Hoe kun je hedendaagse kunst begrijpen?



Dovnload 60.76 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte60.76 Kb.
Hoe kun je hedendaagse kunst begrijpen?
Kunnen we hedendaagse kunst eigenlijk ooit helemaal begrijpen? waarschijnlijk niet. Hedendaagse kunst - de kunst die nu gemaakt wordt - neemt veel verschillende vormen aan en wordt voor veel verschillende doeleinden gemaakt. Omdat het NU gebeurt, hebben we niet het voordeel van de geschiedenis om ons te helpen bij het selecteren van wat goed is en minder goed. Er lijken steeds weer nieuwe ideeën of benaderingen te ontstaan waarvan we nog iets kunnen leren. Hedendaagse kunst begrijpen is een reis met veel interessante tussenstops en zijpaden, een weg waarop we nog een heel leven verder kunnen reizen. Hier zijn een aantal suggesties waarmee we kunnen proberen te begrijpen wat hedendaagse kunst is:

  • Kunstwerken beschrijven en de betekenis ervan interpreteren

  • Verbanden vinden tussen de technieken en materialen die hedendaagse kunstenaars gebruiken

  • De grote ideeën uit specifieke kunstwerken afleiden

  • Voorbeelden van die grote ideeën vinden in andere kunstwerken en in je eigen leefomgeving

  • Deze ideeën op nieuwe manieren verwerken in je eigen werk.



Waarom is dit nu kunst?

Waarom is dit nu kunst, is op negen sleutelvragen gericht en op verschillende opdrachten voor elk van de nieuwe elementen, waardoor een discussie zal ontstaan over wat hedendaagse kunst is.


Deze negen sleutelvragen zijn:

1: Wat is kunst?

2: Moet kunst mooi zijn?

3: Moet kunst een verhaal vertellen?

4: Moet kunst realistisch zijn?

5: Wat komt het eerste: het werk of het idee?

6: Drukt kunst emoties uit?

7: Is kunst een object of is het een proces?

8: Wat is het verschil tussen kunst en populaire cultuur (vermaak)?

9: Kan kunst de maatschappij veranderen?
Veel hedendaagse kunst gaat over de vraag: Wat betekent het, om in onze hedendaagse wereld te leven? In de hedendaagse wereld zijn er zoveel verschillende onderlinge verbanden te vinden, dat we het een geglobaliseerde wereld noemen. Technologieën zoals internet en satellietcommunicatie hebben de nationale en culturele grenzen vervaagd. Veel mensen reizen grote afstanden vanwege economische redenen, als toeristen of als vluchtelingen (vanwege politieke onrust of natuurrampen). Kunstenaars die zich bewegen tussen verschillende culturen, maken vaak werk waarin persoonlijke of culturele identiteitsvraagstukken ter sprake komen. Racisme, armoede, politieke onrust, wereldgezondheid crises, milieu en klimaatkwesties en terrorisme hebben ons al gedurende generaties geplaagd, en kunstenaars voelen zich vaak diepgaand betrokken bij zulke sociale en politieke kwesties. Veel van hen zijn activisten geworden, omdat ze aandacht wilden vragen voor zulke vraagstukken, of omdat zij kritische vragen opwerpen, en willen werken aan een verandering van de maatschappij door hun kunst.
Maar hoe kan kunst de maatschappij veranderen?

Hoe kan kunst ons helpen bij het leven in onze tijd?


Media, Materialen en Betekenis
Hedendaagse kunstenaars zijn zich ervan bewust hoe kunst gemaakt werd door de tijden heen, maar zij hebben ook een bijna onuitputtelijke reeks aan media en materialen tot hun beschikking. Veel kunstenaars maken keuzes, zoals of je met traditionele media wilt werken, of industriële materialen en processen wilt hanteren, of dat je met nieuwe technologieën beelden wilt creëren, of dat je nieuwe hybride vormen van kunst wilt maken door materialen en technieken op een nieuwe manier te verbinden. Regels voor hoe je met traditionele media en materialen zou moeten werken, worden meestal doorbroken of geherdefinieerd, en wat kunst is wordt vaak ter discussie gesteld.
Uiteindelijk maken kunstenaars vaak een keuze voor een medium of materiaal, op basis van het idee dat zij willen uitdrukken over hun ervaringen over het leven in de wereld van nu.
Welke materialen kunnen in hedendaagse kunst gebruikt worden?

Hoe kan een bepaalde techniek of medium, een bepaalde betekenis van het kunstwerk inperken of juist uitbreiden?

Hoe maken kunstenaars keuzes over materialen en technieken voor hun kunst?
Voor veel hedendaagse kunst, of kunst die momenteel gemaakt wordt, is de inhoud of betekenis van groter belang dan de materialen of vormen waarmee die kunst gemaakt wordt. Tot kort geleden maakten de meeste kunstenaars kunstwerken waarbij de beschouwer visueel betrokken raakte bij de kunst door de keuze voor het onderwerp en de compositie van de beeldende elementen en de aspecten van de vormgeving. Hedendaagse kunstenaars lijken er eerder in geïnteresseerd te zijn, de beschouwer conceptueel bij hun kunst te betrekken door hun ideeën en kwesties. De beeldende aspecten van kunst, die nog steeds aanwezig zijn, zijn vaak niet genoeg om de betekenis van het kunstwerk goed te kunnen begrijpen.
Het lijkt nodig om nieuwe aspecten voor het beschouwen van kunst te zoeken - of nieuwe betekenissen voor de traditionele termen - om zo de hedendaagse kunst te kunnen begrijpen. Vijf nieuwe elementen voor de beschouwing van hedendaagse kunst zijn:

  • Appropriation - hergebruik

  • Tijd

  • Performance

  • Space (ruimte)

  • Hybriditeit

Net zoals de elementen van lijn, kleur en vorm vaak gebruikt worden om een hele compositie te maken, zo worden deze nieuwe elementen (vaak overlappend) in het werk van hedendaagse kunstenaars gebruikt. Zoals met zoveel hedendaagse kunst en cultuur, kan de betekenis en het gebruik van deze nieuwe elementen veranderen en veranderen, doordat kunstenaars experimenteren en de grenzen in hun werk verleggen. Over 50 - of zelfs 5 - jaar, zullen deze begrippen een andere betekenis gekregen hebben en zullen er nieuwe woorden gezocht worden waarmee kunst beschouwd kan worden. Toch zal het helpen, om hedendaagse kunst te kunnen begrijpen, als je deze termen en begrippen goed begrijpt.


Elementen en principes in de hedendaagse kunst.
Traditioneel, waren de beeldelementen en begrippen voor beschouwing van kunst - inclusief lijn, vorm, kleur en textuur - de visuele bouwblokken van de kunst, zoals deze door Westerse kunstenaars gebruikt werden om ideeën en emoties uit te drukken. Daarnaast leerden kunstenaars hoe zij verf konden gebruiken, of stenen konden houwen, kunstenaars leerden hoe zij met deze elementen konden werken door principes als balans, herhaling, harmonie en symmetrie te gebruiken. In hun poging om betekenis te creëren, gaan hedendaagse kunstenaars vaak voorbij aan deze elementen en principes omdat zij nieuwe concepten en benaderingen zoeken.
Hoe helpen beeldende aspecten en begrippen, de kunstenaar om betekenis te geven in de moderne tijd?

Wat zijn de nieuwe beeldende aspecten en begrippen in de hedendaagse kunst?

Hoe kunnen deze nieuwe beeldende aspecten en begrippen ons helpen de hedendaagse kunst te begrijpen?
Appropriation
Time
Performance
Space
Hybriditeit

APPROPRIATION - hergebruik

Heb je wel eens een gedeelte gekopieerd uit een foto, een advertentie of een andere bron? Wanneer is dat OK? en wanneer is dat niet OK?

We leven in een tijdperk waarin je overvoerd wordt door beelden en objecten. Van televisie tot internet, van de winkelcentra tot de afvalbergen, we zijn omringd door woorden, beelden en objecten die goedkoop of gratis zijn en die je weg kunt gooien. Het is niet verrassend dat kunstenaars tegenwoordig deze materialen gebruiken bij hun creatieve expressie.

Hergebruiken is lenen. Hergebruik (appropriation) is de praktijk waarbij je nieuw werk maakt door bestaande beelden uit andere bronnen te nemen - uit kunstgeschiedenis boeken, advertenties, de media - en deze vervormt door ze te combineren met nieuwe beelden. De drie-dimensionale versie van hergebruik is het gebruiken van gevonden voorwerpen in de kunst (Marcel Duchamp, Kurt Schwitters, Andy Warhol, Jeff Koons, Damien Hirst). Een gevonden voorwerp is een bestaand object - vaak een gewoon fabrieksproduct - waaraan een nieuwe identiteit gegeven wordt als kunstwerk of als gedeelte van een kunstwerk. In kunstwerken, waarin hergebruikte spullen verwerkt zijn, kun je twee kwesties onderzoeken:

Wat is de oorsprong, de bron van het beeld of object dat verwerkt is? Waarom heeft de kunstenaar deze beeldbron gebruikt?

Sommige gewone bronnen voor hergebruikte beelden, zijn beelden uit de kunst (heden en verleden), historische documenten, media (film en televisie), of consumenten cultuur (advertenties of producten). Soms is de bron voor ons als beschouwer onbekend, maar roept het een persoonlijke associatie op voor de kunstenaar. De bron kan een hergebruikt beeld zijn of een object zijn dat politiek geladen is, of symbolisch is of ambigu, of het kan de grenzen verleggen van wat qua beelden acceptabel gevonden wordt in de kunst.

Wat doen kunstenaars met hergebruikte beelden?

Hergebruikte beelden kunnen fotografisch of digitaal gereproduceerd, gekopieerd worden of door mechanische apparaten gekopieerd worden (overhead projector, direct aan het kunstwerk vastgemaakt) of op verschillende manieren in het kunstwerk verwerkt. Het resultaat kan gewoonweg een representatie zijn, of juist een verrassende vervorming. Kunstenaars hergebruiken een object soms alleen maar of veranderen het juist, door de schaal of stijl te veranderen, zodat er een nieuwe betekenis ontstaat. Kunstenaars kunnen ook verschillende beelden of objecten naast elkaar plaatsen, of lagen van beelden maken, of beelden opbreken in fragmenten, of ze in een nieuwe context plaatsen, waardoor zij de betekenis van die beelden herdefiniëren of door de objecten in een nieuwe context te plaatsen.

Belangrijke vragen om over na te denken bij appropriaten/hergebruik zijn:

  • Welke elementen van het werk zijn hergebruikt?

  • Kun je de bron van de hergebruikte beelden of objecten herkennen?

  • Wat heeft de kunstenaar gedaan met de beelden om dit werk te maken?

  • Wat denk je dat de kunstenaar uit wilde drukken in dit kunstwerk?

  • Hoe helpt de bron of de vervorming van het hergebruikte beeld of object, om de betekenis van dit kunstwerk te begrijpen?


TIJD

Hoe weet je wanneer tijd gepasseerd is? (wanneer een lesuur bijna afgelopen is, zonder dat er een klok in het lokaal hangt?) Draag jij een horloge? Heb je een agenda? Lees je de krant? Hoeveel van jouw dagelijkse activiteiten worden bepaald door tijd? Wanneer gaat tijd te snel voor jou? Wanneer lijkt de tijd heel langzaam te gaan?

Tijd neemt een belangrijke, maar vaak onzichtbare plaats in, in de menselijke cultuur. Het controleert onze dagelijkse activiteiten en het inspireert fantasierijke scenario's in science fiction. Nieuwe wereldwijde technieken zoals satelliet televisie, mobiele telefoons en het internet hebben ons idee en ons besef van tijd veranderd en hebben de onmiddellijke ervaring van tijd ten opzichte van afstand gewoon gemaakt. Het is niet verrassend dat het een heel belangrijk element is in het werk van veel hedendaagse kunstenaars.

Het is niet nieuw voor kunstenaars om een specifiek moment in de tijd te kiezen voor hun werk. Historieschilderingen lieten al belangrijke gebeurtenissen zien, die door de kunstenaars als belangwekkend beschouwd werden voor hun tijd. Hedendaagse kunstenaars gebruiken het element tijd op heel veel verschillende manieren in hun werk. Een specifiek moment in de tijd kan het onderwerp zijn van een kunstwerk, maar kunstenaars kunnen ook manipuleren hoe dat moment ervaren wordt. Kunstenaars kunnen historisch beladen momenten kiezen, of juist alledaagse zelfs saaie momenten. Sommige hedendaagse kunstenaars maken tijd tot het onderwerp van hun werk door systematisch het verloop van de tijd vast te leggen in het werk. Anderen gebruiken media zoals film en video, die van ons verlangen om tijd te investeren in het werk om het werk zo optimaal te kunnen ervaren. Deze media geven kunstenaars de mogelijkheid om tijd te manipuleren - slow motion, fast forward, rewind, repeat, flash-back - als een expressief beeldelement.

Belangrijke vragen om over na te denken bij tijd zijn:

  • Kun je zien wat de kunstenaar met het gegeven 'tijd' gedaan heeft?

  • Wat heeft de kunstenaar gedaan met de beelden om dit werk te maken?

  • Wat denk je dat de kunstenaar uit wilde drukken in dit kunstwerk?

  • Hoe helpt het inzicht in wat de kunstenaar met het aspect 'tijd' gedaan heeft jou, om de betekenis van dit kunstwerk te begrijpen?



PERFORMANCE (optreden)

Wat houdt het in om op te treden? Wat is een optreden/performance ? Waar kunnen performances plaatsvinden?

Hedendaagse kunstenaars werken met het idee van performance op twee manieren:

Performance in kunst verwijst naar kunst activiteiten die live voor een publiek gepresenteerd worden, en die gecombineerd kunnen worden met muziek, dans, poezie, theater, beeldende kunst en video. Of het nu publiek is, privé is, opgenomen op video is, performance kunst heeft vaak betrekking op een kunstenaar die een actie uitvoert, die gepland is, en waarvoor een script geschreven is, of die juist het spontane benadrukt, het onverwachte toevalselement opzoekt. Verschillende soorten performance kunst hebben zich ontwikkeld uit vaak eenvoudige, meestal private onderzoeken van hele alledaagse routines, rituelen of het testen van uithoudingsvermogen tot juist grootschalige, plaatsgebonden omgevingswerken of publieke werken/projecten, multimedia producties en autobiografische cabaret-stijl solo-werken.

Performancekunst beschrijft het onderzoek van de kunstenaar naar de processen, de bewegingen en acties die zij gebruiken om kunst te maken. Deze acties zijn vaak belangrijker voor de kunstenaarspraktijk dan de afgeronde eindwerken. Sommige kunstenaars transformeren hun lichaam tot schilderskwast of muziekinstrument of tot rauw materiaal voor een eindproduct. Anderen creëren publieke of prive-performances, rituelen of multimedia-events waarin het kunstwerk de documentatie of het bij-product is.

Belangrijke grondleggers van de performancekunst zijn:

Marina Abramoviç, Bruce Nauman, Herman Nitsch, Christo.


Belangrijke vragen om over na te denken bij performance zijn:

  • Kun je zien wat de kunstenaar met het gegeven 'performance' gedaan heeft?

  • Wat heeft de kunstenaar gedaan met de beelden om dit werk te maken?

  • Wat denk je dat de kunstenaar uit wilde drukken in dit kunstwerk?

  • Hoe helpt het inzicht in wat de kunstenaar met het aspect 'performance' gedaan heeft jou, om de betekenis van dit kunstwerk te begrijpen?

SPACE (ruimte)


Wat zijn de verschillende betekenissen van het begrip 'Ruimte'? (denk terug aan de opdracht SPACE in klas 2) Hoe wordt ruimte gebruikt in beeldhouwkunst? Hoe wordt ruimte gebruikt of afgebeeld in schilderkunst? Waarin verschilt het begrip 'ruimte' in de kunst, van het begrip 'ruimte' in het dagelijkse leven?
In traditionele tekeningen of schilderijen, zijn kunstenaars vaak bezig geweest met de illusie van ruimte of diepte te creëren op het platte vlak. Zij gebruiken het effect van centraal-perspectief en of licht en schaduw, om deze illusie te maken - of ze maken gebruik van opzettelijke vervormingen van deze elementen om juist te abstraheren (zoals in de kubistische stijl). In de traditionele beeldhouwkunst wordt er over ruimte gesproken aan de hand van de termen positieve en negatieve ruimte.
Veel hedendaagse kunstenaars werken met ruimte door zich te focussen op de echte ruimte - de dimensies van een ruimte - de ruimtes waarin we ons bewegen in de stad of in de natuurlijke wereld, zelfs de onmetelijke ruimte van de lucht of de virtuele ruimte van het internet. Zij werken met kunstenaars materialen of industriële materialen - van hout en steen tot staal en plastic - om ruimte in te kaderen of om een werk te installeren om zo een ruimte te vullen. Materialen zoals elektrisch licht, film, video of digitale media kunnen ook de ruimte transformeren, documenteren of ruimte creëren. Beschouwers kunnen omgeven worden door het werk, of worden naar een specifieke ervaring geleid het waarnemen van een echte ruimte (denk maar aan de blauwe ruimte van Turrell in De Pont, waar je uitkomt na die hele donkere gang). Als een kunstenaar een werk maakt voor een specifieke ruimte of plek, wordt het installatie kunst genoemd. De meeste installaties zijn tijdelijk en soms hebben zij betrekking op meerdere zintuigen zoals gezichtsvermogen, reuk en gehoor (denk voor geur ook maar aan de ruimte van Wolfgang Laib in De Pont, waar je die zoete honinggeur ruikt)

Belangrijke vragen om over na te denken bij space zijn:

  • Kun je zien wat de kunstenaar met het gegeven 'ruimte' gedaan heeft?

  • Wat heeft de kunstenaar gedaan met de beelden om dit werk te maken?

  • Wat denk je dat de kunstenaar uit wilde drukken in dit kunstwerk?

  • Hoe helpt het inzicht in wat de kunstenaar met het aspect 'ruimte' gedaan heeft jou, om de betekenis van dit kunstwerk te begrijpen?




HYBRIDITEIT, Hybride vormen van Kunst

Wat is een hybride?
Een hybride is iets van een gemengde oorsprong of compositie, waardoor een variatie of complexiteit toegevoegd wordt aan het systeem. In de wetenschap is een hybride de uitkomst van een genetisch gemanipuleerde plant of dier, speciaal gemaakt om aan bepaalde wensen of eisen te voldoen (waardoor een nieuwe soort ontstaat). In taal is een hybride woord een woord waarin elementen samengevoegd zijn uit verschillende talen. In een hybride auto worden verschillende technieken gebruikt voor de aandrijving (elektriciteit en gas bijv.)
Als je deze definities ziet van het woord hybride, wat zou hybride kunst dan volgens jou betekenen?
In de kunstvormen, kan hybriditeit betekenen dat de traditionele grenzen tussen artistieke media zoals schilderkunst, beeldhouwkunst, film, performance, architectuur en dans vervagen. Het kan ook betekenen dat er kruisbestuivingen ontstaan tussen kunst en andere disciplines, zoals de natuurkunde of de scheikunde of biologie, maar ook de industrie, technologie, literatuur, populaire cultuur of filosofie. Hybride kunstvormen breiden de mogelijkheden in de hedendaagse kunst uit, om te experimenteren en innoveren.
Hedendaagse kunstenaars zijn vrij om kunst te maken met welk materiaal of welke techniek dan ook. Deze vrijheid biedt veel nieuwe mogelijkheden om ideeën en concepten uit te drukken. Maar het roept ook nieuwe uitdagingen, keuzes en beslissingen op voor kunstenaars:
Zou ik een traditionele kunstvorm moeten leren of zou ik werk moeten maken om daarmee nieuwe kunstvormen te ontdekken? Of moet ik beide doen? Hoe kan ik mijzelf definiëren als een kunstenaar, wanneer ik steeds verander van techniek of technieken (her)combineer van binnen en buiten de kunst?
Vervagende grenzen, regels doorbreken en hybride kunstvormen creëren houdt veel kunstenaars bezig op dit moment. Maar betekenis geven - met welke gereedschappen, materialen of technieken dan ook - blijft de kern van de kunstenaarspraktijk. Het is belangrijk als je naar vernieuwende hedendaagse kunst kijkt, om dit in gedachten te houden.
Waarom is het beter om variatie en complexiteit te hebben in de kunst? of in het leven? Waarom is het goed om te experimenteren? Wat is het verschil tussen de wereld van de kunst en de alledaagse wereld?

Het concept van hybriditeit kan toegepast worden op twee aspecten van de hedendaagse kunst.


1: hybriditeit in materialen en technieken en 2: vervagende grenzen tussen disciplines.

Wat doen kunstenaars om kunst te maken? Voor hedendaagse kunstenaars is de keuze voor materialen en media om kunst mee te maken heel erg uitgebreid. Sommige kunstenaars kiezen traditionele media, zoals verf, klei of brons, maar anderen hebben nieuwe of ongewone materialen voor hun werk gekozen, zoals industriële of gerecyclede materialen, en nieuwere technologieën als fotografie, video of digitale media (deze geven kunstenaars nog meer mogelijkheden om zich uit te drukken). Veel kunstenaars gebruiken vaak meer dan alleen bestaande materialen of technieken en zoeken naar nieuwe manieren waardoor hybride kunstvormen ontstaan. Combinaties van stills, bewegende beelden, geluid, digitale media en gevonden voorwerpen leveren nieuwe hybride kunstvormen op die verder gaan dan wat kunstenaars ooit hadden kunnen dromen.

Hedendaagse kunstenaars voelen zich op hun gemak met wat het beste lijkt om te onderzoeken, en er hun ideeën of concepten in uit te drukken, en gebruiken vaak meerdere, verschillende media en technieken om nieuwe dingen uit te drukken in hun werk. Een manier om hedendaagse kunst te begrijpen, is erop gericht om te herkennen welke media en materialen de kunstenaar gebruikt en erover na te denken waarom de kunstenaar deze gebruikte om ermee te werken.

Belangrijke vragen om over na te denken bij appropriaten/hergebruik zijn:

  • Welke materialen, media en technieken heeft elk van deze kunstenaars gekozen voor zijn/haar werk?

  • Welke van deze materialen zijn niet-traditionele materialen om er kunst mee te maken?

  • Zou je deze werken benoemen als schilderijen, beeldhouwwerken of iets anders?

  • Hoe draagt de keuze van de kunstenaar voor het medium, de materialen en technieken bij aan de betekenis van het kunstwerk?

Bron:


Deze tekst is een vertaling in het Nederlands door M.T. van de Kamp, van de teksten van de website van het Walker Art Center, Minneapolis. http://schools.walkerart.org/arttoday/


Nieuwe elementen voor beschouwing:

Concepten/uitgangspunten:

Appropriation/ Hergebruik

Bron

Hybriditeit

Object

Space (ruimte)

Manipulatie

Performance (optreden)

Juxtapositie (naast elkaar plaatsen)

Tijd

Gelaagdheid




In een nieuwe context plaatsen

 

Associëren

 

Fragmentatie

 

Cultuur

 

Installatie




Grenzen

 

Mixen

 

Sampling

Beeldelementen:

Lijn/punt

Vorm/vlak

Kleur


Textuur

Balans


Herhaling/ritme

Harmonie


Symmetrie

Contrast


Beweging/dynamiek





De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina