Holebiwandeling in Gent Een wandeling doorheen de geschiedenis van homoseksualiteit en de beleving ervan in Gent



Dovnload 172.29 Kb.
Pagina3/7
Datum22.07.2016
Grootte172.29 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Renaissance (1400-1550)

Het eerste deel van het stadhuis in de Hoogpoort is in Brabantse gotiek en dateert nog uit de middeleeuwen (1518-39 - het eerste schepenhuis werd reeds rond 1320 gebouwd, voor de Schepenen van de Keure, die verantwoordelijk waren voor het algemeen bestuur en de financiën van de stad en voor de strafrechtspraak).

Het uitspringende deel is de vroegere kapel, nu trouwzaal.
Het deel ernaast is de Bollaertskamer (1580-82). Dit deel is in de nieuwe renaissancestijl, die teruggrijpt op de oudheid (zie de drie soorten zuilen: Dorische, Ionische, Korinthische). Tussen 1595 en 1621 wordt in dezelfde stijl een vleugel bijgebouwd voor de Schepenen van Ghedele (verantwoordelijk voor burgerlijke rechtspraak o.a. het verdelen van erfenissen), de gevel aan de Botermarkt.

In het stadhuis komt de renaissancestijl vrij laat.


De overgang van de middeleeuwen naar een nieuw tijdperk was reeds rond 1400 begonnen, met o.a.

  • forse uitbreiding van de handel en de geleidelijke opkomst van het kapitalisme.

  • opkomst van het humanisme - die de mens meer en meer centraal stelde.

  • opkomst van de renaissance, het aandacht schenken aan de humanistische cultuur van de oudheid.

Gekend is vooral de renaissance in Italië, met kunstenaars die de mens weer uitbeeldden in zijn volle schoonheid. De Italianen maakten daarbij gebruik van de oude Romeinse en Griekse kunst.

In de Nederlanden uitte deze nieuwe geest zich bij de zogenaamde Vlaamse Primitieven.

Centrale figuren zijn de gebroeders Van Eyck (die in Gent verbleven en er het wereldberoemde Lam Gods schilderden, te bewonderen in de kathedraal) en Rogier van der Weyden (die werkte in Doornik en Brussel- zijn werk De zeven sacramenten werd wel besteld door de abt van de Gentse Sint-Pietersabdij, Filips I Conrault, maar bevindt zich nu in KMSK Antwerpen).
Dit alles leidde op vlak van seksualiteit echter niet tot een versoepeling.

Er zijn wel meerdere getuigenissen van homoseksueel gedrag bij kunstenaars en bij de machthebbers, maar de houding blijft negatief.

De opkomst van het kapitalisme zet een civilisatieproces in gang, dat moet leiden tot meer disciplinering, ook op vlak van seksualiteit. Het verpreutsingsproces wordt ingezet.


Civilisatieproces
Het civilisatieproces (beschreven door de socioloog Norbert Elias) betekent dat de onmiddellijke uiting van driften, op vlak van eten, ontlasten, vrijen, maar ook op vlak van het gebruik van geweld, werd bestreden. Het menselijk gedrag werd aan steeds meer regels onderworpen bv. tafelgewoontes, toiletgewoontes, kledingmodes.
Zo schrijft Erasmus in een boekje over de opvoeding van een prins dat een “geciviliseerd” iemand zich achter een pilaar moet zetten als hij in de kerk kakt en dus niet zoals de “boeren” gewoon zijn broek moet afsteken in de kerk.

Later gaan de lagere klassen het gedrag van de hogere klassen overnemen (statusstreven), zodat de hogere klassen een nieuwe regel introduceren.

Het einde van deze dynamiek is dat we ons vandaag de dag ontlasten in een aparte kamertje waar niemand ons kan zien en dat we het product zo vlug mogelijk afvoeren met waterspoeling.
Het gebruik van geweld werd aan de burger ontnomen en toegekend aan de politieke machthebbers, die daarvoor de politie in het leven riepen.
Later werd de bevolking geleerd om de nieuwe regels en taboes te interioriseren. Wie de regels overtreedt, voelt zich niet alleen schuldig (dus t.o.v. de andere mensen die hem kunnen straffen) maar beschaamd (dus t.o.v. zichzelf of zijn geweten die de eigenaar zelf straft met een schaamtegevoel).
Het schaamtegevoel over de geslachtsstreek – op een bepaald ogenblik schaamstreek genoemd – is dus niet natuurlijk, maar tot stand gekomen door een cultureel proces van enkele eeuwen.

Tijdens de opvoeding wordt dit proces versneld herhaald: het kind wordt geleerd zich te schamen over het seksuele.








Dürer Da Vinci Michel Angelo



Homoseksualiteit in de renaissance (vanaf 1400)
Het zou niet verwonderen als met de renaissance en de mindere nadruk op het geloof er een zekere tolerantie kwam.
In de kunst, die haar aandacht richtte naar de oudheid, was er opnieuw plaats voor een homo-erotische geladenheid. Beroemd zijn de beelden van David van o.a. Donatello en Michelangelo, die de mannelijke schoonheid verheerlijken.
De homoseksuele geaardheid van sommige renaissance kunstenaars en schrijvers is gedocumenteerd.

Voorbeelden zijn Erasmus, Michelangelo, die homo-erotische poëzie schreef, en Leonardo da Vinci (over wiens geaardheid Freud een boek schreef).

Over andere kunstenaars bestaan vermoedens. Een voorbeeld is Albrecht Dürer (over wie meer verderop in deze wandeling).
Ook bij de maatschappelijke toplaag waren er personen wier homoseksuele geaardheid algemeen bekend was.

Voorbeeld is de Franse koning Henri III (1519-1559), bekend omwille van zijn favoriete hovelingen of "mignons".

Toch nam de maatschappelijke tolerantie in feite niet toe.
Kunstenaars hebben steeds een zekere vrijheid opgeëist en in min of meerdere mate gekregen. Deze vrijheid bleef echter zeer beperkt.

Leonardo da Vinci werd 2 maanden gevangen gehouden op beschuldiging van seksuele omgang met een 17-jarige jongen.

Ook koningen beschikken steeds over een grotere vrijheid en staan vaak boven de wet.

Ten opzichte van de gewone burgers en kleine lui bleef de repressie bestaan.

Executies omwille van sodomie bleven voorkomen (we vermelden verderop twee voorbeelden).

De houding tegenover seksualiteit in het algemeen was, ondanks de verminderde greep van de religie, er een van toenemende onderdrukking en controle.


De openbare badhuizen uit de middeleeuwen en bordelen werden gesloten (in Frankrijk in 1538, in Engeland in 1546).

Een deel van de verklaring ligt bij de opkomst van syfilis, een geslachtsziekte die sinds de ontdekkingsreizen naar Amerika zijn intrede deed in Europa.

De voornaamste verklaring ligt echter bij een algemeen maatschappelijk proces dat zich inzet met het ontstaan van het kapitalisme: het civilisatieproces, wat neerkomt op een toenemende disciplinering, vereist voor de totstandkoming van een samenleving waarin de economische groei steeds belangrijker wordt.





We gaan de Hoogpoort rechts in.
Recht tegenover het stadhuis bevindt zich het holebicafé The Out.

Op het einde van de Hoogpoort gaan we rechtdoor via de Groentenmarkt, de Vleeshuisbrug en de Kleine Vismarkt naar het Sint-Veerleplein aan het Gravensteen.



1   2   3   4   5   6   7


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina