De verenigde oost-indische compagnie



Dovnload 65.78 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte65.78 Kb.







DE VERENIGDE OOST-INDISCHE COMPAGNIE



INLEIDING

LEERDOELEN

STARTPUNT

U toont de kinderen de vlag van de VOC en vraagt hen of iemand het logo kent en kan vertellen wat de afkorting betekent. Kan iemand vertellen wat de Verenigde Oost-Indische Compagnie was?


Op het bord hangt een grote poster met de afkorting VOC in het midden. Hierop worden door de kinderen steeds meer feiten over de VOC geschreven.
De kinderen kijken op internet naar het filmpje “Ruim baan voor de VOC” via onderstaande link:

http://beeldbank.schooltv.nl/hi/index.jsp?povo=vo#q=VOC


20 minuten
Na de activiteiten van het startpunt, waarin de kinderen in aanraking zijn gekomen met het thema “VOC”, vertelt u hen dat u wilt nagaan wat zij al weten over het thema.
In tweetallen mogen de kinderen eerst 5 minuten brainstormen over het thema. Dit moeten losse woorden zijn die bij hen opkomen in verband met het thema. Daarna worden de vindingen van de hele groep genoteerd op de poster. Waren er overeenkomsten/ verschillen? Vertel de leerlingen dat de poster gedurende het project zal worden uitgebreid. Informatie die er in de loop van het project bijkomt, zal met een andere kleur stift worden genoteerd. Zo zien de kinderen duidelijk wat ze gedurende het verloop van het project over het thema hebben bijgeleerd.

UITLEG VAN HET THEMA
10 minuten
Leg de kinderen uit dat jullie samen onderzoek zullen doen naar en alles te weten zullen komen over de Verenigde Oost-Indische Compagnie.
We gaan:
* onderzoek doen naar het ontstaan, de bloei en de ondergang van de VOC.

* na op welke unieke manier de VOC handel dreef en wat de handelsroutes waren.

* onderzoek doen naar het leven aan boord van een VOC-schip.

* onderzoek doen naar bekende Nederlanders uit de tijd van de VOC.

* na welke invloed de VOC heeft gehad op Nederland en op andere landen.

THE BIG PICTURE
VOC is de afkorting voor Verenigde Oost-Indische Compagnie. De VOC was de eerste onderneming ter wereld die in meerdere landen handel dreef en daarmee de eerste echte multinational ter wereld.
Tussen 1595 en 1795 maakten Hollandse schepen bijna 4800 reizen naar Azië. Daar kochten, verkochten en ruilden Hollandse kooplieden hun koopwaar met veel winst. Zo werd Nederland in die periode een van de rijkste landen ter wereld. De 17e eeuw is in Nederland dan ook bekend als de Gouden Eeuw.
Oprichting en ondergang

Eind 16e eeuw kregen kooplieden in de Republiek der Nederlanden de mogelijkheid peper en specerijen uit Azië te importeren. De Portugezen, die tot op dat moment deze lucratieve handel beheersten, waren niet langer in staat Europa van voldoende peper en specerijen te voorzien. Door het dalende aanbod stegen de prijzen van deze producten enorm.


Er ontstonden zogenaamde voorcompagnieën, die schepen uitrustten om de vaart op Azië te ondernemen. De groei van de handel kwam echter in gevaar door de zware concurrentie tussen de Zeeuwse en Amsterdamse voorcompagnieën. Het bestuur van de Republiek besloot daarom dat de kooplieden moesten gaan samenwerken. Dit resulteerde tot de oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie op 20 maart 1602. In de zes steden waar voorcompagnieën waren gevestigd, kwamen nu kamers (afdelingen) van de VOC: Amsterdam, Zeeland (Middelburg), Rotterdam, Delft, Hoorn en Enkhuizen. De VOC werd bestuurd door deze kamers en deze zes steden hadden nu het alleenrecht verworven om voor de Republiek handel te drijven in Azië. De eerste geheel door de VOC zelf uitgeruste vloot voer uit in 1603.
De Compagnie beleefde gouden tijden in de 17e en 18e eeuw. Ze had duizenden werknemers in dienst, bezat een kleine dertig kantoren in Azië, zes kamers in de Republiek en een vloot van meer dan honderd schepen. In het laatste kwart van de 18e eeuw raakte het bedrijf echter in financiële moeilijkheden die zo ernstig waren, dat het ondanks leningen niet meer te redden viel. Op tweede kerstdag 1794, bijna tweehonderd jaar na het avontuurlijke vertrek van de eerste schepen, verliet het allerlaatste VOC-schip de rede van Texel.
Handel

Batavia (tegenwoordig Jakarta) diende als opslaghaven voor producten en goederen die de VOC verhandelde. De VOC had te weinig ruilmiddelen om alle specerijen te kopen. De goederen uit Europa werden vaak te duur gevonden. Hiervoor werd een ingewikkeld handelssysteem bedacht. Er werd een intra-Aziatisch handelsnetwerk opgezet; de VOC zelf nam actief deel aan de handel binnen Azië. Zo werd bijvoorbeeld zilver uit Japan verkocht in India om er textiel mee aan te kopen, dat weer gebruikt werd om er peper en fijne specerijen in Zuidoost-Azië mee aan te schaffen. Batavia werd het centrum van dit netwerk.


Producten

Onder andere de volgende producten werden uit Europa meegenomen om te verhandelen:

* edelmetaal (munten)

* linnen


* textiel

* wol


* wijn en bier

Onder andere de volgende producten werden uit Azië gehaald:

* porselein

* specerijen (zoals peper, nootmuskaat, kruidnagelen)

* katoen

* zijde


* koffie en thee (in de 18e eeuw)
Het leven aan boord van een VOC-schip

De omstandigheden aan boord van de VOC-schepen waren bijzonder slecht. Ziekten (waaronder scheurbuik) en andere levensbedreigende gevaren bepaalden leven en dood aan boord. De betaling was zeker niet genoeg om een gezin te onderhouden. Bijna 2/3 van de uitgevaren matrozen en soldaten kwam door allerlei oorzaken niet meer terug en het leven met de anderen aan boord was geen pretje.
Invloeden van de VOC

Dat de VOC veel invloed heeft gehad is ook nu nog zichtbaar aan enkele pakhuizen die Amsterdam uit die tijd heeft overgehouden en aan het VOC-logo dat sommige gebouwen in de stad siert. Het is leuk om te weten dat aan de andere kant van de wereld, zoals in Zuid-Afrika, Nederlands wordt gesproken. Dat komt omdat schepen van de VOC jarenlang Zuid-Afrika hebben aangedaan. Indonesië is heel lang een Nederlandse kolonie geweest en vooral de oudere mensen kunnen daar Nederlands spreken.


Verder worden er nog steeds producten als thee en specerijen uit het oosten gehaald, dat is dus gebleven. Iets heel belangrijks is natuurlijk dat er heel veel is geleerd over de zeeroutes en navigatie. Men heeft de wereldzeeën goed leren kennen in deze tijd.
Bekende Nederlanders uit de Gouden Eeuw

* Michiel de Ruyter

Michiel Adriaenszoon de Ruyter (Vlissingen, 24 maart 1607 – Baai van Syracuse,

29 april 1676) was een Nederlands admiraal. Hij is de bekendste zeeheld in de

Nederlandse geschiedenis.

* Abel Tasman

Abel Janszoon Tasman (1603 – 10 oktober 1659) was een Nederlandse

ontdekkingsreiziger. Hij is het meest bekend door zijn reizen tussen 1642 en 1644 in

dienst van de VOC, uitgezonden door Anthonie van Diemen, tijdens welke hij het

Van Diemensland (nu beter bekend als Tasmanië) en Nieuw-Zeeland ontdekte.

* Frans Hals

Frans Hals (Antwerpen, ca. 1583 – Haarlem augustus 1666) is een Nederlands

schilder van portretten. Hij werkte voornamelijk in Haarlem, waar ook het Frans Hals

Museum is gevestigd. Hij geldt als een van de belangrijkste schilders van de Gouden

Eeuw en de Barok. Hij behoort ook tot de Oude Hollandse Meesters.

* Rembrandt van Rijn

Rembrandt Harmenszoon van Rijn (Leiden, 15 juli 1606 of 1607 – Amsterdam, 4

oktober 1669) was een Nederlands kunstschilder. Rembrandt wordt algemeen

beschouwd als de belangrijkste van de Nederlandse Oude Hollandse meesters

van de 17e eeuw. Een van zijn beroemdste schilderijen is de inmiddels wereld-

beroemde ‘Nachtwacht’, dat is te bewonderen in het Rijksmuseum in Amsterdam.

* Johan van Oldenbarnevelt

Johan van Oldenbarnevelt (Amersfoort, 14 september 1547 – Den Haag, 13 mei

1619) was de belangrijkste Nederlandse staatsman tijdens de eerste fase van de

Tachtigjarige oorlog en werd het slachtoffer van een politieke moord door prins

Maurits van Oranje. Hij was tevens de oprichter van de Verenigde Oost-Indische

Compagnie.

* Maurits van Oranje

Maurits van Oranje (Slot Dillenburg, 14 november 1567 – 23 april 1625), Prins van

Oranje, Graaf van Nassau, stadhouder en van 1585 tot zijn dood kapitein-generaal

van het leger van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.


Bronnen:

* www.wikipedia.nl

* www.kennisnet.nl

* www.mediatheek.thinkquest.nl

* www.voc-kenniscentrum.nl

* www.atem.nl/VOC
TAKEN





40 minuten
Vertel de kinderen dat u wilt dat zij in tweetallen zo veel mogelijk informatie over de VOC gaan opzoeken op internet en in boeken, omdat zij dat nodig hebben voor verdere activiteiten gedurende het project.
De kinderen moeten in ieder geval op de volgende vragen het antwoord gaan zoeken:
* Wat deed de VOC?

* Wanneer is de VOC opgericht?

* Waarom is de VOC opgericht?

* Waarin handelde men?

* Waarom was de VOC belangrijk voor Nederland?

* Wanneer ging de VOC ten onder?

* Waarom ging de VOC ten onder?

* Hoe kunnen we de invloed van de VOC nu nog zien in Nederland?

* Hoe kunnen we de invloed van de VOC nu nog zien in andere landen?

* Wat is een multinational?


Deze vragen krijgen de kinderen op een werkblad uitgereikt (zie bijlage 2). Als een tweetal een antwoord op een van de vragen heeft gevonden, mag dit in korte verwoordingen (één of twee zinnen) op dit blad onder de vraag worden geschreven.

TAAK 2: HANDEL EN HANDELSROUTES






ONDERZOEKSACTIVITEIT
20 minuten
Vertel de kinderen dat de VOC heel erg slim handelde. Ze verhandelde niet alleen producten tussen Europa en Azië, maar had een heel handelsnetwerk binnen Azië opgezet om meer geld te verdienen.
* handelaar van de VOC – 300 gulden

* handelaar uit Iran – zijde

* handelaar uit Japan – 600 gulden

* tweede handelaar uit Japan – zilver

* handelaar uit India – 1200 gulden

* tweede handelaar uit India – 600 katoenen stoffen van 2 gulden per stuk

* handelaar uit Ambon – 18.000 pond peper (30 pond per katoenen stof)
Nu wordt het volgende rollenspel gespeeld:
De handelaar van de VOC gaat naar de handelaar uit Iran en koopt daar voor 300 gulden zijde. De zijde wordt voor 600 gulden verkocht aan de eerste handelaar uit Japan en daarvan wordt bij de tweede handelaar uit Japan zilver gekocht. Dit zilver wordt voor 1200 gulden verkocht aan de eerste handelaar uit India en daarvan worden bij de tweede handelaar uit India 600 katoenen stoffen van 2 gulden per stuk gekocht. Deze stoffen worden bij een handelaar uit Ambon geruild voor 30 pond peper per stof, dus 18.000 pond peper.
Vertel de kinderen dat de handelaar van de VOC 1 gulden per pond peper had moeten betalen als hij meteen peper had gekocht van het geld. Ze begonnen de reis met 300 gulden en kwamen terug met 18.000 gulden aan peper aan boord. Hoeveel winst heeft deze manier van handelen de VOC dus opgeleverd?

TAAK 4: BEKENDE NEDERLANDERS UIT DE GOUDEN EEUW

WEBSITES


* www.wikipedia.nl

* www.kennisnet.nl

* www.mediatheek.thinkquest.nl

* www.voc-kenniscentrum.nl

* www.atem.nl/VOC
BIJLAGEN
BIJLAGE 1 TIJDLIJN

BIJLAGE 2 WERKBLAD TAAK 1

BIJLAGE 3 KAARTJES ROLLENSPEL HANDEL

BIJLAGE 4 KAARTJES BEKENDE NEDERLANDERS

BIJLAGE 5 BOUWPLAAT VOC-SCHIP
BIJLAGE 1: TIJDLIJN
Kopieer deze bladzijde op stevig papier en knip de schepen los.

De kinderen zoeken de bijbehorende jaartallen op, schrijven ze op de schepen en hangen de schepen op de juiste plaats aan de tijdlijn in de klas.





Oprichting VOC:


Eerste vloot VOC:


Ondergang VOC:

BIJLAGE 2: WERKBLAD TAAK 1


Zoek in tweetallen de antwoorden op onderstaande vragen. Zorg ervoor dat je antwoorden kort, maar krachtig zijn!

1. Wat deed de VOC? ________________________________________

_________________________________________________________

2. In welk jaar is de VOC opgericht? _______________________

3. Waarom is de VOC opgericht? _____________________________

_________________________________________________________

4. Noem een aantal producten die uit Europa werden

meegenomen om te verhandelen: ___________________________

_________________________________________________________

5. Noem een aantal producten die uit Azië werden gehaald:

_________________________________________________________

_________________________________________________________

6. Waarom was de VOC zo belangrijk voor Nederland?

_________________________________________________________

_________________________________________________________

7. In welk jaar voer de allerlaatste vloot van de VOC uit?

_________________________________________________________

8. Waarom ging de VOC ten onder? ___________________________

_________________________________________________________

9. Waaraan kunnen we de invloed van de VOC nu nog zien in

Nederland? ______________________________________________

_________________________________________________________

10. Waaraan kunnen we de invloed van de VOC nu nog zien in

andere landen? __________________________________________

_________________________________________________________

11. De VOC was de allereerste multinational ter wereld. Wat

is een multinational? ___________________________________

_________________________________________________ _______








BIJLAGE 3: KAARTJES ROLLENSPEL HANDEL


Kopieer dit blad op stevig papier en knip de kaartjes los.

Koopman van de VOC


300 gulden


Handelaar uit Iran


zijde

Handelaar 1 uit Japan

600 gulden


Handelaar 2 uit Japan


zilver

Handelaar 1 uit India

1200 gulden


Handelaar 2 uit India


600 katoenen stoffen

(2 gulden per stuk)

Handelaar uit Ambon


18.000 pond peper


BIJLAGE 4: KAARTJES BEKENDE NEDERLANDERS


Kopieer dit blad op stevig papier en knip de kaartjes los.

M


ichiel de Ruyter

A



bel Tasman

F


rans Hals

R


embrandt van Rijn

J



ohan van Oldenbarnevelt

M



aurits van Oranje

BIJLAGE 5: BOUWPLAAT VOC-SCHIP


Kopieer deze pagina voor elke leerling vergroot op stevig papier.










De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina