Holebiwandeling in Gent Een wandeling doorheen de geschiedenis van homoseksualiteit en de beleving ervan in Gent



Dovnload 172.29 Kb.
Pagina2/7
Datum22.07.2016
Grootte172.29 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

De eerste bloei van de steden (1000-1200)

De twee Gentse vroegmiddeleeuwse woonkernen, aan de Reep en aan het Gravensteen, werden verbonden door de huidige Hoogpoort en Nederpolder. Geleidelijk aan vormden ze één geheel en namen vanaf 1000 grote uitbreiding. Rond 1060 ontstaan koopliedengilden en reeds vóór 1100 zijn er meerdere parochiekerken.


Zo is er op St-Jacobs reeds een kerk vóór 1100. De oudste overblijfselen van de huidige kerk, met een voorgevel gerestaureerd in romaanse stijl, dateren van rond 1150.
Op cultureel vlak kan men in de periode 1000-1200 spreken van een soort renaissance, een culturele heropstanding.

D



Homoseksualiteit in de jaren 1000-1200
De bloei van een stedelijke cultuur leidde tot een zekere tolerantie tegenover seksualiteit.

Uitingen hiervan waren:



  • de hoofse minnelyriek

  • de bekende liefdesgeschiedenis tussen theoloog Abelard en Héloïse

  • het ontstaan van badhuizen, met erotische geladenheid (voor een stuk te vergelijken met de hedendaagse sauna's).

De tolerantie tegenover seksualiteit ging gepaard met een tolerantie tegenover homoseksualiteit.


Uitingen van de relatieve tolerantie tegenover homoseksualiteit waren:

  • pogingen (van bv. Ivo van Chartres) om de kerk aan te zetten tot optreden tegen homoseksuele praktijken hadden geen succes

  • de bekende theoloog Anselmus van Canterbury (1033-1109) schreef naast zijn zeer beroemde godsbewijs (het zogenaamde ontologisch godsbewijs) ook homo-erotische liefdesbrieven en poëzie (zie voorbeeld hieronder)

  • er bestond een homoseksuele subcultuur met o.a. homo-erotische poëzie, die vaak gebruik maakte van de mythologische figuur Ganymedes, bemind door Zeus (bv. van de hand bisschop Baudri van Bourgueil of Marbod van Chartres verbonden aan de school van Chartres)

  • de homoseksuele geaardheid van de Engelse koning Richard Leeuwenhart (1157-1199), die verliefd was op de Franse koning, was algemeen bekend en gaf geen noemenswaardige problemen

  • ook van vrouwelijke religieuzen zijn homo-erotische brieven bewaard (zie voorbeeld hieronder).



e eerste universiteiten ontstaan, de theologie beleeft een bloei, de filosofie ontdekt de Griekse filosoof Aristoteles, in de literatuur wordt de hoofse liefde bezongen en wordt verwezen naar de Griekse mythologie.


Uit de brieven van Anselmus van Canterbury (11e eeuw) aan zijn leerlingen
Waar je ook gaat, mijn liefde volgt jou, en waar ook ik ben, mijn verlangen omhelst jou.
Wat zal een brief van mij jou tonen dat je niet reeds weet, mijn tweede ziel? Ga naar de slaapkamer van je hart en kijk naar de toewijding van jouw trouwe liefde, dan zal je de liefde van je trouwe vriend kennen.
Broeder Anselmus aan Dom Gilbert, broeder, vriend, beminde minnaar…

zoet voor mij, zoetste vriend, zijn de geschenken van jouw zoetheid, maar ze kunnen niet in de verste mijn verlaten hart troosten voor het missen van jouw liefde. …

Maar jij hebt juist door onze scheiding het gezelschap gewonnen van iemand anders, die jij niet minder - of zelfs meer - bemint dan mij; terwijl ik jou verloren heb en er niemand is om jouw plaats in te nemen. Jij geniet van jouw troost, terwijl er voor mij niets overblijft dan hartenpijn.

Gedicht in een brief van een non uit het klooster in Tegernsee (Beieren) aan een medezuster (12e eeuw)
Ik bemin jou boven alles anders

Jij alleen bent mijn liefde en verlangen

Als een tortelduif die haar gezel heeft verloren

En voor altijd op een dode tak zit

Zo treur ik onophoudelijk

Tot ik weer van jouw liefde kan genieten.




Opzij van de Sint-Jacobskerk staat een beeldhouwwerk van Walter Debuck, als eerbetoon aan de Gentse volkszanger Karel Waeri (1848-1898). Waeri zong politiek geëngageerde liederen, waarin hij de schrijnende armoede van de arbeiders aankloeg, maar ook, later op de avond zijn "vetjes", vol erotische beeldspraak.


Walter Debuck heeft een aantal liedjes van Waeri opgenomen en getuigt ook in zijn eigen liedjes van een grote beslagenheid in erotische beeldspraak, genre ’t Vliegerke, De Veugelmarkt en Mijn Loetse.

De mannen zijn de besten


Dat weet toch iedereen
De wijven dat zijn pesten
Dat vindt men algemeen.

De vrouwen zijn de besten


Dat weet toch iedereen
De mannen dat zijn pesten
Dat vindt men algemeen.

2 versies van het refrein van De besten, een liedje van Karel Waeri, opgenomen door De Buck

We gaan via de Wijzemanstraat naar de Vrijdagsmarkt.

  1. De late middeleeuwen (1200-1400)

Pas na 1200 maakte de bebouwing hier plaats voor een markt.


De 13e eeuw bracht verdere uitbreiding en bloei van de stad. Er werd een nieuwe omwalling gebouwd, vervolledigd rond 1300. De bouw van het Belfort ving aan in 1314 en werd beëindigd in 1380.
Vanaf 1200 kwamen er ook veranderingen op vlak van de houding t.o.v. seksualiteit: er kwam meer vijandigheid tegenover seksualiteit en sodomie werd meer en meer bestreden.
De oudste vermelding van een veroordeling wegens sodomie, uit 1277, wordt bewaard in Bazel.

De 2e oudste vermelding bevindt zich nu in het stadsarchief van Gent.


Een document, bewaard in een register met allerlei juridische voorbeelden in het archief van de Heerlijkheid van Sint-Pieters, vermeldt dat op 24 augustus 1292 een zekere mesmakersknecht, genaamd Jan van Wetteren, op de Vrijdagsmarkt verbrand werd, omdat hij betrapt was op “het beoefenen van tegennatuurlijke lusten”.




We slaan (recht tegenover het Toreken) de Serpentstraat in en gaan op het einde naar links, een kort stukje de Onderstraat in.

We slaan rechts de Schepenhuisstraat in en komen zo recht op het Stadhuis in de Hoogpoort uit.



Houding tegenover (homo)seksualiteit in hoge en late middeleeuwen
Op de Concilies van Lateranen (dit verwijst naar de toenmalige verblijfplaats van de paus, het paleis van Lateranen in Rome, waar deze kerkvergaderingen plaats vonden) werden o.a. volgende beslissingen genomen:

  • het huwelijk werd onverbreekbaar verklaard en moest bekend worden gemaakt

  • het celibaat van priesters, reeds ingesteld dor Gregorius de Grote in de 6e eeuw, maar in verval geraakt, werd weer verplicht

  • de biecht werd ingesteld, wat de controle op het gedrag van de gelovigen versterkte

  • de dagen waarop seks toegelaten is, werden teruggebracht tot dinsdag en woensdag.

De kerk verstrakte ook haar houding tegenover sodomie.

Het Derde Concilie van Lateranen (1179) bepaalde dat homo's geëxcommuniceerd worden.

De beroemde theoloog Thomas van Aquino (1225-1274) veroordeelde sodomie in scherpe bewoordingen.


De burgerlijke overheden volgden.

Tussen 1250 en 1300 werd bijna overal in Europa de wetgeving verstrakt. Vóór 1250 werd nergens over homoseksualiteit in de wetgevingen gesproken, rond 1300 stond er bijna overal de doodstraf op.


Uitingen van de toenemende vijandigheid waren:

  • de homoseksualiteit van de Engelse koning Edward II (1284-1327) werd aangewend om hem te bekampen; hij werd vermoord door een brandende staaf in zijn anus, terwijl de geslachtsorganen van zijn tweede minnaar Hugh werden afgesneden en in het openbaar werden verbrand vóór hijzelf werd onthoofd.

  • executies omwille van sodomie, hoewel niet veel gevallen gedocumenteerd zijn.

De oorzaak van deze toenemende intolerantie is niet duidelijk.

Ze kan niet verbonden worden aan economische achteruitgang (pas in de 2e helft van de 14e eeuw kwam er een economische crisis, met o.a. een pestepidemie).




Beperking van seksualiteit volgens een middeleeuws manuscript
Het is verboden seks te hebben op volgende dagen:


  • maandag, want die dag is toegewijd aan de overledenen

  • donderdag, want dan wordt de gevangneming van Christus op Witte Donderdag herdacht

  • vrijdag, want dat is de dag waarop Christus gestorven is

  • zaterdag, want die dag is toegewijd aan de Heilige Maagd Maria

  • zondag, want dan wordt de verrijzenis van Christus herdacht.







1   2   3   4   5   6   7


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina