De kunst van het complimenteren


De realiteitstoets voor uw angsten



Dovnload 0.91 Mb.
Pagina9/30
Datum03.10.2016
Grootte0.91 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   30

De realiteitstoets voor uw angsten
Misschien bent u in bovenstaande situaties bang voor fouten, afkeuring of afwijzing. Maar wat heeft u werkelijk te vrezen als u zich goed heeft voorbereid? En dan nog het ergste wat u mogelijk zou kunnen gebeuren is dat u stottert, bibbert, transpireert of met uw mond vol tanden staat en dat anderen dat merken. Zij zullen u daar vermoedelijk veel minder negatief op afrekenen dan u zichzelf had voorgesteld. U mag er in ieder geval van uitgaan dat u gewoon blijft leven en 's avonds weer in uw bed ligt. Dit klinkt misschien erg simpel, maar dit is wel een denkwijze waarmee u uw niet-reële vrees kunt overwinnen en ervoor kunt zorgen dat u toch gaat doen waar u zo tegenop ziet.

Wees uw eigen therapeut
Voor fobieën gaan mensen in therapie, maar als het niet al te ernstig met u is, kunt u er ook zelf veel aan doen om uw irreële vrees te verminderen. De eerste benadering heb ik hierboven al geschetst: u denkt er bewust over na of uw vrees werkelijk zo reëel is, beziet wat het ergste is dat u mogelijk zou kunnen overkomen en vergelijkt dit met wat het u kan opleveren. Een soortgelijke benadering wordt gebruikt in cognitieve therapie.

Een andere toepassing die gebruikt wordt door sommige therapeuten bij de behandeling van mensen met fobieën is uitdoving. De therapeut laat zijn patiënt zo vaak in aanraking komen met het onderwerp waar hij bang voor is, dat de vrees vanzelf vermindert. Ook dit is wat u in veel situaties zelf kunt doen. Als u bang bent om op anderen af te stappen, moet u dit juist veel doen. Als u opziet tegen spreken in het openbaar, moet u zo vaak voor een groep staan als maar mogelijk is. Hierdoor treedt uw vrees steeds minder frequent op.



Spreekt u duidelijke taal als het om gevoelens gaat?

Woorden zijn vaak niet toereikend genoeg als het gaat om het overbrengen van gevoelsboodschappen. Een onhandige formulering kan er voor zorgen dat een opmerking over een persoon totaal verkeerd wordt opgevat. Zinnen zoals: 'ik vind het prettig om bij jou te zijn' of 'je bent nogal stug in de omgang' lijken duidelijke taal, maar kunnen behoorlijk in betekenis verschillen, afhankelijk van de relatie die u met de ander heeft, de timing en de manier waarop ze worden uitgesproken.



Zonder woorden
We zeggen niet zo gemakkelijk wat we van anderen vinden, juist omdat onze verbale boodschappen zo multi-interpretabel zijn. Tegelijkertijd laten we wel merken hoe we de relatie met de ander zien. Lichaamstaal zegt vaak meer over onderlinge verhoudingen dan we soms vermoeden. Dezelfde lichaamstaal geeft extra informatie mee aan de boodschappen die we uitspreken. Met een andere gezichtsuitdrukking en mimiek kan een zin een totaal andere betekenis krijgen. De lichaamstaal kan de woorden zelfs tegenspreken, waardoor we geneigd zijn iemands non-verbale gedrag eerder te geloven dan wat hij zegt.

Uiting van gevoelsboodschappen
Volgens de psycholoog Albert Mehrabian worden gevoelsboodschappen voor 55 procent uitgedrukt door middel van lichaamstaal en voor 38 procent door de stemklank. Voor de woorden blijft dan nog maar 7 procent over! Ondanks deze cijfers kunt u niet zomaar zeggen dat lichaamstaal in de communicatie ook belangrijker is dan gesproken taal. Het hangt er vooral ook vanaf wàt u wilt communiceren. Als het in plaats van gevoelsuitingen gaat om het weergeven van feiten, zijn woorden in verhouding van groter belang. De percentages zijn dan geheel anders. Mehrabian schrijft in zijn boek ‘The Silent Message’ dat bovenstaande cijfers alleen gelden bij uitingen van sympathie en niet voor de totale communicatie, zoals wel vaak wordt verondersteld. Behalve dit is het ook belangrijk te beseffen dat lichaamstaal en gesproken taal niet los staan van elkaar.

Eén geheel
Lichaamstaal en gesproken taal vullen elkaar steeds aan in de communicatie. Zelfs in het geval dat lichaamstaal en gesproken taal elkaar tegenspreken, is de totale communicatie hetgeen dat via beide kanalen wordt uitgedrukt. Neem het bekende voorbeeld van een man die rood aanloopt en met stemverheffing en gebalde vuisten roept: 'IK BEN NIET BOOS!'. Vaak wordt verondersteld dat de enige boodschap die hier wordt uitgedrukt is, dat hij juist wel boos is. De woorden worden dan gediskwalificeerd. Als u de combinatie van inhoud en uitdrukking zou bezien, is de betekenis eerder: 'Ik vind het vervelend dat je me aanspreekt op mijn boosheid'. Maar ook hier gaat het slechts om een interpretatie in plaats van een letterlijke weergave van de inhoud.

Vervormd
De betekenis van woorden wordt vervormd door non-verbale aspecten die later soms voor het gemak worden weggelaten als de boodschap herhaald wordt. Neem bijvoorbeeld de politicus die ondervraagd wordt over een pijnlijke situatie. Hij haalt zijn schouders op, tuit zijn lippen, beweegt zijn handen naar elkaar en zegt: 'Daar zou ik me zo niet over willen uitlaten'. Als slechts de woorden van de politicus zouden worden geciteerd, zou alleen overblijven dat hij zich er niet over wil uitlaten. De belangrijke non-verbale boodschap waarmee hij aangeeft dat hij het pijnlijke van de situatie blijkbaar wel vindt meevallen, zou niet overkomen. Als echter zijn non-verbale boodschap wordt uitgelegd als dat hij het gebeuren niet zo serieus nam, kan de politicus dat gemakkelijk ontkennen: ' Dat heb ik niet gezegd'.

Lichaamstaal is lastig in woorden uit te drukken en er is maar zelden een duidelijke vaste inhoudelijke betekenis. In bewijsrechtelijke zin wordt daarom ook meer waarde toegekend aan woorden.



Beeldspraak
Zoals eerder gezegd laten gevoelens zich niet zo gemakkelijk in woorden uitdrukken. Toch hebben we daar wat op gevonden. Een beeld zegt meer dan 1000 woorden, dus laten we onze gedachten dan maar uitbeelden in plaats van verwoorden. Als we een begrip vervangen door een beeld: een vergelijking, kunnen woorden soms minder pijnlijk zijn. Om deze reden wordt vaak gebruik gemaakt van metaforen om betrekkingsaspecten uit te drukken. Zo kan een psychiater zijn patiënt beschrijven als een knoestige oude eik die vele winden doorstaan heeft, maar die zijn buigzaamheid heeft verloren in plaats van hem stug en weinig flexibel te noemen. En de verliefde jongen kan zijn diepe gevoelens uiten door haar ogen te vergelijken met de middellandse zee: 'Zo blauw?'. '… Nee, zo waterig!'.

Verdrink niet in metaforen
Metaforen kunnen heel handig zijn om iets nieuws te beschrijven of om gevoelsmatige aspecten te verduidelijken. Toch is het aan te raden om ze spaarzaam te gebruiken. Sommige mensen spreken voortdurend in metaforen en dan weet niemand meer waarover het gaat. Ook in teamverband is het gebruik van metaforen niet altijd even handig. Er kan dan een situatie ontstaan waarbij sommige teamleden wel weten wat er met de metafoor bedoeld wordt en andere niet. De beeldspraak wordt dan eerder een soort geheimtaal.

Zo heb ik eens een teamdag bijgewoond waarbij de metafoor van een schip gebruikt werd. Het schip was de organisatie en aan een ieder werd gevraagd om zijn plaats op het schip te tekenen. Er bleken twee medewerkers bij het roer te staan, één in de machinekamer, twee in de vlaggenmast enzovoort. Er lag er ook nog één in het water, maar gelukkig waren de reddingssloepen ook bezet. Vanuit deze metafoor werd over en weer gepraat over de onderlinge verhoudingen. Uiteindelijk bleek er op deze manier een onderling conflict tussen medewerkers van verschillende afdelingen op tafel te zijn gekomen. De personen in kwestie wisten precies waar het om ging. Af en toe liep er iemand rood aan en werden er diepe zuchten geslaakt. Het gros van de anderen wist totaal niet meer waarover hier gesproken werd. Hierbij is weinig sprake meer van de veiligheid die beoogd werd met het gebruik van metaforen.



Heeft u uw emoties onder controle?

Heeft u uw emoties onder controle? Wanneer over iemand wordt gesproken als een persoon die zijn emoties niet onder controle heeft, wordt doorgaans bedoeld dat hij zichzelf niet kan beheersen bij plotseling opkomende woede of verdriet. Hij wordt overspoeld door de emotie en geeft daar zichtbaar uiting aan. Vaak zijn emoties niet zo overweldigend, maar is het toch wenselijk als u de expressie daarvan kunt controleren. Het is in veel situaties niet zo prettig als anderen meteen aan uw gezicht kunnen zien hoe u zich voelt. Dit geldt overigens niet alleen voor woede of verdriet, maar ook voor andere emoties.



Waakzaamheid bij positieve emoties
Van positieve emoties wordt soms verondersteld dat u ze altijd wel mag laten zien. Wat is er immers mooier dan een vrolijk mens? Toch blijkt ook dit niet altijd even handig. Als u aan een verkoper al te veel enthousiasme laat zien, zal dit de prijs die u voor zijn product zult moeten betalen weinig ten goede komen. En wat als u hoort dat uw collega wordt ontslagen, maar u vindt dat hartstikke leuk? Ook dan kunt u uw plezier maar beter niet laten merken. Vaak is dat niet zo gemakkelijk. De ongewenste emotie lijkt zich soms behoorlijk aan u op te dringen. De slappe lach treedt juist op in situaties waar u moeite doet om uw lachen te bedwingen. Krijgt u op dat moment een collega in het oog die - evenals u - zijn best doet om niet in lachen uit te barsten, dan wordt het nog lastiger om u te beheersen. Emoties zijn immers erg aanstekelijk.

Verbergen van emoties
Veel mensen trachten hun emoties onder controle te houden door hun gezicht onbeweeglijk strak te houden. Toch is zo’n pokerface niet zo gemakkelijk vol te houden. In bovenstaand voorbeeld van de ontslagen collega, zult u uw glimlach wellicht willen onderdrukken door uw lippen stijf op elkaar te persen. Tegelijkertijd voelt u uw mondhoeken onbedwingbaar opzij trekken en uw ogen twinkelen. Als u op een ander moment met een roerloos gezicht de tekenen van boosheid wil maskeren, voelt u wellicht uw kaken verstrakken, uw tanden op elkaar klemmen en uw gezicht kleuren. Ook andere lichaamtekens verraden uw werkelijke gevoel. Uw ademhaling wordt sneller, uw spieren spannen zich en u balt onbewust uw vuisten.

Om uw werkelijke gevoelens te verbergen is het in de meeste gevallen gemakkelijker om een andere emotie voor te wenden, dan de emotie die u werkelijk voelt. U hoeft zich niet meer in te spannen om uw gezicht strak te houden, maar dient slechts een andere gevoelsuitdrukking te tonen. U zult nu de ontslagen collega aankijken met een frons, en met een boze of verdrietige stem tegen hem zeggen: ‘Goh, wat vind ik dat toch vervelend’. Het zal dan lijken dat u het ook meent. Een andere emotie spelen is immers gemakkelijker dan uw gezicht neutraal houden. Bij negatieve gevoelens zoals verdriet, minachting, afkeer, angst of boosheid zal juist de glimlach veel gebruikt worden om de uiting van ware gevoelens te maskeren.



De gespeelde emotie
Voor een geoefend oog is het echter soms nog steeds mogelijk om een gespeelde emotie te onderscheiden van een echte emotie. Volgens Paul Ekman, hoogleraar psychologie aan de universiteit van Californië, over wie ik eerder heb geschreven in het artikel Zo ontmaskert u een liegende gesprekspartner worden gezichtsspieren onwillekeurig aangespannen bij een gevoelde emotie, terwijl deze spieren voor de meeste mensen niet bewust controleerbaar zijn. Bij gespeelde angst en verdriet zal een bepaalde expressie van de voorhoofdspier, waarbij de binnenkant van de wenkbrauwen omhoog en naar elkaar toe worden bewogen, ontbreken.

De meeste mensen zijn ook niet in staat om verdriet voor te wenden door bewust hun mondhoeken omlaag te trekken, zonder dat daarbij hun kinspier meedoet. Probeert u het zelf maar eens: plaats uw wijsvinger op uw kin en maak een verdrietig gezicht zonder dat uw kin meebeweegt. Bij een onechte glimlach wordt de jukbeenspier niet opgetrokken, waardoor de expressie rond de ogen ontbreekt. Bij onechte emoties ontbreekt ook vaak de symmetrie.



Het belang van timing
Als een emotie wordt voorgewend, is ook de timing vaak verkeerd. Als u zegt dat u iets vervelend vind en daarna pas een boos of verdrietig gezicht trekt, dan klopt de timing niet met hoe die op een natuurlijke manier verloopt: u toont dan eerst de emotie op uw gezicht en geeft er pas daarna woorden aan. Soms wordt een emotie te lang aangehouden om de ander er maar van te overtuigen dat dit de echte emotie is. Hierdoor komt de emotie juist onecht over. Als iemand u ergens onterecht van beschuldigt, zult u verbazing laten zien. Uw mond valt open en u trekt uw wenkbrauwen op. Deze echte emotie duurt slechts enkele seconde. Gespeelde verbazing duurt meestal langer en ook de intensiteit wordt daarbij veelal overdreven

Om een heftige emotie overtuigend te verbergen, zou u vooraf moeten weten wat u precies gaat voelen. Neem als voorbeeld het valse binnenpretje dat u ervaart bij het horen van slecht nieuws. Het verbergen van de blijde emotie door deze te vervangen door uiting van boosheid of teleurstelling is secundair, tenzij u vooraf van het nieuws op de hoogte was. Gedurende een fractie van een seconde zult u uw ware emotie tonen alvorens u hem kunt verbergen.



Beheers uw gevoelens
Als u wilt doen alsof u boos bent, is het niet genoeg om alleen een boos gezicht te trekken, met luide stem te spreken, te stampvoeten en uw vuisten te ballen. U zult een goede toneelspeler moeten zijn om anderen te overtuigen van uw boosheid, terwijl u in werkelijkheid helemaal niet zo boos bent.

In dit toneelspelen zit het antwoord. U kunt anderen slechts overtuigend laten geloven dat u zich op een bepaalde manier voelt door u werkelijk zo te voelen. Onlangs ontmoette ik een acteur die door een bureau dat trainingen gaf in agressiebeheersing werd ingehuurd voor de rollenspellen. Tijdens een rollenspel zag ik dat de acteur zich zodanig inleefde in zijn rol, dat het kippenvel op zijn armen stond. Probeert u nu eens kippenvel te krijgen... Ik kan u vertellen; mij lukt dat niet. De acteur vertelde mij dat dit hem lukte door zich tijdens het toneelspel totaal te verplaatsen in de situatie van de persoon die hij speelde. De emotie die hij speelde leek daardoor niet echt; hij wàs echt! Als hij er verdrietig uit moest zien, dacht hij aan een verdrietige situatie en als hij boos moest zijn, werd hij ook werkelijk boos. De methode waarvan deze acteur zich bediende staat bekend als de Stanislavski acteermethode.



Bereid u voor
Maar ook in het geval u gebruik maakt van de Stanislavski acteermethode zult u moeten weten welke emoties u kunt verwachten in een bepaalde situatie. Op het moment dat u verrast wordt, zult u anders toch kortstondig reageren met de emotie die u in eerste instantie voelt.

De enige manier om dit te voorkomen is u zoveel mogelijk voor te bereiden op het nieuws dat u kunt verwachten. Hoewel u niet altijd de inhoud van het nieuws weet, kunt u wellicht inschatten wanneer u iets te horen krijgt dat u zal emotioneren. Vaak kunt u aan de lichaamstaal van de ander al bemerken dat hij verrassend nieuws heeft. In dat geval kunt u zich daar wat op instellen. Ook al weet u niet precies wat er gaat komen; u zult niet meer worden overrompeld door plotselinge emoties.



Zo ontmaskert u een liegende gesprekspartner

Kunt u aan uw gesprekspartner merken of hij liegt, dan wel de waarheid spreekt? Het zou handig zijn als u tijdens onderhandelingen, verkoop-, sollicitatie- en functioneringsgesprekken aan uw gesprekspartner zou kunnen zien of wat hij zegt wel klopt. Als iemands lichaamstaal en woorden elkaar tegenspreken, zijn we geneigd om zijn lichaamstaal eerder te geloven dan hetgeen hij zegt. Tekenen van nervositeit kunnen tegen iemand pleiten, evenals de wijze waarop hij met u in contact treedt of dit contact juist uit de weg lijkt te gaan.



Verraderlijk gedrag
Uit een poll op Lichaamstaal.nl blijkt dat de meeste mensen van mening zijn dat aan het gedrag van anderen is af te leiden of zij wel de waarheid spreken. Slechts 1 procent van de respondenten geeft te kennen het niet te merken als iemand liegt. Men is vooral van mening dat een leugenaar geen oogcontact maakt. Ook onrustige bewegingen scoren hoog als kenmerkend gedrag van een leugenaar. U kunt zich echter afvragen in hoeverre u werkelijk aan lichaamstaal kunt zien of iemand de waarheid spreekt of liegt. Waarom wordt er in strafzaken zo weinig melding gemaakt van 'aantoonbare' observaties van lichaamstaal?

Liegen of onwaarheid spreken
De termen liegen en onwaarheid spreken worden vaak gezien als synoniemen, maar dat is niet helemaal juist. Toen mensen nog dachten dat de wereld plat was, spraken ze niet de waarheid; toch logen ze niet. Bij mensen die niet weten dat ze onwaarheid spreken, is aan hun lichaamstaal niets te bemerken. Er zijn ook mensen die zelf zijn gaan geloven in hun leugens. Ook zij tonen geen uiterlijke verschijnselen van leugenachtigheid. Bij liegen is er sprake van doelbewuste misleiding door het verstrekken van onjuiste gegevens of verzwijgen van relevante informatie. Omdat zo iemand zich zeer bewust is van het feit dat hij onwaarheid spreekt of informatie verzwijgt kan dit gepaard gaan met (merkbare) emoties.

Een medewerker kan zich bijvoorbeeld schuldig voelen om het feit dat hij tegen u liegt, angst hebben om betrapt te worden of een binnenpretje hebben als hij meent dat u op het verkeerde spoor zit. Anderzijds zal ook een onschuldige dit soort merkbare emoties kunnen hebben. Hij kan bijvoorbeeld angst, minachting of boosheid voelen omdat hij denkt dat u hem niet gelooft, terwijl hij eerlijk is. U dient dit laatste altijd in ogenschouw te nemen bij de interpretatie van non-verbaal gedrag.



Persoonlijkheid
Een ander aspect waarmee u altijd rekening dient te houden is de aard van de persoonlijkheid van de eventuele leugenaar. Om non-verbale reacties goed te duiden, zou u een goede indruk moeten hebben van hoe deze persoon normaliter reageert. De Amerikaanse televisieverslaggever Tom Brokaw meende dat hij altijd aan zijn gasten kon merken dat ze logen vanwege hun breedsprakigheid. Brokaw hield hierbij geen rekening met de persoon. Er zijn immers mensen die altijd breedsprakig zijn.

Oogcontact
Veel mensen veronderstellen dat leugenachtigheid kan worden aangetoond doordat hun gesprekspartner hen niet aankijkt. Uit eerdergenoemde poll blijkt evident dat veel mensen menen dat iemand liegt als hij geen oogcontact maakt. Dit geldt waarschijnlijk wel voor kinderen, maar volwassenen in West-Europa weten dat ze minder snel zullen worden geloofd als ze de ander niet aankijken. Het gevolg is, dat een leugenaar zijn gesprekspartner juist zal aankijken terwijl hij onwaarheid spreekt. In Oosterse culturen geldt een andere norm voor wat betreft aankijken. Vaak geldt het daar juist als teken van respect om uw gesprekspartner niet aan te kijken. Het ontbreken van oogcontact is dus geen bewijs dat iemand niet de waarheid spreekt.

Aantonen van emoties
Als iemand liegt, kunnen zijn emoties verhoogde activiteit van het autonome zenuwstelsel teweeg brengen. In de Verenigde Staten wordt - onder andere bij sollicitaties - soms gebruik gemaakt van een polygraaf (leugendetector) om deze verhoogde activiteit van het autonome zenuwstelsel te meten. Het doel daarvan is aan te tonen of iemand de waarheid spreekt of liegt bij het beantwoorden van een aantal vragen.

Leugendetectie met het blote oog
Verhoogde activiteit van het autonome zenuwstelsel is soms ook met het blote oog waarneembaar. Bepaalde fysiologische veranderingen zoals verkleuring van de huid, transpiratie, droge mond (smakken en vaker slikken), vergroting van de pupillen, tranen van de ogen en toename van het knipperen van de ogen staan niet onder bewuste controle. Aan dit non-verbale gedrag is echter nog steeds niets anders vast te stellen dan alleen de verandering van emotionele spanning. U kunt hiermee nog niet definitief bepalen dat de persoon in kwestie liegt. Er bestaat geen vaststaand lichaamsteken waaraan u kunt vaststellen dat iemand niet de waarheid spreekt. Herkenning van emotie naar aanleiding van een bepaald onderwerp kan natuurlijk wel aanleiding zijn om daar in een gesprek meer aandacht aan te besteden. Daarbij zou het prettig zijn, als u behalve het feit dat iemand geëmotioneerd is, ook weet om welke emotie het gaat.

Herkenning van emoties
Vooral gezichtsuitdrukkingen spelen een belangrijke rol bij de uiting van emoties. De gezichtspieren waarmee de emotie getoond wordt zijn willekeurige spieren. Mensen hebben daar dus enige controle op. Een leugenaar kan de uiting van zijn emoties proberen te onderdrukken door zijn gezicht strak te houden (een pokerface) of deze te vervangen door een andere emotie. Hij kan bijvoorbeeld zijn binnenpretje proberen te verbergen door zich boos voor te doen of zijn angst te onderdrukken door verdriet te tonen.

Volgens Paul Ekman, hoogleraar psychologie aan de universiteit van Californië, is een emotie pas volledig te onderdrukken als de leugenaar zich heeft kunnen voorbereiden op wat er komt. Bij een onverwachte vraag of een verrassende situatie zal de verdachte een fractie van een seconde zijn werkelijke gevoel tonen, alvorens hij zijn expressie kan onderdrukken. Ekman noemt dit een micro-expressie. Let dus goed op de gezichtsuitdrukking van uw gesprekspartner op het moment dat u hem iets nieuws vertelt of uw verdenkingen uitspreekt.



Beweging en zelfaanraking
Vaak wordt verondersteld dat onrust zich vooral uit in toenemende beweging en zelfaanrakingen. Om de zenuwen onder controle te houden, zou een leugenaar zichzelf vaker aanraken. Verschillende schrijvers over lichaamstaal onderschrijven het stereotype aanraken van het gezicht - met name de neus- als teken van leugenachtigheid. Vergelijkingen met Pinocchio en de aapjes horen, zien en zwijgen, zijn daarbij niet uit de lucht gegrepen. Genoemde verklaringen daarbij zijn dat de neus meer jeukt vanwege verwijding van de bloedvaten en dat de leugenaar impulsief de onwaarheid sprekende mond bedekt.

Onderzoek van Ekman wees echter niet op een toename van zelfaanrakingen bij mensen die hun leugens wilden verbergen. Het is echter wel een wijdverbreide veronderstelling. Het effect daarvan zou kunnen zijn dat mensen die de waarheid willen verbergen op dat moment juist hun best doen om hun gezicht niet aan te raken.



Gebaren
Met ondersteunende gebaren reguleren we gewoonlijk het gesprek. Open handen met de handpalmen omhoog duiden bijvoorbeeld op eerlijkheid en komen uitnodigend over. Gesloten handen en omlaag gerichte handpalmen komen directief en afwerend over.

In verschillend onderzoek is aangetoond dat mensen minder gebruik maken van dit soort ondersteunende gebaren (illustratoren) tijdens hun verhaal wanneer ze de waarheid niet vertellen, terwijl de algemene veronderstelling is dat een leugenaar juist meer met zijn handen praat.

Ekman toonde aan dat een leugenaar zich soms wel kan verraden door onbewust gebruik te maken van verborgen of incomplete embleemgebaren: gebaren met een afgesproken betekenis. Een voorbeeld van zo’n embleemgebaar is de combinatie van opgetrokken schouders, opgeheven handpalmen en het omlaag trekken van de mondhoeken met de betekenis dat iemand het niet weet. Dit is gewoonlijk een bewust gebaar. De betekenis hiervan wordt totaal anders, als iemand juist zegt iets zeker te weten en tegelijkertijd - onbewust - een deel van dit embleem laat zien. Bijvoorbeeld het naar buiten draaien van zijn duimen of het lichtelijk optrekken van de schouders.

Gebruikt u lichaamstaal als leugendetector?
Lichaamstaal mag ons dan wel het gevoel geven dat iemand onwaarheid spreekt, een secuur meetinstrument is het nog steeds niet. U kunt er redelijk mee vaststellen dat iemand gespannen is, maar zonder daar specifieke vragen over te stellen, weet u nog niet zeker waarom dit is. Bij het vaststellen of de iemand al dan niet de waarheid spreekt, kunt u twee belangrijke fouten maken:

De waarheidsmiskenningsfout: de ander spreekt de waarheid, maar u gelooft hem niet

De leugenacceptatiefout: de ander liegt, maar u gelooft hem.

Waarheidsmiskenningsfouten komen in onderzoek vaker voor dan leugenacceptatiefouten. Bij twijfel aan de oprechtheid van een ander, dient u er daarom beter vanuit te gaan dat hij de waarheid spreekt, totdat u duidelijk kunt aantonen dat dit onjuist is.





1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   30


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina