Enkele tips om jullie instrumenten in goede conditie te houden



Dovnload 14.47 Kb.
Datum07.10.2016
Grootte14.47 Kb.
Enkele tips om jullie instrumenten in goede conditie te houden:
Over het algemeen is het niet zo verstandig om te proberen je instrument of strijkstok zelf op te lappen, te regelen of te herstellen. Een jaarlijkse of tweejaarlijkse check-up van instrument en stok bij een ervaren en deskundige luthier is aan te raden. Deze kan het instrument en de stok snel even bekijken. Een kleine herstelling of reglage kan dikwijls grotere kosten en grotere schade beperken. (vergelijk dit maar met het jaarlijkse bezoek aan de tandarts.)

Wat kan je zelf doen?

Algemeen onderhoud

Extreme temperatuurverschillen zijn niet goed voor instrument en stok. Bescherm je instrument en stok van de zon, van bruuske veranderingen in temperatuur en vochtigheid. Pas op voor de nabijheid van radiators of airco. Laat het instrument of de stok nooit gedurende lange tijd in de auto liggen.


Laat een instrument of stok nooit onbewaakt achter op een stoel, zetel, bed,… (er zijn voldoende verhalen van mensen die toch op hun instrument gingen zitten. Dit maakt een heel onaangenaam geluid !) Sta niet te springen met je instrument, of in de buurt van je instrument.
Gebruik nooit alcohol, heet water of andere reinigingsproducten om het instrument of de strijkstok te reinigen. De producten kunnen de laklaag oplossen en schade toebrengen aan het hout..
Verwijder de schoudersteun van je instrument wanneer je deze in de kist opbergt.
Prop geen partituren, boeken of andere voorwerpen in de kist van het instrument, want deze kunnen het instrument beschadigen. Berg kleine voorwerpen in de compartimenten die daarvoor zijn voorzien. Laat ze nooit los rondslingeren in de kist.
Geef je instrument een veilig plaatsje in huis. Je hoeft het instrument niet steeds in de kist op te bergen wanneer je thuis blijft. Het is handig om het instrument steeds speelklaar te hebben, maar kies een zichtbare, veilige plek. Veilig voor huisdieren en kleuterhandjes.

Onderhoud van het instrument

Overvloedig zweet kan de lak van het instrument aantasten. Gebruik zo nodig een doekje. Neem het instrument zoveel mogelijk vast aan de hals en het kinstuk, om contact met zweethanden te vermijden.


Pas op voor de knopen van jassen of hemden, voor oorringen, armbanden, ringen, uurwerken, en andere juwelen. Ze zijn dikwijls de oorzaak van krassen op het instrument.
Ga telkens na het spelen met een zachte doek over het lichaam, de toets, en de snaren van het instrument. Zorg ervoor dat je alle zweet verwijdert van de snaren en van de toets, en dat je alle stof van de strijkstokhars verwijdert onder de snaren.
Een 100% katoenen doekje kan heel goed dienst doen om alle vuil te verwijderen. Vergeet het doekje niet regelmatig even te wassen. Best is om na telkens na het spelen harsresten te verwijderen met een droge doek (ook onder de toets en de snarenhouder). Een jaarlijkse reinigingsbeurt met een speciaal daartoe bereid product is aangeraden. Dit product kan je verkrijgen bij de vioolbouwer, die kan voor jou je instrument reinigen, of jou tonen hoe je het best doet
Een zachte doek of sjaal over je viool in de kist kan het instrument beschermen wanneer je op pad gaat, vooral wanneer het instrument niet helemaal in de kist past, en ligt te “rammelen”. Zorg er ook voor dat de kist goed gesloten is.
Kijk regelmatig na of de voetjes van je schoudersteun het instrument niet beschadigen. Je kan de rubber bescherming van de voetjes van je schoudersteun heel eenvoudig vervangen om grote schade aan het instrument te vermijden.
De ideale vochtigheid voor strijkinstrumenten is ongeveer 55%. Alles beneden de 40% kan verontrustend zijn. Het hout kan barsten. Normaal is dit in onze streken geen probleem. Mocht je bv naar “Alaska” gaan dan moet je wel een bevochtigingsysteem in je viool brengen. Met een hygrometer kan je de luchtvochtigheid in de gaten houden.
In de winter, wanneer de kunstmatige verwarming het vochtigheidsgehalte naar beneden haalt, kan een luchtbevochtiger aan te raden zijn in de ruimte waar instrumenten worden bewaard. Een alternatieve oplossing: een klein stukje vochtige stof, niet druipend nat, in een thee-ei doen, en dit vervolgens in het vakje van je kist doen. Regelmatig controleren of het stofje niet te droog is.
Kijk soms even onder het staartstuk om te zien of de fijnstemmers niet te laag hangen. Fijnstemmers die te ver opgedraaid zijn kunnen de lak en het hout van het bovenblad beschadigen.
Wanneer je het instrument met de stemsleutels stemt, moet je de sleutel lichtjes draaiend in het sleutelgat brengen, met een lichte druk. Nooit de sleutel in het sleutelgat vastduwen. Een goed beeld is om de sleutel in het sleutelgat te draaien alsof je een kurk in een wijnfles zou plaatsen; licht draaiend. In elk geval opletten de snaar niet boven zijn spanning te brengen. Je riskeert een gesprongen snaar (vooral bij stalen snaren). Met de fijnstemmers loop je nooit dit risico. Vraag extra inlichtingen en richtlijnen aan je leraar om ook zelf te leren stemmen.
Elke keer wanneer een instrument wordt gestemd zal de bovenkant van de kam de neiging hebben om zich te verplaatsen. De achterzijde van de kam moet steeds haaks op het bovenblad staan, en de voetjes van de kam moeten heel mooi op het instrument aansluiten. Een scheve kam riskeert om te slaan en desnoods door het bovenblad van je instrument te slaan. (Daar zit namelijk een gewicht van ongeveer 15kg op)

Controleer regelmatig of de kam nog rechtstaat !


Voor problemen met stemschroeven heeft de vioolbouwer speciale krijtjes om ze soepeler of stroever te laten draaien.
Snaren worden ook oud! Ook al is er geen gesprongen, soms is het beter om af en toe toch een nieuwe snaar op te zetten. Jaarlijks vervangen is een goed gemiddelde. De 4 snaren nooit tegelijkertijd vervangen, maar wel één voor één.
Wanneer de stapel (ziel) omvervalt binnen in het instrument: zeker niet meer op het instrument spelen; de druk van de snaren zou het blad doen barsten. Je kan beter de snaren ontspannen en het instrument zo gauw mogelijk naar de vioolbouwer brengen.
Wanneer je een barst ontdekt, of een hoekje wordt beschadigd, probeer dan het hout proper te houden zodat de nodige reparaties kunnen gedaan worden. Experimenteer in geen enkel geval zelf met lijm!
Als je op reis vertrekt met het vliegtuig, en je denkt er aan om je viool mee te nemen, ontspan dan je snaren. De hogere druk in de passagiersruimte kunnen je snaren doen springen, of erger nog, barsten in je viool veroorzaken. Best is steeds om je viool als handbagage bij je te houden.
De Strijkstok
De strijkstok is zeer kwetsbaar en vraagt om een extra zorgvuldige verzorging. Belangrijke tips voor het behoud van de kwaliteit van de strijkstok zijn:

Laat de stok door een vakman beharen, dit vraagt om veel kennis, vakmanschap en precisie

Een kapotte haar nooit van je stok afrukken, maar eraf knippen om te voorkomen dat alle haren losschieten.
Raak de haren niet met de vingers aan! Er mag geen vettigheid opkomen.

Houd je strijkstok steeds vast bij de slof, of aan het hout.


Verwijder regelmatig de hars van het hout (speciaal schoonmaakmiddel is verkrijgbaar bij de bouwer)


Verminder de haarspanning na het spelen (afdraaien van de stok) Dit voorkomt dat de stok gaat scheeftrekken.
Draai de stok niet zover op dat hij bijna recht komt te staan. (indianenboog)
Bewaar de stok in de kist als hij niet gebruikt wordt
Bescherm ook de stok tegen atmosferische invloeden

Klimaat- en temperatuurveranderingen kunnen de spanning van de strijkstok snel wijzigen. Droogte kan de haarlengte doen krimpen, waardoor de haarspanning verhoogd. Het haar kan zo aan één kant meer krimpen dan aan de andere kant. De strijkstok kan krom getrokken worden. Bij vochtige lucht trekt deze dan weer recht.


Een goed geharste stok met de juiste kleefkracht zorgt voor een goede stokdruk en het verkrijgen van een goede toon.

Sla overtollige hars niet van het haar van de stok door deze in de lucht te zwiepen



Hars regelmatig, maar niet “te” veel.
Hars wordt gewonnen uit dennen en bestaan in vele kwaliteiten. De belangrijkste hoofdingrediënten zijn; hars, paraffine, bijenwas en minerale oliën. Door het vermengen van andere grondstoffen of andere verhoudingen ontstaan er verschillende harssoorten die allemaal een ander doel hebben. De dikte van de snaar en de aard van de omspinning stellen verschillende eisen aan de te gebruiken hars. De keuze voor een bepaalde hardheid van de hars is ook een persoonlijke voorkeur. Hars is er in een gele (licht of donker) en groenachtige kleur verkrijgbaar.
Een harsblokje gaat langer mee als je tijdens het harsen je duim op de slofring van de stok legt. Draai ook regelmatig met het blokje hars om diepe groeven in het blokje te vermijden.


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina