Erasmus universiteit rotterdam



Dovnload 170.09 Kb.
Pagina10/11
Datum20.08.2016
Grootte170.09 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

5.4 De werkgelenheidseffecten


De eigendomssplitsing kan gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. Een grote angst van de vakbonden is, dat door de splitsing de werkgelegenheid sterk zal gaan afnemen.

Volgens voorspellingen van Capgemini zal de splitsing niet tot een extra afname van het aantal werkplaatsen leiden. Momenteel zijn er in de Nederlandse elektriciteitssector ongeveer 26.500 arbeidsplaatsen.108 De verwachting is dat de komende tien jaar sowieso 5.300 arbeidsplaatsen verloren zullen gaan in de elektriciteitssector.109 In het scenario dat er eigendomssplitsing doorgevoerd gaat worden, verwacht men op korte termijn een minder sterke daling van het aantal arbeidsplaatsen. Dit is zo doordat er personeel nodig is om de bedrijven te herstructureren. Op langere termijn verwacht Capgemini in het geval van een splitsing een verlies van ongeveer 5.000 arbeidsplaatsen.110 In het scenario dat de productie- en leveringsbedrijven worden geprivatiseerd verwacht Capgemini in de komende tien jaar een verlies van 9.000 tot 10.000 arbeidsplaatsen.111

We kunnen dus concluderen dat het effect van de eigendomssplitsing op het aantal arbeidsplaatsen in de elektriciteitssector nihil is. Wel zullen door een eventuele privatisering van de productie- en leveringsbedrijven veel arbeidsplaatsen in de elektriciteitssector verloren gaan.

5.5 De faciliterende rol van de splitsing bij een privatisering


Een van de argumenten voor de eigendomssplitsing is, dat de eigendomssplitsing het mogelijk maakt dat de productie- en leveringsbedrijven worden geprivatiseerd, zonder dat de netbedrijven worden geprivatiseerd. Dit is een voordeel omdat aan privatiseren van productie- en leveringsbedrijven voordelen zijn verbonden, terwijl er aan het privatiseren van het netwerk nadelen zijn verbonden.

Er zijn drie alternatieven voor wat betreft de privatisering van elektriciteitsbedrijven. Het eerste alternatief is niet privatiseren. Het tweede alternatief is privatisering van verticaal geïntegreerde ondernemingen. In dit alternatief zullen zowel de netbedrijven als de productie- en leveringsbedrijven worden geprivatiseerd. Het derde alternatief is het doorvoeren van de eigendomssplitsing, om vervolgens alleen de productie- en leveringsbedrijven te privatiseren.

In deze paragraaf zullen eerst de gevolgen van een privatisering van de productie- en leveringsbedrijven worden besproken. Daarna zullen de gevolgen van de splitsing van de netbedrijven worden besproken. Tenslotte zal besproken worden welk alternatief het beste alternatief is.

5.5.1 Het privatiseren van productie- en leveringsbedrijven


Een privatisering van elektriciteitsbedrijven zal in alle scenario’s ten gevolge hebben, dat productie- en leveringsbedrijven worden geprivatiseerd. Er zijn vier argumenten vóór de privatisering van productie- en leveringsbedrijven. Tevens is er één argument tegen de privatisering van productie- en leveringsbedrijven.

Het eerste argument vóór privatisering is, dat concurrentiedruk over het algemeen leidt tot een grotere efficiëntie. Als private ondernemingen elkaar beconcurreren gaan de slecht presterende ondernemingen failliet of worden overgenomen. Hierdoor blijven de best presterend ondernemingen over. Als publieke ondernemingen daarentegen grote verliezen maken, worden deze verliezen vaak gecompenseerd. Hierdoor blijven inefficiënte publieke ondernemingen bestaan. Er is in de elektriciteitsmarkt geprobeerd om concurrentie te creëren tussen verschillende publieke ondernemingen, maar deze concurrentie functioneert verre van perfect. Een privatisering zal de situatie verbeteren.112

Een tweede argument vóór privatisering is, dat privatisering zal leiden tot minder bureaucratie. De besluitvorming van publieke ondernemingen is vaak bureaucratisch, doordat verschillende onderdelen van de overheid een besluit goed moeten keuren. Bij private ondernemingen worden over het algemeen sneller besluiten genomen. De privatisering zal dus minder bureaucratische elektriciteitsbedrijven tot gevolg hebben.113

Het derde argument vóór privatisering is, dat private aandeelhouders een bedrijf over het algemeen beter controleren en monitoren dan publieke aandeelhouders. Een private onderneming trekt vaak professionele aandeelhouders en investeerders aan, die de ondernemingen volledig doorlichten. Daarentegen zullen lokale overheden bij de controle van ondernemingen vaak politieke belangen een rol laten spelen. Dit komt de kwaliteit van de controle niet ten goede. Privatisering zal dus ook tot gevolg hebben dat elektriciteitsbedrijven beter worden gecontroleerd en gemonitord worden.114

Het laatste argument vóór privatisering van de productie- en leveringsbedrijven is, dat private ondernemingen over het algemeen innovatiever zijn dan publieke ondernemingen. Private aandeelhouders zijn bereid meer risico te nemen, dan publieke aandeelhouders. Overheden zijn gebonden aan bepaalde wetten die risicomijdend beleggen voorschrijven. De private beleggers hebben in tegenstelling tot de overheid de mogelijkheid om geld te spreiden over risicovolle en minder risicovolle bedrijven. Hierdoor zijn er altijd wel private beleggers te vinden, die bereid zijn in risicovolle bedrijven te investeren. Dit komt de innovatiekracht en het rendement van de productie- en leveringsbedrijven ten goede.115

Vooral voor de productiebedrijven is het een voordeel om private investeerders te hebben. Voor productiebedrijven doen zich vaak zeer winstgevende, maar ook zeer risicovolle investeringkansen voor. Productiebedrijven kunnen investeren in efficiëntere productiemethoden en milieuvriendelijkere productiemethoden. Het ontwikkelen van een efficiëntere opwekkingsmethoden is winstgevend, omdat men op deze wijze de kosten van elektriciteitsproductie kan drukken. Daarentegen is het ontwikkelen van milieuvriendelijke opwekkingsmethoden winstgevend, omdat groene stroom duurder kan worden verkocht dan grijze stroom en omdat er op de productie van groene stroom veel subsidies worden gegeven. De privatisering zal er dus toe leiden dat productiebedrijven innovatiever worden.116

Tegen de privatisering van productie- en leveringsbedrijven pleit, dat private ondernemingen het publieke belang uit het oog zouden kunnen verliezen. Echter meestal vervullen ondernemingen het publieke belang het beste door winst te maken. Het is niet zo dat als bedrijven het publieke belang uit het oog verliezen, dat daadwerkelijk negatieve gevolgen zal hebben voor de publieke belangen.117

Concluderende kunnen we stellen dat geprivatiseerde productie- en leveringsbedrijven efficiënter en innovatiever zullen zijn dan publieke productie- en leveringsbedrijven. Zodoende is het wenselijk dat er gezocht wordt naar een mogelijkheid om de productie-

en leveringsbedrijven te privatiseren.

5.5.2 Het privatiseren van netbedrijven


Als verticaal geïntegreerde ondernemingen geprivatiseerd worden, heeft deze privatisering tot gevolg dat zowel de netbedrijven als de productie- en leveringsbedrijven in private handen komen. Aan de privatisering van netbedrijven zijn een drietal nadelen verbonden. Tevens zij er een tweetal voordelen verbonden aan de privatisering van netbedrijven.

Het eerste nadeel van de privatisering van netbedrijven, is dat de privatisering zou kunnen leiden tot te hoge nettarieven. Een privaat netbedrijf zal de maatschappelijke kosten niet betrekken in haar investeringsbeslissing. Om te voorkomen dat een private netbeheerder te hoge tarieven rekent, zal de toezichthouder maximumtarieven invoeren. Aangezien de kosten netbeheerder moeilijk inzichtelijk te maken zijn voor de toezichthouder, is het moeilijk om een goede maximumprijs te zetten. Het gevolg hiervan is dat het private netbedrijf deze ruimte zal benutten om de prijs zo hoog mogelijk te zetten. De netbeheerder heeft dus een prikkel om de toezichthouder te laten denken, dat de kosten hoger liggen dan zij liggen, omdat de toezichthouder haar dan zal toestaan hogere maximumtarieven te hanteren. De privatisering van netbedrijven kan dus leiden tot hogere transporttarieven.118

Het tweede nadeel van de privatisering van netbedrijven, is dat de privatisering gevaren op kan leveren voor het netwerk. Een privaat netbedrijf zal de maatschappelijke kosten van stroomuitval niet betrekken in haar investeringsbeslissing. Daarom moeten de kosten van stroomuitval in voldoende mate aan de netbeheerder worden doorberekend. Indien de kosten niet in voldoende mate worden doorberekend, zal de netbeheerder geneigd zijn te weinig te investeren in het netwerk. Echter indien de kosten voor stroomuitval te veel worden doorberekend, zal geen enkele private partij bereid zijn het netbeheer op zich te nemen.

Het is voor de toezichthouder lastig om ervoor zorg te dragen, dat er optimaal wordt geïnvesteerd in het netwerk. Daardoor kan de privatisering van netbedrijven er dus toe leiden dat de betrouwbaarheid van het netwerk afneemt.119

Het derde nadeel van een privatisering van de netbedrijven, is dat de privatisering ertoe zou kunnen leiden dat het netwerk in handen van buitenlandse investeerders valt. Op zich is er geen enkel bezwaar tegen het feit dat het netwerk in handen valt van buitenlandse investeerders, maar de buitenlandse investeerders kunnen politieke motieven hebben om het netwerk te kopen.120 Het belangrijkste voorbeeld hiervan is België. Het Belgische netwerk is eigendom van een Frans staatsbedrijf. Frankrijk heeft zodoende ongewenst veel invloed op het Belgische elektriciteitsbeleid.121

Er zijn ook een tweetal voordelen verbonden aan een privaat netbedrijf. Ten eerste kan de overnamedruk en de kans om failliet de netbedrijven dwingen om efficiënt te werken. Als de netbedrijven niet efficiënt werken worden zij over genomen of gaan zij failliet. Zodoende zullen er alleen efficiëntere netbedrijven overblijven.122 Hierbij dient te worden opgemerkt dat een faillissement van netbedrijven zeer onwenselijk is, omdat een faillissement van een netbedrijf de leveringszekerheid sterk in gevaar brengt. 123 Het tweede voordeel is dat een privaat netbedrijf beter gecontroleerd zal worden door zijn aandeelhouders, dan een publiek netbedrijf.124

Aan de privatisering zijn dus meerdere nadelen verbonden. Een privatisering van de netbedrijven heeft negatieve gevolgen voor de leveringszekerheid. Ook kan de privatisering tot gevolg hebben dat de nettarieven stijgen. Bovendien kan het netwerk gekocht worden door een partij, die het netwerk wil gebruiken om politieke doelen te realiseren. Concluderende kunnen wij dus stellen dat de privatisering van de netbedrijven niet wenselijk is.

5.5.3 De gevolgen van privatisering


Een privatisering van de productie- en leveringsbedrijven zal ertoe leiden dat de productie- en leveringsbedrijven efficiënter en innovatiever zullen worden. Een privatisering van netbedrijven brengt daarentegen enkele risico’s met zich mee. Een privatisering van de netbedrijven kan leiden tot stijgende nettarieven; kan de leveringzekerheid onder druk zetten en kan ook tot gevolg hebben dat het netwerk wordt gebruikt om politieke doelen te realiseren.

De eigendomssplitsing maakt privatisering van de productie- en leveringsbedrijven mogelijk, zonder dat de netbedrijven behoeven te worden geprivatiseerd. De eigendomssplitsing kan dus tot een beter functionerende marktwerking leiden.




1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina