Geschiedenis van de Nederlanden, boek van Blom. H1: Een lange aanvangsperiode


De aard van de Nederlandse cultuur



Dovnload 271.38 Kb.
Pagina6/13
Datum16.08.2016
Grootte271.38 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

De aard van de Nederlandse cultuur


a) beperking tot de 17de eeuw

b) beperking tot de Nederlanden: de Ned. Cultuur = lokale variant van Europese


De Europese was gebaseerd op klassieken en christendom (Erasmus en Calvijn).

Harmonie in vorm en inhoud, vb Cats en Heinsius.



De Hollandse schilderschool


Schilderijen werden massaproducten => moesten verstaanbaar zijn. => geobserveerde werkelijkheid.

Wel: embleem; symbolen

° vormentaal (niet altijd!)

vb: Rembrandt van Rijn

Hals

Vermeer


Vrijheid en gebondenheid


Wetenschap: Harmonie was kernbegrip? Ja, maar wil leiden tot praktische toepassingen.

Vb: Hugo De Groot

Vrijheid van drukpers: was niet onbeperkt!

Kritiek: JA: op beslissingen overheid

Nee: op wat de overheid feitelijk doet

Spreken voor een grote menigte: alleen door gereformeerde predikanten

Geen volmaakte vrede tussen overheid en kerk. WEL: synode van Dordrecht: ° Statenvertaling. Christelijk element heeft in cultuur van gewone mens een ruime plaats gekregen.

WEL: geen 17de eeuwse volkscultuur; Kustprovincies: zeevaart

Landprovincies: wel, door geringe communicatie.

Van oorlog naar vrede


  • Doelstellingen Republiek waren bereikt => vraag om vrede steeg

  • Ook: a) tijdens verloop oorlog bleek dat er geen gevaar was voor herkatholisering
    b) bondgenootschap met Frankrijk en onmogelijke verovering Z-Ned.

Vrede van Munster (1648): Republiek als overwinnaar.


  1. De ware vrijheid (1648-1672)

Willem II en de Europese machtsverhoudingen


Vrede van Munster: einde van 80j oorlog

Vrede van Westfalen: einde van 30j oorlog

Wel nog oorlog tussen Frankrijk en Habsburg (verliest): vrede v/d Pyreneeën

Ondertussen wordt het Engeland van Cromwell machtiger

Republiek moet zich handhaven met doeltreffende buitenlandse politiek:

Dilemma:



Willem kreeg geen algemene steun. Holland wou ook geen geld meer geven aan

bepaalde delen van het leger => Willem gaat er naar toe met leger. W sterft vroeg.



De Hollandse regenten

° 1ste stadhouderloos tijdperk

wel: regering + hoofd: Hollandse raadspensionaris J. De Witt

> belangen Holland

< belangen rest

Kenmerken:


b) vermogend

c) hebben 1 cultuur

d) tolerante levenshouding
Godsdienst en politiek onder de regentenheerschappij

Synode van Dordrecht = triomf van rechtszinnig Calvinisme, maar hoe moet het verder?

a) praktijk Christelijk leven te doen beantwoorden aan bijbelse normen

b) regenten: kerk = handhaving van orde en rust

=> * men gedoogde geen nieuwe uitspraken over de leer

* de kerk mocht de politieke verdeeldheid niet bevorderen.

Anders ging men actie ondernemen (de predikanten waren oranjegezind)

Er waren nog geen partijen, maar wel politieke tegenstellingen. Maar: grote grijze

massa.
De handelsoorlogen

Republiek had het overwicht op handel en scheepsvaart (welvaart).

Tegen Engeland en Frankrijk (hadden een andere economische politiek)

Engeland: Acte van Navigatie => ° oorlog, einde vrede van Westminster (1654)

(= herbevestigen act, Oranjes waren uitgesloten van het stadhouderschap)

Wordt geweigerd.



  • Ned: inmenging in Noorse Oorlog (tss Den en Zwe). Ned hadden goede vloot, dit was een test tg Engeland.

  • Vrede werd bespoedigd door gedrag van Frankrijk
    => De Republiek had twee vijanden (eng en fr). De Witt speelde ze tegen elkaar uit => ° oorlog (1672)
    Willem III wordt stadhouder en De Witt wordt uitgeschakeld.




  1. De Republiek onder Willem III (1672-1702)

De oorlog van 1672


De gebr. De Witt worden afgezet. Verklaring: rampjaar 1672: oorlog tg Frankrijk.

Zij aarzelden met reageren, waarom?: voorzichtigheid? Adempauze? Schrik voor Eng?

Willem III: tg Fr

Bepaalde zijn politiek

=> ° quadriple alliantie tss Habsburg, Spanje, Lotharingen en Republiek

komt tot een wending v/d oorlog: Fr soldaten worden verslagen

Eng stond aan kant Republiek

Willem III kon meer macht krijgen in het bestuur:



  • Neemt rol De Witt over als ‘min van Bu Za’

  • Meer macht in de Staten-Generaal

  • Enige probleem was A’dam


Willem III tegen Lodewijk XIV
tijdens een wapenstilstand gaat L XIV door met zijn territorium uit te breiden.
keerpunt in 1685: a) einde Edict van Nantes

b) Katholieke Jacobus I op de troon => W III neemt over => ° coalitie

en 25 jarige oorlog, met als einde ‘de vrede van Rijswijk’

De volgende oorlog was de ‘Spaanse Successieoorlog’ (1702)

De Republiek taande, zij kwamen op eco en pol vlak op tweede rang.

WEL: de goede handel was goed voor cultuur, kunst en wetenschap.

Vb: B. Bekker


  1. Een grote mogendheid in verval (1702-1751)

Politieke achteruitgang


De oorlogen zorgden voor een financiële uitputting. Wel: Met de vrede van Rijswijk deed men een poging tot compensatie (+ Venlo)
° Barrièretractaat
1747: ° hulpeloosheid door: a) financiële schulden (heel hoog in Holland)

b) meer concurrentie

=>konden zich wel 1ste 30 jaar handhaven door geen agressieve
politiek van Eng en Fr.

° 2de stadhouderloostijdperk

vb: Slingelandt





1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina