Het was, achteraf gezien, een wel heel bizar weekend, het weekend voor het vorige weekend. Dat uitgebreide weekend, nl zaterdag, zondag en maandag, draaide ik een filmpje



Dovnload 10.83 Kb.
Datum27.08.2016
Grootte10.83 Kb.

JOOP


Het was, achteraf gezien, een wel heel bizar weekend, het weekend voor het vorige weekend. Dat uitgebreide weekend, nl.. zaterdag, zondag en maandag, draaide ik een filmpje. Een filmpje over wat er allemaal mis kan gaan voor een patiënt die rekent op euthanasie, mis kan gaan voor de patiënt, zijn omgeving en ook voor de arts, alleen al door de gebrekkige communicatie tussen arts en patiënt. Via Joop had ik de opdracht gekregen tot het schrijven en regisseren van dit filmpje van de NVVE, de Nederlandse vereniging voor vrijwillige euthanasie, inmiddels de Nederlandse vereniging voor vrijwillige levensbeëindiging geheten. Het woord ‘euthanasie’ ligt kennelijk gevoelig.
Celia Nufaar speelde mee, Jaap Spijkers, Jos Flühr en Joop. Aanvankelijk zou dit filmpje een aantal weekends eerder worden opgenomen. Maar Joop zat toen nog midden in de repetities van ‘Uit liefde’ en toen hij het scenario had gelezen wilde hij niet draaien voor de première van die voorstelling. ‘Het zijn op het oog alleen maar korte en halve zinnetjes, zei hij, maar het zijn “werktheaterteksten”. Die kun je alleen maar spelen als je precies weet wat ze betekenen, wat er eigenlijk bedoeld wordt. Daar moet je voor repeteren en ik kan geen twee dingen tegelijk repeteren. Daar ben ik te oud voor.’ En hij had gelijk; niet dat hij te oud was maar wel dat je zo een filmpje niet even tussen door kunt doen.
Joop heeft twee draaidagen. Dagen dat hij niet ‘Uit liefde’ hoeft te spelen. De zondag en de maandag. Die maandag heeft hij niet veel te doen in de film. Die maandag wordt de scène gedraaid tussen de weduwe, Celia, en de arts, Jaap. Een scène die gaat over waarom het uiteindelijk zo vreselijk mis is gegaan. Waarom de arts zijn patiënt uiteindelijk zonder euthanasie doodgewoon heeft laten stikken. Die scène speelt zich af in de voorkamer. In de achterkamer staat het ziekbed met daarop Joop. Geschminkt als lijk. Kapper, grimeur Erik Sluys heeft er nog speciaal een potje ‘grijs’ voor aangeschaft. Aan het begin van de dag wordt Joop gefilmd en ook aan het einde van de dag komt hij nog in beeld. Joop moet intussen alleen maar wachten. Geen probleem. Het is een niet al te grote locatie dus Joop besluit dat hij al die tijd gewoon op dat bed blijft liggen. Hij heeft een boekje gevonden over de vaderlandse geschiedenis en kan ons af en toe van interessante informatie voorzien. ‘Weten jullie wanneer de euro is ingevoerd?’ Niemand weet het. ‘In 2002’, zegt Joop. ‘Dus de euro is van na nine eleven, realiseer ik me voor het eerst.
De opnames van de scène tussen Celia en Jaap gaan vrij voorspoedig. Één keer moet een opname worden afgebroken: het lijk is onmiskenbaar aan het snurken. Joop is in slaap gevallen. Met het boekje over de vaderlandse geschiedenis op zijn buik. Geen probleem, gewoon take two. Einde laatste draaidag. Er is geen ‘wrap – party’, die zal er komen als er een ruwe montage van de film is.
De zondag daarvoor moet Joop twee scènes draaien. De eerste scène is het cruciale non-gesprek tussen Joop en Jaap, tussen de dokter en de patiënt waarin Joop net te horen heeft gekregen dat hij terminaal is en hij de dokter eraan wil herinneren dat hij ooit een euthanasie verklaring heeft ingeleverd. Beiden, zowel dokter als patiënt, draaien om de hete brei heen. Het woord ‘euthanasie’ valt niet, laat staan wat daarvan de consequenties zijn of wat daarvoor de voorwaarden zijn. Ook deze opnames verlopen vrijwel vlekkeloos. Na de laatste dialoog, Jaap: ‘natuurlijk zal ik u helpen, ik ben uw dokter’ – Joop: ‘dank u’, is het even behoorlijk stil op de set.
Daarna moet de scène worden gedraaid waarin Joop, tien jaar eerder, zijn euthanasie verklaring aflevert bij de doktersassistente, gespeeld door Jos. Joop heeft, punctueel, zorgvuldig, professioneel als hij nu eenmaal is, heel goed nagedacht over dat tijdsverschil van tien jaar. Dat deze scène zich in de lente afspeelt, heeft hij bedacht, dat hij daarom kleurrijker kleren moet dragen en dat hij anderhalve dag zijn baard zou laten staan – dat is geen probleem voor de voorstelling ‘Uit liefde’ die hij de avond ervoor nog moet spelen - en dat hij zich tussen die twee scènes zal scheren, want dan is het wellicht aannemelijk dat hij in de tweede scène tien jaar jonger is dan in de eerder opgenomen scène.. Hij gaat ook iets aan zijn haar doen. Hij heeft hierover vrij uitgebreid getelefoneerd met Marijke van der Molen, de producent. Niet met mij. Ik denk dat Joop dacht dat hij mij, ‘een echte kunstenaar’ immers, ‘bijzonder’, niet lastig mocht vallen met dit soort triviale details.
Als we de scène willen gaan draaien is er geen euthanasieverklaring. Dat komt omdat de NVVE bezig is met een nieuw logo maar dat logo is er nog niet. Je kunt dan natuurlijk een witte envelop gebruiken waar die verklaring dan zogenaamd in zit, maar ineens wil ik dat niet meer. Ik wil geen anonieme envelop. Ik wil een duidelijke euthanasieverklaring. En hoezo ‘nieuw logo? Die verklaring in het filmpje is tien jaar geleden afgegeven, dus dan maar de oude vormgeving. Maar zo’n verklaring hebben we ook niet op de set. ‘Dan gebruiken we toch mijn eigen euthanasieverklaring,’ zegt Joop, ‘die ligt thuis’. Jaap van Joop wordt gebeld, die is gelukkig thuis, en de verklaring wordt opgehaald. De locatie waar we filmen ligt bij wijze van spreken om de hoek.
De scène wordt gedraaid. Ik vind het niet goed. Gelukkig. Heb ik toch nog iets te regisseren. Ik vind dat Joop te serieus speelt. Teveel drama. Teveel: ‘het gaat hier wel over euthanasie, mensen.’ De essentie van de scène is juist dat hij die verklaring af komt geven om er maar vanaf te zijn. Jos, de doktersassistente, vraagt hem nog, twee keer, of hij het er niet even met de dokter over wil hebben, Joop wuift dat weg: ‘onzin, niks aan de hand. Ik ben kerngezond, zonde van de dokter zijn tijd en van mijn tijd, geen probleem’, en weg is Joop.

Joop begrijpt wat ik bedoel. Hij zal die scène anders spelen. En Joop speelt hem vervolgens als de heteroman volgens Joop Admiraal. Die ben ik al vaker tegen gekomen. De heteroman volgens Joop Admiraal is een man met de motoriek van iemand die met rubberen kaplaarzen door de modder loopt en een beetje ‘zo praat, zo van nou ja en eh…zonde van de dokter zijn tijd en eh…van mijn tijd’. Ik sta er even van te kijken maar uit de reacties van de anderen op de set begrijp ik dat dit misschien wel eens een hele goede variant zou kunnen zijn. Een scène kan opleveren die wat lucht, een tegen-kleur, aanbrengt in een filmpje over een nog steeds beladen onderwerp. Einde tweede draaidag.


De euthanasieverklaring van Joop is dus uiteindelijk niet gebruikt voor dat waarvoor hij was bedoeld, gelukkig, denk ik, maar hij heeft wel een rol gespeeld in een film over precies datgene waarvoor hij was bedoeld en waarvoor Joop zich altijd zo sterk heeft gemaakt. Afgelopen zaterdag was er een ledenvergadering van de NVVE. Speciaal daarvoor heeft Martin van Poppel, de cameraman van de film, één scène uit de film gemonteerd, de scène waarin Joop hoort dat hij terminaal is en vervolgens dat halfslachtige gesprek met zijn arts heeft. Die scène is tijdens die bijeenkomst afgelopen zaterdagmiddag vertoond. Die middag hoorde ik, en velen onder u, dat Joop ineens was overleden.
Joop, je was absolutely fabulous!




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina