Doelgroep: 4vwo les doel



Dovnload 45.59 Kb.
Datum22.07.2016
Grootte45.59 Kb.
Les over Robin Hood

Doelgroep: 4VWO



Les doel:

  • Informeren over volksliteratuur in de middeleeuwen en over Robin Hood

  • Vaardigheid ontwikkelen mbt bronnenonderzoek

Middel:

  • Vergelijken bronnen over Robin Hood

  • Bespreken specifieke volksballades over Robin Hood

  • Klassikale informatieoverdracht

Lessuggestie:

  1. Vooraf: Introductie van het onderwerp, bijvoorbeeld met een mindmap over Robin Hood: wat verwachten de leerlingen, wat weten ze?

  2. Bronnenonderzoek:

  • Laat de leerlingen de fragmenten uit bijlage 1 in groepjes op chronologische volgorde leggen.

  • Bespreek met behulp van de tekstfragmenten en de gegevens uit bijlage 2 welke bronnen je kunt gebruiken in een onderzoek over Robin Hood en hoe/waarvoor:

    • fragment A en B zeggen iets over het bestaan van verhalen over Robin Hood/ C ook over globaal de inhoud van het verhaal

    • fragment D zeggen iets over de inhoud van het verhaal zelf, ligt wat inhoud betreft het dichtst bij de oorsprong van het verhaal , zeker tov Fragment C, die veel later na het verschijnen van de eerste sporen van Robin Hood geschreven is.

  • Ga in groepjes in op de verschillende balladefragmenten uit bijlage 3 en de daarbij behorende vragen. (Indien u er één wilt kiezen, suggereren wij fragment 4)

  • Bespreek de bevindingen klassikaal. (Het gaat vooral om de beeldvorming over Robin Hood. Belangrijk is daarbij aantonen dat Robin niet zo’n lieverdje is.)

  • Kijk nu naar fragment A en B, wat valt er op? Conclusie: deze bronnen spreken over ‘men zegt’

  1. Klassikaal/informatief: Bespreek de inhoudelijke hoofdpunten over Robin Hood, zoals onder andere ook besproken in het artikel.

Hoofdpunten bij het klassikale gedeelte kunnen zijn:

  • Robin Hood wordt besproken in volksliteratuur/ ballades (verhalend volkslied)

  • Volksliteratuur is niet historisch bedoeld, maar ter entertainment

    • Robin werd gebruikt in festivals en diensten, was heel populair (NB zelfs zo, dat een priester zijn verhaal beter kent dan het onze vader, fragment 4)

  • Volksliteratuur circuleert vaak mondeling en veranderd steeds, afhankelijk van het publiek: de oudste ballades zijn niet noodzakelijk het oorspronkelijke verhaal

    • koppeling met de naam van de koning in fragment 4: zegt niets over datering verhaal/Robin Hood

    • Dit verklaard vele kopieën, veranderingen en versies door de tijd heen

    • Vb: Virgin Mary wordt bij de reformatie Maid Marian (NB fragment 3), bij de verstedelijking ontstaan korte gedrukt verhalen

  • Er zijn meerdere middeleeuwse figuren als Robin Hood

  • Robin Hood is wel echt door en door middeleeuwer – koppeling volksliteratuur

    • Robin is een yeoman: middenstander (NB koppeling fragmenten 3 & 5)

    • Robin is een outlaw: vogelvrijverklaard (NB koppeling fragmenten 2,3 en 4)

    • Robin verbergt zich in de bossen: bendevorming in de middeleeuwen, veelvoorkomende stroperij in de jachtbossen van de koning. (NB koppeling fragment 4)

    • Robin Hood is katholiek: Virgin Mary (NB koppeling fragment 3)

  • Eventueel: introductie term ‘antiheld’: Robin is geen directe held, maar door zijn slechtheid tegen slechte autoriteiten indirect wel. (NB koppeling fragment 2: guy is een huurmoordenaar)

  • Er zijn verschillende juridische documenten die naar Robin Hood verwijzen van ver voor de oudste verhaalversies die we hebben. Of deze naar het verhaal verwijzen of andersom is onduidelijk.

  • We weten zeker dat het verhaal rond 1360 al bekend was: zie fragment A



  1. Conclusie: in de middeleeuwen kent men volksliteratuur, Robin Hood is daar duidelijk deel van: alle bronnen wijzen daarop. Over het bestaan van Robin valt weinig te zeggen. De betrouwbaarheid van bronnen is van groot belang gebleken.

Er valt uiteraard nog veel meer aan aanknopingspunten te vinden bij de middeleeuwen, zoals een uitleg over de omstandigheden in Middeleeuws Engeland voor het volk.

NB middeleeuws Engels lijkt erg moeilijk. Laat de leerlingen niet stil staan bij de betekenis van de individuele woorden en zinnen, maar op de globale betekenis van het fragment. Het helpt om meer te letten op de klank van de woorden dan op de spelling. Dingen waar ze echt niet uitkomen kunnen ze beter negeren.

Bijlage 1


Fragment A

Dit is een fragment uit een droomvertelling, waarin verschillende personificaties van zonden naar voren komen om hun schuld op te biechten. Zij zouden verantwoordelijk zijn voor de pest.

Thanne cam Sleuthe al bislabered, with two slymy eighen.

"l moste sitte,' seide the segge, "or ellis sholde I nappe.”
“I kan noght parfitly my Paternoster as the preest it syngeth,

But I kan rymes of Robyn Hood and Randolf Erl of Chestre,”

Fragment B

Dit zijn aantekeningen die in de kantlijn staan van een specifiek manuscript. Let op: laat je niet misleiden door het Latijn.

“Circa hac tempora vulgus opinatur qendam exlegatum Robyn Hode cum suis complicibus assiduis latrociniis apud Shirwode et alibi regios fideles Angliae infestasse.”


rond die tijd, volgens het volkse oordeel, kwelde een zekere vogelvrijverklaarde genaamd Robin Hood met zijn compagnons Sherwood en andere gezagsgetrouwe gebieden in Engeland met voortdurende overvallen

Fragment C



Dit is een fragment uit een toneelstuk. Één van de personages is aan het woord.

She loves Earle Robert, he Maide Marian,


But vainely: for their deare affect is such,
As only death can sunder their true loves.
Long had they lov'd, and now it is agreed
This day they must be troth-plight, after wed.
At Huntingtons faire house a feast is helde,
But envie turnes it to a house of teares.
Fragment D



Lythe and listin, gentilmen,

That be of frebore blode;

I shall you tel of a gode yeman,

His name was Robyn Hode.


Robyn was a prude outlaw,

Whyles he walked on grounde:

So curteyse an outlawe as he was one

Was nevere non founde.


Robyn stode in Bernesdale,

And lenyd hym to a tre,

And bi hym stode Litell Johnn,

A gode yeman was he.




Attend

Freeborn blood


Proud
Curtious

Stood

Leaned against


[het liefst dit alles op één kantje van een a4]



Bijlage 2


Antwoorden/Gegevens

De juiste volgorde is: A D B C

Toelichting:

Fragment A:

William Langland, (+/-1360) Piers Plowman’s regels 5.386/7 en 5.395-6. de pest is halverwege de 14e eeuw rond geweest

Fragment B:

onbekende auteur in de kantlijn van een specifiek manuscript van de kroniek Polychronicon (+/-1460)

Fragment C:

Antony Munday (+/- 1600) The downfall of Robin, Earl of Huntington. Script van een toneelstuk.

Fragment D:

onbekende auteur (+/-1450) A Gest of Robyn Hode: een van de oudste opgeschreven ballades over Robin Hood.

Bijlage 3


Vragen:

  • Welke gebeurtenissen/beschrijvingen/personages in dit fragment zeggen iets over de middeleeuwen?

  • Welk beeld krijg je van Robin Hood: positief of negatief?

  • Wat voor een persoon is Robin Hood? Beschrijf zijn karakter kort en bondig. Klopt dit met jou beeld over Robin Hood?

[gelieve elk fragment op een andere pagina]

Fragment 1 uit Guy of Gisborne, verhaal uit ± 1475.

10

15



20

25

30


35

40



45

"And it is by two wight yeoman,


By deare God, that I meane.

"Me thought they did mee beate and binde,


And tooke my bow mee froe;
If I bee Robin a-live in this lande,
Ile be wrocken on both them towe."

"Sweavens are swift, master," quoth John,


"As the wind that blowes ore a hill,
For if itt be never soe lowde this night,
To-morrow it may be still."

"Buske yee, bowne yee, my merry men all,


For John shall goe with mee,
For Ile goe seeke yond wight yeomen
In greenwood where the bee."

The cast on their gowne of greene,
A shooting gone are they,
Untill they came to the merry greenwood,
Where they had gladdest bee;
There were the ware of wight yeoman,
His body leaned to a tree.

A sword and a dagger he wore by his side,


Had beene many a mans bane,
And he was cladd in his capull-hyde,
Topp, and tayle, and mayne.

"Stand you still, master," quoth Litle John,


"Under this trusty tree,
And I will goe to yond wight yeoman,
To know his meaning trulye."

"A, John, by me thou setts noe store,


And thats a farley thinge;
How offt send I my men beffore,
And tarry myselfe behinde?

"It is noe cunning a knave to ken,


And a man but heare him speake;
And itt were not for bursting of my bowe,
John, I wold thy head breake."

But often words they breeden bale,


That parted Robin and John;
John is gone to Barnsdale,
The gates he knowes eche one.

robuust [nl.]

from me

revenged, two



Dreams, fast
like, over
loud

Prepare you, get ready

robuust [nl.]
they

They put on, [een kledingstuk]

they were aware;
against a tree

dolk
murderer


dressed, horseskin
Van top tot teen, zelfs met de manen erbij [nl.]

trysting tree

die, robuust [nl.]
true meaning

bij mij bereik je niets met dat voorstel [nl.], amazing

takes no skill to know a knave
If
damaging

cause anger


ways, each



Fragment 2 uit Guy of Gisborne, verhaal uit ± 1475.

85

90


95

100



120

125


130

135


140
150
165

170




Let us leave talking of Litle John,
For hee is bound fast to a tree,
And talke of Guy and Robin Hood,
In the green woode where they bee.

How these two yeomen together they mett,


Under the leaves of lyne,
To see what marchandise they made
Even at that same time.

"Good morrow, good fellow," quoth Sir Guy;


"Good morrow, good felow," quoth hee,
"Methinkes by this bow thou beares in thy hand,
A good archer thou seems to be."

"I am wilfull of my way," quoth Sir Guye,


"And of my morning tyde."
"Ile lead thee through the wood," quoth Robin,
"Good felow, Ile be thy guide."

"I seeke an outlaw," quoth Sir Guye,


"Men call him Robin Hood;
I had rather meet with him upon a day,
Then forty pound of golde."

Robin stelt voor om in de tussentijd een wedstrijd te houden.

The first good shoot that Robin ledd
Did not shoote an inch the pricke froe;
Guy was an archer good enoughe,
But he cold neere shoote soe.

The second shoote Sir Guy shott,


He shott within the garlande;
But Robin Hoode shott it better than hee,
For he clove the good pricke-wande.

"Gods blessing on thy heart!" sayes Guye,


"Goode fellow, thy shooting is goode,
For an thy hart be as good as thy hands,
Thou were better then Robin Hood.

"Tell me thy name, good fellow," quoth Guy,


"Under the leaves of lyne."
"Nay, by my faith," quoth good Robin,
"Till thou have told me thine."

"I dwell by dale and downe," quoth Guye,


"And I have done many a curst turne;
And he that calles me by my right name
Calles me Guye of good Gysborne."

"My dwelling is in the wood," sayes Robin,


"By thee I set right nought;
My name is Robin Hood of Barnesdale,
A fellow thou has long sought."

(..)


To have seene how these yeomen together fought,
Two howers of a summers day;
Itt was neither Guy nor Robin Hood
That fettled them to flye away.

(..)
And thus he [Robin] came with an awkwarde stroke

Good Sir Guy hee has slayne.

He tooke Sir Guys head by the hayre,


And sticked itt on his bowes end:
"Thou hast beene traytor all thy liffe,
Which thing must have an ende."

Robin pulled forth an Irish kniffe,


And nicked Sir Guy in the face,
That hee was never on a woman borne
Cold tell who Sir Guye was.



lime (trees in general);


business

uncertain


time
center of the target
ring suspended on stick

stick that holds up ring

if; heart;
cursed deed

hours


prepared

backhanded


killed

hair


Could



Fragment 3 uit A Gest of Robyn Hode ±1450.

5

10



15

20


25

30

35



40

Lythe and listin, gentilmen,
That be of frebore blode;
I shall you tel of a gode yeman,
His name was Robyn Hode.

Robyn was a prude outlaw,


Whyles he walked on grounde:
So curteyse an outlawe as he was one
Was nevere non founde.

Robyn stode in Bernesdale,


And lenyd hym to a tre,
And bi hym stode Litell Johnn,
A gode yeman was he.

And alsoo dyd gode Scarlok,


And Much, the millers son:
There was none ynch of his bodi
But it was worth a grome.

Than bespake Lytell Johnn


All untoo Robyn Hode:
"Maister, and ye wolde dyne betyme
It wolde doo you moche gode."

Than bespake hym gode Robyn:


"To dyne have I noo lust,
Till that I have som bolde baron,
Or som unkouth gest.

"Here shal come a lord or sire


That may pay for the best,
Or som knyght or squyer,
That dwelleth here bi west."

A gode maner than had Robyn;


In londe where that he were,
Every day or he wold dyne
Thre messis wolde he here.

The one in the worship of the Fader,


And another of the Holy Gost,
The thirde of Our dere Lady,
That he loved allther moste.

Robyn loved Oure dere Lady:


For dout of dydly synne,
Wolde he never do compani harme
That any woman was in.

Attend
freeborn blood

proud;


curtious

stood;
leaned against


man


spoke

if you would dine early


much

desire


strange visitor;

squire;

custom
land
before
masses; hear

Virgin Mary;


the most of all

fear; of deadly sin



Fragment 4 uit A Gest of Robyn Hode ±1450.

1780

1785

1790


1795

1800

1805

1810


1815

1820




Whan he came to grene wode,
In a mery mornynge,
There he herde the notes small
Of byrdes mery syngynge.

"It is ferre gone," sayd Robyn,


"That I was last here;
Me lyste a lytell for to shote
At the donne dere."

Robyn slewe a full grete harte,
His horne than gan he blow,
That all the outlawes of that forest
That horne coud they knowe,

And gadred them togyder,


In a lytell throwe;
Seven score of wyght yonge men
Came redy on a rowe.

And fayre dyde of theyr hodes,


And set them on theyr kne:
"Welcome," they sayd, "our mayster,
Under this grene wode tre."

Robyn dwelled in grene wode,


Twenty yere and two;
For all drede of Edwarde our kynge,
Agayne wolde he not goo.

Yet he was begyled, iwys,


Through a wycked woman,
The pryoresse of Kyrkely,
That nye was of hys kynne,

For the love of a knyght,


Syr Roger of Donkesly,
That was her owne speciall;
Full evyll mote they the!

They toke togyder theyr counsell


Robyn Hode for to sle,
And how they myght best do that dede,
His banis for to be.

Than bespake good Robyn,


In place where as he stode,
"To morow I muste to Kyrkely,
Craftely to be leten blode."

Syr Roger of Donkestere,


By the pryoresse he lay,
And there they betrayed good Robyn Hode,
Through theyr false playe.
Cryst have mercy on his soule,
That dyded on the Rode!
For he was a good outlawe,
And dyde pore men moch god.



delicate


long ago

It pleases me
brown, deer

killed, deer




they recognized


while

afdoen [nl.]

back (to Edward)

beguiled



near; kin

favorite
prosper

took
slay =murder


deed
murderers, -
Skillfully, aderlaten [nl.]
much good

Fragment 5 uit Robin Hood and the Potter ± 1500

40

45


50

55

60



65

70

75



85

90

95




Handys apon hes hors he leyde,
And bad the potter stonde foll stell;
The potter schorteley to hem seyde,
"Felow, what ys they well?"

"All thes thre yer, and more, potter," he seyde,


"Thow hast hantyd thes wey,
Yet were tow never so cortys a man
On peney of pavage to pay."

"What ys they name," seyde the potter,


"For pavage thow aske of me?"
"Roben Hod ys mey name,
A wed schall thow leffe me."

"Wed well y non leffe," seyde the potter,


"Nor pavag well Y non pay;
Awey they honde fro mey hors!
Y well the tene eyls, be mey fay."

The potter to hes cart he went,


He was not to seke;
A god to-hande staffe therowt he hent,
Beffore Roben he leppyd.

Roben howt with a swerd bent,


A bokeler en hes honde;
The potter to Roben he went,
And seyde, "Felow, let mey hors go."

Togeder then went thes to yemen,


Het was a god seyt to se;
Thereof low Robyn hes men,
There they stod onder a tre.

De beukelaar wordt uit Robins hand geslagen.



And ar Roben meyt get het agen
Hes bokeler at hes fette,
The potter yn the neke hem toke,
To the gronde sone he yede.

That saw Roben hes men,
As they stod onder a bow;
"Let us helpe owre master," seyde Lytell John,
"Yonder potter," seyde he, "els well hem slo."

(…)


"Het ys fol leytell cortesey," seyde the potter,
"As I hafe harde weyse men sye,
Yeffe a pore yeman com drywyng over the way,
To let hem of hes gorney."

"Be mey trowet, thow seys soyt," seyde Roben,


"Thow seys god yemenrey;
And thow dreyffe forthe yevery day,
Thow schalt never be let for me."

"Y well prey the, god potter,


A felischepe well thow haffe?
Geffe me they clothyng, and thow schalt hafe myne;
Y well go to Notynggam."



upon
absolutely still
briefly
what is thy will

years
regularly passed


were you never, curtious
One; road-toll

tol [nl.]

A payment you shall leave me

I will not leave a payment


Nor will I pay a toll
from my
I will do thee evil otherwise, by my faith
kar[nl.]

did not hide


good two-handed; took out
Before; leaped {sprong}

pulled out a sword


buckler

went: fought , these two


good sight
Robin's men laughed
Where

[schild]

before; might get it
buckler [beukelaar], feet
hit him on the neck
at once he fell

Robin's men saw that


bough [of a tree]

will him slay;

It is very discourteous
heard
If; driving;
hinder him; journey

By my faith; speak truth


You speak good yeomanry
If thou go forth
be delayed

I will ask thee


Will you have a fellowship
Give










Aanwijzingen voor de docent bij de fragmenten in Bijlage 3:

Fragment 1:

r. 13 “Dream lore is a popular theme in Middle English poetry”.

r. 31 E.v. Robin Hood weigert te luisteren naar goede raad.

r. 37, 38 De trots van een leider.

r. 42 Robin valt uit tegen zijn goede vriend.

r. 13, 39, 40, 43 Lijken een soort gezegdes, wijze spreuken.



Fragment 2:

r. 83 De aanwezigheid van een verteller.

r. 91, 92 Herhaling hoort bij de tekstsoort; ballade.

Robin doodt Guy niet alleen, hij verminkt het gezicht, onthoofd hem en steekt het hoofd aan het eind van zijn boog.


Fragment 3:

r. 1,2 Hier wordt rechtstreeks het publiek aangesproken.

r. 32 Ze zouden naar de mis gaan, een religieus gebruik uit die tijd.
Fragment 4:

r. 1799 Hier kan iets opgemerkt worden over de betrouwbaarheid van de bronnen. Is het aannemelijk zo aan te nemen dat Robin Hood ten tijde van koning Edward leefde? Nee, gezien de bronsoort. Ballades werden continu veranderd en aangepast aan het publiek.

r. 1805 De ridder.

r. 1816 Aderlating.

r. 1819, 1820 Goed wordt tegenover fout gezet, waarbij de verteller Robin extra goed laat uitkomen. (ook r. 1824  niets slechts over de doden!)

r. 1821 Religieus


Fragment 5:

r. 39 Pottenbakker.



r. 45 Robin vraagt tol langs de wegen.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina