H et Ringersbulletin



Dovnload 0.66 Mb.
Pagina2/4
Datum22.12.2017
Grootte0.66 Mb.
1   2   3   4

Hoe dienen ringen geplaatst te worden ?

Alle ringen dienen geplaatst te worden met behulp van speciaal hiervoor ontworpen ringtangen. Hiervan bestaan er twee types, te verkrijgen op het KBIN. Met het “klein model” kunnen volgende ringtypes gesloten worden : 2, 2.3, V, X, Z, T,R.




Het “groot model” is bestemd voor de types E, L, H, K, B, M en P.

Enkel met behulp van deze tangen is de veiligheid van de vogel gegarandeerd als de ring gesloten wordt. De randen van de ring dienen parallel tegenover elkaar te staan en goed aan te sluiten om een zo perfect mogelijke cylinder te vormen.




Het is van weinig belang of een ring nu op de linker- of de rechterpoot geplaatst wordt. Het hangt er gewoon van af hoe de ringer de vogel hanteert. Toch is het essentieel om ringen bij eender welke soort of van eender welke diameter in de leesrichting te plaatsen. Met behulp van verrekijkers of telescopen neemt het aantal ringaflezingen in het veld voortdurend toe. De verscheidenheid aan soorten die in dergelijke omstandigheden teruggemeld worden neemt eveneens toe. Zo zijn er al “visuele terugmeldingen” van Rietzanger, Sperwer, Steenloper; op basis van de nauwkeurige studie van foto’s werden ook al ringen van Kerkuil en Bruine Kiekendief in het veld ontcijferd.


In de meerderheid van de gevallen dient de ring geplaatst te worden op de tarsus, waardoor hij boven de tenen rust. Om “osteologisch” de correcte term te gebruiken zouden we het eigenlijk over de tibiotarsus moeten hebben, maar deze term wordt zelden gebruikt in de ornithologie.

De tarsus is het meest geschikt om een ring te plaatsen : hij is geheel bedekt met schublen (op enkele uitzonderingen na, zoals bij de sneeuwhoenders) en de diameter blijft vrij constant over de hele lengte. Deze twee eigenschappen garanderen minimale hinder voor de vogel. Bovendien is de ring het best zichtbaar op de tarsus. Dit is vooral van belang bij de vondst van een karkas door een voorbijganger.





De enige redenen om een ring boven de tarsus te plaatsen is om de levensduur van het metaal te verlengen en om contact met zeewater te vermijden. Dit is evenwel slecht bij een beperkt aantal soorten vereist, omdat de ringen die het meest frequent bij zeevogels gebruikt worden beter tegen corrosie kunnen (aluminium-magnesium legering). T-ringen, hoofdzakelijk gebruikt voor Kokmeeuwen, zijn het meest resistent. Uitzonderingen worden vermeld in de lijst met diameters en dienen nauwlettend in het oog gehouden te worden. Als een ring (van welk type ook) boven de tarsus geplaatst wordt, dient dit in de ringlijst opgegeven te worden in de kolom “opmerkingen” met de vermelding “boven de tarsus”.


Bij bepaalde soorten is de tarsus zijdelings afgeplat om zich beter in het water te verplaatsen. Bij die soorten dient met de ring lichtjes af te platten om goed rond de poot te passen. Deze vogelsoorten worden eveneens in de tabel weergegeven.


Op ieder pootje past een ring

Een lijst met de van soort tot soort vereiste ringtypes bevindt zich in bijlage. Deze lijst kwam tot stand dankzij de inbreng van heel wat Belgische ringers die reageerden op de oproep in het vorig ringersbulletin. Wie een inbreng leverde wordt dan ook hartelijk bedankt. Ook de ervaringen van andere Europese ringcentrales waren van belang bij de opstelling van deze lijst.


In principe wordt een diameter aanbevolen waardoor de ring vrij rond de tarsus kan draaien, maar ook zonder belemmering van boven naar onder kan bewegen. Respect voor deze criteria verzekert zo weinig mogelijk hinder voor de vogel. Alle ringers worden dan ook uitdrukkelijk verzocht zich nauwgezet aan de richtlijnen in deze lijst te houden.
Let ook op voor ringreeksen die sinds vele jaren uit omloop genomen zijn. Hun diameter en stevigheid beantwoordt niet aan de huidige normen. Zij mogen in geen geval nog gebruikt worden, en worden het best zo snel mogelijk aan het KBIN terugbezorgd. Deze reeksen zijn gemakkelijk herkenbaar : het gaat om ringen met omplooibare randen, met uitzondering van P-ringen.


Wat te doen bij terugmeldingen ?

Eerst een woordje uitleg over terminologie. Onder terugmelding wordt elke aflezing van de inscriptie op een ring verstaan op meer dan 10 km afstand van de plaats waar de vogel geringd werd. Een controle is een aflezing van een geplaatste ring door de ringer zelf of een collega van dezelfde groep, maar binnen 10 km.


Als de vogel leeft, mag de ring in geen geval verwijderd worden, tenzij hij zo sterk gesleten is dat de inscripties moeilijk leesbaar worden. In de praktijk komt dit uitzonderlijk voor, en vrijwel uitsluitend bij Kokmeeuwen. Als een vogel gerevalideerd dient te worden, dient hij de ring te behouden tot bewezen is dat de vogel nooit meer in de vrije natuur zal kunnen terugkeren.
Soms wordt een vogel van een ring ontdaan omdat bij hervangst vastgesteld werd dat de ring slecht geplaatst was. Dit zou eigenlijk niet meer mogen gebeuren. Elke ringer moet naast zijn ringtangen ook een borgringtang bezitten om ringen te openen (te koop in elke doe-het-zelf zaak). Als een ring ondanks voorzorgsmaatregelen slecht gesloten wordt, dan moet de ringer zelf zijn fout rechtzetten. De techniek is eenvoudig : men moet de puntige uiteinden van de speciale tang tussen de tarsus en de ring schuiven. De tang heeft een omgekeerde werking, waardoor de hefbomen de uiteinden uit elkaar duwen, waardoor de poot bevrijd wordt van de verkeerd geplaatste ring. Vervolgens dient men de ring op een degelijke wijze opnieuw te plaatsen, of de verwijderde ring te vervangen mocht die te sterk beschadigd zijn.




Het is ook verboden om een tweede ring toe te voegen. Lees aandachtig de code en het adres af; let hierbij evenzeer op het adres, want de ringcentrale ontvangt regelmatig terugmeldingen waarbij de code en het adres van de ringcentrale in tegenspraak zijn. Een truukje mocht een ring moeilijk af te lezen zijn : wrijf wat natte aarde in de inscripties en veeg de ring daarna schoon met een doekje. Enkel de aarde in de inscripties zal achterblijven, waardoor het ringnummer beter leesbaar wordt.


Als de vogel dood is, is het belangrijk om de ring aan de ringcentrale terug te bezorgen met details over de omstandigheden waarin de vogel werd aangetroffen. Op deze wijze kan een bijkomende zekerheid over de terugmelding bekomen worden.


WETENSCHAPPELIJKE NAAM

NEDERLANDS NAAM

RING

Ø ( mm )

OPMERKINGEN














































Gavia stellata

Roodkeelduiker

B

17

afplatten

Gavia arctica

Parelduiker

B

17

afplatten

Tachybaptus ruficollis

Dodaars

E

7

afplatten

Podiceps cristatus

Fuut

H

11

afplatten

Podiceps grisegena

Roodhalsfuut

H

11

afplatten

Podiceps nigricollis

Geoorde Fuut

L

9

afplatten

Fulmarus glacialis

Noordse Stormvogel

L

9




Puffinus griseus

Grauwe Pijlstormvogel

L

9




Puffinus puffinus

Noordse Pijlstormvogel

L

9

afplatten

Hydrobates pelagicus

Stormvogeltje

2,3

2,3




Oceanodoma leucorhoa

Vaal Stormvogeltje

V

2,8




Sula bassana

Jan-van-gent

B

17




Phalacrocorax carbo

Aalscholver

B

17




Phalacrocorax aristotelis

Kuifaalscholver

B

17




Botaurus stellaris

Roerdomp

K

14




Ixobrychus minutus

Woudaapje

E

7




Nycticorax nycticorax

Kwak

H

11




Bubulcus ibis

Koereiger

H

11




Egretta garzetta

Kleine Zilverreiger

H

11




Egretta alba

Grote Zilverreiger

K

14




Ardea cinerea

Blauwe Reiger

K

14




Ardea purpurea

Purperreiger

K

14




Ciconia nigra

Zwarte Ooievaar

B

17




Ciconia ciconia

Ooievaar

B

17




Platalea leucorodia

Lepelaar

B

17




Cygnus olor

Knobbelzwaan

P

30




Cygnus cygnus

Wilde Zwaan

P

30




Cygnus bewickii

Kleine Zwaan

P

30




Anser fabalis

Rietgans

M

20




Anser brachyrhynchus

Kleine Rietgans

B

17




Anser albifrons

Kolgans

B

17




Anser anser

Grauwe Gans

M

20




Anser indicus

Indische Gans

M

20




Branta canadensis

Canadese Gans

M

20




Branta leucopsis

Brandgans

B

17




Branta bernicla

Rotgans

B

17




Chloephaga picta

Magelhaengans

B

17




Alopochen aegyptiacus

Nijlgans

B

17




Tadorna tadorna

Bergeend

K

14




Aix galericulata

Mandarijneend

L

9




Aix sponsa

Carolina-eend

L

9




Anas penelope

Smient

H

11




Anas strepera

Krakeend

L

9




Anas crecca

Wintertaling

E

7




Anas platyrhynchos

Wilde Eend

H

11




Anas acuta

Pijlstaart

H

11




Anas querquedula

Zomertaling

E

7




Anas clypeata

Slobeend

L

9




Netta rufina

Krooneend

H

11




Aythya ferina

Tafeleend

H

11

afplatten

Aythya nyroca

Witoogeend

L

9

afplatten

Aythya fuligula

Kuifeend

L

9

afplatten

WETENSCHAPPELIJKE NAAM

NEDERLANDS NAAM

RING

Ø ( mm )

OPMERKINGEN
















Aythya marila

Toppereend

H

11

afplatten

Somateria mollissima

Eider

K

14

afplatten

Clangula hyemalis

Ijseend

L

9

afplatten

Melanitta nigra

Zwarte Zee-eend

H

11

afplatten

Melanitta fusca

Grote Zee-eend

H

11

afplatten

Bucephala clangula

Brilduiker

H

11




Mergus albellus

Nonnetje

L

9




Mergus serrator

Middelste Zaagbek

H

11




Mergus merganser

Grote Zaagbek

K

14

afplatten

Oxyura jamaicencis

Rosse Stekelstaart

L

9

afplatten

Pernis apivorus

Wespendief

H

11




Milvus migrans

Zwarte Wouw

K

14




Milvus milvus

Rode Wouw

K

14




Haliaeetus albicilla

Zeearend

P

30




Circus aeruginosus

Bruine Kiekendief

H

11




Circus cyaneus

Blauwe Kiekendief

E

7




Circus pygargus

Grauwe Kiekendief

E

7




Accipiter gentilis (mannetje)

Havik

H

11




Accipiter gentilis (vrouwtje, pullus)

Havik

K

14




Accipiter nisus (mannetje)

Sperwer

T

5,5




Accipiter nisus (vrouwtje, pullus)

Sperwer

E

7




Buteo buteo

Buizerd

H

11




Buteo lagopus

Ruigpootbuizerd

H

11




Pandion haliaetus

Visarend

B

17




Falco tinnunculus

Torenvalk

E

7




Falco vespertinus

Roodpootvalk

E

7




Falco columbarius

Smelleken

E

7




Falco subbuteo

Boomvalk

E

7




Falco peregrinus

Slechtvalk

H

11




Bonasa bonasia

Hazelhoen

H

11




Tetrao tetrix

Korhoen

H

11




Perdrix perdrix

Patrijs

E

7




Coturnix coturnix

Kwartel

T

5,5




Rallus aquaticus

Waterral

T

5,5




Porzana porzana

Porseleinhoen

Z

4,2




Porzana parva

Klein Waterhoen

X

3,5




Porzana pusilla

Kleinst Waterhoen

X

3,5




Crex crex

Kwartelkoning

E

7





1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina