Dr. Van Dessel Toen de oorlog uitbrak, was ik nog student. Ik zat in het vijfde jaar geneeskunde in Leuven. Ik ben van Putte, een dorp dat grenst aan Keerbergen en zat op kot in de Naamsestraat nr. 60 bij juffrouw Marie



Dovnload 12.16 Kb.
Datum27.08.2016
Grootte12.16 Kb.
Dr. Van Dessel
Toen de oorlog uitbrak, was ik nog student. Ik zat in het vijfde jaar geneeskunde in Leuven. Ik ben van Putte, een dorp dat grenst aan Keerbergen en zat op kot in de Naamsestraat nr. 60 bij juffrouw Marie. In de nacht van 10 mei 1940 bonkte juffrouw Marie rond 5u op de deur en ik sprong uit bed. Door het venster op de overloop zagen we de granaten knallen. Mijn maat was niet te verontrusten, die kroop zijn bed terug in, maar wíj bleven kijken en om 6 uur zette juffrouw Marie de radio aan. We hoorden Spaak zeggen dat de Duitsers al in Limburg zaten. Onmiddellijk vertrokken mijn maat en ik naar Putte. Alle niet-militair verplichte mannen tussen 16 en 35 jaar moesten op eigen kracht naar Ieper gaan en dus vertrokken we op zondag 12 mei, Pinksteren, met de fiets richting West-Vlaanderen. Vanuit Ieper zijn we na 2 à 3 dagen vertrokken naar Rouen. We waren met zestien jonge mannen van Putte en samen hebben we die 3 à 400 km met de fiets afgelegd. In Rouen moesten we de trein op om na 70 uren terecht te komen in Vergèze, tussen Nîmes en Montpellier. Daar heb ik een drietal maanden gewerkt in de infirmerie die daar was ondergebracht. Half augustus mochten we weg. Ik ben op dezelfde dag terug thuis gekomen als mijn broer die onderofficier was in het Belgische leger en die toen net was vrijgelaten uit een Oflag in Duitsland.
Het gewone leven hernam. Ik ging terug naar de universiteit. Daar werden er cursussen gegeven net zoals vroeger. Enkel de bevoorrading begon vanaf 1941 moeilijk te worden. We hadden iets van een duizend calorieën per dag, geloof ik. We kregen bonnetjes voor boter, melk, brood, kolen ook. De allerarmsten en de mensen die niet uit de voeten konden, hadden honger de hele dag door. In Leuven, in ons studentenrestaurant, verdween stilaan het vlees, aardappelen werden koolrapen. Op de duur vertrokken wij thuis op maandagmorgen beladen met aardappelen, brood en boter, soms ook met wat spek. Juffrouw Marie kookte voor ons, zo had zij ook wat meer te eten. De Duitsers controleerden op de trein maar ze pakten vooral de beroepssmokkelaars aan. Wij hebben onderweg nooit last gehad.
Op 4 september 1942 ben ik dan in Keerbergen begonnen met mijn praktijk. Ik moest mij eerst inschrijven bij de Kamer van Geneeskunde, een soort Orde van Geneesheren avant la lettre. Ik ging naar Brussel met de trein. Op de Grote Markt werd net een ceremonie gehouden voor Vlaamse oorlogsvrijwilligers die naar het oostfront vertrokken. Er hing een eigenaardige sfeer. Die parade van geüniformeerde mannen, vooral SS-ers, waar enkele Brusselaars van op veilige afstand afkeurend en ook een beetje angstig naar stonden te kijken, deed zeer vreemd aan. De verwijdering kon niet groter zijn. De sfeer die daar hing, ik zal ze nooit vergeten.
Mijn huisbezoeken legde ik in het begin af met de fiets, later met de moto. Als dokter kreeg ik van de Duitsers maandelijks drie bonnetjes voor telkens 5 liter brandstof. De bonnetjes moest ik in Leuven gaan ophalen. Ik verstookte daar al de helft van mijn rantsoen mee op. Dokters waren in die dagen echte allrounders. Bij ons kon je voor alles terecht, van tanden trekken tot bevallingen en curettages. Wij deden alles zelf, zonder verpleegsters. Innovatie op gebied van medicijnen was er niet gedurende die vier jaar. Wij hadden onze wetenschappelijke bagage mee van de universiteit en daarmee moesten we het doen. De praktijk leerden we al doende. Daarvoor hadden we wel al af en toe een interim gedaan bij dokters die trouwden of ziek waren, maar dat was alles. We hadden ook weinig medicamenten. Er was geen penicilline, geen cortisone, er was niets eigenlijk. Tijdens de oorlog waren de geneesmiddelen ook gerantsoeneerd: per maand 1 liter ricinusolie, een laxeermiddel, 1,5 l alcohol en 2 à 3 l codeïnesiroop. De meeste medicamenten die we toen gebruikten, zijn later ook verdwenen. Voor hoge bloeddruk, dat weet ik nog, daar gebruikten wij jodium voor en kruiden. Hypersanne, was een van die medicamenten, dat was een samenstelling van verschillende kruiden. Dat hielp niets maar men wist toen eigenlijk ook niet goed wat hoge bloeddruk was. Voor de rest was er morfine tegen de pijn, cafeïne om het reactievermogen te bevorderen en ephedrine tegen astma. Echte antibiotica bestonden er nog niet. Men gebruikte sulfamiden zoals Prontosil. Dat was gevaarlijk spul dat we enkel gaven bij zeer zware gevallen als pneumonie of bloedvergiftiging. We stonden toen vooral machteloos tegen tuberculose. Goede voeding had kunnen helpen, maar in de oorlog was dat hetzelfde als vloeken in de kerk. We schreven dan maar bonnetjes voor dubbele melk voor gedurende een bepaalde tijd. Soms genas er wel eens iemand in een sanatorium of werd er een gered door een operatie, maar de meeste stierven. Dat waren de grote drama’s, jonge mensen die stierven aan tbc.
Werknemers van de Duitsers betaalden niet voor hun consultaties. Wij noteerden hun raadplegingen op een fiche die we dan moesten insturen. Iedere zes maanden werden we betaald. Maar er werd gesjoemeld. Sommige dokters vulden veel meer raadplegingen in dan ze gepresteerd hadden. Die fopten dan eigenlijk de rest, want de Duitsers betaalden volgens hun budget. Hoe meer consultaties, hoe lager ons ereloon. Dat kon variëren van 4 tot 6 frank. Ik herinner me dat alle huisartsen van de streek in 1943 naar Hasselt moesten komen. Er werden te veel arbeidsongeschiktheidsattesten geschreven voor mijnwerkers. Dat gebeurde effectief, dokters die gewoon schreven zonder de patiënten gezien te hebben. De Duitsers besloten op te treden omdat ze de kolen hard nodig hadden. Niet voor ons natuurlijk. Wij moesten het stellen met slam, dat was kolengruis vermengd met een beetje water en nog een substantie. Als je dat op het vuur gooide, dan moest je goed oppassen of de vlam doofde.
Naarmate de oorlog vorderde, veranderde de sfeer. In 1940 berustte iedereen, de oorlog was voor ons gedaan. In 1941 overheerste de sfeer van gebrek, honger en de jacht naar eten. Vanaf 1943-1944 begon de Weerstand dan meer in te grijpen en werd de repressie van de Duitsers ook erger. De sfeer was grimmiger in die periode. Ik werd via mijn patiënten ook met verzet en collaboratie geconfronteerd. Zo was er Roger, hij was geüniformeerd lid van de Abwehr en passeerde hier iedere dag op weg naar de tram, een zelfzekere jongen. In 1943 werd ik naar de tramhalte geroepen en daar lag Roger dood in de tram, zijn kepie half van zijn hoofd. Hij had zeker tien schotwonden. Weerstanders hadden die in de tram doodgeschoten. Dat was bij het ergste wat ik gezien heb tijdens de oorlog. Daarna ben ik bij de burgemeester geroepen, die beefde als een riet, was maar half geschoren, met nog zeep aan zijn ene wang. De mannen van de Feldgendarmerie waren daar ook, ze hebben mijn verklaring opgenomen en ik mocht gaan. Daarna verstrengde het regime.
De zogezegde zwarte burgemeester van Tremelo was ook een patiënt van mij. Bij mijn weten had die niet veel met de Duitsers te maken. Maar op een dag werd ik geroepen, ze hadden hem neergeschoten. Hij lag in een gracht met vijf kogels maar leefde nog. We hebben hem in Mechelen geopereerd, dr. Dubois, mijn vroegere leermeester, en ik als assistent. Vier van de vijf kogels hebben we eruit gehaald. Dat waren kogels die gegoten waren door de Weerstand, grote kogels. Die man is hersteld en heeft nog een hele tijd geleefd.
Onze anti-Duitse huisarts van Putte, dr. Cornil, is op 2 mei 1944 vermoord. Hij stond samen met de veearts en de commandant van de rijkswacht op de dodenlijst van de zwarten. Hij wist wat er boven zijn hoofd hing, we leefden toen ook in een toestand waar doodschieten aan de orde was. De dag nadat ik hem voor het laatst heb ontmoet, zijn drie mannen om half elf ’s avonds bij hem thuis komen kloppen. Ze riepen in gebroken Duits dat ze de dokter nodig hadden voor ondervraging in de Kommandantur. Corniel is uiteindelijk opgestaan en meegegaan. Hij mocht zijn vier kleine kinderen nog allemaal een kruisje geven. Onderweg, tussen Putte en Mechelen, hebben ze hem doen uitstappen en doodgeschoten. Er is nooit iemand aangehouden voor die moord tijdens de oorlog.
Zelf werd ik ook regelmatig tegengehouden maar als arts was je Sint-Jozef, met je Passierschein mocht je door. Ik zat daar niets mee in. Ik was niet bang omdat ik met niets bezig was. Ik bewonder die Weerstanders. Ik zou daar niet goed in geweest zijn, vooral bij controles. Maar ík had niets te verbergen.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina