Erasmus university rotterdam



Dovnload 149.38 Kb.
Pagina2/6
Datum08.10.2016
Grootte149.38 Kb.
1   2   3   4   5   6

Financiële innovatie


Financiële innovatie kan worden gedefinieerd als het creëren en het vervolgens populariseren van zowel nieuwe financiële instrumenten als financiële technologieën, instituten en markten (Tufano, 2002). Innovatie omvat zowel het uitvinden als het vervolgens verspreiden van deze nieuwe producten, services en ideeën (ibid). De term uitvinden is in deze context wel wat ruim, aangezien veel financiële innovaties incrementele aanpassingen zijn van bestaande producten.

Financiële innovaties kunnen worden onderverdeeld in het introduceren en verspreiden van nieuwe services (zoals internetbankieren en i-deal), producten (zoals nieuwe waardepapieren en contractvormen), processen (zoals nieuwe manieren om effecten te verhandelen of transacties te behandelen) en organisatievormen (Frame en White, 2004).3 Dit onderscheid is in de praktijk soms lastig waar te nemen, omdat het aanbieden van een nieuw product vaak gepaard gaat met het aanbieden van een nieuwe service of de ontwikkeling van een nieuw proces.


Er is veel literatuur aanwezig over de redenen voor financiële innovatie. Volgens Miller (1986) zijn onverwachte veranderingen in regelgeving en belastingen de belangrijkste drijfveren voor financiële innovatie. Vanuit dit oogpunt gezien worden nieuwe producten en processen ontwikkeld als reactie op deze veranderingen.

Silber (1983) is van mening dat deze opvatting te beperkt is. Volgens hem worden nieuwe financiële instrumenten en processen ontwikkeld om de financiële beperkingen die op bedrijven rusten te verlichten. Deze beperkingen omvatten ook de door de overheid opgelegde regelgeving en belastingen, die ook Miller al noemde. Onder de beperkingen, die Silber bedoelt, vallen echter ook restricties die door de financiële markten en door bedrijven zelf worden opgelegd, zodat Silber meer oorzaken voor financiële innovatie onderscheidt dan Miller.

Uit het werk van Miller, Silber en Van Horne kunnen volgens Finnerty (1988) elf verschillende categorieën van redenen waarom er financiële innovatie plaatsvindt worden onderscheiden, namelijk:


  1. Verschillen in belastingtarieven die kunnen worden uitgebuit, zodat er belastingbesparingen mogelijk zijn

  2. Transactiekosten

  3. “Agency costs”

  4. Mogelijkheden om risico’s te verkleinen of te verplaatsen naar een marktpartij die minder risico-avers is.

  5. Mogelijkheden om de liquiditeit te vergroten

  6. Veranderingen in wet- en regelgeving

  7. Het niveau en de volatiliteit van interestpercentages

  8. Het niveau en de volatiliteit van prijzen

  9. Academisch onderzoek dat resulteert in verbeterde financiële theorieën of een beter begrip van het financiële systeem en financiële producten

  10. Boekhoudkundige voordelen

  11. Technologische vooruitgang en overige factoren.

Door nieuwe of bestaande belemmeringen te verhelpen of door gebruik te maken van nieuwe inzichten of technieken kunnen financiële innovaties er dus voor zorgen dat het financiële systeem efficiënter gaat opereren en dat de financiële markten completer worden.


Finnerty (1988) onderkent echter ook de mogelijkheid dat er naast de hierboven genoemde factoren ook andere prikkels kunnen bestaan om nieuwe financiële producten te ontwikkelen. Het ontwikkelen van nieuwe financiële producten is immers voor voornamelijk zakenbanken een goede manier om nieuwe klanten binnen te halen en meer omzet te genereren. Om deze reden zijn volgens hem dan ook niet alle ontwikkelde financiële producten innovatief te noemen.In zijn visie zijn nieuwe financiële producten alleen daadwerkelijk innovatief als ze waarde creëren; het is niet voldoende dat ze verschillen van bestaande. Hij onderscheidt drie manieren waarop innovatieve producten waarde kunnen creëren. De eerste manier waarop nieuwe effecten waarde kunnen creëren is door risico’s te verkleinen of te herverdelen op een manier dat het door de investeerder verlangde rendement lager wordt. De tweede manier is door de kosten van het uitgeven van nieuwe effecten te verlagen. De laatste manier waarop nieuwe effecten waarde kunnen creëren is door belastingarbitrage tussen de uitgevende partij en de investeerder mogelijk te maken.
Financiële innovatie kan er dus aan bij dragen dat het financiële systeem efficiënter gaat functioneren (Merton, 1995). Door de introductie en popularisatie van nieuwe producten, processen, services en organisatievormen kunnen imperfecties op de financiële markten worden tegen gegaan en zijn er meer mogelijkheden om kapitaal te werven en te investeren. Hierdoor kan het financiële systeem haar primaire functie beter vervullen en kunnen economische hulpmiddelen efficiënter worden ingezet, wat leidt tot grotere economische groei en dus meer maatschappelijke welvaart.
Financiële innovatie kan echter ook een negatief effect op de maatschappelijke welvaart hebben. Zo kan een serie van elkaar opvolgende innovaties, die stuk voor stuk winstgevend lijken te zijn door de kostenbesparingen die ze opleveren, toch een negatief effect hebben op de maatschappelijke welvaart, omdat de som van de ontwikkelingskosten groter is dan de totale kostenbesparingen (Tirole, 1988). Ook kan financiële innovatie een netto negatief effect op de welvaart hebben als verschillende partijen in de strijd om een patent dezelfde inspanningen verrichten, waardoor de voordelen van de innovatie kleiner zijn dan de totale ontwikkelingskosten (ibid).
Ook Mayer (1986) geeft aan dat financiële innovatie naast voordelen ook gevaren met zich mee kan brengen. Als positieve gevolgen van financiële innovatie noemt hij de grotere variëteit in financiële instrumenten die spaarders tot hun beschikking hebben, meer investering in primaire effecten, nieuwe manieren voor financiering, vermindering van kosten van bestaande financieringsbronnen en de afgenomen afhankelijkheid van banken.

Als potentiële risico’s die aan financiële innovatie verbonden zijn onderscheidt hij onder andere de toegenomen schuldenlast in het bedrijfsleven, toenemende prijsvolatiliteit en de concentratie van risico’s bij enkele grote financiële instituties. Andere gevaren die nieuwe financiële producten met zich mee kunnen brengen hebben te maken met onervarenheid met deze nieuwe producten, waardoor de risico’s die aan deze producten verbonden zijn verkeerd worden ingeschat en dientengevolge deze producten verkeerd worden geprijsd. Ook kan de controle van de verantwoordelijke autoriteiten op de gezondheid van het financiële systeem door financiële innovatie worden verminderd. Dit is mogelijk doordat door financiële innovatie veel transacties niet meer in jaarverslagen worden opgenomen, zodat de autoriteiten minder inzicht in het systeem krijgen. Bovendien neemt door de verminderde controle en het verminderde inzicht van de autoriteiten de onzekerheid over de timing en het effect van het monetaire beleid toe.


Van Horne (1985) onderkent bovendien de mogelijkheid dat een nieuw product met veel enthousiasme als een financiële innovatie wordt geïntroduceerd, waardoor de introducerende partij tijdelijk winst kan maken, terwijl de ‘innovatie’ achteraf niet daadwerkelijk innovatief blijkt te zijn, omdat het product bijvoorbeeld de markt niet completer of efficiënter maakt.
Henderson en Pearson (2009) gaan nog verder door te stellen dat zakenbanken de onwetendheid en verkeerde inschattingen van hun klanten, de investeerders, uitbuiten door nieuwe producten te introduceren. Deze nieuwe producten kunnen dan wel nieuwe investeringsmogelijkheden verschaffen met nieuwe uitbetalingsschema’s, waardoor ze verschillen van bestaande producten, maar ze zijn zo gestructureerd dat de investeerders de producten te hoog waarderen op grond van verkeerde veronderstellingen en verkeerde inschattingen van de betrokken risico’s. Een illustratie die Henderson en Pearson hiervan geven zal worden besproken bij de behandeling van de empirische literatuur.
Naast het in de neoklassieke literatuur veelvuldig genoemde positieve effect van financiële innovatie op de economie door het verbeteren van de efficiëntie van het financiële systeem kan financiële innovatie dus ook leiden tot grotere systemische risico’s in het financiële systeem, waardoor de stabiliteit van dit systeem afneemt. Ook kunnen er nieuwe producten worden geïntroduceerd die enkel en alleen het belang van de introducerende partij dienen door gebruik te maken van onwetendheid en niet realistische inschattingen van wederpartijen in de financiële markten, waardoor er geen daadwerkelijke waarde wordt gecreëerd door de introductie van deze producten.



1   2   3   4   5   6


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina