Een kapelaan, bezeten van voetbal



Dovnload 7.81 Kb.
Datum22.07.2016
Grootte7.81 Kb.
Het volgende artikel is geschreven door Steven van der Gaag, 2010 12 01, 09:51:18. Het artikel is er één uit de reeks ‘de schatkamer van het amateurvoetbal’ op de site www.voetbal.nl

Een kapelaan, bezeten van voetbal


Elk weekend wordt er op en rond de velden geschiedenis geschreven. Vaak vluchtig, soms verankerd in symbolen. Clubschatten dus. Opdat de verhalen worden doorverteld. Deze week in de Schatkamer: Een kapelaan, bezeten van voetbal en voetbalclub MvR.



,,Want gij weet het, Beminde Gelovigen, dat Wij u meermalen gewaarschuwd hebben voor de gevaren van het Nationaal Socialisme voor het geloof.” De katholieke kerk in Nederland komt in de zomer van 1941 in opstand tegen de beperkingen die de Duitse bezetter met name aan het verenigingsleven oplegde. De aartsbisschop stelde een niet mis te verstane brief op die in alle kerken werd voorgelezen.
 
Deutschfeindlich
 
Deze brief hangt in een kapel van de Pancratiuskerk in 's Heerenberg, die is ingewijd ter nagedachtenis aan twee martelaren van de gemeenschap: pastoor Jan Galama en kapelaan Marinus van Rooijen. Er is een mini-tentoonstelling ingericht. De bezetter trad hard op, zo blijkt. Beide geestelijken werden evenals kapelaan Hegge gearresteerd. In het arrestatiebevel stond: ,,Haben deutschfeindlichen Brief verbreitet und das Volk deutschfeindlich beeinflüszt.” Galama en Van Rooijen werden in juni 1942 in het concentratiekamp Dachau vermoord. Hegge overleefde Bergen-Belsen.
 
Vooral kapelaan Van Rooijen was zeer geliefd in 's Heerenberg, een Gelders stadje dertig kilometer ten oosten van Arnhem tegen de Duitse grens. De kerk is dan ook niet de enige plek waar zijn nagedachtenis levend wordt gehouden. Vanuit het centrum leidt een weg omhoog de heuvel op naar sportpark De Boshoek. Hier huist de voetbalvereniging Marinus van Rooijen (MvR).
 
Bezweet 
 
Jan 'Welske' Jansen (1925) en BennieVermaas (1929) hebben de kapelaan als jongen nog gekend. Bernhard Dijkman (1935) kan zich nog herinneren dat de dood van de geestelijken het stadje in diepe rouw dompelde. ,,Het was net kermis, maar niemand ging.” Frans Wennekes (1940) kent alleen de overlevering.
 
De vier heren zitten aan tafel in de bestuurskamer. Oude foto's gaan van hand tot hand. Het raam kijkt uit op de spitse toren van de Pancratiuskerk. Vanaf de muur houdt Marinus van Rooijen nog altijd een oogje in het zeil, zoals hij vroeger als geestelijk adviseur van de Rooms-Katholieke Berghse Voetbalvereniging (RKBVV) ook deed. ,,Hij was bezeten van voetbal,” zegt Jansen. De kapelaan stond tot vijf voor vier langs het veld en dan racete hij naar de kerk, want om vier uur moest hij het Lof (een zang en gebedsdienst, red.) doen. Bezweet beklom hij het altaar.” Volgens Dijkman was ,,die man er altijd voor iedereen. En vooral voor de armen. 

Zwoeger  
Dat beeld wordt bevestigd in het boekje ter viering van het 25-jarig jubileum. Ene heer Smit schrijft: ,,En dan zie ik daar boven alles uitreizen de figuur van onzen onvergetelijken adviseur kapelaan Van Rooijen, als een lichtbaken, als een stuwer, als een zwoeger voor de goede zaak. Ja, hij is het geweest, die onze vereeniging gemaakt heeft tot wat zij nu is.”
 
Marinus van Rooijen was geboren voor het geloof. Als kind had hij al een altaar op zijn kamer en hield hij preken. Van Rooijen werd in 1933 tot kapelaan benoemd in 's Heerenberg. In hetzelfde jaar kwam Adolf Hitler aan de macht in Duitsland. Zijn oorlogsvoorbereidingen zorgden daar voor werkgelegenheid. Veel Nederlandse arbeiders uit de grensstreek trokken naar Duitsland omdat het in eigen land crisis was. Jansen ging bijvoorbeeld als bakker werken in het aangrenzende Emmerich. ,,Geld verdienen, daar dacht je verder niet bij na.” 
 
NSB
 
Veel andere 's Heerenbergers ontwikkelden zo echter sympathie voor de Oosterburen. Daar ging het immers goed. De Nationaal Socialistische Beweging (NSB) had volgens een geschrift in de eerdergenoemde kapel van de Pancratiuskerk ruim honderd leden in 1941, allen katholiek. De NSB wilde invloed in het dorpsleven, maar dankzij Van Rooijen was de katholieke kerk tot in de haarvaten van de samenleving doorgedrongen. Dat verklaart ook waarom de bezetter rigoreus optrad toen de pastoor gesteund door zijn beide kapelaans over de 'schreef' ging. ,,Van Rooijen moest uit de weg geruimd, want hij had de hele jeugd,” waren de letterlijke woorden van een NSB'er. 
 
Toch bestonden er ook veel anti-Duitse sentimenten, zeker na de brute moord op de geestelijken. Vermaas: ,,RKBVV is zelfs ontbonden door de bezetter omdat er in de tram van Wijnbergen naar 's Heerenberg anti-Duitse liedjes zijn gezongen.” Direct na de oorlog werd de club heropgericht. Pastoor Horsthuis stelde voor om de naam te veranderen in Marinus van Rooijen. En zo geschiedde.
 
Onsterfelijk 
 
De toon aan tafel verandert als het over de na-oorlogse periode gaat. Anekdotes verdwijnen dankzij het toenemende enthousiasme soms in een onverstaanbaar dialect. Een ding is duidelijk: Er is veel gelachen, veel gedronken en het Lof werd al snel ingeruild voor het café. Welske Jansen's – Welske vanwege de gelijkenis met oud-international Frans Wels - ogen glimmen nog steeds ondeugend als hij de verhalen opmerkelijk gedetailleerd vertelt. “Ik heb een mooi leven gehad.”
 
In een donker gangetje hangt op de voormalige buitenmuur van de kantine een bronzen plaquette met het gezicht van Marinus van Rooijen, onmiskenbaar dankzij het brilletje. Zijn leven werd wreed afgebroken, maar de hem zo geliefde voetbalclub heeft hem onsterfelijk gemaakt.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina