tussen de meest opvallende sterren, als een hulpmiddel om gedeelten van de hemel te herkennen.

3. Week


  • Dit zou te wijten zijn aan de zeven bewegende hemellichamen ( de zon, de maan, Mercurius, Venus, Mars, Jupiter, Saturnus)

  • in de huidige chronologie of tijdrekening een periode van zeven dagen.Als eerste dag van de week geldt in de christelijke kalender de zondag, in andere systemen soms de maandag. Volgens ISO en volgens NEN 2772, Nummering van weken, geldt de maandag als de eerste dag van de week; de eerste week van het jaar is de eerste week die vier of meer dagen van dat jaar bevat.




  1. Dag

  • Voor het bepalen van de dag is er wel het een en ander verkeerd gegaan in de tijd.

  • De periode tussen zonsopgang en zonsondergang werd in 12 verdeeld. Wanneer de zon op haar hoogste punt stond was het middag (op zonnewijzers was toen de schaduw het kleinst). Aangezien dat er toen nog geen sprake was van uurwerken, had je in de zomer lange dagen en in de winter korte dagen.

  • De dag als de tijd tussen zonsopkomst en zonsondergang is voor plaatsen op de evenaar altijd 12 uur. Voor andere plaatsen varieert deze tijd. In onze streken duurt de langste dag (meestal op 21 juni) bijna 17 uur, de kortste dag (veelal op 22 december) ruim 7 uur.

  • De sterrendag is de duur van één omwenteling van een planeet om zijn eigen as, gemeten naar de stand van een vaste ster.


  1. Theorieën

Isaac Newton : De absolute ruimte en tijd. Elke gebeurtenis in het heelal vind plaats op een locatie en op één moment in de tijd.
Albert Einstein : De ruimte is niet statisch en absoluut, maar kan onder invloed van de zwaartekracht vervormd worden. Ook de tijd is niet absoluut, het verstrijken van de tijd is voor iedereen niet hetzelfde.
Lichtsnelheid 299.792,458 km per seconde.


  1. Greenwich

Het begin van de tijd:

Wat heeft een dorp te maken met tijd?

Even uitleggen:

De zeevaart had eerst het kompas en het schatten van de tijd als navigatiemiddelen, deze werd vervangen door de poolster en de zon, dit was de noord- zuidas.

Het varen van oost naar west was een ramp. Er waren geen middelen om dit op correcte wijze te verwezenlijken. De Griek Claudius Ptolemeus had in de tweede eeuw na Christus door zijn werkzaamheden in de bibliotheek van Alexandrië reeds kaarten kunnen maken met een indeling van lijnen zowel horizontaal als verticaal om de belangrijkste steden te kunnen lokaliseren. Hier werden de begrippen lengte- en breedtegraad geboren.

De meeste schepen ( vooral de engelse vloot was vrij groot) gebruikte de Nautische Almanak waarvan de nulmeridiaan in Greenwich begon.

De Engelsman John Longitude maakte in 1730 het eerste mechanische uurwerk waarmee de tijd gemeten kon worden bij het varen op zee. Op de oost- westas kon nu gemeten worden hoelang ze vaarden en in combinatie van de snelheid van het schip kon men zo met de kaarten bepalen waar ze waren. De engelse vloot kon weinig uitrichten met één uurwerk. Ze moest in serie kunnen gemaakt worden, deze opdracht ging naar Larcum Kendall. De K1 de eerste reeks uurwerken die in serie gemaakt werden ging mee met de ontdekkingsreiziger James Cook door alle weertijden en verschillende landen. De klok had een precisie van 8 seconden per dag vertraging

De engelse vloot had met de Nautische Almanak en het eerste uurwerk een grote voorsprong op de rest van de wereld. Greenwich werd een standaard.

Door de invoering van het uurwerk in de rest van de wereld had iedereen een plaatselijke tijd, door het feit dat de zon niet overal tegelijkertijd opgaat en ondergaat hadden alle steden en belangrijke plaatsen een plaatselijk uur. B.V. Genève 1780, Berlijn 1810, Parijs 1816 enz …

Door de komst van de trein gingen er problemen ontstaan met het uurrooster van deze treinen. Door het hanteren van verschillende tijden in verschillende steden werd het praktisch onmogelijk om te weten te komen om hoe laat de trein zou aankomen in de verschillende stations. Tijdelijk werd een oplossing gevonden door een treinwachter door de trein te sturen die dan keer op keer de plaatselijke tijd meedeelde aan de reizigers zodat ze hun uurwerk aan de plaatselijk tijd konden aanpassen.

Men zal moeten wachten op de conferentie van Washington in 1884 om duidelijkheid te scheppen in een oerwoud van plaatselijke tijden.


  1. De conferentie van Washington

De Canadees Sandford Fleming drukte het belang van elke vloot uit in tonnage, hieruit bleek dat 72% gebruik maakte van de Nautische Almanak met Greenwich als nulmeridiaan. Om te vermijden dat door het verleggen van deze meridiaan al de kaarten moesten hermaakt worden werd Greenwich de standaard voor de kaarten en tevens voor de tijdslijn.

Verder nog wordt bepaald dat de dag officieel om middernacht begint in Greenwich en dat het begin van een nieuwe eeuw zou beginnen de 31 december van het eerste jaar van die eeuw dus 31/12/2000




  1. De tijd als wapen

In oorlogstijd is de tijd heel belangrijk, denk maar eens terug aan oudere veldslagen waar men door middel van observatie moest waarnemen waar de vijand was of ging doen om een tegenaanval te kunnen inzetten. Dikwijls werden spionnen en waarnemers ingeschakeld om dit te doen. Vandaar dat een oorlog vrij lang kon duren.

Deze tijd werd in Amerika met de burgeroorlog aanzienlijk ingekort door het gebruik van de telegraaf.

De Duitsers in 40-45 maakte gebruik van elektronische communicatie om Frankrijk binnen te vallen, dit ging verschrikkelijk snel

Ook de precisie van de tijd speelt een rol. Het lanceren van raketten gebeurd op basis van richting en tijdsbepaling, in 40 – 45 waren dit de gevreesde V1 bommen waar de tijd berekend werd met de brandstof van de raketten. Wanneer de brandstof op was viel de bom. Reeds toen hadden deze een vrij goede precisie. Nu worden deze met een boordcomputer uit gerekend. Naar gelang de snelheid van het tuig is het tijdsmechanisme dat bepaald wanneer de bom moet vallen.

Een afwijking van één nanoseconde is gelijk aan 3O meter wat een school kan zijn in plaats van een industrie.


  1. De zomertijd

De zomertijd of DST ( Daylight Saving Time) is een uitvinding van de Londense aannemer William Willet. Na een studie die hij gedaan had voor het uitsparen van energie werd dit in de oorlog van 14 – 18 ingevoerd als besparende maatregel, deze is na de oorlog blijven doorlopen.


In West Europa heet de zomertijd CEST ( Central European Summer Time)

9. De verschillende tijden die momenteel gebruikt worden


  • GMT Greenwich Mean Time

  • CET Central European Time

  • CEST Central European Summer Time (CET + 1 uur)

  • UT Universal Time Na de conferentie van Washington wordt de wereld in 24 tijdzones ingedeeld

  • UT1 De aan de schommelingen van de aardas aangepaste UT

  • UT2 De onvoorspelbare afwijkingen in de draaiing van de aarde aangepaste UT1

  • TAI Internationale atoomtijd

  • UTC Universal Time Coordinated




  1. Algemeen

De eerste atoomklok werd in de verenigde staten gemaakt door Harold Lyons en was op basis van ammonia, dit werd heel vlug vervangen door cesium 133 atoom ( 1955 werd deze gemaakt in het Brits Nationaal Natuurkundig Laboratorium)

Momenteel zijn er 285 atoomklokken. Om de juiste tijd te weten worden deze resultaten verzamelt in Parijs in het Bureau Internationale des Poids et Mesures ( BIPM) daar wordt dan het rekenkundig gemaakt dat dan op zijn beurt de juiste tijd geeft. UTC

In België staat de atoomklok in het Koninklijk Observatorium in Brussel.
Momenteel kan men verschillende klokken kopen die radiogestuurd worden door de atoomklokken, dit kan gaan van vaste klokken thuis tot polshorloges. Deze wijken dan max 1 seconde per dag af en worden automatisch bijgesteld. Zelf de zomertijd moet niet meer handmatig ingesteld worden. Voor de PC bestaan er kleine programma’s die via het internet de bios kunnen bijstellen.


11. GPS

Global Positioning System (1978)



Een netwerk van 24 satellieten dat rond de aarde draait laat toe door speciale apparatuur aan plaatsbepaling te doen. Deze zijn in een geostationaire baan rond de aarde. Elke plaats op de aarde kan steeds bereikt worden door vier satellieten De navigatieapparatuur ontvangt de vier signalen van de satellieten drie dienen voor de plaatsbepaling (lengt, breedte, en hoogte, het vierde signaal is ter controle), deze apparaten bevatten een satelietontvanger, een computer en een klok. De satellieten zelf bevatten een atoomklok die op UTC afgestemd zijn.

Deze zenden continu signalen uit op hoge frequentie, deze frequentie wordt regelmatig gewijzigd om veiligheidsredenen. De navigatieapparatuur vergelijkt de tijd van de atoomklokken van de satellieten met zijn eigen klok. De computer berekent dan het tijdsverschil tussen de verschillende klokken en kan zo de plaats bepalen van de ontvanger. De nauwkeurigheid van de plaatsbepaling hangt af van de nauwkeurigheid waarmee het tijdsverschil kan gemeten worden. Radiosignalen evenaren de lichtsnelheid, 1 nanoseconde (miljoenste) is 300 meter.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina