Hildegard van Bingen ( 1098 – 1179) Door Jean Weezeman – Bandsma Hildegard van Bingen



Dovnload 26.23 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte26.23 Kb.
Hildegard van Bingen ( 1098 – 1179)
Door Jean Weezeman – Bandsma
Hildegard van Bingen is één van de belangrijkste en geniaalste persoonlijkheden uit de middeleeuwen. Zij werd geboren in 1098 bij Alzey in Midden - Duitsland als tiende en laatste kind van graaf Hildebert van Bermersheim. Hildegard ontving op de leeftijd van drie jaar haar eerste mystieke ervaring hetgeen inhoudt: het hartstochtelijk streven naar vereniging van de ziel met God door contemplatie (beschouwing) Zij was een mystica. Toen zij acht jaar was werd zij door haar ouders overgedragen aan haar tante gravin Jutta, tevens abdis van het benedictijner nonnen klooster op de Disibodenberg, als dank aan God.

Hier heeft Hildegard leren lezen en schrijven, kreeg zij les in Latijn en werd zij ingewijd in het kloosterleven. Zij heeft geleerd bijbelteksten te interpreteren en de liturgie te bestuderen. In 1136 stierf Jutta en werd Hildegard tot abdis gekozen.In de wijde omtrek stond het klooster in groot aanzien.Toen zij 42 jaar oud was openbaarde het 1e visioen zich aan haar. Zij was de tot mens geworden God.

Zonder het zelf te willen werd haar hand tot schrijven gebracht. Zij zag in haar ziel terwijl uiterlijk haar ogen open bleven, en zonder dat zij daarbij buiten zichzelf in extase was geraakt. Nadat zij in een flits de diepste betekenissen van de christelijke doctrine had doorschouwd begon zij aan haar grote visioenentrilogie te schrijven.Haar ervaringen schreef zij op en de teksten werden met behulp van een

latinist vertaald. In de 12e eeuw kan zien de alles uitsluitende betekenis hebben van tegelijkertijd waarnemen, kennen, weten en begrijpen. Hildegard bezat het vermogen om mystieke ervaringen te registreren over kosmologie, religie, politicologie en natuurwetenschappen. Wij hebben in de loop der westerse beschaving grenzen getrokken bij deze wetenschappen. Alle rationele, emotionele, zinnelijke, bovenzinnelijke, bewuste & onderbewuste werkzaamheden van de menselijke psyche is tegenwoordig

samengevat onder het alomvattende vermogen, het geïntegreerde denken, en juist dit denken heeft

Hildegard gemaakt tot één van de grootste en meest geniaalste persoonlijkheden uit de Europese

geschiedenis. Als kloosterlinge (geroepene) heeft zij zich verplicht tot volstrekte gehoorzaamheid aan

God die aan haar zijn wil heeft opgelegd. Haar inspiratie vond zij in het door haar gestichtte klooster te

Bingen waar zij tevens abdis van was . Zij beschreef haar religieuze denkbeelden en visioenen op.

De Latijnse woorden die aan haar verschenen begreep zij niet. Zij was een medium van God, zijn

werktuig. Haar hand schreef hetgeen haar gedicteerd werd. Zij hield zich ook bezig met kerkelijke,

politieke en theologische problemen. Vorsten, bisschoppen, adellijken en het volk kwamen

bij haar om raad. Zij heeft vermanende en aansporende brieven geschreven naar hooggeplaatste personen

waardoor zij één van de grootste brief schrijfster is uit de wereldliteratuur. Zij bezat grote intelligente

capaciteiten. Men noemde haar ook wel Homo Universalis (de veelzijdige en erudiete mens).

Zij gaf ook vele raadgevingen met betrekking tot het gebruik van geneesmiddelen en toepassingen van therapieën. Zij had ook een intrigerende visie op het seksuele leven van zowel de man als vrouw. Vooral op de specifieke vrouwelijke constitutie zoals de menstruatie, orgasme, conceptie, geboorte en zelfs de menopauze. Hierin was zij werkelijk uniek in de 12e eeuw. Zij was raadsvrouw en profetes en in 1227 werd zij tot ‘heilige ‘ verklaard.


Zij doet geen verslag van haar subjectieve ervaringen, haar gesprekken met God , maar zij ondergaat in God en God’s beleven de totale samengaan van het wereld - al. Zij ziet de diepste wetten volgens welke de kosmos gestructureerd is rondom het vleesgeworden woord n.l. de mens. Tweemaal heeft Hildegard een kosmosvisioen gehad met een tussenpose van 30 jaar.

In haar 1e kosmosvisioen verschijnt het wereld – al aan haar in de vorm van een ei. Het onzichtbare goddelijke, het onnoembare eeuwige heeft zij in dit visioen mogen aanschouwen. Het vuur dat veel voorkomt interpreteerde Hildegard als wraak waarmee God de ongelovigen straft en zijn louterende troost. “God is de zoon der gerechtigheid “ zei de stem. De drie andere waargenomen lichten duiden op incarnatie van de heilige geest en de goddelijke personen. De vuren duiden op de relatie tussen

God, de heilige geest en de moeder Gods’. De winden vanuit de donkere laag symboliseren de macht van de duivel. De witte vuurbol is de kerk in al haar heiligheid, onschuld en eer. Water is de doop en tegelijkertijd de zegen. De zandkorrel in het midden is de mens. Als oerbeeld van de kosmos waarbinnen het al tot ontwikkeling komt. De oervorm wekt wanneer men het miniatuur van dit visie bekijkt behalve het ei ook nog een andere associatie.Het ei symboliseert het vrouwelijk geslachtsorgaan en de conceptie en zo het ontstaan van de mens. In 1950 werd dit visioen van Hildegard vanuit de rooms katholieke hoek gezien als de aanschouwing van het onnoembare eeuwige en onzichtbare God.duivel. In Hildegard’s opvatting staat hoe dan ook de mens centraal.
In haar 2e kosmosvisioen verschijnt het wereld - al aan haar in de vorm van een rad. Het heeft

de functie als drager van de kosmische cirkel, waardoor de totale figuur wordt bepaald door een samentel van cirkel & kruis. De kruishouding van de mens is de belichaming van het assenstelsel dat het wereldgebouw draagt, en door deze assen in vieren wordt gedeeld. Het hoofd, de voeten en de beiden armen reiken naar de vier windstreken en de gestalte zelf die de kruisvorm belichaamt kan worden gezien als de préfiguratie van de gekruisigde Christus, n.l. Adam de 1e mens.

In het rad waarin de mens omgeven wordt door planten en sterren vormt hij het middelpunt van het universum. De uitleg door een stem uit de hemel is hoe de gehele schepping, de hele natuur in dienst staat tot de mens. De gesloten kring, de onophoudelijke voortbeweging, is de onveranderlijkheid van de ‘liefde Gods’. Over dit kringvormig kosmosbeeld gaat Hildegard in met de woorden: “De mens is schepsel, tegelijk ook schepper. Hij is een schaduw van God zelf bij wie het volledige weten berust ”. De mens is hoogwaardiger dan de hele schepping – is voortdurend in gesprek met de kosmos. Vuur, water en aarde bevinden zich en zijn werkzaam door de mens. Deze elementen zijn een vaste samenstelling van het wereld – al en zijn onderling verbonden met elkaar. De mens is in alle opzichten het centrum.Hildegard verklaarde dat het ei vanwege zijn natuurlijke samengestelde vorm beter in staat zou zijn de meerledige structuur van de kosmos te symboliseren dan de cirkelvorm van het rad.
Hildegard haalde haar muziekwerken uit de goddelijke openbaring. Zij kon geen noot lezen noch had zij ooit leren zingen en toch heeft zij veel muziekwerken geschreven. Zij noemde haar muziek de samenklanken van de harmonie der hemelse openbaringen, de klant van het licht waarvan zij de bazuinklank was.Haar composities zijn het best te vergelijken met gregoriaanse muziek.Ze zijn geschreven ter omlijsting van de mis en getijden. De hoogst denkbare muziekvorm wordt door de stem gemaakt, door de zang. Kenmerkend voor Hildegard’s muziek was hoe zij omging met de traditionele modi, muziek - denken in meer dan één modus tegelijk. Dat verklaart de vaak vreemde melodieuze verloop van de klanklijn. Het liturgische gezang van de nonnen van de Rupertsberger klooster waren vol emoties, rijkelijk versierd, geladen en vol zeggingskracht, bijna extatisch.

De klanken van de harmonie der sferen vormen tezamen één zoemend en trillend geheel van de kosmos, alle hemellichamen , sterren en planeten waarvan de mens zelf deel uitmaakt. De sfeer was niet visueel maar akoestisch waarneem baar. De teksten waren van zeer uiteenlopende aard.

Hildegard schreef voor vrouwen zoals de heilige Ursula en Maria, maar ook voor patricieërs, profeten en heiligen. Zij had een sequens geschreven voor de heilige Maximus, één der heiligen van de stad Trier. Een sequens is een herhaling van een toonfiguur op een hogere toontrap. Het is een kerkelijk gezang met syllabische melodie, (slechts één noot op elk lettergreep). Haar sequensen zitten vol metaforen. In de 1e In de 1e van het maximo sequens staat ‘balsem ‘voor de geur van Gods’ woord, en in het 3e strofe gebruikt

zij ‘hout uit Libanon‘als metafoor voor Christus. Als een ware profetes gaf zij zingend haar boodschap door.


In de late middeleeuwen is het einde der tijden heel dichtbij geweest. Men was vaak geconfronteerd geweest met de dood. Gods’ straffende hand in de vorm van rampspoeden zoals de steeds terugkerende ziekte de pest. De voortdurende bewustzijn van zonde en schuld uitte zich zich in

ongecontroleerde uitingen van boete doeningen zoals geselprocessies en zelfdestructieve acties

vaak gepaard gaande met massahysterie. Vooraf aan de eind der tijden zag Hildegard vijf verschillende visioenen elk vertegenwoordigd door een dier. Ten eerste aanschouwde zij een hond

die vurig gloeide maar niet brandde. Ten tweede een leeuw dat geel van kleur was. Ten derde een

paard dat vaal van kleur was. Ten vierde een zwarte zwijn en als laatste aanschouwde zij een grauwe

wolf. Allen gingen in de richting van de ondergaande zon. Het tijdperk van de hond is typerend voor

een periode door mensen beheerst met een ‘bijterig karakter’. Hiermee bedoelt zij de periode waarin zij zelf leefde n.l. 1100 na.Chr. De tijd van de ongerechtigheid, de ijdelheid, verwatenheid en slapheid van zowel kerkelijk - als wereldlijk gezag. De leeuw periode staat voor harde en afschuwelijke oorlogen. De gele kleur van de leeuw is het symbool voor het verval van de heerschappijen.

De vaalachtige paardperiode is vol praalzucht, schaamteloze losbandigheid en ijdelheid.De periode

van de zwart zwijn is de herhaling van de rampspoeden, van machthebbers die zich wentelen in de

modder van onreinheid. De laatste periode die van de grauwe wolf is een tijdperk waarin de mens

in morele waarde is gedaald. Dit alles kan mogelijk gezien worden als voorteken van de Antichrist,

die de kracht van het christendom zal breken en de instelling kerk zal ontwortelen.

Velen dachten ook nu weer dat bij de tweede millenniumwisseling het einde der tijden zou naderen.
Op wetenschappelijk, natuurfilosofisch en geneeskundig gebied heeft Hildegard goed onderbouwde verhandelingen geschreven. Dit in tegenstelling tot haar bewering dat zij niet voldoende onderwezen was, indocta. Voor Hildegard was de vrouw in het seksuele verkeer ondergeschikt aan haar man. De

minderwaardigheid van de vrouw respecteert zij als een vanzelfsprekende axioma.In het lichamelijke contact is er geen sprake van volledige gelijkwaardigheid. Man en vrouw verschillen fysiek en psychisch zó van elkaar dat ze niet met elkaar te vergelijken zijn. Zij meldt wel dat de conceptie de vrouw genot verschaft. Seksualiteit had een legitieme plaats binnen het huwelijk – het is in dienst van de voortplanting. Liefde kwam er niet aan te pas. Deze opvattingen zijn conform haar tijd (de middel-

eeuwen). Voor Hildegard is de nog maagdelijke vrouw het meest volmaakte mens, symbool van de paradijselijke ongereptheid, de menselijk oertoestand. Voor haar is het hoogste mensbeeld de maagd - moeder Maria. De vrouw is hoe dan ook haar hoogste mensbeeld.

Toen zij 52 jaar was, stichtte Hildegard een zelfstandige vrouwenklooster,( de Rupertsberg te Bingen), waar zij landerijen heeft weten te veroveren. Zij was nauw betrokken bij de bouw van ‘haar’ klooster. De Abt van het Disibodener klooster bleef proberen om gezag over Hildegard & haar nonnen uit te oefenen. Haar macht was behoorlijk toegenomen Zij heeft de zelfstandigheid en onafhankelijkheid van haar klooster juridisch laten vastleggen. De mannelijke geestelijken die nodig waren voor de zielzorg van haar nonnen heeft zij zelf uitgekozen. Haar zienersgaven zijn bij pauselijk besluit geautoriseerd en gezegend door de Paus Eugenius III tijdens de synode van Trier (1147 – 1148).

Het feministische aspect van Hildegard ligt niet in de functie en de rol van de vrouw zoals zij het zag, met name op seksueel gebied, maar in haar verhandelingen over de natuur, schepping en kosmos. De aanschouwing van haar visioenen heeft Hildegard in isolement beleefd, dan kwamen zij het duidelijkst tot haar. Dit heeft zij dikwijls beschreven als een kwelling, een pijn, een ziekte die zij moest over-

winnen om aan haar opdracht te voldoen.Men beweert dat haar visioenen waren wel typische visioenen zijn die alleen zo van een vrouw afkomstig kan zijn. Duitse historici twijfelden aan de echtheid van de geschreven visioenen van Hildegard. Men heeft daarom in 1956 twee benedictijnse nonnen van Abdij St. Hildegard te Eibingen de echtheid van haar verhandelingen laten onderzoeken. Zou men dit ook hebben laten doen als Hildegard van Bingen van het mannelijk geslacht zou zijn geweest ?

Alles draait bij Hildegard om de vleeswording van het woord en Christus.In de kern van haar kosmische belevingswereld en zijn menselijke aanwezigheid. Deze aanwezigheid is het wezen

van het bestaan van Hildegard. De mens is voor haar Christus. De mens en kosmos zijn één.



De mens is kosmos. Hildegard’s denken wijst naar boven, naar het uiteindelijke voor de mens per definitie onbegrijpelijke, voor haar God. Zij was van mening dat de rol die God de denkende en voelende mens toegekend heeft gering is. De mens is ongekend rijk aan talenten, vol kracht in alle

opzichten is hij centrum, de kern, het middelpunt waar alles om draait. De mens draagt hemel, aarde en schepping in zich. In hem is alles aanwezig. De mens is Toen God de wereld schiep, had hij al vastgesteld dat hij mens wilde worden. Dit is een mensgericht Godsbeeld, waarin de mens verheven is tot het doel en eindfase in de existentie en essentie van het goddelijke. Ondanks zijn existentieel

gegeven is de mens de meest volmaakte spiegel van het leven. De incarnatiebeleving is in Hildegard’s beleving het fundament van de wereld, de kiem van de kosmos. De mens is tegelijk schepsel en schepper.
Gezien de tijd waarin Hildegard leefde was zij zeker een feministie. Haar eigen klooster stichten,

tegen de kerkelijke macht ingaan. Zelf het heft in handen houden tijdens de bouw en ook later als manager in haar eigen klooster.Tegenwoordig zou zij in aanmerking komen voor zakenvrouw van het

jaar, als concurrent van Sylvia Toth. Ook het feit dat de adel, vorsten en bisschoppen bij haar om raad kwamen in een tijd en religieuze cultuur waarin de vrouw onderdanig aan de man werd gezien.

Helaas was zij (nog) niet zo geëmancipeerd wat betreft de positie van de vrouw ten opzichte van de man. Maar dat zij toch openlijk over vrouwelijke zaken schreef is in die tijd heel bijzonder.

Zij was een zeer opmerkelijke vrouw en had zo in deze tijd kunnen leven.

Hildegard wordt vereerd in de kringen van New – Age, esoterie, tinctuur denken en sacro – pop.

Zij wordt de Yomanda van de middeleeuwen genoemd.
WERKEN.
Hildegard heeft 15 boeken geschreven over : theologie, antropologie en kosmos.
Visioenentrilogie : 1. Liber Scrivias (Ken uw wegen ) De schepping

Het wereld – al en de mens in de vorm van een ei.

2. Liber Vitae Meritorum (over de oorsprong van het leven ) De mens draagt zelf de

kosmos. Het wereld –al

in de vorm van een rad.

3. Liver Divinorum Operum (over religieuze zaken )


Physica
Causae & Curae : Geneeskunde ( zietkeoorzaken & geneeswijzen )
Liber Diversarum Naturam creaturem : Natuurwetenschappelijk

( het innerlijke wezen van de verschillende naturen der schepselen)
300 brieven
80 muziekwerken w.o. : “De Sancto Maximino “
Een aantal Gedichten

Amsterdam



24 mei 2002 e-mail : jeanweezeman@hotmail.nl

Inhoudsopgave :
Biografie
Visioenen : het ei
het rad
muziek
einde der tijden
Feminisme
Hildegard’s visie
Conclusie



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina