De magische wereld van Port Port is één van ’s werelds meest gerespecteerde wijnen. Een wijn met een zeer rijke traditie die meer dan 300 jaar teruggaat. Door de eeuwen heen heeft port zich ontwikkeld tot de weelderige



Dovnload 26.43 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte26.43 Kb.


De magische wereld van Port

Port is één van ’s werelds meest gerespecteerde wijnen. Een wijn met een zeer rijke traditie die meer dan 300 jaar teruggaat. Door de eeuwen heen heeft port zich ontwikkeld tot de weelderige, volle wijn zoals we die nu kennen. Variërend in stijl van vurige jonge ruby tot satijnzachte oude tawny en krachtige vintage port.

Wat is Port eigenlijk?

Port is een met alcohol versterkte wijn, per definitie zoet en uitsluitend afkomstig uit het wijngebied de Douro in noord Portugal. Port ontleend zijn naam aan de stad Porto (Oporto) welke in noord -west Portugal ligt aan de Atlantische Oceaan.
Korte geschiedenis

Al vanaf ongeveer 220 voor Christus tijdens de Romeinse heerschappij wordt er al wijn gemaakt in de Douro vallei. Portugal werd pas onafhankelijk rond 1143. Vijf eeuwen later vestigde zich pas de 1e portshipper in Porto rond 1638, het was de Duitser Köpke.
Rond deze tijd begon de Portindustrie. De 1e Engelse Portshipper was Warre’s in 1670.
De Douro vallei werd in 1756 door “prime minister” Marquis de Pombal gemarkeerd en afgebakend d.m.v. 340 leistenen paaltjes . Het gebied werd het eerste officieel afgebakende wijngebied ter wereld.
Portwijn zoals we deze nu kennen werd voor het eerst geproduceerd rond 1820, tot die tijd werden er verschillende vinificatie methodes toegepast. Vooral het toevoegen van de wijnalcohol tijdens de gisting om de gisting te stoppen dateert van die tijd. Voorheen werd de alcohol vaak na de gisting toegevoegd waardoor men een zware alcoholische wijn verkreeg zonder de verleidelijke restsuikers.

Het toevoegen van alcohol aan de rode wijnen vonden vooral de Engelsen destijds noodzakelijk om er zeker van te zijn dat de wijnen de overtocht in goede conditie zouden overleven.
Toen Engeland de zeeën beheerste, importeerde het veel wijn uit Frankrijk en met name de Bordeauxwijnen (Clarets!) waren zeer geliefd. Toen ze door oorlogen niet bij hun Franse wijnen konden of wilden, wendden ze zich tot Portugal waarmee ze uitstekende banden hadden. Het gevolg was dat vele Engelse handelaren zich gingen vestigen in of nabij de stad Oporto. Vanaf dat moment ontstond de dominantie van de Engelsen in de Porthandel.

In 1703 werd er een verdrag gesloten tussen Portugal en Engeland waarin werd opgenomen dat de Engelsen speciale handelsvoordelen kregen op de wijnen in ruil voor Engels textiel wat veel in Portugal werd verkocht. Vanaf dit verdrag werd de productie in de Douro regio sterk uitgebreid.



Waar komt Port vandaan?

Port komt uit Portugal. De druiven groeien en de port wordt gemaakt in de oudste, gedemarqueerde regio ter wereld de “Douro”. De Douro ontleend zijn naam aan de Douro rivier welke ontspringt in noord Spanje waar hij de Duero heet. Vanuit Spanje stroomt hij Portugal binnen en mond uit in de Atlantische oceaan. Het wijngebied de Douro begint 80 km ten oosten van de stad Oporto en loopt door tot de Spaanse grens.

Het is een ruig maar ook sprookjesachtig mooi gebied met zeer koude winters en snikhete zomers, de ondergrond bestaat hoofdzakelijk uit leisteen en graniet. De wijngaarden liggen terrasvormig op steile hellingen langs de oevers van de Douro rivier.
Hoe zit het dan met andere portachtige wijnen als uit Noord Amerika, Australië en Zuid-Afrika?

Dit zijn op port lijkende wijnen maar zijn niet authentiek en mogen de naam port niet dragen. Kunnen kwalitatief best goed zijn maar missen de complexiteit, finesse, kracht en bewaarpotentieel van de echte ports.
Hoe wordt port gemaakt?
Port wordt gemaakt van meerdere druivenrassen. In 1940 is er door de Portugese regering een lijst opgesteld met druivenrassen die voor de portproductie zijn toegestaan. Dit zijn er 80!

De belangrijkste druivenrassen voor rood zijn: Touriga Nacional, Touriga Franca, Tinta Roriz, Tinta Barocca, Touriga Francesa. Voor wit: Folgasao, Gouveio (= Verdelho), Donzelhino, Malvasia Fina, Viosinho.

Tot de jaren 80 hadden veel wijnmakers geen idee welke druivenrassen in hun wijngaarden stonden daar alles door elkaar stond. Hierna werd jonge aanplant veelal per soort aangeplant (blockplanting) wat een duidelijke kwaliteitsverbetering inluidde.

Vinificatie:

Nadat de druiven zijn geplukt worden de druiven in granieten bakken (lagars) met de voeten getreden of machinaal geperst. De algemene stelregel is dat per pipe (550 liter) 1-2 mensen nodig zijn om de druiven te treden. In de meeste lagars kunnen 10-15 pipes. Hierna verblijven ze 1-4 dagen in de lagars of tanks waarin de gisting op gang komt. Wanneer ongeveer de helft van de suikers is omgezet in alcohol wordt de wijn overgeheveld in een vat wat met 1/5 is gevuld met wijnalcohol (aquardente) met een sterkte van 77%. Daar gistcellen niet boven de 15% alc kunnen leven stopt de gisting. Hierdoor ontstaat een wijn met natuurlijke restsuikers en een hoog alcoholgehalte van tussen de 19-21%. De zoetheid kan men beïnvloeden door het tijdstip van het toevoegen van de wijn aan de alcohol te wijzigen.

Later toevoegen resulteert in een drogere wijn, eerder toevoegen in een zoetere stijl.

Vervolgens rijpt de wijn gedurende 2 jaar op tanks of eiken vaten waarna een selectie plaats vindt en besloten wordt welk type port men gaat maken.
Porttypes

Er zijn twee hoofdtypes port: de houtgerijpte (tawny-style) port en de flesgerijpte (ruby-style) port.

Zoals de namen suggereren, wordt de ene stijl na een korte vatrijping gebotteld, om jong te drinken of op fles te rijpen en wordt de andere langer in houten vaten opgevoed en dan drinkbaar op fles gebracht.

Elke port wordt als ruby geboren en is het aan de wijnmakers als welk type het uiteindelijk verder door het leven zal gaan.
Ruby Style

-Ruby: staat voor robijnrood duidend op de kleur van deze blend van jonge ports welke een korte fustrijping hebben gehad van maximaal 2 jaar. Vurige portwijnen, vol fruitig met een zachte zoetheid. Licht gekoeld het lekkerste!
-Ruby Reserve(Premium Ruby): Ook een blend van meerdere jaren maar van betere kwaliteit en een langere rijping op vat van 5-7 jaar. Zachter en complexer dan de gewone Ruby.

Uitstekende ports in deze categorie zijn de Fonseca BIN 27, Grahams Six Grapes (mijn favoriet), Quinta do Noval LB.
-Crusted Port: wordt ook wel de “poor men’s vintage port” genoemd en is met name populair in Engeland. Dit type is ook ontwikkeld door de Britse shippers van de Symingtongroep. Het is een blend van 2 of meer vintage jaren, krijgt doorgaans 4 jaar hout en vervolgens nog 3 jaar flesrijping. Wordt ongefilterd gebotteld waardoor depot (rust) ontstaat. Dient dus gedecanteerd te worden, niet veel port producenten maken dit type wijn. Churchill Graham maakt een prachtige, geconcentreerde Crusted en dit jaar heeft Niepoort ook een Crusted uitgebracht welke waanzinnig mooi is. Een echte aanrader!
-Late Bottled Vintage Port:

Afkomstig uit één enkel oogstjaar, die vier tot zes jaar na de oogst wordt gebotteld.

Er zijn momenteel drie types LBV. De LBV die wordt gebotteld zonder de wijn te filteren zodat hij net als Vintage Port gedecanteerd dient te worden. Dit is de LBV “Traditional” en wordt vaak geproduceerd in goede oogstjaren die niet als Vintage zijn uitgeroepen.

In 2002 is de wetgeving aangepast zodat ongefilterde LBV nu ook mag worden verkocht als “Envelhecido Garrafa”(gerijpt in de fles). Hij moet dan minimaal drie jaar flesrijping hebben gehad voor dat hij op de markt komt. Deze wijn benadert de complexiteit van Vintageport het dichtste. Verder hebben we nog de eenvoudigere LBV welke het meest voorkomt. Deze wordt geklaard en gefilterd, en soms wordt koude stabilisatie toegepast zodat de wijn geen depot vormt. Dit is met name handig voor de horeca!
-Single Quinta Vintage Port (sqvp): belangrijkste verschil met een Vintage port is dat bij de sqvp de druivenrassen van één wijnboerderij afkomstig zijn en bij een vintage port van meerdere boerderijen. De beste quinta’s in de Douro zijn in het bezit van de portshippers.

De meeste sqvp wordt gemaakt in goede oogstjaren die niet als vintage zijn uitgeroepen.

Als een oogstjaar als vintage wordt gedeclareerd wordt deze wijn juist gebruikt om de vintage blend te versterken. Door een verandering in de wetgeving in 1986 werd het voor de single quinta’s makkelijker om via Villa Nova de Gaia te exporteren wat het voor kleinere wijnbedrijven makkelijker maakte om hun eigen wijn te verkopen terwijl ze dat voorheen aan de grotere bedrijven moesten verkopen. De prijs-kwaliteit is vaak uitstekend.

Enkele van mijn favoriete sqvp zijn: Quinta Roriz, Quinta do Vesuvio, Quinta do Portal…..
-Vintage Port: ook wel “the king of ports” genoemd is de duurste en krachtigste port. Slechts 1% van alle port komt als vintage port op de markt. Het is een blend van wijnen van verschillende quinta’s maar uit één oogstjaar en wordt ongefilterd gebotteld nadat ze twee tot drie jaar in eiken houten vaten hebben gerijpt.

Vintage port wordt alleen gemaakt van druiven uit de allerbeste wijngaarden, meestal in de Cima Corgo,die na een uitzonderlijk goede zomer worden geplukt als ze perfect rijp zijn. Gemiddeld wordt er drie keer per decennium een vintagejaar uitgeroepen.

Indien het Instituto dos Vinhos do Douro e do Porto(IDVP) de monsters van de wijn heeft goedgekeurd wordt er een vintage gedeclareerd. Een shipper zal alleen dan een vintage declareren als er voldoende wijn voorradig is en als hij aanvoelt dat de markt er klaar voor is . Vintage port moet lang in de fles rijpen, minimaal 12 jaar alvorens hij op dronk begint te komen en heeft een enorm bewaarpotentieel van soms wel 50 jaar of meer.

De wijn heeft veel bezinksel en moet voorzichtig worden gedecanteerd en uitgeschonken.

Topproducenten van Vintage port zijn Niepoort, Graham, Fonseca, Taylor Flatgate, Quinta do Noval, Cockburn…….
Onderstaande jaartallen zijn de algemene declared vintage portjaren van de afgelopen 60 jaar:

2007, 2003, 2000, 1997, 1994, 1992, 1991, 1985, 1983, 1980, 1977, 1975, 1970, 1966, 1963, 1960, 1958, 1955, 1950, 1948, 1947, 1945

Tawny style

-Tawny: een tawny port wordt ook geboren als een ruby maar heeft een langere houtrijping gekregen waardoor hij kleur heeft verloren en een amberbruine, tanige kleur krijgt. In de praktijk komt het er op neer dat de meeste tawny niet veel ouder is dan een ruby. De prijs is dan ook meestal gelijk. Tawny’s worden meestal gemaakt van lichtere wijnen uit de koelere Baixo Corgo. De kleur van de uiteindelijke blend kan worden beïnvloed door het toevoegen van witte port wat is toegestaan.

De eenvoudige tawny’s worden het meest gedronken in Frankrijk als aperitief. Frankrijk is de grootste afnemer van portwijnen.
-Tawny met leeftijdsindicatie: er zijn maar vier types toegestaan in deze categorie nl. 10, 20, 30 of over 40 jaren. De op de fles vermelde getallen geven een gemiddelde leeftijd van de port weer. Deze ports zijn blends van meerdere jaren en het IDVP bepaalt of het karakter van de port overeenkomt met de aanduiding op het etiket. Ze rijpen in houten vaten in de koele kelders in Gaia totdat de shipper vindt dat de port klaar is om te worden gemengd en gebotteld. De datum van botteling moet op het etiket vermeldt staan.

Dit is belangrijk daar een aged tawny zich niet ontwikkeld op fles en zelfs achteruit gaat als hij te lang in de fles rijpt.

Mijn favoriet: voor de 10 years Graham’s, voor de 20 years Ramos Pinto Quinta do Bom Retiro, 30 years Fonseca en 40 years Taylor’s en Graham’s.

-Colheita: het woord betekent oogst en daarmee ook oogstjaar in het Portugees. Colheita is een tawny port uit één oogstjaar, waarbij het betreffende oogstjaar en botteldatum op de fles moeten staan. Deze botteldatum is belangrijk daar aanbevolen wordt de port binnen 1-2 na deze datum te drinken. Colheita port moet wettelijk minimaal 7 jaar op fust rijpen maar meestal rijpen ze aanzienlijk langer. Een Colheita port ontwikkelt zich niet of nauwelijks op fles.

Enkele topproducenten zijn: Quinta do Noval, Kopke, Burmester…….

-Garrafeira: betekent zoiets als flessenkelder, is een zeldzame porttype welke in 2002 is toegelaten als officieel porttype door IDVP. Zover mij bekend is Niepoort de enige producent van Garrafeira port! Een port mag worden aangemerkt als garrafeira als hij uit één oogstjaar komt en minimaal 7 jaar is gerijpt in de typische mandflessen de “demijohn”, deze flessen hebben een inhoud van 5 of 10 liter. Na 20, 30 of soms zelfs 40 jaar flesrijping wordt de wijn gedecanteerd en in gewone flessen van 0.75 liter gebotteld. Deze port is elegant en heeft de zijdezachte smaak van een gerijpte tawny.

Witte port: Echte port moet rood zijn is de stelling van vele Portliefhebbers! Toch wordt er een grote hoeveelheid witte port gemaakt en vrijwel iedere portshipper maakt er wel één.

Het verschil in vinificatie is dat de inweking tijdens de gisting bij witte port veel korter is of zelfs helemaal niet plaatsvindt. Vrijwel alle witte ports bevatten een hoeveelheid restsuiker, ook die met dry of extra dry op het etiket. De zoetste witte port is de “lagrima” (tranen). Sommige shippers maken een lichter type port met de naam “leve seco”. Een zacht droge witte port met een lager alcoholgehalte(16,5%).

Een bijzondere witte port welke ik onlangs heb geproefd is de Kopke 10 years old White!
Rosé port: Op 21 mei 2009 heeft de Portugese ministerraad een wet aangenomen die rosé port ook erkent als officiële portsoort. Sinds 2008 kwam Croft met de Pink port op de markt, inmiddels opgevolgd door andere portshippers als Offley, Croft, Kopke en Pocas.

De meningen zijn er over verdeeld, gesmolten zuurstok met alcohol is een negatieve reactie die ik onlangs opving. Ik vind het zelf ook geen aanwinst binnen het traditionele gamma van port. Maar goed, smaken verschillen en een breed publiek vind het heerlijk!

Drink veel liever een lekker glas gekoelde “The Tawny” van Graham’s als ik bijvoorbeeld bij warm weer een lichtere, fruitige port wil drinken.
Houdbaarheid port na opening:

Er zijn hieromtrent nogal wat uiteenlopende opvattingen. Vintage port is het meest oxydatiegevoelig maar dat hij binnen 24 uur leeggemaakt moet zijn is naar mijn mening overdreven.

Mijn ervaring is dat Jonge vintage port 4-5 dagen goed blijft en dat oudere(24 jaar en ouder) binnen 24-48 uur gedronken moet worden. De port zal daarna niet bederven maar de versheid, kracht en aroma lopen dan snel terug.

Lbv’s zijn zonder probleem 2 weken na opening nog zonder kwaliteitsverlies.

Afhankelijk van hun leeftijd zijn de Colheita’s enkele weken goed te houden en de eenvoudige ruby’s en tawny’s een week of vier. Het bewaren van de geopende fles in de koeling verlengt de levensduur!
Een leuke, informatieve site voor de portliefhebbers is www.fortheloveofport.com


Selo de Garantia

Garantie voor de consument dat de inhoud van de fles afkomstig is uit het afgebakende wijngebied de Douro.

Port, the most creative wine with tradition!

Arno Aartsen



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina