Een uitgave van de Heemkundekring m m. v de Gemeente Schijndel 2003



Dovnload 2.05 Mb.
Pagina37/121
Datum22.07.2016
Grootte2.05 Mb.
1   ...   33   34   35   36   37   38   39   40   ...   121

HAZENBORCH


Ex bonnario in Hazenborch 1465 (HH 130)

HAZENBORCHSKAMP


Aent Elschot in die Hautart geheiten Haessenborchscamp in die Liekendonck 1536 (RA 42 fol.56); de helft van Hasenborchskempke 1603 (RA 60 fol.122); die helft van het Hasenburchskempke aen dat Eyndtgat 1603 (RA 60 fol.122).

Afleiding van de FN Hazenborch of genoemd naar het veel voorkomen van hazen of hazelstruiken. Hazel>Hazen kan gemakkelijk door assimilatie ontstaan.zijn.


HAZENBROEK

Ex bonnario dicto Hazenbroeck 1447 (HH 129); in die Schoet een buunder beemd in Hazenbroeck 1477 (BP 1246); land onder Lutteleijnde int Hasenbroeck 1572 (CvB); twee stukken teulants met houtwas ondert Lutteleijnde int Haesen­broeck 1685 (RA 142); twee ackeren teulants met den houtwassen ende verdere gerechtigheden groot ontrent een sestersaet onder Luttele­ijnde ter plaetse genoemt int Hasebroeck N. 1726; in de Schootschehoeff het Haesenbroek 1781 (RA 171 179); twee perce­len bouwland onder Lutteleinde in de Schootschehoef genaamd het Hazen­broek 49 roeden 65 ellen N. 1830; ’t Hazebroek (vm) D 652 - D 654.



Oorspronkelijk broekgrond begroeid met laag kreupelhout, een plaats waar hazen zich schuil kunnen houden. In 1757 waren de betreffende percelen nog begrensd door broekgrond begroeid met hakhout.
HAZENBUSSELKE

Een busselke is een bos van kleine omvang.


Klein HAZENBUSSELKE

Land dat Cleijn Hasenbosschelken 1388 (BP 1178).



Bussel (klein bosje) waar hazen vertoeven of hazelstruiken groeien.

HAZENTEPEL


Een campken lants met vijff stuxkens lant genaemt den Hasentepel met twee ackerkens genaemt de Langackers ende noch een ackerke genoemt het Breeackerke gelegen op de Steegt 1715 (RA 149 fol.173).

Gaat het hier om een zeer geringe verhoging in het landschap of berust de naamgeving op een scheldnaam van de grondeigenaar ?



HEDIKHUIZERHEIDE


Seeckere waterloop neffens Hedichuysenheije 1666 (NvdH 15 fol.137).

Dit stuk heide wordt genoemd in een geschil over het al of niet schouwen van een waterloopje tussen de Mijldoorn en de Dennenboomsehoeve. De benaming zou mogelijk afgeleid kunnen zijn van de Heer van Hedichuysen die in die periode het kasteel Seldensate in eigendom bezat en niet uitgesloten is, dat het hier om een stuk heidegrond gaat dat hij bezat.



HEERBAAN


In de Straet a.z. de gemeyne Heerbane 1702 (RA 146 fol.16); de gemene Herbaan aen den Heykant onder Lutteleynde 1756 (RA 161 fol.81v)..

Heerbanen zijn altijd de grotere doorgaande wegen.



HEERBEEMD


Eenen beempt groesvelts gemeynlick genoempt den Heerbeemt bij de rivier de Aa 1602 (RA 60 fol.85).

Omdat de beemd bij de Aa ligt lijkt een afleiding van de Heer van Heeswijk voor de hand te liggen.



HEER GOYARTSHOEF


’t Erf Her Goyartshoeve 1410 (SS).

Hier is mogelijk de Schrijvershoef onder het Lutteleind bedoeld in leen uitgegeven door de hertog van Brabant aan Heer Goyart van Nuwelaet van Hermalen.Er was ook een Heer Goyartshoeve die gesitueerd werd onder het Lieseind of heeft de toenmalige secretaris zich vergist met Lieseind en Lutteleind?



HEER GOYARTSKAMP


In Elde Heer Goyartskamp 1400 (HGB).
HEER HENRIKSVELD

Uit een hoffstadt vijff lopensen genaemt Heer Henricksvelt aent Lutte­leijnt a.e. de gemene straete 1658 (RRG 74).



Onbekend is wie voor 1658 Heer Hendrik of Henric was.

HEERKENSKAMP


Eenen acker over d’Elderbroeck omtrent vierdalff loopense genaemt in Heerkenscamp 1715 (RA 99 fol.28).

Afgeleid van een FN.


HEERTUMSAKKERTJE

Een perceel bouwland onder Borne genaamd van Heertumsakkertje N.1824; een perceel bouwland genaamd van Heertumsakkertje N. 1837; C 2283 (b: 37.20).



Genoemd naar de familienaam van Heertum, in de Late Middeleeuwen Heretem, Herethum en andere vormen.
HEERTVELDSEHOEVE

De hoef onder Eerde [1309]; eene schoone en wel bebouwde en beplante hoeve bestaende in huys schuur schop schaaps- en verckenskooy en backhuys staende op het Heertveld aan de Eerde met landerijen onder Schijndel en Veghel 1768 (RA 135 fol.7); huisje en erfje bestaande in eene keuters- of daglooners woon­ing hof erve en aangelegen bouwland in het gehucht Weibosch ter plaatse genaamd de Glorie nabij de Heertveldsche Hoeve N. 1836; D 1545 - D 1547 (19.43); de Heertveldsche Hoeve 1900 D 1783-1785 en 1811-1814 (HB 1323 fol.148a).



Een hoeve (boerderij), gelegen in de nabijheid van de hei­de tussen Eerde en Wijbosch in Schijndel. Dat kan in verband worden gebracht met een verklaring voor de naam, omdat heerd- of weidegangen uit uitgestrekte vroente of heide bestonden, die achter elke nederzetting lag, waarop een buurtschapsherder het vee hoedde (Bocholt 135). In de Schijndelse archieven wordt heel vaak verwezen naar de hoeve van de Heer van Blaerthem en van de Vrouwe van Maldegem en dan gaat het om deze hoeve!
HEER VAN DEURNEKAMPKE

Den sloot liggende langs den Heer van Deurnecampken 1708 (RA 147 fol.208v).

Uit enkele percelen betaalde men cijns aan de Heer van Deurne.
HEESAKKER

Usque Hesacker 1311 (Camps); de helft van die Hezeacker 1388 (BP 1178); op Hezeacker 1465 (GI); eenen acker teullants gemeynlick genaemt den Heesecker 1606 (RA 61 fol.30); hebben opgemeten 12 bakens of heuveltjes in een rechte lijn tusschen de Couvringsemeulen en een camp genaempt Hans in den Hulscamp bij de Beijnderse hoeve zuidelijk van den Heesacker gelegen 1650 (IS).



Samentrekking van het woorddeel hees "kreupelhout" en akker. Hees, bos van laag hout, struikgewas (Moerman 94). Er wordt ver­ondersteld, dat een Heesakker een door wallen van laagstammig kreupelhout besloten akker is (Overpelt 140).Hier gaat het om een van de grenspalen tussen Schijndel en Sint Oedenrode.
HEESAKKERSTEEG

Een beemd die Lake groot 3 morgen op die Heezeackerstege 1474 (BP 1244); uit bezit gen't Laec in de Heesackersteghe 1507 (HH 133); land geheiten die Laeck aent Eelschot op die Hee­sackersteege 1535 (CvB); uyt eenen camp lants op die Heesackerstege dander seijde die kerck ofte pastorie van Heeswijck 1552 (RA 45 fol.9).



Steeg, lopende naar een gebied of perceel genaamd Heesakker. De vraag blijft of soms geen verwarring is ontstaan met de ‘Heesickersteghe’ de Heeswijksesteeg ?
HEESTERVELD(JE)

De grote kamp rontom het Heestervelt 1753 (RA 240 map 4); een perceel houtbosch beplant met hakhout en opgaande bomen onder Lutteleinde genaamd het Heesterveldje N. 1822; een perceel opgaande bomen genaamd het Heesterveld N. 1865; D 1241 (og: 38.-).



Heester: jonge bomen vooral uit eiken bestaande; struikachtige plant (v. Wijck 239). Deze verklaring stemt over­een met de omschrijving van 1822.
HEESWIJKSEBEEMD

Weiland ter plaatse Laverdonk genaamd de Heeswijkschebeemd N. 1885, 1889; E 20 (w: 94.70).



Gelegen aan rivier de Aa, ter plaatse de grens met de gemeente Heeswijk en daarnaar benoemd.
HEESWIJKSEBRUG

Een perceel schaarbosch genaamd nabij de Heeswijkschebrug N. 1865; A 1780 (sb: 53.10).



Gelegen nabij de kanaalbrug aan de Steeg, nabij de grens met Heeswijk.
HEESWIJKSEDIJK

Heeswijksche dijk 1832 (kad); sectie A.



Dijk lopende op Heeswijk.
HEESWIJKSESTEEG

Kamp die Lake bij die Hezewikerstege 1384 (BP 1176); al 't elzehout op 4 buunder land bij die Heeswycsches­tege 1394 (BP 1180); in een beemd aan die Hezewijckerstege 1442 (BP 1213); een buunder broekland Scellekens buenre aan die Heeswijkerstege 1501 (BP 1270); een kamp moerland by die Heeswycschestege 1514 (Archief van het klooster Sint Catharina Heusden); die Heeswickschestege 1539 (RA 42 fol.96); onder Elschot ter plaetse gemeyndelick genoempt die Stege by Heeswyck 1583 (RA 55 fol.26v); de Hesicxkestege aldair 1628 (RA 67 fol.86); den Liskamp groot ontrent tien kaerren hoijgewas aen de Heijssekersteech 1701 (RA 234.2); eenen halven camp hoijlants gelegen ter plaetse op de Heeswijc­ker steegde N.1724; perceel hooi- en weiland met houtwas en voor­poting onder Elschot genaamd de Heeswijksche steegd drie lopensen en 31 roeden N. 1815.



Weg thans genaamd "De Steeg" lopende van Schijndel naar Heeswijk. Steeg betekent "smalle straat" en behoort bij het ww stijgen, omhoog gaan. Het hoeft geen stijgende weg te zijn. Een steeg was doorgaans lager dan een straat of weg, vaak een smalle veldweg met houtkanten (Zonhoven 596).
HEG
Lange HEG

Lant aent Wijbossche aen die Lange Hegghe int Appelteren belent die prochijekercke van Schijndel 1540 (CvB); 1½ hont ¼ saet­lants ondert Wijbosch opte Pechstucken aende Lange Hegge 1662 (RvS); aende Langhegge inde Papentiende 1715 (RA 99 fol.45v); twee ackerkens teulants aen de Lang­hegge gelegen groot 1 sestersaaet N. 1727; de Lange Heg 1757 (JW); een perceel bouwland genaamd de Lange Heg N. 1888; E 1160 (b: 30.-).



Betreft een langvormig perceel, dat met de lange zijde aan een weg is gelegen, waarlangs een heg was geplant. Heg is ook "land, begroeid met laag houtgewas (Schönfeld 134).
Hoog HEGSKE

Aent Hoog Hegsken genaemt de Mugheuvel 1715 (RA 149 fol.174).

Vermoedelijk identiek aan het Hoog Hek, gezien de ligging bij de Mugheuvel?
Klein HEGSKE

Onder den gehugte Borne scheijdende gemelde hoff opde helft van de sloot van het Klein Hegske 1785 (RA 116 fol.139).


HEI(DE)

Een huis en hof in de parochie Ghemonden in 't gericht Scijnle ter plaatse genoemd ter Heijden 1404 (BP 1184); int land die Heijde op dLutteleijnde 1451 (BP 1221); zeven percelen bouwland onder Borne genaamd de Hei N.1818; de Heide 1832 (kad); D 1887 - D 1896, D 1508a - D 1517; een perceel heide genaamd de Heide bij de Langstraat N. 1870; F 228 (he: 1.57.­20); heide genaamd Heide op de Beek N. 1882; C 936 (he: 1.35.­30).



"Uitgestrekte, meer of minder golvend, slechts met een dunne aardlaag bedekte, zandige landstreek met schralen, doch deels eigenaardigen plantengroei" (WNT dl.6 443). Oorspronkelijk moet "heide" een ruimere betekenis hebben gehad, het duidde op open onbewerkte velden, vaak synoniem met "plein"; in het mnl. wisselt bos en heide af met bos en plein (Schönfeld 64). De uitgestrekte heide maakte deel uit van de gemeynt, die dienst deed als graas­grond voor het vee. Op venige plekken in verlande vennen stak men turf. Op de hei werden in het gunstige jaarge­tijde de bijen gezet. Men maaide er plaggen voor de mestberei­ding, het zgn. "vlaggen", die als strooisel in de stal onder het vee werden gelegd (Kakebeeke, De acht zaligheden - 346). De vele grenscon­flicten, die in de dorpsarchieven zijn beschre­ven betreffen in feite het (vermeende) recht om elkaars heide te gebruiken. De adjectieven: achterste, grote en voorste heide duiden op ont­gonnen heidegebied.
Achterste HEIDE

Een perceel bouwland aan de Kalversteeg genaamd de Achterste Hei­de N.1852; C 101 (b: 49.90); vijf percelen bouwland, een perceel heide en een perceel dennenbos genaamd de Voorste- en Achterste Hei­de N. 1870; C 2707 - C 2713 (b, he, d: 4.70.70). Bij herleiding blijkt het volgende: C 2707-2713 = C 425 met de namen Achterste Heide, Voorste Heide en Kuilenheide.


Grote HEIDE

Ses ackerkens groot ses loopensen genoemt de Groote Heij int Liessent 1697 (RA 144 fol.62v); de Groote Heide, N. 1880, 1897; D 1490 - D 1494 (d, w: 1.15.1­0), D 1496 - D 1498 (b, he: 1.10.20), F 110 (d, he: 1.00.10).


Kale HEIDE

Een perceel heide genaamd de Kale Heide N.1882; D 1489, D 1515 (he: 1.96.30)



Kaal = afgevreten door het vee (Goossenaerts 340).
Kleine HEIDE

Eenen clamp haudt ende heijlandt gelegen aen den Mijldoorn gemeynlick genoempt de Cleijne Heijde 1641 (NvdH 11 fol.121); een acker teulants genaemt de Cleijne Heijde 1695 (RA 143 fol.159); eenen acker aende Mijldoren genoemt de Cleijne Heij twee loopense 1702 (RA 188 fol.174v); onder den gehugte van den Borne in de Broeckstraet genaemt de Kleijne Heij 1749 (RA 104 fol.236); een perceel heiland onder Borne genaamd de Kleine Hei vijf lopense 44 roeden N.1815; de Kleine Hei veertig roeden 1816 (GA 141).



Klein heidegebied.
Lange HEIDE

Ex petia terre in Houbraecken juxta Lange Heijde 1714 (HH 162).


Leusige HEIDE

De heyde gemeynlick genoempt de Luesige Heyde 1672 (NvdH 16 fol.158).

Het mnl. ‘lusich’ is bekend in de betekenis van ‘vol ongedierte’. Het is twijfelachtig of dat op dit heidegebied van toepassing is; heeft het te maken met de mulheid van het zand?



1   ...   33   34   35   36   37   38   39   40   ...   121


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina