Het Rubenshuis Het leven van Pieter Paul Rubens



Dovnload 28.15 Kb.
Datum25.08.2016
Grootte28.15 Kb.
Het Rubenshuis
1. Het leven van Pieter Paul Rubens

- 1577: geboren in Siegen (Duitsland) op 28 juni 1577

- 1587: vader Jan sterft

- 1589: Maria Pypelinckx, Rubens moeder, keert terug naar Antwerpen

- 1594-1595: Rubens in de leer bij kunstschilder Otto van Veen

- 1598: Rubens wordt meester van de Antwerpse Sint Lucasgilde

- 1600: Rubens wordt hofschilder in Italië bij de hertog van Mantua. Hij verblijft ook in Genua, Rome en andere steden. Hij leert er de grote Italiaanse Renaissance schilders kennen: Raphaël, Michelangelo, Tintoretto, Caravaggio, Titiaan enz.

- 1608: moeder sterft en Rubens keert terug naar Antwerpen

- 1609: hij wordt hofschilder van de aarshertogen Albrecht en Isabelle in Brussel

- 1609: oktober: hij trouwt met Isabella Brant (er komen 3 kinderen: 1dochter en 2 zonen)

- 1610: begint eerste groot werk: De Kruisoprichting: (hangt in de kathedraal)

- 1610: koopt een huis aan de Wapper dat hij laat verbouwen en uitbreiden enz.: het huidige Rubenshuis

- 1611: begint tweede groot werk: De Kruisafneming: (hangt in de kathedraal)

- 1616: Anton Van Dijck, een andere grote Antwerpse schilder, komt bij hem werken

- 1622-25: Rubens wordt diplomaat

- 1625: begint zijn 3de groot werk: de Tenhemelopneming van Maria (hangt in de kathedraal)

- 1626: zijn vrouw sterft

- 1630: Rubens (53 jaar) trouwt voor de 2de maal met Helena Fourment,16 jaar (er komen 5 kinderen)

- 1632: ontvangt Maria de Medici in het Rubenshuis (de familie de Medici zijn grote Italiaanse kunstsponsors)

- 1637: koopt buitengoed "Het Steen" in Mechelen

- 1640: overlijdt op 30 mei
2. Zijn huis

- zijn woning krijgt het uitzicht van een Italiaans Palazzo

- de inrichting belichaamt zijn artistieke idealen: de kunst van de Romeinse oudheid en de Italiaanse Renaissance

- na zijn dood wordt het verkocht en wordt het huis rond 1750 gewijzigd

- in 1937 koopt Stad Antwerpen het aan en wordt het gerestaureerd en in 1946 wordt het museum

- authentieke delen van ten tijde van Rubens zijn: de portiek en het tuinpaviljoen. De portiek is geïnspireerd op de Romeinse triomfboog: bovenop 2 beelden: Mercurius (de god van de schilders) en Minerva (de god van de wijsheid)


3. De kunstverzameling van Rubens binnen het huis zelf

In het huis vindt men ook een kunstverzameling die door Rubens zelf aangelegd is: het zijn vooral tekeningen en schilderijen van vrienden of beelden uit de oudheid. Het was in zijn tijd de grootste kunstverzameling van Antwerpen.

Opmerking: de nummertjes verwijzen naar de nummers op de muurplaatjes met de beschrijving van de voorwerpen. Alleen de belangrijkste zaken worden hierna samengevat weergegeven.
- (2) binnenin kan men via prenttekeningen van Jacob Harrewijn (± 1700) nog zien hoe het huis er ten tijde van Rubens uitzag: de portiek, het atelier, de tuin enz.

- (4) een stilleven van Alexander Adriaenssens (1587-1661), een vriend van Rubens

- (5) de keuken: hierin vindt men de faience tegeltjes (uit de stad Faenza): men wilde hiermee het Chinees porselein nadoen.

- (6) een schilderij van Jacob Jordaens (1593-1678): "Maria en het kind in een krans van bloemen".


Jacob Jordaens schildert vooral religieuze en mythologische onderwerpen. Het kind met het vlammende hart stelt de liefde tot God voor en de overwinning op de zonde en het kwaad. De krans is achteraf door collega's Adriaen van Utrecht en Frans Ykens bijgeschilderd en stelt de overvloed van de schepping voor.

- (7) een beeld van zijn tweede vrouw Helena Fourment

- (9) en (11) Stilleven "de Vechtende Hanen" van Frans Snijders (1579-1657), een vriend van Rubens waarmee hij vaak samenwerkte.

- (10) een koperen drinkschaal met een beschildering in email en grisaille: een specialiteit uit de streek van Limoges: de samenstelling van de verf was eeuwenlang een geheim

- (12) een zelfportret van Rubens rond 1630

- (13) olieverfschetsen: vooraleer men een schilderij in het echt begon, werden eerst schetsen gemaakt en deze moesten door de grote meester goedgekeurd worden. Men noemde ze ook "modelli".

- (14) ontwerpschets voor het hoofdaltaar van de Antwerpse Jezuïetenkerk: de Carolus Borromeuskerk

- (15) schilderij van Rubens: de heilige Clara van Assisi: bemerk dat de figuren in verkort perspectief weergegeven zijn omdat het schilderij in de kerk zeer hoog moest hangen.

- (16) schilderij die de verzameling toont van een rijke koopman Cornelis van der Geest

- (17) een ivoren beeldje met Adam en Eva door de Duitse kunstenaar Georg Petel (1593-1633) die met Rubens samenwerkte.

- (18) schilderij van Adriaan Brouwer (1605-1638): de drinkende boer: Brouwer specialiseerde zich in satirische voorstellingen van drinkende en vechtende boeren. Rubens bezat 17 werken van hem.

- (19) een buste van Seneca, een Romeinse filosoof 4 vC- 65 nC)

- (20) een schilderij van Daniël Seghers (1590-1661): Christus verschijnt aan de heilige Catharina van Siena. Seghers schilderde vooral stillevens met bloemen die een, in "trompe l'oeil" geschilderd, stenen reliëf versieren.

- (21) een kunstkast: Antwerpen was in de 17de eeuw een centrum voor dergelijke kasten

- (22) een beeldje in terracotta van Lucas Faydherbe een leerling en jonge vriend van Rubens

- (23) De geboorte van Christus van Aaertgen van Leyden (1498- 1564). Bij deze schilder zijn vooral de contrasten van licht en donker belangrijk. Weinigen schilderden in die tijd zogenaamde "nachtstukken". Rubens bezat 3 werken van hem.

- (24) een zilveren kan en schaal: van Theodoor Rogiers (1602-1654). De schaal bevat het bijbels verhaal van de kuise Suzanna. Dikwijls was zo'n verhaal een voorwendsel om verleidelijk vrouwelijk naakt te kunnen schilderen.

- (25 en 26) stoel van Rubens als eredeken van de Antweprse schildersgilde Sint Lucas en een rijkelijk versierde kast met mythologische schilderijen.

- (27) een portret van Filips III, de kleinzoon van keizer Karel

- (28) een portret van Rubens en zijn zoon Albert

- (29) als kunstenaar en diplomaat kreeg Rubens geschenken van koningen: hier een medaille en ketting van koning Christiaan IV van Denemarken.

- (30) een "portefraes": ter ondersteuning van de stijve molensteenkragen uit die tijd die soms tot 15 meter stof bevatten.

- (31) een beeld van de prior Ophovius, een dominicaan van het Antwerpse Sint Paulusklooster geschilderd door iemand uit het atelier van Rubens. In zijn atelier werden veel dergelijke beelden geschilderd.

- (32) schilderij van Jacob Jordaens: Johannes de Doper, geschilderd onder invloed van Caravaggio die heiligen schildert zoals ze werkelijk zijn als gewone stervelingen: zie hier de zonverbrande handen die afsteken tegenover het blanke bovenlijf.

- (33) het hemelbed: het bed was kort, men sliep halfzittend omdat men dacht dat dit gezonder was voor de bloedsomloop en spijsvertering.

- (34) schilderij van Patthijs van den Bergh (1617-1687) een jongetje op zijn doodsbed. Er was veel kindersterfte. Het kind houdt in zijn rechterhand een lauriertak als bescherming tegen de kwade geesten.

- (35) een linnenpers: na de strijk werd het linnen opgevouwen en in een bepaald patroon geperst

- (36) portret van Antoon van Dyck geschilderd door Rubens zelf. Rubens had een grote bewondering voor de jongere collega Van Dyck

- (37) Nicolaas Rockox geschilderd door Otto van Veen (1556-1629) de leermeester van Rubens. Rockox was een gefortuneerde jurist, een vriend van Rubens en is ook 9 maal burgemeester van Antwerpen geweest. Hij was ook kunstverzamelaar. Er is ook het bekende Rockox-huis in Antwerpen.

- (38) een portret van de grootouders van Rubens, Bartholomeus Rubens en Barbara Arents, ter gelegenheid van hun huwelijk in 1530. De viooltjes in haar rechterhand en de rozenkrans in haar linkerhand zijn tekens van kuisheid en vroomheid.

- (39) de schuttersketen van de Kolveniersgilde, een schuttersvereniging. Zij bewaakten de stad. Rubens heeft voor hun altaar in de kathedraal de Kruisafneming geschilderd. Hun jaarlijkse wedstrijd was het papegaaischieten waarbij aan de gildekoning een zilveren papegaai werd gegeven.

- (40) de vier jaargetijden van Abel Grimmer (1570-1619): hij beelt de gang van de natuur doorheen het jaar uit.

- (41) De slaap van Silenius in brons en lapis lazuli (blauwe steen) van de Brusselse beeldhouwer Frans Duquesnoy (1594-1643). Het is het beeld van een drinkebroer en zijn ezeltje geplaagd door saters en putti.

- (42) een beeld van het vroegere interieur van de Antwerpse Jezuïetenkerk. Alles was door Rubens en zijn atelier ontworpen maar door een brand in 1715 is dit alles verdwenen.

- (43) Rubens heeft ook een boek gemaakt met gevels, doorsneden en plattegronden van renaissancepaleizen: Palazzo di Genova.

- (45) het portret van een jonge vrouw als de heilige Agnes, de patrones van de maagden, door Gonzales Coques (1614-1684). Het lammetje duidt op haar onschuld. Haar rijk kleed laat vermoeden dat hij een dochter van een rijke koopman was, waarschijnlijk Jacomo van Eycke die in 1660 het Rubenshuis kocht.

- (46) goudleer: dit is leer dat bedekt is met een dun laagje zilver en vervolgens gevernist is en beschilderd. Dit was de meest luxueuze wandbekleding voor de 17de eeuw.

Het atelier

Een schilderij wordt in stappen gemaakt:

- een 1ste stap is een vluchtige schets met de zoektocht naar een juiste compositie

- een 2de stap is het uitwerken van een geschilderd ontwerp of modello genoemd op kleine schaal

- een 3de stap is het overbrengen van het model op groot formaat

- een 4de stap is de "finishing touch" door de meester


Rubens had een groot succes en daarom werkte hij met assistenten. Zij waren vooral bezig met de 2de en 3de stap. De 1ste en 4de stap deed de meester zelf.
- (47) Het feest van Sint Maarten van Maarten van Cleve (1527-1581) maar bijgewerkt door Rubens. Hij verving de schort door een mauve zijden rok en voegde gouddraad toe aan het hoofddeksel.

- (48) Hendrik IV in de slag bij Ivry door Rubens: hier kan men nog zien hoe een schilderij opgebouwd werd uit schetslijnen: dit werk geraakte niet af. Sommige onderdelen liet hij door andere schilders uitvoeren zoals de gevechtsscènes die door Pieter Snayers geschilderd werden die hierin gespecialiseerd was.

- (49) portretten van aartshertog Albrecht en aartshertogin Isabella: gemaakt door zijn atelier. Rubens was zelf hofschilder van deze hertogen. Dergelijke portretten werden dikwijls gecopiëerd om ze dan aan andere hoge personaliteiten als geschenk te geven.

- (50) De Annunciatie door Rubens: de rietenmand en de poes moet een huiselijke sfeer scheppen. Het blauwe pigment was zeer duur en bereid uit fijngemalen lapis lazuli.



- (51) Adam en Eva door Rubens uit de periode voor hij naar Italie ging. In zijn stijl merkt men nog de invloed van zijn leermeester Otto van Veen: koele tinten en duidelijke contourlijnen. De Italiaanse invloed zou zijn stijl losser en de kleuren veel intenser maken.

- (52) Boeren op weg naar de markt door Jan Boeckhorst (1604-1668) en Frans Snijders (1579-1657). Een voorbeeld van een schilderij waarin meerdere schilders samenwerkten en elke schilder zijn specialiteit schilderde: Boeckhorst de figuren en het landschap, Snijders de fauna en de bloemen.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina