Holebiwandeling in Gent Een wandeling doorheen de geschiedenis van homoseksualiteit en de beleving ervan in Gent



Dovnload 172.29 Kb.
Pagina6/7
Datum22.07.2016
Grootte172.29 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Verlichting en industriële revolutie (18e en 19e eeuw)


In de 18e eeuw ontstond de Verlichting, waardoor in het denken van de geleerden de godsdienst volledig naar de achtergrond verschoof ten voordele van het rationeel en vooral wetenschappelijk denken. De wetenschap kwam tot bloei en leidde tot nieuwe uitvindingen. In 1776 bouwde Watt een verbeterde versie van de stoommachine.

In de 19 eeuw kwam de industrialisatie volop op gang.
Sociaal-economisch kwam de burgerij op de voorgrond. Absolutistische regimes werden vervangen door burgerlijke democratieën. De arbeidersklasse werd uitgebuit.

Stedenbouwkundig wou men de oude middeleeuwse stad, met kronkelende straatjes vervangen door een ordelijk geplande ruime stad die moest getuigen van rationaliteit.





Seksualiteit in 18e en 19e eeuw
Er valt te verwachten dat de Verlichting het belang van seksonderdrukkende godsdienstige regels zou verminderen.

Hier en daar was er inderdaad een Verlichtingsdenker die opkwam voor seksuele vrijheid, zoals De Sade of de socialist Fourier (die in zijn "'phalanstères", een soort communistische leefgemeenschappen, een soort vrije liefde voorstond).

Diderot is één van de Franse denkers die de verdediging van masturbatie en homoseksualiteit op zich nam. Toch bleven dit uitzonderingen.
Het disciplineringproces kenmerkend voor de moderne tijd werd verder gezet en ten top gedreven. De burgerlijke moraal kende verdere verpreutsing. Een toppunt werd bereikt in het sterkst geïndustrialiseerde land, nl. Engeland, waar men spreekt over de Victoriaanse moraal.
In de arbeidersklasse was er een daling van de huwelijksleeftijd. De plattelandsjongeren wachtten niet meer tot ze de beschikking kregen over een boerderij, maar trokken meer en meer naar de stad. Het kinderaantal steeg, wat zorgde voor goedkope arbeidskrachten.

De katholieke kerk voerde in 1869 een verbod op abortus in (de bescherming van het "heilige leven" is dus pas zeer recent; de vroegchristelijke denker Augustinus stelde dat een foetus pas een ziel kreeg na 24 weken en had geen probleem met zwangerschapsonderbreking daarvóór). Tegelijk steeg het kindersterftecijfer en kwam de vondelingenschuif in gebruik (in Gent was er een schuif aan het ziekenhuis en gesticht Sint-Jan-in-de-Olie, waarvan nu nog Bij Sint-Jabobs de kapel overblijft als galerij Sint-John). De binding seks-voortplanting werd dus nog versterkt.

Er kwam een strijd tegen masturbatie, ondersteund door allerlei theorieën over de schadelijke gevolgen ervan (je wordt er doof van).






Uit Le Rêve de d'Alembert van Denis Diderot
Dokter Bordeu - Mejuffer, kunt u mij zeggen welk profijt of welk plezier wordt

verschaft, hetzij aan de enkeling hetzij aan de gemeenschap, door kuisheid en strenge onthouding?



Mejuffer de l'Espinasse - Geen enkel toch zeker!

Dokter Bordeu - Dus ondanks de fraaiklinkende lofprijzingen die het fanatisme er

aan heeft verspild, en ondanks de burgerlijke wetten waarmee ze worden beschermd, zullen wij kuisheid en onthouding schrappen uit de lijst van deugden, en het er over eens zijn dat er niets zo kleinzielig, lachwekkend, absurd, schadelijk, niets zo verachterlijk is als kuisheid en onthouding, en dat er geen groter kwaad bestaat, - behalve dan het kwaad dat men welbewust doet - dan beide zeldzame eigenschappen.



Mejuffer de l'Espinasse - Hiermee kan ik het nog steeds eens zijn.

Dokter Bordeu - Pas op, ik waarschuw u. Zometeen deinst u terug.

Mejuffer de l'Espinasse - Dat doen wij nooit.

Dokter Bordeu - En de handelingen die in afzondering worden gepleegd!

Mejuffer de l'Espinasse - Wat is daarmee?

Dokter Bordeu - Wat daarmee is? Die geven de eenling genot, op zijn minst, en

dus is ons uitgangspunt verkeerd, of…



Mejuffer de l'Espinasse - Bedoelt u, dokter…

Dokter Bordeu - Ja natuurlijk, Mejuffer! En wel om de volgende reden: ze zijn even onverschillig en daarbij niet in elk opzicht even nutteloos. Het is een behoefte, en zelfs als men er niet uit behoefte toe komt, is het nog altijd aangenaam.



Dokter Bordeu - … ik zeg u van mijn filosofie, wat de geheel naakte Diogenes zei

tegen de jonge beschroomde Athener met wie hij zou gaan worstelen: Vrees niets, mijn zoon, ik ben niet zo vervaarlijk als dit hier.

Mejuffer de l'Espinasse (zich de ogen bedekkend) - Dokter, ik weet al wat u nu

gaat zeggen en ik wed…



Dokter Bordeu - Ik niet. U wint toch. Ja Mejuffer, zo denk ik er over.

Mejuffer de l'Espinasse - Wat! Of men zich nu tot de eigen soort beperkt of niet?

Dokter Bordeu - Zo is het.

Mejuffer de l'Espinasse - U bent monsterlijk!

Dokter Bordeu - Niet ik, maar de natuur, of de maatschappij. … ik ga u de

volgende vraag stellen. Er zijn twee, puur wellustige handelingen, zij geven beide uitsluitend genot, ze dienen nergens toe; de ene handeling geeft slechts aan één genot, terwijl de andere hierin een soortgelijk wezen, - man of vrouw, want geslacht en zelfs functie van het geslacht doen hier niet terzake - deel laat hebben. Ten gunste van welke handeling zal het gezonde verstand zich uitspreken?



Mejuffer de l'Espinasse - Zulke problemen gaan mijn verstand te boven.

Dokter Bordeu - Ach! Na vier minuten een man geweest te zijn trekt u plotseling uw vrouwentooi weer aan en wordt u weer een echte vrouw! Vooruit dan maar! Wel, dan moet u ook maar als vrouw behandeld worden… Dat is dan dat. Men hoort niets meer over Madame du Barry… Maar u luistert niet… waar zit u nog over te piekeren?

Mejuffer de l'Espinasse - Over die combinaties, die volgens mij allemaal

tegennatuurlijk zijn.



Dokter Bordeu - Alles wat is, kan tegennatuurlijk noch buitennatuurlijk zijn. Zelfs

vrijwillige kuisheid en onthouding zijn dat niet.








Perverse seksualiteit in 18e en 19e eeuw
Vanuit de optiek van de algemene disciplinering en controle ontstond er wetenschappelijke belangstelling voor seksualiteit en haar vele varianten die men beschouwde als afwijkingen. Men stelde hele lijsten van perversies op.

Waar men vroeger over een religieuze categorie beschikte om het menselijk gedrag te normeren - zonde -, werd deze in de nasleep van de Verlichting vervangen door een wetenschappelijke categorie: ziekte.


In dit kader werd rond 1870 voor het eerst het woord homoseksualiteit gebruikt (vroeger sprak men over sodomie).

Meer emancipatorisch ingestelde wetenschappers gebruikten het begrip "het derde geslacht". De Franse schrijver André Gide smeedde het begrip "uraniërs".


Buiten deze beperkte, vooral wetenschappelijke kringen, werd over homoseksualiteit niet gesproken.

Maatschappelijk gezien werd homoseksualiteit doodgezwegen. Het was "the love that dare not speak its name" zoals lord Alfred Douglas (minnaar van Oscar Wilde) dichtte.

De onderdrukking uitte zich niet langer in vervolging met processen, maar in het totaal negeren van het fenomeen. Bij ons zijn er dan ook geen processen bekend in de 19e eeuw.

In Engeland is er het geruchtmakende proces tegen Oscar Wilde.


Vrouwen beschikten over een bijzonder middel om meer rechten te bekomen: zich verkleden als man. Dit gebeurde om verschillende redenen.

De Gentse Marie Schellinck verkleedde zich als man om in het leger te kunnen gaan. Ze werd later door Napoleon onderscheiden wegens haar moed op het slagveld. De minnares van Voltaire, markiezin Du Châtelet, verkleedde zich als man om in een café binnen te kunnen en zo deel te nemen aan discussies met mannen.

Voor lesbische vrouwen gaf travestie de mogelijkheid om met een vrouw wettelijk te huwen.
Een openlijke relatie tussen twee vrouwen gaf groot schandaal.

Berucht waren bv. de “ladies of Llangollen”, twee jonge vrouwen uit de Ierse upperclass die in 1778 beiden thuis wegliepen en gingen samenwonen. Nadat “rebelse” kunstenaars als Shelley en Byron de dames ontdekt hadden en met bezoeken vereerden, kreeg het koppel uiteindelijk een toelage van de Britse koning.






We gaan de brug niet over, maar wandelen de Meerseniersstraat in naar de Vrijdagsmarkt.
In de Meerseniersstraat was er vroeger op nr. 3 de Sherry Lane, aanvankelijk een homobar, later een bar voor lesbiennes (nu is er het restaurant Le fin du monde gehuisvest).


1   2   3   4   5   6   7


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina