Devil’s Advocate Probleemstelling



Dovnload 55.94 Kb.
Datum23.08.2016
Grootte55.94 Kb.
Devil’s Advocate

Probleemstelling (2500 jaar Joods-christelijke filosofie in één filmpje)

Strikvraag (uit het boek Job. Job krijgt geen antwoord):

Als God* bestaat, dan moet Hij het kwade** in de wereld verhinderen***.

Maar er bestaan wel degelijk massa's slechte dingen in allerlei soorten.

Dus kan God logischerwijze niet bestaan.


*) Al-goed, Al-machtig, Al-wetend, Alles-voorziend, om alles bekommerd

**) Door de natuur, door mensen, door ongevallen, door toeval ontstaan enzovoort

***) Voorkómen, niet scheppen, verhinderen, ongedaan maken, afschaffen enzovoort
Schijnwetenschappelijke redenering (uit het middendeel van de film : Miltons monoloog) ("schijn" omdat het onderscheid tussen goed en kwaad vooraf op een verondersteld “correcte” manier is gemaakt)

De God van Abraham, Isaak en Jacob is de verpersoonlijking van het goede.

De duivel is de verpersoonlijking van al het kwade.

Is er dan één god, de God ?

Of zijn er twee, Satan en God, die elk macht uitoefenen op hun deel van de wereld ?

Zijn de mensen dan nog vrij of zijn het popjes uit het theatertje van de goden ?
Uitgangspunt voor onderzoek (onbeantwoorde vraag, kern en zwak punt in Miltons monoloog)

Waarom doen mensen iets goeds of iets kwaads ?


Loont het de moeite om iets slechts te doen ? Wat krijg je daarvoor in de plaats ? Loont het de moeite om iets goeds te doen ? Wat krijg je ervoor in de plaats ?
Mensen zijn vrij : zij kunnen altijd de keuze zelf maken, bewust van voor- en nadelen.
K. Lomax krijgt een vrouw, een baby, een bureau als een altaar en alle macht over de hele wereld aangeboden. Zal zijn vrije wil sterk genoeg zijn om zelfstandig te kiezen en de verantwoordelijkheid te dragen ?
Ook in het echte leven ?

Benadering van het Nieuwe Testament (en de fietsende moeder-met-kind)


Kunnen wij elkaar helpen om vrij voor het goede te kiezen ondanks de problemen ?

Kan Kevin's moeder helpen ?


Kan Mary-Ann helpen ?
Zou een baby kunnen helpen ?
Kan de bijbel helpen ? Kan Kevin's moeder uitleggen waarom de bijbel haar helpt ?

Kan Kevin Lomax uitleggen waarom en hoe Mary-Ann helpt ?

Kan Mary-Ann uitleggen waarom ze haar man helpt ? En doet die uitleg er iets toe ?

Wat is er mis met de katholieke lerares in de jury in New York ?


Waarom zeult ze een levensgroot schuldgevoel mee ?
Waarom moet je een zak stenen meesleuren als je iets fout hebt gedaan, als je iets goeds niet gedaan hebt of als je gedaan hebt wat je kon en het was niet goed genoeg ?

Waarden-loze of waarde-loze benadering (nihilisme, collega's van K. Lomax)


We praten er niet over en we zetten ons denken daarover op nul.
We laten ons meeslepen in de roes van machtsdrang, bezitsdrang en menselijk opzicht

want dat is het gemakkelijkste.



Personenlijst

Kevin Lomax en Mary-Ann

Kevin's moeder (die van de katholieke lerares verschilt !)

Milton en de vrouwen van Milton nv.

De rechtszaken in volgorde :

Enkele onbekende als aanklager, worden enkel genoemd, niet getoond

Getty's case (begin en einde van de film),

Loyez en de tong-betovering (Lomax begrijpt niet wat er scheelt, de kijker wel)

Cullen (schuldig) en de valse getuige (en Lomax weet het zeker !),

Ed. Barzoon met Kevin L. als getuige ten laste

De "hoer van Babylon", de uiteindelijke halfzus van Kevin L.

De stad, die bestaat uit hoge gebouwen, oplichters, een metro en (flikkerende, dovende) neonlichten. De stad en haar gebouwen worden altijd als geheel overschouwd, als een enorm beest dat met zijn ogen flikkert.


Opbouw van de film als het boek van de Apokalyps, in de vorm van een visioen

Kevin Lomax begint aan de Gettys case met een zuiver geweten

Tijdens een toiletpauze krijgt Kevin Lomax een visioen

vanaf dan zijn er vier verhaallijnen





Mary Ann
moedigt Kevin aan om de schuldige kinderverkrachter te verdedigen

krijgt het snel heel moeilijk.


en gaat ten onder

na een verkrachting


Lomax

krijgt het slechts langzaamaan moeilijk

maar pleegt uiteindelijk uit vrije wil zelfmoord, liever dan in de hel te branden


Milton en zijn

vrouwen
gebruiken verschillende verleidingstechnieken


Bezit
Macht
Aanzien
Genot en "genot om te beginnen"
en "op de man spelen"

Laatste wapen :


Ydelheid

Kevins Moeder

verduidelijkt de spanning,


legt de verbanden met het boek van de Apokalyps zodat die ook voor de kijker duidelijk worden

heeft slechte voorgevoelens


maakt tenslotte een toekomstvoorspelling

overwint haar Ydelheid en onthult de waarheid over Milton



De rook en het vuur van de hel brengen ons terug naar de toiletpauze

"Het was maar een droom."
De Gettys case stelt Kevin voor de ultieme vraag : Houd ik mijn geweten zuiver ?

Geef ik daarvoor mijn carriere op ?

Mary-Ann begrijpt het niet, maar vertrouwt Kevin en steunt hem. (tot ze hem aanmoedigt om een interview voor Miltons krant te geven)

Milton gebruikt zijn laatste en krachtigste wapen voor de tweede keer : Ydelheid.


Kernvraag waarmee de kijker achteraf blijft zitten? (of ik toch)
Waarom zouden mensen hun MBA +Y carriere opgeven ? Wat is daaraan verdiend ?

Waarom is een zuiver geweten zo belangrijk ? Een schuldgevoelen (slecht geweten) is toch maar als een zak stenen die je eender waar kan neerzetten en achterlaten ? Of toch niet ?


Geciteerde bijbelfragmenten

Enkele fragmenten uit de Apokalyps

(In deze nachtmerrie is de duivel het beest, de god van het kwade.)


Ergens in Klein-Azië, misschien in een gevangenis op het eilandje Patmos( +/- 100 NC ?), kreeg een "profeet" een visioen en in dat visioen de opdracht om het op te schrijven. Hij "moest" een tekst maken die bedoeld was om als een brief voor te lezen en om de christenen, die toen ondergedoken leefden, moed in te spreken en te waarschuwen voor "valse profeten" en predikers die van de leer van Jezus Van Nazareth een potje maakten. Deze werkwijze was in die tijd een gangbare communicatievorm, zoals nu bijvoorbeeld de Matrix-stijl of de New-Age-stijl of de Reggae-stijl in de verschillende jongerenculturen.

De geheime betekenissen van de symbooltaal uit de subcultuur van de apokalyptici (200 VC - 100 NC ) zijn merendeels verloren gegaan. Maar sommige symbolen zijn duidelijk genoeg om te gebruiken in een film als Devil's Advocate (die zich overigens ook in een visioen afspeelt).


(Het duistere boek van de Apokalyps (NT) en het even duistere boek Daniël (OT, 200 VC) zijn voor de Getuigen van Jehovah uiterst belangrijk. Hierin wordt immers (door middel van droomverklaringen) uitgelegd wie in de hemel zal komen later en wie niet. Voor katholieken zijn deze boekjes veel minder belangrijk dan de evangelies en de brieven uit het Nieuwe Testament. Voor Joden is het boek Daniel niet officieel erkend en dus niet in hun bijbel opgenomen, net als alle boeken uit het NT overigens).
Eerste fragment (Apok.14,6-11 bv ons idee over de hel en het eeuwige vuur en de rook achter Miltons bureau die in een "gootsteen in het nu" wordt weggezogen, op het einde van de film)

"Toen zag ik een engel die in het zenit vloog. Hij had een eeuwig evangelie te verkondigen aan de bewoners der aarde aan alle volken en stammen en talen en rassen. En hij riep met luide stem: "Vreest God en geeft Hem eer, want het uur van Zijn oordeel is gekomen. Aanbidt Hem die de hemel en de aarde en de zee en de waterbronnen gemaakt heeft."

En een andere engel, een tweede, volgde hem en riep : "Gevallen, gevallen is Babylon, de grote stad, die alle volken heeft bedwelmd met de wijn van haar ontucht."

En nog een engel, een derde, volgde hen, en riep met machtige stem : "Al wie het beest en zijn beeld aanbidt en het merkteken op zijn voorhoofd of zijn hand laat aanbrengen, die zal drinken de wijn van Gods toorn, onverdund geschonken in de beker van zijn gramschap ; en hij zal gepijnigd worden met vuur en zwavel ten aanschouwen van de heilige engelen en van het Lam. En de rook van hun pijniging stijgt op in de eeuwen der eeuwen. Dag noch nacht hebben zij rust, die het beest en zijn beeld aanbidden en al wie het merkteken van zijn naam aanneemt."


Tweede fragment (Apok. 17,1-8 bv Miltons monoloog over de halfzus en rol van Lomax, het beeld van de grootstad en de koopzieke vrouwen)

"Toen kwam één van de engelen met de zeven schalen en sprak tot mij : "Kom ik zal u het oordeel laten zien over de grote hoer, die zit aan de vele wateren. Met haar hebben de koningen der aarde gehoereerd, en de bewoners der aarde hebben zich bedronken aan de wijn van haar ontucht." En hij voerde mij in de geest naar de woestijn. En ik zag een vrouw, gezeten op een scharlakenrood beest, dat overdekt was met godslasterlijke namen. En het had zeven koppen en tien horens. De vrouw was gekleed in purper en scharlaken, en getooid met goud en juwelen en parels. In haar hand hield zij een gouden beker, boordevol met de walgelijke onreinheden van haar hoererij. En op haar voorhoofd stond een naam geschreven, een geheimzinnige naam : "Babylon, de grote stad, de moeder van de hoeren en de gruwelen der gehele aarde." En de vrouw was dronken van het bloed der heiligen en het bloed van Jezus' martelaren.

Toen ik haar zag, was ik zeer verbaasd. Maar de engel zei :"Waarom verbaast gij u ? Ik zal u het geheim verklaren van de vrouw en van het beest met de zeven koppen en de tien horens, waarop zij rijdt; Het beest dat gij gezien hebt, was, en is niet meer. Het zal weer opstijgen uit de afgrond, maar gaat ten onder. En de bewoners der aarde, zij wier namen niet geschreven staan in het boek des levens van de grondlegging der wereld af, zij zullen zich verbazen bij het zien van het beest, want het was en is niet en zal komen."

...


Derde fragment, (Apok. 17.15-18) (Lomax kiest niet voor ondergang in de hel, maar voor zelfmoord, wat het einde van zijn "visioen" betekent.)

"Nog zei de engel tot mij : "De wateren die gij gezien hebt en waaraan de hoer is gezeten, dat zijn volken en menigten en rassen en talen. Maar de tien horens en het beest, zij zullen de hoer gaan haten en haar vereenzaamd maken en naakt, zij zullen haar vlees verslinden en haar levend verbranden. Want God heeft hun ingegeven zijn plan uit te voeren en eensgezind hun koningschap zo lang ter beschikking te stellen van het beest, tot Gods woorden in vervulling zijn gegaan. De vrouw die gij gezien hebt, is de grote stad, die heerst over de koningen der aarde."

...

Vierde fragment (Apok.18,4-8;9 K.Lomax' vertrek uit de ziekenzaal naar de donkere straat)

"Toen hoorde ik een andere stem uit de hemel, die zei : "Vertrek, mijn volk, verlaat de stad, opdat gij niet deelt in haar zonden en geen deel krijgt aan haar plagen. Want haar zonden hebben zich opgestapld tot aan de hemel, en God heeft zich haar ongerechtigheden herinnerd. Betaalt haar met gelijke munt. Vergeldt haar dubbel wat zij heeft misdaan, schenkt haar een dubbele maat in de beker die zij voor anderen gemengd heeft. Geeft haar zoveel pijn en rouw als zij zichzelf luister en weelde gunde. Want zij zegt bij zichzelf : "Ik ben een koningin op mijn troon: voor mij geen weduwschap, voor mij geen rouw!" Daarom zullen op één dag haar plagen komen, pest en rouw en hongersnood en zij zal door het vuur worden verteerd. Want sterk is God, de Heer, die haar heeft gevonnist"


Ongetwijfeld zijn er veel meer kortere fragmenten in de symbooltaal van de film verwerkt.
De verleiding van Jezus door Satan in de woestijn

(hier vind je waarschijnlijk de reden waarom de duivel in de film als een advokaat wordt afgebeeld. Je herkent ook de structuur van Miltons monoloog bij het einde van het visioen van Kevin Lomax)


Fragment uit het Levensverhaal van Jezus Van Nazareth, opgeschreven door leerlingen van Mattheus (Mt, 4,1-11 en zie ook Lc.4.1-13) (0)

Nadat Jezus zich in het openbaar had laten dopen(00), begon hij een nieuw leven.

Hij begon te onderwijzen dat God zijn Vader was en alle mensen zijn broers en zussen, dat het persoonlijke geweten belangrijker was dan de wetten van de kerkelijke overheid.
Dat was een radikale ommekeer en natuurlijk heel moeilijk vol te houden. Jezus ( en zijn leerlingen natuurlijk ook. Wie niet ? ) twijfelden daarom soms aan zichzelf.

Ze trokken zich dan terug in een "kluis", vastten en baden. Ze stelden hun lichaam en hun ziel op de proef, zoals in die tijd een gewoonte was, en nu nog in sommige kloosterorden.

Gesterkt traden ze daarna de wereld weer binnen. (Wie al eens gevast heeft kan gevoeld hebben dat het lichaam echt wel zwak is en voedsel nodig heeft, maar dat het lichaam ook sterk is en het kleinste stukje voedsel helemaal in zich opneemt. Hetzelfde geldt voor de geest en het opnemen van "geestelijk voedsel.")
Het volgende citaat is een beschrijving van de twijfel die Jezus moet overvallen hebben bij het opstarten van zijn nieuwe leven, zijn nieuwe geloofsovertuiging en zijn nieuwe moraal. In het NT situeert deze fase zich vlak nadat Jezus zich in het openbaar had laten dopen.
"Toen werd Jezus door de Geest(1) naar de woestijn(2) gebracht om door de duivel(3) op de proef gesteld(4) te worden. Na veertig dagen en veertig nachten (5) kreeg Hij tenslotte honger.

De beproever(3) kwam naar Hem toe en zei : "Als u de Zoon van God bent (6), zeg dan dat deze stenen brood worden."

Hij antwoordde : "Er staat geschreven : de mens zal niet leven van brood alleen, maar van ieder woord dat uit de mond van God komt." (10)
Toen nam de duivel Hem mee naar de heilige stad(7), zette Hem op de rand van de tempel en zei : " Als u de Zoon van God bent, spring dan naar beneden. Want er staat geschreven : Zijn engelen zal Hij bevelen U op hun handen te dragen, zodat U aan geen steen uw voet zult stoten."

Jezus zei hem : " Er staat ook geschreven : U zult de heer uw God niet op de proef stellen."(10)
Weer nam de duivel hem mee, nu naar een zeer hoge berg(8). Hij liet Hem alle koninkrijken van de wereld zien met al hun pracht, en zei : "Dit alles zal ik U geven, als U voor mij in aanbidding neervalt."(9)

Toen zei Jezus hem : "Ga weg, satan, Want er staat geschreven : De Heer uw God zult u aanbidden en Hem alleen dienen."(10)
Toen liet de duivel Hem met rust en er kwamen engelen om Hem van dienst te zijn."
(0) Mattheus richtte zich in zijn toespraken en catecheselessen vooral tot de wetgeleerden, schriftgeleerden, religieuze ambtenaren, misdienaars en pilaarbijters van zijn tijd. Hij wil aantonen dat zij (de Farizeeën) ongelijk hadden wanneer zij de godsdienst omvormden tot het volgen van een groot aantal strikte regeltjes. Mattheus was vroeger waarschijnlijk zelf een schriftgeleerde waardoor hij des te radikaler argumenteert ?
(00) Wie in die tijd een nieuw leven wilde beginnen, om welke reden ook, kon na een periode van vasten en inkeer zichzelf laten dopen en aansluiten bij een van de vele religieuze stromingen. Een van de belangrijkste "dopers" was Johannes de Doper,die in Jezus zijn meerdere zag. Johannes vond zichzelf maar de voorloper van Jezus van Nazareth.
(1) Dit is de Heilige Geest, de Geest van God, Gods Adem, het Vuur dat Jezus en de eerste christenen in zichzelf voelden aanwakkeren wanneer ze samen hun nieuwe geloof beleden en hun nieuwe morele idealen in praktijk omzetten.

(2) De woestijn was in die tijd voor de mensen een hel. De brandende zon, het totale gebrek aan water, de insekten, rotsen en scherpe steentjes enz... In de woestijn keek je de dood in de ogen.


(3) De duivel was diegene die in opdracht van God de mensen op de proef stelde. Hij was als een openbaar aanklager die de verdachte tijdens het proces op de proef stelt. Wie de tests van de duivel doorstond, had de proef van God doorstaan, wie faalde, was mislukt in Gods ogen. De duivel is in deze Joodse context dus niet een "God van het Kwade". Dit beeld van "de duivel" komt niet overeen met wat in de film Devil's Advocate gebruikt wordt of in de Apokalyptiek of in de middeleeuwse katholieke inquisitie of in de Islam. Dit beeld sluit beter aan bij de gnostici en de katharen (ketters voor de inquisitie van Rome en Spanje).
(4) De proef waarvan sprake kon goed of slecht aflopen. Zij is te vergelijken met een mondeling examen waarbij slagen afhangt van welbespraaktheid, overtuigingskracht, verkopersvaardigheden en kennis van zaken.
(5) Veertig dagen en nachten zijn een mensenleven in 't klein. Mensen werden in die tijd ongeveer veertig jaar oud. Na veertig dagen kon er iets nieuws beginnen. Na veertig dagen was een periode afgewerkt.
(6) Deze opdracht zouden wij anders formuleren, meer in de aard van : "Als God jouw vader is, laat dan maar eens zien wat jij allemaal kan ... Als God aan jouw kant staat, dan moet jij voor mij eens dit of dat durven doen .... Als jij met je nieuwe geloof denkt dat de wereld aan je voeten zal liggen, bewijs het dan maar eens ... enz".

De omschrijving "Zoon van God" was in het O.T. de hoogst mogelijke eretitel voor bijvoorbeeld de koning die het volk vertegenwoordigt als diplomaat.

De eerste christenen noemden later hun leraar en voorbeeld, Jezus Van Nazareth, ook "Zoon van God". Het hele evangelie van Mattheus is opgebouwd rond de stelling : "Jezus is wel degelijk de Zoon van God, in deze (Oud-Testamentische en dus Joodse) betekenis van het woord : de diplomaat van God op aarde."
(7) Bedoeld is : Jeruzalem, Stad van Vrede, Dar-as-Salaam, de hele wereld ligt aan je voeten als je Gods Stad kan overzien.
(8) Berg betekent bij Mattheus heel vaak een plaats waar onderricht wordt gegeven en openbaringen tot stand komen. (Zie ook disclosure-ervaring).
(9) De duivel biedt Jezus achtereenvolgens : brood, respect van andere mensen voor magische kunstjes en macht als van een wereldheerser. In de lessen godsdienst worden deze drie gaven samengevat als : bezitsdrang, aanzien en machtsdrang. In een andere volgorde : MBA. Het kleinste kind weet dat de chicste diploma's niet gelukkig maken, maar dat ze wel helpen. De vraag blijft dan : wat hebben mensen nog meer nodig ? En kunnen zij bewijzen dat ze van dat "beetje meer"gelukkig worden ?
(10) Jezus antwoorden aan de beproevingen door het Openbaar Ministerie van God zijn eenvoudig : "Geloof in Gods woorden", "Stel God niet op de proef" en "Aanbid God en dien Hem". Als katholiek ben ik genegen om dit als volgt te vertalen.

"Geloof in de Blijde Boodschap, de belofte van een betere wereld". Geloof dat elke goede daad, hoe klein ook, zin heeft. De mensen rondom jou en de mensheid zullen er beter van worden. Mensen hebben meer nodig dan eten elke dag : nl. zin in het leven".

"Stel je geloof niet wetenschappelijk op de proef". Het gelovige leven is niet gebouwd op gedragspsychologische wetten of goocheltruukjes. Het is een emotionele stap die gelovigen zetten, zonder dat ze een bewijs verlangen dat ze goed bezig zijn. Gelovigen denken dat hun leven op deze manier zin krijgt. Wetenschappers onderzoeken alleen feiten en zij hebben geen verwachtingen over de zin van het leven hier en nu. Wetenschap bedrijven en gelovig leven hebben niets met elkaar te maken. Het zijn twee totaal verschillende dingen, die beiden op hun eigen plaats in elk mensenleven passen. Wetenschappers kunnen gelovig leven en gelovigen kunnen wetenschappelijk correct onderzoek doen.

"Aanbid God en dien Hem". Maak Gods goede bedoelingen met de wereld en de mensheid werkelijk waar. Help God bij het realiseren van Zijn grootse project : dat alle mensen zonder onderscheid van rang of stand of godsdienst of wat ook .... onverdeeld goed zijn voor elkaar.

Dat kan niemand alleen volhouden. Werk dus samen (6 dagen) en rust samen uit (1 dag). Maak de vreselijkste dingen samen door (hopelijk niet te dikwijls) en geef de moed nooit op. Feest ook samen (elke week 1 dag ). Werk samen je plannen uit (6 dagen) en evalueer ze ook samen (1 dag). En wees jezelf er altijd van bewust dat Gods bedoeling zichtbaar wordt in de vriendschappen tussen de mensen die elkaar ondersteunen, hoop en levensmoed geven. (Maar de liefde tussen een vrouw en haar man is toch wel het beeld van God bij uitstek).

Dat alles is wat de mensen gelukkig maakt en dat heeft met MBA-diploma's niets te maken, noch met macht, noch met bezit noch met aanzien.
"Ik zal jullie zenden als schapen tussen de wolven".

("Jullie" zijn hier de leerlingen van Jezus VN, zij zijn zo zwak in de wereld vol kwaad als "schapen tussen de wolven". Deze gedachte komt terug in alle evangelieverhalen en in verschillende brieven uit het NT en andere vroeg christelijke teksten.)


Een sprekender beeld is het eerste beeld van de gekruisigde Jezus van Nazareth, gemaakt door een graffiti-artiest in de catacomben van Rome. (overgenomen van Kurt Hansen) Het is bedoeld om het geloof van de christen die er begraven ligt, belachelijk te maken. De tekst luidt : "Alexamenos aanbidt zijn god".
Mensen die zichzelf als christen willen gedragen, hebben het echt wel niet gemakkelijk. Zij moeten bijvoorbeeld constant verantwoording afleggen voor hun waanzinnig naïeve geloof in de verbetering van de hele wereld door het volbrengen van kleine goede dingetjes.

En die verantwoording bestaat gewoon niet.


Hierin schuilt de sterkte van de verleidingskracht van Milton in de film. Hierom laten de mensen zich vaak meeslepen door Miltons "vrije keuzes". Het is immers veel moeilijker om voor het goede te kiezen (zonder dat te kunnen onderbouwen of argumenteren) dan te kiezen voor het algemeen gangbare MBA-gebeuren in onze wereld.

Als je belangeloos iets goeds doet, krijg je er "N-Iets" voor in de plaats, per definitie.

(Als je iets zou in de plaats krijgen, zou het niet meer belangeloos zijn gedaan)

Als je werkt daarentegen, dan krijg je geld, eerlijk is eerlijk en eerlijk duurt het langst.

Ik kies ervoor om "N-Iets" te spellen met twee hoofdletters. Zo wordt duidelijk dat het inderdaad om "niets" gaat, maar dat het tegelijkertijd heel wat groeikansen in zich heeft. De mensen moeten die groeikansen wel aanvoelen en kunnen begrijpen wat ze moeten doen en dat goede ook werkelijk waarmaken, niet voor zichzelf, maar voor de andere mensen.

Ik kan en wil niet verder uitleggen wat dit begrip "N-Iets" betekent, maar ik ben ervan overtuigd dat iedereen de voorlaatste scene (Lomax en zijn vrouw op de trap op weg naar buiten, weg van de persmeute) begrijpt.


Ik ben er ook van overtuigd dat iedereen de laatste scene begrijpt (op de trap, close-up van een journalist die zegt : "Menselijk opzicht of Ydelheid is werkelijk mijn favoriete wapen om de mensen te verleiden tot het kwade".
Waarom Lomax' vrouw telkens eerst aan de verleiding van de duivel met zijn slangenmaniertjes toegeeft, dat lees je op de tweede bladzijde van de bijbel. Het lijkt wel of ze een heerlijk stuk fruit aangeboden krijgt, er met smaak van proeft en het daarna aan haar man aanbiedt.)

 

Bijlage: de benadering van het boek Job .

(deze duivel is een god van een buurvolk die de gelovigen op de proef stelt)


De meest gegronde kritiek op het christendom (en op elk mens-wereld-godsbeeld dat sjamanistische trekjes heeft) is opgebouwd vanuit het onoplosbare probleem van het lijden en het kwaad in de wereld.
Deze kritiek wordt vaak als volgt opgebouwd.

  1. God is de enige. Hij alleen is de Schepper van hemel, aarde en van alles wat zichtbaar en onzichtbaar is.

  2. God is goed en Hij heeft onbegrensde mogelijkheden en macht.

God kan dus alles doen wat Hij wil en Hij wilt alleen het goede.

  1. Het kwade is onmiskenbaar in de wereld aanwezig. Er zijn voorbeelden genoeg beschreven en in soorten verdeeld.

  2. Omdat God de enige is die de wereld heeft gemaakt, moet Hij ook verantwoordelijk zijn voor het kwade in de wereld.

  3. Dat klopt niet logischerwijze, omdat God alleen het goede wilt en omdat God tegelijkertijd almachtig is en dus alles wat Hij wil, ook werkelijk kan waar­- maken.

6. Variaties van deze redenering worden opgebouwd vanuit andere eigenschappen van God. Hij is naast al-goed en al-machtig ook nog al-wetend, alles voorziend en om alles bekommerd. God heeft dus een boel logische problemen. Daarom kan Hij niet bestaan, logischerwijze.
In het Oude Testament staat over dit eeuwige probleem een mooi verhaal waarin de "duivel" een hoofdrol krijgt toebedeeld.
Er waren eens drie goden en die zaten rond een vuur om samen de avond door te brengen.

Zegt een god tegen de God van de Joden (Jahwe) : ‘Ik wed dat jou volgelingen hun geloof opgeven als ik ze maar lang genoeg met miserie bestook en plaag met rampen, tegenspoed, ongeluk, pech, zwarte hand, ziekten, slechte oogsten enz.’
Zegt Jahwe : ‘Ik neem de weddenschap aan. Neem maar mijn trouwe dienaar Job en plaag hem maar zoveel je wilt. Hij zal zijn geloof niet opgeven. Hij zal blijven vertrouwen in Mij. Hij zal zich niet wenden tot jullie, de goden van zijn buurvolken, maar hij zal tot Mij alleen blijven bidden.’
En Job wordt door werkelijk alle miserie getroffen door toedoen van de eerste god bij het kampvuur in de godenwereld. Job verliest zijn oogsten, zijn kudden, zijn vrouw, zijn kinderen, al zijn bezittingen tot hij letterlijk geen nagel meer bezit waarmee hij zijn ... kan krabben. Hij heeft geen steen meer om zijn hoofd op te leggen.

Toch geeft hij zijn geloof in de éne God, Schepper van hemel en aarde, niet op.
Hij vraagt zijn God wel waarom hij, Job, Zijn trouwste dienaar, zo moet lijden.

Job eist een antwoord op zijn vragen : “Waarom moet ik zo veel miserie doorstaan in mijn leven ? Ik heb toch wel beter verdiend ?
Dan spreekt Jahwe, op blz 666 van het Oude Testament, Zijn beroemde laatste woorden tot de mensheid. ( Nadien komen alleen nog maar profeten aan het woord en die kennen God alleen uit hun dromen, visioenen enz.)
De laatste woorden van God zijn :

Als jij een antwoord durft eisen op jouw vragen naar de redenen van de miserie, dan moet je ook maar vragen naar de redenen van het leven.



Als je wil weten hoe lijden in elkaar zit en waarom Ik het lijden in de wereld heb gebracht, dan moet jij ook maar vragen naar het waarom van het leven zelf.

Als jij Mij dan kunt uitleggen hoe het leven in elkaar zit, dan wil Ik verklaren waarom het kwade in de wereld gekomen is.”
En Job trok zich terug uit het twistgesprek met zijn God. Job gaf zich gewonnen.
Daarna geven de goden rond het kampvuur toe dat Jahwe de weddenschap heeft gewonnen. Jahwe geeft Job alles terug wat Hij hem eerst had laten afpakken.
En Job leefde nog lang (150 jaar) en gelukkig.”
Kern van de zaak is, volgens mij :

1. Dat de goden zelf zich geen vragen stellen over de miserie van de mensen. Voor de

goden is het maar een spelletje.

2. Dat Job pas opnieuw gelukkig wordt op het einde van het verhaal.

3. Dat Jahwe het blijft opnemen voor Zijn volk (de Joden ).

4. Dat de mensen niet moeten nadenken over het ontstaan van het lijden, omdat ze er

toch niets kunnen aan doen. Voor de goden is het immers maar een spelletje.

5. Dat gelukkig leven en ongelukkig leven onverbrekelijk verbonden zijn. God brengt

het bestaan van het kwade onmiddellijk in verband met het bestaan van het leven

zelf.


Er is blijkbaar een onverbrekelijk verband tussen geluk en miserie, tussen

leven en dood, tussen pijn en genot, tussen goed en kwaad. God kent dat

verband, maar de mensen begrijpen het niet.

6. Het is een verhaal met een happy end, in Amerikaanse stijl. In werkelijkheid zou Job

natuurlijk zijn gestorven kinderen niet terugkrijgen. In werkelijkheid is het

lijden van de mensen dus nog veel groter dan in het verhaal.


Deze antwoorden zijn natuurlijk niet voldoende voor moderne gezond kritische mensen. Zij hebben geleerd dat er op een leven als dat van Job nooit een happy end volgt.

Maar sinds de mensen zijn begonnen met geloven in de godenwereld én de mensenwereld, (d.i. sjamanistisch wereldbeeld) is niemand nog één theologische stap verder geraakt. Niemand kan het ontstaan van het lijden (het ongelukkige leven) verklaren en niemand kan het ontstaan van het (gelukkige, goede) leven verklaren. Niemand kan logischerwijze zijn geloof in één goede almachtige God volhouden.
Toch zijn de mensen hun best blijven doen om iets goeds van hun levens te maken. Altijd en overal hebben de mensen elkaar gesteund in hun diepste miserie.

Altijd en overal zijn juist uit deze ervaringen de schoonste vriendschappen gegroeid.
Misschien zijn de mensen daarom in de schoonste vriendschappen God gaan herkennen ?

Misschien is het daarom zo belangrijk te zeggen : "God is mens geworden".

Misschien zijn de mensen daarom begonnen God te herkennen in de mensen die hen steunden en hielpen hun lijden te overwinnen ?
Bijlage : de duivel van het satanisme is nog een visie. (heb ik nog niet op cursustekst)

De gehoornde vruchtbaarheidsgod van de wicca en de druidenbeweging is weer wat anders.


Besluit : Als je van de duivel spreekt, dan...kun je uit verschillende staarten kiezen.
Besluit : Als je over de oorzaken van het kwade in de wereld en de "zin van het goede leven" wilt nadenken, kun je nog alle kanten op.
Besluit : Lees ook eens de parabel van de zaaier uit het Mc-evangelie. Een beetje eenvoudige aanmoedigingen om ondanks alle verleidingen in het goede te blijven geloven, kunnen geen kwaad.
Besluit : Vergeet niet (nooit ! ! ) dat van veel gepieker nog niet vaak iemand een beter mens is geworden. Teksten, bijbels, films, heilige boekjes, wijze raad, toekomstvoorspellingen, visioenen, gedichten, muziekstukken kruiswoordraadsels, puzzels, raadseltjes enzovoort zijn hulpmiddelen om je te helpen denken . En denken moet je leren om uiteindelijk een beter mens te worden. (Als je godsdienst of je levensvisie je alleen maar "frustreert", zoek dan maar een andere.)
In andere woorden :

Wie het verschil tussen de gefrusteerde katholieke lerares (uit de jury in de eerste droomscene) en de moeder van Kevin Lomax kan omzetten in woorden, die heeft de boodschap begrepen.

Kevins moeder doet echt wel andere dingen dan slechte voorgevoelens verwoorden en de bijbel citeren. Haar geloof in Kevin Lomax toont ze op een heel andere manier. Zij heeft geen bewijzende verantwoordingen nodig voor ze zich laat overtuigen om naar New York te reizen (bijvoorbeeld).


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina